Serwis Polskiego Towarzystwa Genealogicznego

flag-pol flag-eng home login logout Forum Fotoalbum Geneszukacz Parafie Geneteka Metryki Deklaracja Legiony Straty
piątek, 29 maja 2020

longpixel


Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu
Zobacz poprzedni temat Wersja gotowa do druku Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości Zobacz następny temat
Autor Wiadomość
Marek_KwarcińskiOffline
Temat postu: Poszukuję informacji nazwisko Kwarciak.  PostWysłany: 25-05-2020 - 20:26
Członek PTG


Dołączył: 03-06-2007
Posty: 167
Skąd: Radom
Status: Offline
Witam serdecznie.
Poszukuję informacji o rodzinie Kwarciak z miejscowości Witanowice k/Wadowic. Mój pradziadek Jan Kwarciński urodzony w 1820 roku w Witanowicach w Galicji jako syn Mikołaja i Franciszki z Tomaszków według allegat do aktu ślubu zawartego w Zemborzynie w 1845 roku używał nazwiska Kwarciński v Kwarciak. Nazwisko Kwarciński mam dość dokładnie przeszukane, natomiast nazwisko Kwarciak praktycznie bardzo rzadko występuje w wyszukiwarkach. Akt Witanowic w internecie nie znalazłem. Uprzejmie proszę o pomoc.
Serdecznie pozdrawiam
Marek Kwarciński
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
ROMAN_BOffline
Temat postu: Re: Kwarciak, Kwarciński.  PostWysłany: 26-05-2020 - 00:32
Sympatyk


Dołączył: 08-01-2012
Posty: 852

Status: Offline
Dobry wieczór.

W bazie PESEL nazwisko Kwarciak odnotowane jest 1038 razy, w tym 512 mężczyzn i 523 kobiet. Najwięcej osób o tym nazwisku jest w powiecie wadowickim w województwie małopolskim: 310 osób, w tym 162 kobiety i 148 mężczyzn. Dokładny rozkład występowania wspomnianego nazwiska zobaczysz na mapie znajdującej się pod likiem:
http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndi ... o=Kwarciak
Ta sama baza wymienia nazwisko Kwarciński. Osób o tym mianie w Polsce jest około
Kwarciński – 391 mężczyzn;
Kwarcińska – 389 kobiet.
Szczegółowy rozkład zobaczysz na mapach umieszczonym pod poniższymi linkami:
http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndi ... i%C5%84ski
http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Ndi ... i%C5%84ska
Zatem, osób o nazwisku Kwarciński i Kwarcińska w Polsce jest około 780.

Witanowice to wieś i parafia, która położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Tomice na prawym brzegu Skawy.
Na portalu Wadowita24.pl w dniu 6 stycznia 2013 roku ukazał się artykuł Edwarda Wyroby pt. Może znowu odrobina…historii? Autor jest właścicielem wspomnianego bloga. Tekst dotyczy historii wsi i parafii Witanowice. Między innymi czytamy w nim, że we wsi Witanowice w XVIII i XIX wieku dokumenty odnotowały nazwisko Kwarciak. Osoby o tym nazwisku były osiadłymi włościanami.
Link do całego tekstu:
http://www.wadowita24.pl/moze-znowu-odrobina-historii/
Pod artykułem znajduje się odnośnik „Napisz do mnie: Kontakt”. Znajdziesz tam formularz kontaktowy, w którym Edward Wyroba pisze: Jeżeli masz jakieś pytanie, sugestie, uwagi, etc. Wypełnij poniższy formularz w celu kontaktu.
Kolorem czerwonym zaznaczone są też tagi – warto przeczytać teksty, które są pod nimi zamieszczone. Dotyczą one wsi i parafii Witanowice.

Rozważania o etymologii nazwiska Kwarciński oraz Kwarciak.

