|
|
|
|
| Mikulscy z Łodzi |
| Dodano: wtorek, 10 czerwca 2025 - 15:11 Autor: Janiszewska_Janka |
 „Przemieniają się wiosny, mężczyźni i kobiety łączą się,
dzieci po ścianach rękami w półsenności wodzą,
ciemne lądy rysują palcem umaczanym w ślinie,
przemieniają się formy, rozpada się to, co wydawało się niezwyciężone.”
fragment wiersza „Hymn”
Czesław Miłosz Paryż, 1935
Ten artykuł jest kolejnym przykładem na inne spojrzenie na naszą zabawę z genealogią rodzinną i może być zachętą do opisywania takich ciekawostek, które znajdziemy w swoich rodzinach.
W maju br, na internetowym portalu poświęconym Łodzi, wspomniano 96 rocznicę urodzin znanego dawniej aktora Stanisława Mikulskiego, który urodził się 1 maja 1929 r na łódzkich Bałutach, w rodzinie robotników, a zmarł w dniu 27 listopada 2014 r w Warszawie. Zastanowiłam się wówczas czy przypadkiem jego rodzina nie była związana rodzinnie z Antoniną Lachowicz, najmłodszą siostrą mojej babci Stanisławy z Lachowiczów Janiszewskiej, która także mieszkała na Bałutach i była żoną Ignacego Mikulskiego, więc przeprowadziłam trochę badań przy pomocy indeksów i metryk zamieszczanych w bazie PTG.
Oto jak przedstawia się drzewo genealogiczne aktora Stanisława Mikulskiego
Rodzice: Jan Mikulski – tokarz ur. 24.10. 1906 r Bałuty i Helena Weiss
Dziadkowie: Jan Mikulski – tkacz ur. 05.05.1873 r Piotrów i Stanisława Makowska vel Lszczyńska.
- Alfons Artur Wajs vel Weiss – robotnik 20.06.1880 r Królewska Huta -Śląsk i Stanisława Arendt
Pradziadkowie: Antoni Mikulski – fornal,robotnik ur. 27.05.1837 r Toporzyszczewo, parafia Bądkowo i Marianna Golankiewicz , zmarł 03.08.1910 r. w Bałutach parafia Łódź NMP akt 1333 , żona zmarła 17.05.1915 r Bałuty -Łódź NMP akt 1203
- Szczepan Makowski vel Leszczyński i Marianna Cywińska
Jan Wajs vel Weiss i Augusta Mirszpach
Jakub Arendt i Marianna Wituniak
Prapradziadkowie: Wit Mikulski – ekonom, włodarz, żebrak ur. ok 1790 r ( brak aktów urodzenia i ślubu ) akt zgonu nr 8 parafia Wielenin, zm. 05.02.1857 r. wieś Ładawy i Katarzyna Strzałkowska ( brak aktu urodzenia) akt zgonu nr 83 zmarła 02.10.1856 we wsi Ładawy, parafia Wielenin.
Ze względu na brak aktu urodzenia i ślubu Wita Mikulskiego nie mogłam odnaleźć wcześniejszych danych o tej rodzinie, ale praca Wita jako ekonoma na terenie województw: kujawsko – pomorskiego, wielkopolskiego i łódzkiego daje możliwość założenia, że utracili jakieś własne ziemie w XVIII lub XVII wieku i podjęli pracę u ziemian.
Na podstawie danych zawartych w aktach zgonu obu małżonków Wita i Katarzyny
Mikulskich ustaliłam imiona dzieci jakie pozostały po ich śmierci:
1. Witalis
2. Ksawery
3. Michał
4. Antoni
5. Magdalena
6. Marianna
Próbowałam ustalić losy tych wszystkich dzieci, ale na temat losów Witalisa i Marianny nic nie znalazłam w dostępnych indeksach więc skupiłam się na pozostałych. Szczególnie interesował mnie los Antoniego Mikulskiego, gdyż był ojcem Jana Mikulskiego, który był dziadkiem aktora Stanisława Mikulskiego oraz Ignacego Mikulskiego, który był mężem siostry mojej babci.
Ad 2
Ciekawy i tragiczny był los Ksawerego Mikulskiego, który urodził się ok 1827 r podobno w Wieluniu, ale tam aktu nie znalazłam. Szukałam także w parafii Wielenin w łódzkim, ale także go nie znalazłam. Jest akt 40 w Łodzi NMP jego ślubu z Otylią Petzold w dniu 03.03.1851 r, gdzie zapisano, że był czeladnikiem tkackim, a panna była córką tkaczy pochodzących ze Zduńskiej Woli. W treści aktu zapisano, że rodzice Ksawerego już nie żyją, ale to nie była prawda, bo zapewne już ojciec nie pracował i utrzymywali się z żebrania. Prawdopodobnie funkcję włodarza lub ekonoma Wit Mikulski przekazał synowi Michałowi, który w następnych latach opiekował się rodzeństwem występując w wielu aktach.
Małżeństwu Ksaweremu i Otylii Mikulskim urodziło się w Łodzi 2 dzieci: w 1851r Marianna i w 1853 r Józef Mikulski, jednak Marianna Mikulska zmarła w 1853 r w Łodzi.
