Genealodzy.PL Podziel się na Facebooku

Genealodzy.PL

Użytkownik: Rejestracja
Hasło: Pamiętaj

Serwis Polskiego Towarzystwa Genealogicznego

flag-pol flag-eng home login logout Forum Fotoalbum Geneszukacz Parafie Geneteka Metryki Deklaracja Legiony Straty 07:57 wtorek, 26 marca 2019

longpixel


Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu
Zobacz poprzedni temat Wersja gotowa do druku Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości Zobacz następny temat
Autor Wiadomość
Michal_SkOffline
Temat postu:   PostWysłany: 18-02-2019 - 00:11
Sympatyk


Dołączył: 01-07-2018
Posty: 17

Status: Offline
Szanowni Państwo,

czy ktoś z Państwa wie może o możliwym pochodzeniu nazwiska Heryon/Heryan/Cheryon/Herian? Występuje ono od przynajmniej końcówki XVII wieku pod Miechowem w Małopolsce. W regionie obok katolików i żydów żyli również nieliczni kalwiniści, być może ma to jakiś związek z nimi?

Dziękuję bardzo, pozdrawiam,
Michał
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Wladyslaw_MoskalOffline
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Kanabus.  PostWysłany: 18-02-2019 - 04:35
Sympatyk


Dołączył: 25-04-2008
Posty: 1075

Status: Offline
Gawroński_Zbigniew napisał:
nika_monache napisał:
Hehe tak kniaźiowie ruscy z 4 wieku to już chyba można odpuścić. Tak myślałam że może to być coś z blachodachówką. A apropo nazwiska O które pytałam wcześniej czyli Kanabus to wydaje mi sie ze to może nie być nazwisko tylko przydomek. Ktoś napisał artykuł o Kanabusach z Cieciszewa a moi przodkowie z Habdzinka wcześniej żyli obok czyli Ciszyca i Cieciszewo


Nazwiska podobne na pograniczu Polski Białorusi i Litwy Rosjanie wywodzą od konopi. To nazwisko jednak choć dość liczne jest osadzone w jednym konkretnym miejscu i faktycznie chyba jest jakimś lokalnym przezwiskiem/przydomkiem. Pogrzebię jeszcze w moich zakładkach... mam gdzieś link do współczesnego słownika gwar z rozbiciem na regiony... Khm... Była linka "ale się spłyła" - jak mawiali na Kresach: http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl . Jedyne wyjście to odszukać tę stronę na "webcachach" - może będzie i może w niej coś będzie. Wink


Tymczasowe osadnictwo poza oddalonymi, stalymi zbudowaniami, bylo w starozytnosci okreslane jako "canabae", od lacinskiej nazwy "canaba"= po polsku buda, niewielka chata o czterech slupach i w takich chatach mieszkala okoliczna ludnosc pomagajaca w okresie letnim przy wytopie zelaza w dymarkach , od okolo II wieku przed nowa era, do okolo IV wieku nowej ery w Mazowieckim Centrum Metalurgicznym [to nazwa wspolczesna].

Zatem Kanabus, to zapomniana bo starozytna i lokalna nazwa ciesli budujacego tego rodzaju chaty dla pomagajacych w wytopie zelaza w dymarkach.

Pozdrawiam - Wladyslaw
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Tomasz_MierzejekOffline
Temat postu:   PostWysłany: 18-02-2019 - 12:51
Sympatyk


Dołączył: 25-12-2018
Posty: 164

Status: Offline
Witam. Czy posiada ktoś informacje o nazwiskach Cis, Jędrzejczyk, Pisowłocki
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Ewa_SzczodruchOffline
Temat postu:   PostWysłany: 18-02-2019 - 19:00
Zasłużony
Sympatyk


Dołączył: 10-12-2006
Posty: 3705
Skąd: Toruń
Status: Offline
Witam Smile

Cis 1136 - od cis ‘gatunek drzewa’, cisy ‘śniady’.

Jędrzejczyk 1580- od imienia Andrzej. Imię pochodzenia greckiego, od anér, genetycznie andrós ‘mąż’ lub od imion złożonych typu Andrónikos. Imię notowane w Polsce od XII wieku też jako Jędrzej, Ondrzej.