Napisałeś, że Twój przodek używał nazwiska Kwarciński v Kwarciak. Rozumiem, iż litera v oznacza skrót od słowa vel. Vel inaczej albo, czyli – słowo używane przy zestawieniu określeń synonimicznych lub dwu nazwisk tej samej osoby. Zatem, mamy to odczynienie z osobą, która znana była pod dwoma nazwiskami [ nazwami osobowymi ].
Kwarciński to miano najprawdopodobniej utworzone formatem -iński od podstawy kwarc- [ kwarc + iński = kwarciński ]. Sufiks -iński to złożony przyrostek, który powstał od sufiksu -ski [ -in+-ski = -iński ]. Cząstka -in- może być częścią rdzenia, od którego mogło powstać wspomniane nazwisko. To trzeba też brać pod uwagę przy rozszyfrowywaniu każdego miana. Nazwiska utworzone za pomocą formatu -ski oraz -iński wskazują, że może to być miano odmiejscowe. Przyjmując, że nazwa osobowa Kwarciński została utworzona za pomocą formatu -ski od podstawy kwarcin [ kawrcin + ski = kwarciński ] to należałoby poszukać miejscowości o nazwie Kwarcin, ale czy jest taka miejscowość? Nie szukałem – zostawiam to już Tobie.
Biorąc pod uwagę, że drugie nazwisko, Kwarciak, pod którym był znany Twój przodek to z dużym prawdopodobieństwem nazwisko Kwarciński zostało utworzone od nazwy osobowej Kwarciak na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego. Takie nazwisko lepiej brzmiało i przydawało szacunku.

Miano Kwarciak jest nazwą osobową, która została zapewne utworzona za pomocą sufiksu -iak od rdzenia kwarc- [ kwarc + iak = kwrciak ]. Format -iak oraz -ak tworzą zazwyczaj rzeczowniki potoczne. Kilka przykładów:
• dom [ chata ] z trzciny > trzciniak [ trzcin + iak = trzciniak ].
• deszcz przelotny > przelotniak [ przelotn + iak = przelotniak ],
• uczeń szkolny > szkolniak [ szkoln + iak = szkolniak ],
• drobna moneta > drobniak [ drobn + iak = drobniak ],
• dom z cegieł > ceglak [ cegl + ak = ceglak ],
• but filcowy > filcak [ filc + ak = filcak ],
• ptak śpiewający > śpiewak [ śpiew + ak = śpiewak ],
• miedziany pieniądz > miedziak [ miedzi + ak = miedziak ].
To mówi, że miano Kwarciak należy do sfery [ wyrazów ] potocznej, inaczej mówiąc do rzeczowników potocznych. Rzeczownik to samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, czynności, organizmy, zjawiska, pojęcia abstrakcyjne. Tak więc kwarciak to rzeczownik potoczny, który nazywa, w tym przypadku osobę. Podstawą słowotwórczą słowa kwarciak jest rdzeń „kwarc”. Kwarc Kwarc [ dawniej kwarzec ] – minerał z gromady krzemianów przestrzennych zbudowany głównie z dwutlenku krzemu. Jego nazwa pochodzi:
• od starogermańskiego kwarr [ quarz ] = zgrzyt – tak określali ten minerał niemieccy górnicy,
• lub od słowiańskiego słowa kwardy = twardy [ kwarda = kwarzec ],
• od greckiego wyrazu krystallos = lód.
Profesor Aleksander Brückner w Słowniku etymologicznym języka polskiego z roku 1927 tak pisze o etymologii słowa kwarc: „ kwarc, z niem. Quarz z naszego kwardy, narzeczowo z twardy, niby kwardziec”.
Niemieccy etymolodzy o pochodzeniu nazwy quarz tak piszą: „Der Ausdruck ist erstmals in der 1. Hälfte des 14. Jahrhunderts im Ostmitteldeutschen als Fachwort des böhmischen Bergbaus bezeugt (quarz). Zu seiner Herkunft gibt es verschiedene Hypothesen. Nach einer dieser Hypothesen stammt er von mhd. querch (‚Zwerg‘) in Anlehnung an den Aberglauben, dass Berggeister das bergbaulich wertlose Mineral unterschöben, nachdem sie ein an gleicher Stelle ursprünglich vorhandenes wertvolles Erz „geraubt“ hätten (vgl. auch die Etymologie von Kobalt). Eine andere Hypothese besagt, dass Quarz von kwardy, einem Ausdruck aus einem polnischen Dialekt, stammt, welches der tschechischen Vokabel tvrdý (‚hart‘) entspricht. Einer Hypothese von Sergei Iwanowitsch Tomkeieff aus dem Jahr 1942 zufolge soll das Wort eine Zusammenziehung des sächsischen Bergmannsausdruckes „Querklufterz“ sein. Tomkeieff setzt dabei die Form quertz, querz als Grundform voraus, die sich in Schriften aus dem 16. Jahrhundert wie Ein nützlich Bergbüchlin und Agricolas De re metallica mit Bezug auf den Sprachgebrauch sächsischer Bergleute findet. Allerdings werden schon in dem 1889 erschienenen siebenten Band des Grimmschen Wörterbuchs ähnliche, seit dem 16. Jahrhundert existierende Herleitungen, die von einer Zusammenziehung aus quaterz, quaderz (‚böses Erz‘) oder aus gewarz, gewärze (Sammelbegriff zu Warze) ausgehen, als „spielende versuche, den ursprung des wortes zu ergründen“ bezeichnet.”.