Otylia Mikulska także zmarła w dniu 18.04.1854 r w Łodzi akt 143 pozostawiając Ksawerego jako wdowca. Prawdopodobnie już się nie ożenił i przystąpił do walczących w Powstaniu Styczniowym w łódzkim, bo w indeksach zapisano fakt jego zgonu jako powstańca i wdowca, w dniu 24.02.1863 akt 15 w parafii Dobra.
Ad 3
Michał Mikulski urodził się w dniu 02.09.1831 r we wsi Perna, w parafii Krośniewice akt nr 128, gdzie jego ojciec był ekonomem i akt ten podpisał imieniem i nazwiskiem. Ślub Michała Mikulskiego, parobka odbył się w parafii Dąbie w dniu 02.02.1852 r akt nr 2 z panną Franciszką Dymowicz. Podobnie jak ojciec, Michał zatrudniał się jako włodarz w majątkach na terenie łódzkiego i znalazłam akty urodzenia 2 córek Marianny i Stanisławy, ale Stanisława zmarła jako dziecko w 1864
w Marzeninie, a ślubu Marianny nie znalazłam. Są natomiast akty ślubu 2 synów Michała i Franciszki Mikulskich, czyli Antoniego i Józefa Mikulskich.
W dniu 14.09.1892 r w Borszewicach odbył się ślub Antoniego Mikulskiego, żołnierza z panną Marianną Fijałkowską i ojciec jeszcze żył.
W dniu 29.10.1893 r w Łodzi odbył się pierwszy ślub Józefa Mikulskiego z Marianną Zasadzińską i ojciec jeszcze żył, a w dniu 23.11.1913 r w Łodzi zawarł kolejny ślub jako wdowiec i informacji o tym, czy ojciec żyje nie ma.
Żona Michała Mikulskiego, Franciszka z Dymowiczów Mikulska zmarła w dniu 10.03.1885 r w Prusinowicach parafii Szadek akt nr 55. On zawarł ponowny ślub w dniu 03.05.1885 r w Borszewicach z panną Heleną Teresińską lat 24. Aktu jego zgonu nie znalazłam.
Ad 5
Magdalena Mikulska urodziła się w dniu 14.06.1841 r w Karnicach parafii Niewiesz akt 19. Jako panna urodziła syna Józefa w 1868 r w Gąsiorach parafii Wielenin akt 24, oraz syna Antoniego urodzonego w 1870 r w Chełmnie akt 3. Następnie poślubiła Teofila Jankowskiego ( aktu nie znalazłam), a jako wdowa poślubiła w Korczewie w dniu 17.11.1877 r akt 17, kawalera Tomasza Tomaszewskiego.
Magdalena z Mikulskich Tomaszewska zmarła w dniu 15.02.1910 r w Pabianicach akt 58 jako wdowa, a zgon jej zgłaszali synowie Adam i Władysław Tomaszewscy.
Ad 4
Tu bardziej szczegółowo przedstawię rodzinę Antoniego Mikulskiego, ponieważ to właśnie jego synowie Ignacy i Jan Mikulscy łączą moją rodzinę Lachowiczów z rodziną aktora Stanisława Mikulskiego.
Antoni Mikulski urodził się w dniu 27 maja 1837 r w folwarku Toporzyszczewo w parafii Bądkowo akt 26 w kujawsko-pomorskim, gdzie ojciec jego był włodarzem, Świadkami zgłoszenia narodzenia dziecka byli Marcin Staniszewski kucharz i Kazimierz Kilian lokaj, obaj z Toporzyszczewa. Rodzicami chrzestnymi zostali, wymieniony wyżej kucharz i Zuzanna Cieszewska z Żabieńca.
Ślub Antoniego z Marianną Golankiewicz odbył się 28.10.1852 r w parafii Dąbie akt 24, bo Antoni Mikulski mieszkał i pracował jako parobek we wsi Wiesiołowie. Świadkiem tego ślubu był jego brat rodzony Michał Mikulski, który był ekonomem w Rembieszewie, a wcześniej sprowadził brata do parafii Dąbie, gdzie sam mieszkał w 1851 roku.
Panna Marianna Golankiewicz vel Galankiewicz urodziła się w parafii Świnice ze zmarłego Stanisława i Apolonii z Maciejewskich Golankiewiczów i matka jej wyrobnica mieszkała wówczas we wsi Kozanki Małe, a Marianna pracowała jako służąca w Dąbie. Pierwszych dwoje dzieci tej pary urodziło się w parafii Dąbie, kolejnych dwoje w parafii Chełmno, w gminie Dąbie na terenie Wielkopolski , ale ostatni syn Jan urodził się w łódzkim, gdzie cała rodzina osiadła:
1. Józef ur 14.01.1861 r Dąbie akt 7
2. Marta ur 07.01.1863 r Dąbie akt 6
3. Leon ur 22.03.1868 r Chełmno akt 29
4. Ignacy ur 20.10.1870 r Chełmno akt 74
5. Jan ur 05.05.1873 r Piotrów parafia Wierzchy akt 29
Ad 1a.