Źródło: Kazimierz Rymut, ‘Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny’, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999


Pisowłocki
- od pisać. Może też być odmiejscowe.

Źródło: Kazimierz Rymut, ‘Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny’, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

_________________
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Tomasz_MierzejekOffline
Temat postu:   PostWysłany: 18-02-2019 - 19:27
Sympatyk


Dołączył: 25-12-2018
Posty: 164

Status: Offline
Dziękuję Pani bardzo za pomoc.
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Remik25Offline
Temat postu: Góral vel Kopera  PostWysłany: 19-02-2019 - 09:12
Sympatyk


Dołączył: 02-11-2010
Posty: 59
Skąd: Częstochowa
Status: Offline
Witam,

czy ktoś mógłby się odnieść do pochodzenia nazwiska Kopera, które w 1717 r. zostało zapisane jako Góral vel Kopera, Góralczyk seu Kopera.

Kopera jest najwięcej zameldowanych w Mielcu na Podkarpaciu, ale czy Góral oznaczałoby, że Kopera pochodził stamtąd?

Moja rodzina zamieszkuje w okolicach Radomska-Pajęczna woj. łódzkie.

Łukasz
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
bobik4000Offline
Temat postu:   PostWysłany: 19-02-2019 - 14:47
Sympatyk


Dołączył: 05-12-2017
Posty: 32

Status: Offline
Witam,

Mam prośbę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Bercal.

Z góry dziękuję.

Pozdrawiam,
Grzegorz
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Wladyslaw_MoskalOffline
Temat postu:   PostWysłany: 19-02-2019 - 16:09
Sympatyk


Dołączył: 25-04-2008
Posty: 1075

Status: Offline
bobik4000 napisał:
Witam,

Mam prośbę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Bercal.

Z góry dziękuję.

Pozdrawiam,
Grzegorz

Witam,

przedstawiam moja hipoteze pochodzenia bardzo starego nazwiska Bercal.

Wedlug prof. K. Rymuta nazwisko Bercz - mozna wywodzic od podstawy ber , czyli od prasłowiańskiego byrati ‘rzucać, ciskać, błądzić’ lub od niemieckiej nazwy osobowej Behr (od imienia Bernard).

W przypadku nazwiska Bercal, uwazam taka teze za zbyt odlegla.

Polskie nazwiska Berc, Bercal i Bercel nalezy wiazac z galijską=celtycką=starofrancuską nazwą "bercet"- czyli małą kołyską.

Skoro w starofrancuskim Bercier, Bersier sa sprzedawcami kołysek, to spolszczeni posiadacze nazwisk Berc, Bercel i Bercal tez mogli robic i sprzedawac kołyski.

Zobacz celtycko-slowianskie powiazania nazwiska Berc w Europie;
https://forebears.io/surnames/berc

Pozdrawiam - Wladyslaw
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Tomasz_MierzejekOffline
Temat postu:   PostWysłany: 19-02-2019 - 18:16
Sympatyk


Dołączył: 25-12-2018
Posty: 164

Status: Offline
Witam. Poszukuję informacji na temat nazwisk:
-Kostrzewa
-Majewska
-Pawelczyk
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Gawroński_ZbigniewOffline
Temat postu:   PostWysłany: 19-02-2019 - 19:20
Sympatyk


Dołączył: 16-06-2015
Posty: 2676

Status: Offline
Heryon/Heryan/Cheryon/Herian?

Nazwisko niewątpliwie germańskiego pochodzenia. Trudno orzec dokładnie w jakim miejscu powstało. Pochodzi od gockiej podstawy harjis, która w starowysokoniemieckim ewoluowała do postaci: hari, hęr, hęri = łac: exercitus, almus, augustus = wojownik, szlachetny wojownik, dowodzący wojownikami, dostojny wojownik - to wszystko w zależności w którym języku było używane. Jest 289 imion (z których część przekształciła się w nazwiska) z przyrostkiem hari i dwa razy więcej z taką podstawą. Współcześnie używanych samych imion jest… niech policzę: ponad 200.

