Serwis Polskiego Towarzystwa Genealogicznego

flag-pol flag-eng home login logout Forum Fotoalbum Geneszukacz Parafie Geneteka Metryki Deklaracja Legiony Straty
środa, 16 czerwca 2021

longpixel


Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu
Zobacz poprzedni temat Wersja gotowa do druku Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości Zobacz następny temat
Autor Wiadomość
Koluszkowski_HenrykOffline
Temat postu: Gospodarze czynszownicy  PostWysłany: 15-04-2020 - 18:45
Zasłużony
Sympatyk


Dołączył: 31-10-2013
Posty: 137

Status: Offline
Przed uwłaszczeniem (1864 r.) prawie cała ziemia uprawna (i nie tylko) należała do "panów" (dziedziców, wielkich właścicieli ziemskich). Rolnicy, którzy mieli gospodarstwo i ziemię, którą uprawiali, byli zobowiązani do odrabiania pańszczyzny na "pańskim". Była także duża grupa tzw. czynszowników (nazywanych też "okupnikami"), którzy nie pracowali na "pańskim" tylko opłacali roczną, ustaloną kwotę "czynszu". Najczęściej ta forma stosowana była w nowozakładanych w I poł. XIX w. osadach, koloniach, holendrach, często zamieszkanych przez Niemców, Czechów.

Henryk
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Virg@Offline
Temat postu: Gospodarze czynszownicy  PostWysłany: 15-04-2020 - 22:15
Sympatyk


Dołączył: 19-03-2009
Posty: 770

Status: Offline
genealog1981 napisał:
[…] Gospodarz czynzownik. Czy to byli gospodarze ktorzy wynajmowali mieszkanie u kogos?

Sandro,

wynajmujący mieszanie u kogoś, to dawniej komornik, inaczej lokator.
Ubogi chłop bez roli mieszkający u innego chłopa, to był kątnik.

Przy wypisywaniu metryk, w księgach parafialnych, obok wykonywanego zawodu spotykamy określenie przynależności klasowej, przykładowo na Mazowszu:
- włościanin, tak nazywano wszystkich mieszkańców wsi nie będących dziedzicami i szlachtą, w XIX wieku określenie chłopa, oprócz kmieć, rolnik, czy wieśniak;
- gospodarz, kmieć, czyli chłop który prowadził gospodarstwo takiej wielkości, że pozwalało gospodarzowi utrzymać z niego siebie i swoją rodzinę bez konieczności dorabiania u innych (po uwłaszczeniu zwykle właściciel tego gospodarstwa /*). Stał on wysoko w hierarchii społecznej wsi, gospodarując na jednym łanie (17 ha) lub na więcej [gospodarz na pół łanie (ok. 9 ha) - półrolnik; gospodarz na ćwierć łanie (ok. 4,5 ha) - kwartnik].
W odróżnieniu od gospodarza, chłop nazywany zagrodnikiem, też prowadzi gospodarstwo, ale o niezbyt dużej wielkości i musiał jeszcze imać się innych prac.

Gospodarz czynszownik, to taki, który nie miał obowiązków pańszczyźnianych, bo np. gospodarował na gruntach nie obsadzonych pierwotnie przez chłopów (tzw. pustki lub grunty poza tabelowe), za co płacił czynsz umowny, na podstawie kontraktu czynszowego (stąd czynszownik).
Czynszownikami byli np. – jak napisał powyżej Henryk - nasiedleni koloniści, którzy nigdy nie mieli obowiązków pańszczyźnianych wobec folwarku.

- - - - -
*/ Reformy uwłaszczeniowe zostały wprowadzone i wykonane przez władze zaborcze:
- w latach 1811-1850 w zaborze pruskim,
- w 1848 r. w zaborze austriackim (wprowadzane w ciągu 50 lat),
- w roku 1861 na tzw. Ziemiach Zabranych (wschodnie ziemie zaboru rosyjskiego, które nie weszły w skład Królestwa Polskiego),
- a także w roku 1864 roku w Królestwie Polskim, gdzie ‘chłop czynszowy’, zwany również okupnikiem, był to chłop pańszczyźniany opłacający okup, jak nazywano czynsz płacony w zamian za odrabianie pańszczyzny. Dekretem z dnia 19 lutego/2 marca 1864 r. car Aleksander II uwolnił wszystkich chłopów od pańszczyzny na rzecz dworu, przyznał im wolność osobistą i prawo własności do posiadanej ziemi, którą od tej daty mogli swobodnie dysponować.

Łączę pozdrowienia –
Lidia

P.S.
Tak przy okazji, nawiązując do Twojego pytania.
Współcześnie, na rynku nieruchomości mieszkaniowych pojęcie „czynszu” funkcjonuje w dwóch odmianach, czyli czynszu administracyjnego oraz czynszu najmu.
Czytaj więcej: https://samorzad.infor.pl/sektor/zadani ... okosc.html
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
pablo53Offline
Temat postu: Re: Określenia i nazwy z aktów  PostWysłany: 12-05-2021 - 16:45


Dołączył: 23-04-2021
Posty: 2

Status: Offline
Pieczątkiewicz_Krzysztof napisał:
(...)
Czy ktoś zna dokładne odpowiedzi i definicje tych nazw i określeń? Szczególnie interesuje mnie określenie półtrzecia roku mający Crying or Very sad
Dziękuję z góry za odpowiedź i pozdrawiam
Krzysztof Pieczątkiewicz


Półtrzecia roku = 2 i pół roku. To stara forma tak, jak półtora roku = 1 i pół roku (od: pół wtora=drugiego). Albo jak godziny: wpół do drugiej to godzina pierwsza "i pół", wpół do trzeciej to druga i pół, itd.
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Wyświetl posty z ostatnich:     
Skocz do:  
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu
Zobacz poprzedni temat Wersja gotowa do druku Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości Zobacz następny temat
Powered by PNphpBB2 © 2003-2006 The PNphpBB Group
Credits
donate.jpg
Serwis Polskiego Towarzystwa Genealogicznego zawiera forum genealogiczne i bazy danych przydatne dla genealogów © 2006-2021 Polskie Towarzystwo Genealogiczne
kontakt:
Strona wygenerowana w czasie 0.274474 sekund(y)