Józef Mikulski w dniu 14.08.1883 r w parafii NMP w Łodzi poślubił Magdalenę Glit pannę mającą lat 22, która w aktach urodzenia dzieci używała nazwiska Glikowska.
Pierwsza była Bronisława ur 1884 r w Łodzi NMP, ale brak danych, czy przeżyła do dorosłości, kolejny był Franciszek Ksawery ur 1886 r, który brał ślub w 1906 r w Łodzi NMP z Władysławą Berczak i był wówczas tkaczem, a później występował w aktach rodzinnych jako kupiec z Łodzi. Na marginesie aktu jego ślubu jest notatka, że para wzięła rozwód w 1947 r. Następny był Stefan ur 1889 r, który zmarł także w Łodzi NMP w 1890 r, a po nim urodziła się w 1900 r w Łodzi NMP Józefa, która wzięła ślub w 1925 r w parafii św Józefa z Józefem Grzelakiem przędzarzem, a ona była wówczas krawcową.
W dniu 31.01.1917 r zmarła Magdalena Mikulska zd. Glit, żona Józefa kołodzieja, który zgłaszał jej zgon w parafii św. Józefa w Łodzi, akt 52.
Nie odnalazłam aktu ponownego ślubu Józefa Mikulskiego jako wdowca, ale z treści aktu jego zgonu wynika, że miał kolejną żonę Zofię Makowską. Józef Mikulski zmarł
w dniu 21.07.1921 r w Łodzi parafia NMP akt 539 i zgon jego zgłosił brat Jan Mikulski tkacz i szwagier Michał Gaworski robotnik, który był mężem Marty.
Ad 2a.
Marta Mikulska poślubiła Michała Gaworskiego, służącego w dniu 07.07.1890 r, w parafii Szadek akt 39, a zapisano iż mieszkała we wsi Wilamów. Tej parze urodziło się 6 dzieci, a pierwszą była Bronisława ur 1893 i nie znalazłam jej losów. W 1894 r urodziła się Stanisława Gaworska w Łodzi NMP , która w 1915 r poślubiła Adama Jachowicza. Następna była Józefa ur 1896, której losów nie ustaliłam, a kolejna urodziła się Marianna Gaworska w 1898 r, która w 1923 r poślubiła w Łodzi Franciszka Socińskiego. Jedynym synem tej pary był Józef ur 1900 r , ale losów jego nie ustaliłam. Jako szósta urodziła się Zofia Gaworska w 1903 r w Łodzi, a ślub brała z Antonim Lendzionem w 1928 r w parafii św. Antoniego w Łodzi.
Marta z Mikulskich Gaworska zmarła 23 .07.1936 r w Łodzi parafia św. Antoniego akt 172, a zgon jej zgłaszali brat Jan Mikulski tkacz i córka zmarłej Stanisława Jachowicz. Jako wdowiec pozostał Michał Gaworski i losów jego nie poznałam.
Ad 3a.
Leon Mikulski poślubił Stanisławę Szczepańską w Łodzi dnia 07.10.1888 r akt 385.
Parze tej urodziło się 8 dzieci, ale znalazłam tylko ślub ich syna Kazimierza.
Pierwsza córka Marianna ur 1889 r zmarła w1890 r, a następnie urodził się Stefan , który zmarł w 1891 r. Kolejni to Leonard ur 1892 r, Helena ur 1895 r i Józef ur 1897 r, których losów nie odnalazłam, ale jako szósty urodził się w 1899 r Kazimierz i brał ślub w Łodzi w parafii św. Józefa w 1922 r z panną Anną Gasparską, a w akcie zapisano, że jego ojciec już nie żył . Siódmym dzieckiem był Adam ur 1902 r i Kazimiera ur 1905 r, ale ich losów także nie odnalazłam.
Leon Mikulski zmarł przed 1922 r, a Stanisława z Szczepańskich została wdową. W aktach dotyczących rodziny Leona Mikulskiego nie występowali jego bracia w charakterze świadków lub chrzestnych.
Ad 4a.
Ignacy Mikulski brał pierwszy ślub w dniu 28.08.1897 r w Łodzi NMP akt 529 jako 25 letni kawaler i robotnik z panną Eleonorą Marianną Górowską, Ona mieszkała z matką w Bałutach, bo ojciec już nie żył i miała 26 lat. Ignacy Mikulski był wymieniany w aktach jako robotnik, ale także jako murarz.
Pierwszym dzieckiem tej pary był Jan Mikulski ur 1898 r w Łodzi NMP akt 1748, ale dalszych jego losów nie udało mi się ustalić. Następnym dzieckiem Ignacego i Eleonory Mikulskich był syn Ignacy ur 27.07.1902 r Łódź NMP akt 2659, który brał ślub 26.12.1925 r w tej samej parafii jako kawaler i robotnik z panną Zofią Hiżyńską, panną i robotnicą mającą lat 26. Świadkiem na tym ślubie był Jan Mikulski tokarz, który w 1929 r został ojcem Stanisława Mikulskiego, późniejszego aktora z Łodzi.