Her+yon jest moim zdaniem złożeniem z języka duńskiego albo fryzyjskiego, albo staroniderlandzkiego. O podstawie Harjaz już pisałem. Zostaje końcówka *ion. Wszystkie dostępne mi źródła kierują mnie do staropółnocnogermańskich wariantów imiena Jan/Johannes w ich północnej wersji: Iřns, Iöns, Jödde, Jöns, Jřns i dolnoniemieckich: Jens.

-=-=-=-

Nazwisko Bercal. Również germańskie. Trudno powiedzieć z którego języka dokładnie pochodzi. W rachubę wchodzą dwie podstawy: 1.: starowyskokoniemieckie *bar = mąż, mężczyzna albo 2.: *beraht = błyszczący, jaśniejący, wyróżniający się. Oczywiście od obydwu podstaw jest setki, jeśli nie tysiące (zwłaszcza od drugiej) imion i nazwisk.

Takie hipotezy.
_=-=-=-=
Dopisane: nie wiedzieć czemu skrypt forum nie"widzi" niektórych liter. Tutaj zauważyłem "ę" zamiat e z daszkiem. Prawidłowe litery widać dopiero przy próbie cytowania postu.

_________________
Zbigniew
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Michal_SkOffline
Temat postu:   PostWysłany: 20-02-2019 - 00:49
Sympatyk


Dołączył: 01-07-2018
Posty: 17

Status: Offline
Gawroński_Zbigniew napisał:
Heryon/Heryan/Cheryon/Herian?

Nazwisko niewątpliwie germańskiego pochodzenia. Trudno orzec dokładnie w jakim miejscu powstało. Pochodzi od gockiej podstawy harjis, która w starowysokoniemieckim ewoluowała do postaci: hari, hęr, hęri = łac: exercitus, almus, augustus = wojownik, szlachetny wojownik, dowodzący wojownikami, dostojny wojownik - to wszystko w zależności w którym języku było używane. Jest 289 imion (z których część przekształciła się w nazwiska) z przyrostkiem hari i dwa razy więcej z taką podstawą. Współcześnie używanych samych imion jest… niech policzę: ponad 200.

Her+yon jest moim zdaniem złożeniem z języka duńskiego albo fryzyjskiego, albo staroniderlandzkiego. O podstawie Harjaz już pisałem. Zostaje końcówka *ion. Wszystkie dostępne mi źródła kierują mnie do staropółnocnogermańskich wariantów imiena Jan/Johannes w ich północnej wersji: Iřns, Iöns, Jödde, Jöns, Jřns i dolnoniemieckich: Jens.

[...]


Niesamowicie dziękuję Panie Zbigniewie. Nie ukrywam że było to jedno z bardziej tajemniczych nazwisk z którym się do tej pory spotkałem.

Michał
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Ewa_SzczodruchOffline
Temat postu:   PostWysłany: 20-02-2019 - 10:08
Zasłużony
Sympatyk


Dołączył: 10-12-2006
Posty: 3705
Skąd: Toruń
Status: Offline
Witam Smile

Kostrzewa 1396
- od podstawy kostr-, kostyr-, por. gwarowe kostra ‘sążeń drzewa’, kostrzewa ‘roślina trawiasta’, staropolskie kostry ‘paździerze lnu’, staropolskie kostera, kostyra ‘gracz w kości, szuler’, gwarowe kościerz ‘zarośla’.

Źródło: Kazimierz Rymut, ‘Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny’, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Majewska 1759
- od nazwy miejscowej Majewo (kilka wsi) lub od maj.


Pawelczyk
- od imienia Paweł, notowanego w Polsce od XII wieku. Obok formy Paweł występował Pawał, a także formy łacińskie i germańskie: Paulus, Paul oraz zgermanizowane Pauwel, Pauwil, Pawil, Pawol. Imię pochodzenia łacińskiego, od Paulus ‘mały’.

Źródło: Kazimierz Rymut, ‘Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny’, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

_________________
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
bobik4000Offline
Temat postu:   PostWysłany: 20-02-2019 - 14:17
Sympatyk


Dołączył: 05-12-2017
Posty: 32

Status: Offline
Dziękuję!

Wladyslaw_Moskal napisał:
bobik4000 napisał:
Witam,

Mam prośbę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Bercal.

Z góry dziękuję.

Pozdrawiam,
Grzegorz

Witam,

przedstawiam moja hipoteze pochodzenia bardzo starego nazwiska Bercal.

Wedlug prof. K. Rymuta nazwisko Bercz - mozna wywodzic od podstawy ber , czyli od prasłowiańskiego byrati ‘rzucać, ciskać, błądzić’ lub od niemieckiej nazwy osobowej Behr (od imienia Bernard).

W przypadku nazwiska Bercal, uwazam taka teze za zbyt odlegla.

Polskie nazwiska Berc, Bercal i Bercel nalezy wiazac z galijską=celtycką=starofrancuską nazwą "bercet"- czyli małą kołyską.

Skoro w starofrancuskim Bercier, Bersier sa sprzedawcami kołysek, to spolszczeni posiadacze nazwisk Berc, Bercel i Bercal tez mogli robic i sprzedawac kołyski.

Zobacz celtycko-slowianskie powiazania nazwiska Berc w Europie;
https://forebears.io/surnames/berc

Pozdrawiam - Wladyslaw
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
ROMAN_BOffline
Temat postu: Re: Góral vel Kopera.  PostWysłany: 21-02-2019 - 20:59
Sympatyk


Dołączył: 08-01-2012
Posty: 793

Status: Offline
Łukaszu, witaj.

Rozważania o pochodzeniu nazwiska Kopera; Góral vel Kopera; Góralczyk seu Kopera.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Kopera. Napisałeś, że w roku 1717 było ono zapisywane jako fraza Góral vel Kopera oraz Góralczyk seu Kopera. Rozumiem, że potomkiem osoby, która w roku 1717 nazywana była Góral vel Kopera albo Góralczyk seu Kopera była osoba, która nosiła już miano Kopera. Wspomniałeś też, że Twoja rodzina zamieszkuje w okolicach Radomska – Pajęczna w województwie łódzkim.

Każde przeszłe czy współczesne nazwisko to zagadka etymologiczna, w tym i nazwa osobowa Kopera, Góral vel Kopera oraz Góralczyk seu Kopera, która kryje w sobie pochodzenie konkretnej nazwy [ wyrazu, nazwania ], jego źródłosłów oraz zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Rozszyfrowanie polega na odtworzenie wyjściowej postaci wyrazu, wykrycie przypuszczalnego znaczenia pierwotnego, wyjaśnienie jego dalszego rozwoju semantycznego i objaśnienie struktury morfologicznej. Badania etymologiczne opiera się często na analizie porównawczej. Bywa, że nie da się jednoznacznie ustalić pochodzenia i znaczenia konkretnej nazwy osobowej i dlatego mogą istnieć obok siebie różne genezy tego samego miana. Czasami pomocna bywa ludowa etymologia, która zazwyczaj próbuje określać pochodzenie wyrazów na podstawie podobieństwa ich formy dźwiękowej [ wymowy, brzmienia ] do innych wyrazów.
Nielekko jest bez szerszego kontekstu lub innych dodatkowych informacji wnioskować o pochodzeniu nazwiska Kopera, Góral vel Kopera oraz Góralczyk seu Kopera. W mojej ocenie tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych, genealogicznych, słownikowych czy językoznawczych może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstała konkretna nazwa osobowa oraz rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego albo etnicznego osób noszących wspomniane miana. Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Pamiętać też trzeba, że niektóre słowa mogą pochodzić z różnych historycznych dialektów języka polskiego, w tym i z gwary. Nie można też wykluczyć, iż wspomniane miano jest reliktem wywodzącym się z języka [pra]słowiańskiego albo staropolskiego. W grę mogą też wchodzić inne języki a tym samym i hybrydy językowe.