Niestety ten młody 24 letni Ignacy Mikulski zmarł w dniu 25.03.1926 r w Łodzi NMP akt 202 i pozostawił wdowę Zofię z Hiżyńskich Mikulską, która ten zgon zgłosiła. Trzecim synem Ignacego i Eleonory Mikulskich był Leon ur 29.03.1913 r Bałuty akt 927 Łódź NMP, którego chrzestnym i świadkiem do aktu był Jan Mikulski, brat rodzony Ignacego, który później był dziadkiem aktora Stanisława Mikulskiego. Tu mamy informację zapisaną na akcie, że jako kawaler brał ślub 22.11.1975 r w Łodzi NMP akt 2057 ze Stanisławą Reszczyńską. Zmarł prawdopodobnie w dniu 27.04.1980 r w Łodzi i jest pochowany na cmentarzu Zarzew.
Matka tych dzieci Eleonora Marianna z Górowskich Mikulska nie wychowała ich do dorosłości, bo zmarła 24.03.1915 r w Bałutach akt 686 Łódź NMP i ojciec ich Ignacy Mikulski ożenił się szybko ponownie w dniu 31 maja 1915 r w parafii św Józefa w Łodzi akt 46 z panną Antoniną Lachowicz, która była najmłodszą siostrą mojej babci Stanisławy z Lachowiczów Janiszewskiej. Wdowiec był robotnikiem lat 44 i mieszkał w Łodzi przy ulicy Aleksandrowskiej 37, a panna Antonina była także robotnicą, miała lat 27 i mieszkała z ojcem przy ulicy Ogrodowej 24 w Łodzi . Świadkiem na ich ślubie był szwagier Ignacego, Michał Gaworski mąż Marty Mikulskiej. Według karty meldunkowej Łodzi małżonkowie zamieszkali najpierw u niego przy ul Aleksandrowskiej, a następnie od 1917 r gdy urodziły im się dzieci, zamieszkali przy ul Cymera nr 4. Zapewne chcieli zamieszkać bliżej ojca Antoniny, Józefa Lachowicza, który jako ponowny wdowiec mieszkał sam i pracował jako stróż przy ul Cymera 5. Przedstawię teraz rodzinę Antoniny Lachowicz, która była liczna i pod koniec XIX wieku także zamieszkała w Łodzi.
Rodzice Antoniny Lachowicz
Józef Lachowicz ur 29.01.1844 r w młynie Ruszkowo parafii Solec Gostyniński z ojca Jakuba Ignacego Lachowicza ur 27.07.1808 w Sójkach, młynarza, wdowca i z panny Salomei Miklaszewskiej ur 22.07.1821 r w Mniszku, córki Wojciecha Miklaszewskiego młynarza z Gostynina, którzy brali ślub 09.11.1840 r w Gostyninie, akt 51. Niestety Salomea z Miklaszewskich Lachowiczowa miała tragiczne życie, bo jej matka umarła gdy miała 12 lat, ona zmarła 21.02.1849 na cholerę w Grodnie w wieku 28 lat. Najpierw 26.12.1848 umarł jej półroczny synek Aleksander, a następnie w dniu 21.01.1849 r także w Grodnie parafii Grochów zmarła Scholastyka mająca 3 latka. Nie było z nimi w Grodnie syna Jakuba mającego wtedy 4 latka i jego przyrodniej siostry z pierwszego ślubu ojca, Katarzyny Teodory Lachowicz, która miała wówczas 13 lat, a tylko 3 lata gdy zmarła jej matka Zuzanna z Sosnowskich. Dziećmi prawdopodobnie opiekowała się wówczas ich ciotka ze strony matki Weronika z Rutkowskich Kowalska, żona młynarza i po tych tragicznych wydarzeniach adoptowała te dzieci po ślubie z Janem Olszewskim vel Oliszewskich, który był karczmarzem w Dobrzelinie parafii Żychlin. W Dobrzelinie, w parafii Żychlin w dniu 12.06.1856 r zamieszkała siostra Salomei, Marianna zd. Miklaszewska która jako wdowa poślubiła wdowca Longina Dubrawskiego vel Dobrawskiego, który był kowalem. To on zapewne nauczył zawodu młodego Józefa Lachowicza, który mimo wielopokoleniowego pochodzenia z rodzin młynarzy, został kowalem.
Florentyna Galska ur 15.01.1848 w Ołtarzewie w parafii Żbików jako córka Jana Galskiego rymarza i Florentyny z Sawickich Galskiej. Miała tylko brata Jana ur 07.02.1853 r w Budzynie parafii Żychlin, gdzie rodzina zamieszkała. Świadkiem zgłoszenia jego urodzin był Jan Olszewski (Oliszewski) szynkarz, który z żoną Weroniką był opiekunem Józefa Lachowicza więc nic dziwnego, że młodzi się znali od młodych lat i szybko pobrali w Żychlinie 31 stycznia 1866 r gdy panna miała 17 lat. W trakcie 47 lat ich małżeństwa urodziło im się 10 dzieci z czego od 6 doczekali się wnuków, moja babcia była ich pierwszym dzieckiem, zaś Antonina ostatnim.