Moje rozważania zacznę od wyjaśnienia znaczenia wyrazu vel oraz seu, który występował jak część nazwy osobowej. Słowo vel i seu pochodzi z języka łacińskiego. Słowo vel to łaciński spójnik i w tym języku znaczy albo, czyli. W języku polskim występuje wyraz vel i jest on latynizmem [ latynizm to wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa, przejęte z języka łacińskiego albo na nim wzorowane ]. W języku polskim wyraz vel znaczył i znaczy: albo, czyli; rzadziej albo też, albo raczej. Kiedy vel występuje z dwoma nazwiskami, wówczas wskazuje na to, że ktoś ich używał lub/i używa. Zwykle przynajmniej jedno z tych mian jest fałszywe albo celowo zmienione po to, by jego właściciel mógł ukryć tożsamość albo ma funkcję przezwiska [ pseudonimu ], na przykład Joanna Chmielewska vel Irena Barbara Kuhn – Joanna Chmielewska to pseudonim artystyczny a prawdziwe tej imię pisarki brzmi Irena Barbara Kuhn. Wyraz seu to łaciński spójnik i w tym języku znaczy lub, albo.
W księgach metrykalnych używano wielu łacińskich wyrazów, na przykład: alias, dicto, seu, sive, vel, do utożsamiania różnych wariantów nazw osobowych [ nazwań ] danej osoby. Świadczy to jedynie, że dana osoba byłą znana pod jednym albo drugim mianem w danej społeczności.
Zatem, nazwa osobowa Góral vel Kopera mówi nam, że nosiciel miana Góral był również powszechnie znany pod swoim nazwiskiem, przezwiskiem, nazwaniem Kopera [ Góral albo, czyli Kopera ]. Ta konstatacja przekłada się również na miano Góralczyk seu Kopera. Tak więc osoba o nazwisku Góralczyk w pewnym środowisku była ogólnie znana też pod nazwą osobową Kopera [ Góralczyk lub, albo Kopera ].

Nazwa osobowa Góralczyk.
Nazwa osobowa Góralczyk to derywat. Derywat to podzielna jednostka słowotwórcza, pochodna formalnie i semantycznie od jakiegoś leksemu [ podstawy słowotwórczej ]. Derywaty są zawsze konstrukcjami dwuczłonowymi: składają się z tematu słowotwórczego [ części podstawy obecnej w wyrazie pochodnym słowotwórczo ] oraz formantu [ znaku formalnego przekształcenia wyrazu podstawowego w derywat ]. Zatem, miano Góralczyk zbudowane jest z tematu słowotwórczego Góral- oraz sufiksu -czyk. Zapisać to można w następujący sposób: Góral + czyk = Góralczyk. Sufiks -czyk powstał od przyrostka -ik poprzez absorpcję z formacji zakończonych na -ec, np. chłopczyk < chłopiec; kopczyk < kopiec. Cząstka -ik wywodzi się od przyrostka -ic. Sufiks -ic to fonetycznie przekształcony prasłowiański -itь, którego podstawowym znaczeniem było „pochodzenie w ogólności” od kogoś czy skądś. Na gruncie polskim utrwaliło się znaczenie pochodzenia od kogoś, a właściwie znaczenie patronimiczne. Niemniej jednak funkcja „skądś” nie zaginęła i tworzy nazwy mieszkańców, głównie od niektórych nazw obcych, np. Afgańczyk < Afganistan, Chińczyk < Chiny, mediolańczyk < Mediolan, ołomuńczyk < Ołomuniec. Nie należy zapominać też o funkcji deminutywnej [ zdrobnienia ] przyrostka -czyk oraz czysto strukturalnej funkcji nazwiskotwórczej. Zatem sufiks -czyk historycznie tworzył i nadal może tworzyć nazwy własne:
1. patronimiczne [ odojcowskie ]:
• od imienia ojca; np. Adamczyk < Adam. Stary Adam, Adamczyk syn;
• od zawodu, godności, stanowiska ojca; np. Młynarczyk < młynarz. Ojciec młynarz, Młynarczyk syn;
2. uczniów zawodu, pomocników, terminatorów; np. młynarczyk, szewczyk;
3. strukturalne, które zaczynają funkcjonować jako odrębne nazwiska, nie wyrażające relacji syn: ojciec, i które powstały w celu polepszenia nazwiska lub w ogóle utworzenia nazwiska. Ta właściwość sprawiała, że nazwiska takie stawały się wzorcami wyłącznie formalnymi;
4. odapelatywne przezwiska; np. Paszczyk < paszcza;
5. mieszkańców miast, państw, regionów; np. Szamotulczyk < Szamotuły, Ołomuńczyk < Ołomuniec, Chińczyk < Chiny.
Powyższe funkcje sufiksu -czyk mówią nam, że ten format jest przyrostkiem wieloznaczeniowym. Derywat z sufiksem wielofunkcyjnym pozostanie zawsze dwuznaczny, jeżeli dodatkowych danych nie dostarczy kontekst zapisu odnoszący się do konkretnego nazwiska. Dotyczy to też miana Góralczyk, które może być nazwiskiem:
• patronimicznym [ odojcowskim ], które powstało od nazwiska, imienia, przezwiska, zawodu ojca. Ojciec Góral a jego syn Góralczyk,
• formalnym, strukturalnym, które powstało jako modelowe miano poprzez dodanie sufiksu -czyk do już istniejącego miana Góral.
Zatem, pozostaje ustalić co może znaczyć temat słowotwórczy Góral- w nazwisku Góralczyk. O tym napiszę przy okazji omawiania miana Góral.

Miano Góral.
Nazwa osobowa Góral to też derywat, który został utworzony za pomocą przyrostka -al od podstawy słowotwórczej góra [ góra + al = góral ]. Przyrostek -al to bardzo stary prasłowiański sufiks. Bardzo rzadko występuje on w funkcji tworzenia nazw mieszkańców i takie nazwy są nieliczne, na przykład Moskal. Taką nazwą jest też apelatyw góral, który oznacza rdzennego mieszkańca gór, człowieka wywodzącego się z rdzennej ludności zamieszkującej góry. Słowo Góral pisane przez duże „G”. W etnografii polskiej przyjęło się, że Góral to członek dużej grupy ludności polskiej w Karpatach Zachodnich, zamieszkująca obszar górski i podgórski od Cieszyna na zachodzie aż po Krynicę na wschodzie, a wyodrębniająca się od swych sąsiadów zespołem cech kulturowych: ubiorem, budownictwem, gospodarką [ zwłaszcza pasterską ], gwarą, folklorem, muzyką, sztuką itd. oraz samookreśleniem się ludności, to jest poczuciem czy świadomością swej odrębności.
Przyrostek -al miał też wiele innych funkcji, miał on też swoją oboczną postać w postaci sufiksu -ał. Za pomocą cząstki -al tworzono, na przykład:
1. nazwy osobowe od imion słowiańskich i niesłowiańskich, na przykład Rochal / Rachal, Wochal,
• od pierwszego lub drugiego członu złożonego imienia słowiańskiego, na przykład: Bondal, Bogal,
• od imion niesłowiańskich, na przykład: Adal, Szymal,
2. nazwy znamionujące, właściwe dla osób, zwierząt albo rzeczy ze względu na daną cechę, na przykład:
• rzeczowniki nieosobowe, na przykład: nochal ‘dardo duży nos lub niezgrabny nos’, brzuchal ‘bardzo duży brzuch’,
• rzeczowniki osobowe, na przykład gęgal ‘człowiek jąkający się’, gębal ‘człowiek o nieprzyjemnej gębie’, brzydal ‘człowiek o nieładnej twarzy’, głuchal ‘człowiek niesłyszący’ – rzeczowniki te mają charakter indywidualnego przezwiska, które nacechowane są emocjonalnie z negatywnym nastawieniem,
3. nazwy wykonawców czynności, na przykład: gral ‘grajek’, chrapal ‘człowiek chrapiący’, kowal ‘ktoś kto coś kuł albo osoba, która tworzyła przedmioty z metalu, głównie z żelaza.
4. tworzenie nazwisk, głównie w XIX wieku kiedy w środowisku wiejskim wystąpiło zapotrzebowanie na nazwiska z przyczyn prawno – administracyjnych ale pozajęzykowych.
Wielofunkcyjność przyrostka -al sprawia duże trudności w jednoznacznym ustaleniu pochodzenia i znaczenia konkretnego miana czy apelatywu. Moim zdaniem dotyczy to też nazwiska Góral. Bez szerszego kontekstu i dodatkowych informacji trudno jest wnioskować od kogo lub czego powstała nazwa osobowa Góral.
Biorąc pod uwagę wspomniane funkcje cząstki -al, w nazwie osobowej Góral jej podstawa słowotwórcza to gor-, która między innymi występuje w takich apelatywach jak:
• góra ‘wypukła forma ukształtowania terenu o wysokości względnej’,
• Góra ‘nazwa miejscowości,
• góral / Góral ‘rdzenny mieszkaniec gór, człowiek wywodzący się z rdzennej ludności zamieszkującej góry,
• gorzeć / goreć ‘palić się, grzać, jaśnieć, świecić się, rumienić się, być ogarniętym przez jakieś silne, gwałtowne uczucie’,
• gorzki ‘taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu, w przenośni taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny’,
oraz w złożonych imionach słowiańskich typu: Gorzysław / Gorysław / Gorsław, Dziwigor, Gorazd.
Wynika z tego, że miano Góral może mieć wiele znaczeń a tym samym pochodzić od różnych podstaw słowotwórczych. Niemniej jednak zawsze odnosi ono się do pierwszej osoby, która została nazwana Góral.
Resumując, nazwa osobowa Góral może oznaczać kogoś:
• kto należał do rdzennie etnicznej grupy ludności nazywanej Góralami, i która mieszkała w górach. Po czym osoba taka wyemigrowała ze swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania do innego miejsca poza obszar gór. W nowym miejscu osiedlenia od swojego pochodzenia została nazwana Góralem,
• kto mieszkał na jakimś wysokim wzniesieniu [ górze ]. W tym znaczeniu oznaczało kogoś kto mieszka na górze, czy wysokim wzniesieniu,
• kto miał ogromną posturę, był wielki jak góra,
• kto był nieprzyjemny w obyciu, smutny i bolesny inaczej mówiąc gorzki,
• kto był z zawodu, wykonywał czynność podgrzewania, grzania, ogrzewania czegoś, na przykład w ogniu czy na ogniu,
• kto nosił złożone słowiańskie imię typu Gorzysław / Gorysław / Gorsław, Dziwigor, Gorazd. Forma Góral to zdrobnienie lub/i skrócenie podstawowej nazwy imiennej,
• kto nosił miano Góra i na skutek wymogów formalno – prawnych w postaci posiadania nazwiska przyjął lub zostało mu ono nadane.
Zatem, jest z czego wybierać?