1. Stanisława ur 08.11.1866 Żychlin , ślub 09.02.1887 Głowno - Jan Janiszewski
2. Władysława Petronela ur 26.06.1869 Łęki, ślub 28.01.1890 Głowno- Leonard Piasecki
3. Marianna Cyrylla ur 08.07.1871 Raków /Żychlin – brakuje dalszych danych, mogła być zakonnicą, bo rodzina religijna była.
4. Józefa Feliksa ur 07.04.1874 Żychlin, ślub 02.08.1896 Łódź NMP - Marcin Sejka
5. Józefa ur 19.03.1877 Sobota, zm 20.03.1877 r Sobota - nie miała chrzestnych
6. Józef Marian ur 18.07.1878 Słubice/Jamno, zm 22.07.1879 Słubice/Jamno
7. Paulina ur 30.05.1880 Słubice/Jamno, ślub 24.11.1901 Łódź NMP Franciszek Zdzienicki
8. Marceli Antoni ur 16.01.1883 Słubice/Jamno, zm 11.03.1890 Głowno
9. Aleksander Wacław ur 26.02.1885 Sobota, ślub 06.02.1910 Łódź NMP Florentyna Kowalczyk
10. Antonina ur 08.02.1888 Głowno, ślub 31.05.1915 Łódź NMP Ignacy Mikulski
W związku z rozpiętością czasową wynoszącą 21 lat między narodzinami mojej babci Stanisławy jako najstarszej, a Antoniny jako najmłodszej, doszło do szczególnej sytuacji. Moja babcia była w ciąży z pierwszym dzieckiem wcześniej niż jej matka z ostatnim i Antonina Lachowicz urodziła się o 3 miesiące później niż wnuczek Józefa i Florentyny z Galskich Lachowiczów, który urodził się 04.11.1887 r w Głownie i otrzymał imiona Edmund Karol Janiszewski. Było to duże wydarzenie w rodzinie i moi pradziadkowie zamieszkali wówczas w Głownie, a chrzestnym został kuzyn Florentyny z Galskich Lachowiczowej, Aleksander Galski, który był kupcem w Warszawie. Niestety to pierwsze dziecko mojej babci Stanisławy zmarło po 11 miesiącach w dniu 30.10.1888 r . Kolejnym dzieckiem moich dziadków Jana i Stanisławy z Lachowiczów Janiszewskich była moja ciocia Marianna Stanisława Janiszewska ur w 1889 r , a następnym urodzonym w 1892 r był mój Tatuś Władysław Janiszewski.
Moi dziadkowie mieli w sumie 11 dzieci z czego w dzieciństwie zmarło 4.
Moim pradziadkom także umierały dzieci i także przeżyli tragedię śmierci Marcelego Antoniego Lachowicza w wieku 7 lat w Głownie w marcu 1890 r. Prawdopodobnie po tej śmierci rodzina Józefa i Florentyny Lachowiczów wraz z dziećmi i rodziną ich córki Władysławy Petroneli z Lachowiczów Piaseckiej z jej mężem Leonardem oraz córką Stanisławą Joanną Piasecką, wyprowadziła się z Głowna do Bałut, bo tam brały ślub kolejne córki i syn oraz rodziły się ich wnuki.
To właśnie w Łodzi w parafii NMP ślub brały kolejno następne dzieci Józefa i Florentyny Lachowiczów, ale gdy Antonina była jeszcze panną i mieszkała z rodzicami, zmarła jej matka Florentyna z Galskich Lachowiczowa w dniu 12.06.1913 r w Bałutach akt 816 NMP, a ojciec pracujący jako kowal poślubił w dniu 31.05.1914 r wdowę, tkaczkę Mariannę Basso zd Gołacka. Zamieszkali przy ul Cymera 5 w Łodzi, ale ta żona także zmarła w dniu 04.05.1917 r w Łodzi, a wdowiec Józef Lachowicz zaczął pracować jako stróż pod różnymi adresami w Łodzi. Według Karty meldunkowej w sierpniu 1917 r mieszkał przy Rybnej, w 1919 przy Ciemnej i Długiej, a w lutym 1921 r przy Gdańskiej. Ostatni jego adres w Łodzi był z 16 marca 1921 r przy Bałuckim Rynku nr 11, jest z boku adnotacja, że wyjechał gdzieś na wieś, ale zmarł w Łodzi 23.01.1935 r w domu nr 11 Bałucki Rynek akt 43. Miał 91 lat.
Antonina z Lachowiczów Mikulska, żona Ignacego urodziła 2 dzieci w Łodzi NMP :
1. Wacław Konstanty Mikulski ur 11.03.1917 r, ślub 26.07.1936 r Łódź św Antoniego z Zofią Goc, także robotnicą, adnotacja na akcie nr 79, że w dniu 18.04.1977 r przeszedł na rentę. W treści aktu jest zanotowane, że zgodę na jego ślub jako niepełnoletniego wyraziła jego ciotka obecna przy ślubie, ale nie podano jej imienia i nazwiska, a mieszkał wówczas przy Bałucki Rynek 11, czyli pod ostatnim adresem zamieszkania jego dziadka Józefa Lachowicza. Po śmierci siostry Józefa lub Władysława z Lachowiczów przyjęły sieroty na wychowanie.
2. Władysława Marianna Mikulska ur 01.06.1920 , ślub 16.12.1947 r Łódź.
Matka niestety nie dożyła ich dorosłości i zmarła w Łodzi 22.12.1925 r,a jej pasierb Ignacy Mikulski brał ślub już 26.12.1925 r, który niestety nie pożył długo, bo zmarł 19.03.1926 r.
Ignacy Mikulski nie ożenił się ponownie i zmarł 11.03.1932 r w Szpitalu Radogoszcz w Łodzi, a zamieszkały był wówczas w Łodzi przy ul Cymera 1D
Ten zgon do aktu nr 106 w parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Łodzi, zgłosił jego młodszy brat Jan Mikulski zamieszkały przy ul Limanowskiego 46, który był wówczas tkaczem i dziadkiem Stanisława Mikulskiego, aktora z Łodzi.
Ad 5a.
Jan Mikulski, dziadek aktora Stanisława Mikulskiego, urodził się 05.05.1873 r w Piotrowie na terenie łódzkiego, gdzie jego ojciec Antoni był robotnikiem, a stryj Michał był ekonomem i to on był chrzestnym małego Jana. W następnych latach rodzina Antoniego i Marianny Mikulskich przeniosła się do Łodzi w poszukiwaniu pracy w rozwijającym się przemyśle.
Pierwszy ślub Jan Mikulski syn Antoniego, robotnik lat 22, brał w Łodzi 17.05.1896 r w parafii św Krzyża akt 460 z Marianną Janecką panną, robotnicą lat 22, córką Mikołaja i Zuzanny z Obiadowskich urodzoną w Turkowicach powiatu Tureckiego. Urodziła się im córka Helena Mikulska w dniu 20.03.1897 r akt 1227 Łódź parafia św. Krzyża, ale nie odnalazłam dalszych jej losów. Niestety ta żona Jana Mikulskiego zmarła w dniu 24.03.1897 r w Łodzi akt 580 parafia św Krzyża, a zgon zgłaszał jej brat Józef Janecki.
Jan Mikulski ponownie ożenił się w Łodzi 24.02.1900 r w parafii NMP akt 249 z Stanisławą Makowską vel Leszczyńską panną, robotnicą z Bałut lat 17 mającą, a urodzoną 10.02.1882 r w Pełczyskach parafia Wartkowice z Szczepana i Marianny z Cywińskich Makowskich. Tu powstał problem z nazwiskiem, bo według aktu urodzenia Stanisława urodziła się z nazwiskiem Leszczyńska, ale ojciec początkowo używał nazwiska Makowski jako syn jakiejś nieznanej Makowskiej jak zapisano w jego akcie ślubu z 1867 w Świnicach i tak zgłaszano narodziny dzieci. W początkowych aktach urodzin dzieci pary Jana i Stanisławy Mikulskich nazwisko matki to Makowska, a w ostatnich 2 aktach to Leszczyńska.
Aby ustalić czy Stanisława, to cały czas ta sama żona Jana Mikulskiego, sprawdziłam kartę meldunkową tej rodziny w Łodzi przy ul Aleksandrowskiej 46 z lat 1916-1921 i tu natrafiłam na kolejne rozbieżności, bo zapisano, że Jan i Stanisława Mikulscy urodzili się w Łodzi, a według aktów na terenie łódzkiego, ale nie w tym mieście.
Sprawdzałam szczegółowo akty urodzenia dzieci tej pary i znów powstały rozbieżności między dokumentami urodzenia, a tą kartą meldunkową rodziny. W dodatku urodził się Henryk, a mieszkała Henryka lub urodził się w 1903 r Stanisław, a wg tej karty to była Zofia. Jedynie dane ojca aktora są zgodne z dokumentami więc przedstawiam te dwie wersje posiadanych dzieci przez Jana i Stanisławę Mikulskich, które urodziły w Łodzi parafia NMP.
1. Balbina Mikulska ur 03.01.1901 r - matka Makowska,brak dalszych informacji
2. Marianna Mikulska ur 23.03.1902 r – Makowska, brak dalszych informacji
3. Stanisław Mikulski ur 09.03.1903 r – Makowska, brak dalszych informacji
4. Kazimierz Mikulski ur 22.12.1904 r – Makowska, brak dalszych informacji
5. Jan Mikulski ur 24.10.1906 r – Makowska, ślub 20.05.1928 r akt 214 Łódź NMP z panną Heleną Weiss
6. Henryk Mikulski ur ur 18.11.1909 r – Makowska , brak dalszych informacji
7. Bronisław Mikulski ur 15.07.1914 r – Leszczyńska, zm. 23.06.1915 r Łódź
8. Bogusław Mikulski ur 10.12.1919 r – Leszczyńska, zm. 26.08.1923 r Łódź
Teraz przedstawię dane dzieci pary Jan i Stanisława Mikulskich według zapisów w karcie meldunkowej w Łodzi przy ul Aleksandrowskiej 46.