Miano Kopera.
Nazwa osobowa Kopera może być:
1. mianem dopełniaczowym z pochodzenia, określającym pochodzenie od ojca [ patronimiczne nazwisko ], a więc mógł być Jędrzej od Kopera i Jędrzej [ czyj? ] Kopera. Inaczej mówiąc ojciec to Koper a jego syn to Kopera,
2. mianem z tak zwaną zmianą paradygmatu [ dodane -a ]. Już w okresie staropolskim był: Dyla od Dyl, Krokosza od Krokosz, Rozuma od Rozum, Stracha od Strach. Poprzez dodanie głoski -a uzyskiwano oddalenie nazwy osobowej od motywującego ją wyrazu pospolitego. W takim razie mógł być Kopera od Koper. Bucz wydaje się być przezwiskiem?
Nie pozostaje nic innego jak ustalenie znaczenia miana Koper. Miano to może pochodzić od apelatywu koper, które może:
1. pochodzić od koper, ze staropolskiego kopr ‘roślina warzywna z rodziny selerowatych [ baldaszkowatych ],
2. pochodzić od staropolskiego gwarowego koper, kopr ‘miedź’,
3. pochodzić od niemieckiego rzeczownika das Kupfer ‘miedź’,
4. pochodzić od czeskiego słowa kopr ‘roślina warzywna – przyprawa’.
Polskie słowo koper, kopr oraz niemieckie Kupfer pochodzi od łacińskiego słowa cuprum ‘miedź’.
Słowo koper [ kopr ] jest generalnie słowiańskie. Ze względu na ostry smak i zapach warzywa koper [ kopr ] możliwe jest pochodzenie od *koprъ ‘ukrop, wrzątek’ lub na skutek rozpodobnienia krop-rъ od *kropiła ‘pokrzywa’.
Wynika z tego, że miano Koper / Kopr może mieć kilka znaczeń i pochodzić od kilku apelatywów:
1. może oznaczać osobę, która uprawiała znaczne ilości kopru albo lubiła go jeść,
2. może oznaczać osobę, której zapach ciała przypominał woń kopru,
3. może oznaczać osobę, która miała związek z miedzią, na przykład wydobywała rudę miedzi, albo ją przetwarzała,
4. może być spolszczeniem niemieckiego nazwiska Kupfer ‘miedź’.
W przypadku nazwiska Kopera też jest z czego wybierać?