1. Jan ur 22.10.1906 r Łódź - data urodzin inna niż akt urodzenia
2. Henryka ur 18.09.1908 r Łódź – nie ma takiego aktu urodzenia dziecka tej pary
3. Zofia ur 04.04.1903 r Łódź – nie ma takiego aktu urodzenia dziecka tej pary
4. Bronisław ur 15.07.1914 Łódź Bałuty – data urodzin zgodna z aktem
5. Bogusław ur 10.12.1919 r Łódź – data urodzin zgodna z aktem.
Z tych wszystkich dzieci wymienionych w aktach i spisie w karcie meldunkowej odnalazłam tylko 2 śluby w 1928 r.
1. Henryka Mikulska i Karol Pech brali ślub 11.02.1928 r Łódź NMP akt 64, świadkiem był jej brat Jan Mikulski tokarz.
2. Jan Mikulski i Helena Weiss brali ślub 12.05.1928 r Łódź NMP akt 214, kawaler to tokarz żelazny lat 21, a panna miała lat 22
Z zapisów w indeksach parafii NMP w Łodzi ustaliłam, że Jan Mikulski syn Antoniego i Marianny zd Galankiewicz zmarł 03.12.1939 r akt 696 i pozostawił żonę Stanisławę zd Leszczyńska.
Ponieważ wiemy, że rodzicami Stanisława Mikulskiego aktora, byli Jan i Helena z Weissów Mikulscy, zajmę się teraz rodziną matki aktora.
Z nazwiskiem tej rodziny jest problem stosowania różnej wymowy i zapisów w dokumentach. Ojciec jej zapisywany był jako Wajs w karcie meldunkowej, ale też Weis, a dzieci raz Weiss, raz Wajs w aktach urodzenia.
Rodzice Heleny z Weissów Mikulskiej brali ślub w Łodzi NMP dn 28.09.1901 r, ojciec to Alfons Artur Wajs syn Jana i Augusty Mirschbach, a matka to Stanisława Arendt córka Jakuba i Marianny Wituniak.
Rodzina Weiss lub Wajs zamieszkała w Łodzi ok 1883 r i przybyła prawdopodobnie z Śląska Górnego ( dawny zabór pruski), bo taki jest zapis o miejscu urodzenia Alfonsa Artura Weissa w jego aktach 2 ślubów. Z tych zapisów wynika, że urodził się 16.03.1880 r i być może jeszcze tam urodziło się jakieś jego rodzeństwo, ale danych nie mam. Dopiero w Łodzi parafii NMP znajdujemy akty urodzin kolejnych dzieci pary Jan i Augusta (Augustyna) Mischbach ( nazwisko ciągle inaczej zapisywane):
1. Józef Grzegorz Weiss ur 1884 r, akt 314, ślub 1909 r akt 419 z Bolesławą Sękowską córką Franciszka i Marianny z Szakowskich w parafii NMP
2. Alwina Wiktoria Weiss ur 1886 r, akt 589, brak o niej dalszych informacji
3. Gertruda Weiss ur 1888 r, akt 403, ślub 1905 r, akt 366 z Józefem Rudzkim synem Grzegorza i Antoniny Stawińskiej w parafii NMP
4. Adela Weiss ur 1890 r, akt 1588, zmarła w 1923 r akt 1209 Łódź NMP
Bracia Alfons i Józef Weissowie występowali w aktach rodzinnych więc utrzymywali kontakty. Przy drugim ślubie Alfonsa w Łodzi w 1921 r z Marianną Arendt, młodszą siostrą zmarłej Stanisławy, Józef występował jako świadek ślubu i był szewcem zamieszkałym w Tumie. Na temat dalszego losu ich rodziców, czyli Jana i Augusty Weissów nie znalazłam danych w indeksach i aktach.
Rodzina Arendt zapisywana była także w różny sposób i często pisano Arent. W dodatku także zmianom ulegało nazwisko żony Jakuba Arendt, która najpierw była nazywana Marianna Wituniak, później Witusiak, a w końcu Matusiak.
Nie znalazłam ślubu Jakuba Arendt i Marianny Wituniak, ale są akty ich dzieci :
1. Władysława Arendt ur 1880 r akt 1480 Łódź NMP, ojciec robotnik , brak informacji o dalszych jej losach
2. Stanisława Arend ur 29.03.1882 r akt 778 Łódź NMP, ojciec robotnik, ślub 1901 r w Łodzi z Alfonsem Arturem Weiss
3. Adam Arent ur 1885 akt 145 Mikołajewice, ojciec karczmarz , ślub 19.05.1907 roku w Łodzi z Heleną Rolnicką, zmarł w Łodzi w1942 r
4. Bronisława Arent ur 1887 akt 82 Mikołajewice, ojciec karczmarz , zm 1887 r
5. Tomasz Arent ur 1888 akt 181 Mikołajewice, ojciec szynkarz, zm 1890 r
6. Marianna Arent ur 01.02.1891 Łódź NMP, ojciec robotnik z Bałut, ślub 1921 r w Łodzi z Alfonsem Arturem Weiss, wdowcem po jej siostrze Stanisławie.