Wspomniałeś w swoim poście, że Twoja rodzina zamieszkiwała lub/i zamieszkuje w okolicach Radomska i Pajęczna w województwie łódzkim. Niezbyt daleko, to jest około 11 km, od Radomska znajduje się wieś Dobryszyce, która znajduje się w gminie Dobryszyce, w powiecie radomszczańskim, w województwie łódzkim. Wspominam o tym fakcie ponieważ na obszarze obecnej gminy Dobryszyce znajdują się bardzo stare miejscowości, w których przynajmniej od początku XVII wieku mieszkały osoby o nazwisku: Koper, Kopera, Koperek, Koperski. Prawda, że ciekawe informacje? Może te osoby są Twoimi krewnymi? Jak jesteś zainteresowany tymi danymi jak i innymi to proponuję Ci zapoznanie się z bardzo szerokim opracowaniem noszącym tytuł Z dziejów gminy i parafii Dobryszyce. Materiały z sesji w 800 – lecie Dobryszyc, Dobryszyce 2 października 2011 r.. Materiały te ukazały się w tomie X Zeszytów Radomszczańskich. Prace z dziejów Radomska i powiatu radomszczańskiego, które zostały wydane przez Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Radomsku w roku 2014.
Tu jest link do elektronicznego wydania wspomnianej publikacji:
http://pthrad.ayz.pl/wp-content/uploads ... /ZR-IX.pdf


Łukaszu, to tylko pewien zbiór informacji, moje subiektywne spojrzenie na genezę
nazwiska Kopera, Góral vel Kopera, Góralczyk seu Kopera oraz kilka hipotez. Mam nadzieję, że moje rozważania będą pomocne w Twoich badaniach nad historią rodziny i etymologią wspomnianych mian. Wnioski i weryfikację pozostawiam już Tobie.


Pozdrawiam – Roman.
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Gawroński_ZbigniewOffline
Temat postu: Re: Góral vel Kopera.  PostWysłany: 21-02-2019 - 21:57
Sympatyk


Dołączył: 16-06-2015
Posty: 2676

Status: Offline
Kopel, Kopera, Kopyra, Korpal, Korpał, Korpat = Zając!. To obok bardzo starych możliwych etymologii całkiem młoda antropoleksema znana na całym południu Polski i nie tylko tam. Określa cechę wyglądu - tzw zajęczą wargę.

_________________
Zbigniew
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Wyświetl posty z ostatnich:     
Skocz do:  
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu
Zobacz poprzedni temat Wersja gotowa do druku Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości Zobacz następny temat
Powered by PNphpBB2 © 2003-2006 The PNphpBB Group
Credits
donate.jpg
Serwis Polskiego Towarzystwa Genealogicznego zawiera forum genealogiczne i bazy danych przydatne dla genealogów © 2006-2019 Polskie Towarzystwo Genealogiczne
kontakt:
Strona wygenerowana w czasie 0.105746 sekund(y)