Jakub Arendt zmarł w Łodzi w dniu 26.05.1892 r w wieku 56 lat, był synem Franciszka i Józefy zd Szczepaniak. Wdowa po nim pod nazwiskiem rodowym Matusiak wzięła ponowny ślub w 1895 r z wdowcem Szymonem Kulczyckim.
Prawdopodobnie w innej parafii urodził się także ich syn Anzelm Arendt, który jako wdowiec poślubił w Łodzi w 1906 r pannę Józefę Szymaniak więc zapewne urodziło się co najmniej 7 dzieci w rodzinie Jakuba i Marianny Arendtów vel Arentów.
Żona Alfonsa Wajsa vel Weissa, Stanisława zd.Arendt zmarła w Bałutach parafii NMP w Łodzi w dniu 10.01.1916 r akt 44 i podano nazwisko rodowe jej matki Matusiak, a jej nazwisko Weis.
Na podstawie karty meldunkowej w Łodzi ustaliłam, że Alfons Wajs vel Weiss przybył do Łodzi w dn 04.04.1919 r z Brwilna jako wdowiec i zamieszkał najpierw przy Brzeskiej 29, a od 28.09.1920 r przy ul Brzezińskiej 64. Razem z nim mieszkała 4 dzieci:
1. Janina ur 20.06.1902 r w Łodzi
2. Helena ur 15.05.1905 r w Łodzi
3. Zofia ur 09.12.1907 r w Łodzi
4. Alfons ur 21.05.1909 r w Łodzi
Co ciekawe zapisano im wyznanie ewangelickie, a byli katolikami. Ponadto daty urodzin dzieci nie zgadzają się z tymi zapisanymi w aktach więc sprawdziłam dostępne indeksy i akty dotyczące tej rodziny.
Z Alfonsa i Stanisławy Weissów urodziły się następujące dzieci:
1. Janina ur 23.06.1902 r Bałuty – Łódź NMP akt 2236, ślub 1925 r z Józef Różański
2. Irena ur 08.02.1904 r Bałuty – Łódź NMP akt 643, brak dalszych informacji
3. Helena ur 16.05.1905 r Bałuty – Łódź NMP akt 1779, ślub 1928 r z Jan Mikulski
4. Zofia ur 22.12.1906 r Bałuty – Łódź NMP akt 4341, ślub 1933 r z Jan Szustowski
5. Alfons ur 21.05.1909 r Bałuty – Łódź NMP akt 3961, brak dalszych informacji
Po śmierci pierwszej żony Alfons Artur Weis poślubił w dniu 06.02.1921 r akt 79 Łódź NMP pannę Mariannę Arendt, najmłodszą siostrę Stanisławy z Arendtów Weiss.
Z tego związku urodziła się w dniu 10.11.1921 r ich córka Henryka Wajss, ale dalszych jej losów nie poznałam.
Szczęśliwie jest indeks i akt zgonu ojca Heleny z Weissów Mikulskiej i mogłam ustalić z niego wiele informacji.
Alfons Wajs zmarł 11 maja 1940 r w Łodzi akt 218 w parafii św Krzyża pozostawiając owdowiałą Mariannę zd Arendt. Zgon ten zgłosili Jan Mikulski tkacz i Jan Szustowski ekspedient , obydwaj zamieszkali w Łodzi i byli to zięciowie zmarłego, którzy ten akt podpisali. Wynika z tego aktu, że ojciec aktora w czasie wojny pracował jako tkacz podobnie jak jego ojciec.
Czytając akty staram się zrozumieć i zobaczyć życie naszych przodków, a w tym przypadku zobaczyłam powiązania rodzinne w rodzie Mikulskich i mojej rodzinie Lachowiczów. Jest to fascynujące zajęcie, pozwalające zobaczyć jak powstawała przemysłowa Łódź. Do tego miasta ściągały rodziny ze Śląska, Wielkopolski, Kujawsko-Pomorskiego i okolicznych wsi. Potrzebowano do pracy ludzi różnych zawodów, a więc nie tylko tkaczy, ale kowali i tokarzy metalu. Moja rodzina Lachowiczów to rzemieślnicy, młynarze i kowale, ale rodzina Mikulskich zajmowała się rolnictwem, a przenosząc się do Łodzi utrzymywała się z pracy w charakterze robotników w przemyśle. Mając świadomość pochodzenia robotniczego w kilku pokoleniach nie dziwię się Panu Stanisławowi Mikulskiemu, że miał poglądy charakterystyczne dla tej klasy społecznej. Ciężko pracowali na rzecz niebywale szybko bogacącej się klasy kapitalistów i trudno oczekiwać by uznawali to jako społecznie sprawiedliwe. Aktora spotkało niesprawiedliwe potraktowanie za jego poglądy po zmianie ustrojowej w Polsce i niech to będzie przyczynek do spokojnego spojrzenia na jego pochodzenie oraz zrozumienie w jak trudnych warunkach musiała żyć jego rodzina.
Jako łodzianka z urodzenia często wracałam do Łodzi mimo, że musiałam mieszkać w różnych miejscach i nadal to miasto oraz jego historia jest mi bardzo bliskie.
Opracowała:
Janina Władysława Janiszewska
Prusy, 6 czerwca 2025 r. |
|
|
|
|
JadwigaKolczyńska