W takim razie jest kilka możliwości od czego powstała nazwa osobowa Kwarciak. Moja hipoteza zakłada, że wspomniane miano powstało od przezwiska Kwarciak a ono od apelatywu [ rzeczownika ] kwarciak. Biorąc pod uwagę etymologię słowa kwarc podaną przez profesora Aleksandra Brücknera wydaje się, że przezwiskiem Kwarciak nazywano osobę twardą. Twardy to ktoś:
1. nie miękki, nieuginający się pod naciskiem,
2. ciężki, trudny,
3. odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom,
4. surowy, bezlitosny,
5. nieustępliwy, niedający się przekonać do zmiany zdania.
Dodam, że profesor Aleksandra Brücknera w swoim słowniku etymologicznym języka polskiego o pochodzeniu słowa twardy między innymi tak pisał: „twardy, ćwiardy (dziś tylko narzeczowe; jak zarno i ziarno, darski i dziarski), narzeczowo przez rozpodobnienie i kwardy (stąd urósł niem. Quarz, niby kwardziec, od gór śląskich, a wrócił do nas jako kwarc); (…)”.

To tylko moje rozważania. Wnioski pozostawiam już Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Marek_KwarcińskiOffline
Temat postu: Re: Kwarciak, Kwarciński.  PostWysłany: 26-05-2020 - 10:15
Członek PTG


Dołączył: 03-06-2007
Posty: 167
Skąd: Radom
Status: Offline
Witaj Romanie !
Serdecznie dziękuję za odpowiedź i za poświęcony czas. Twoje opracowanie jest wspaniałe i pozwoli mi na dalsze poszukiwania moich przodków. Dziękuję za wszystkie linki a z autorem artykułu o Witanowicach zaraz się skontaktuję.
Jeszcze raz dziękuję za ogrom pracy.
Pozdrawiam
Marek Kwarciński
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Wladyslaw_MoskalOffline
Temat postu: Re: Kwarciak, Kwarciński oraz Kwartnik.  PostWysłany: 26-05-2020 - 17:06
Sympatyk


Dołączył: 25-04-2008
Posty: 1223

Status: Offline
Witam.

Prof. K.Rymut stwierdzil,co odnotowala w swoich zestawieniach Pani Ewa Szczodruch, ze nazwiska Kwarciak i Kwarciński pochodza od slowa 'kwarta'- dawna miara pojemności równa jednemu litrowi; naczynie o takiej pojemności’.

Jest to niezbyt dokladne "opisanie", bo nazwania/nazwiska Quarta i Kwarta istnialy juz w starozytnosci;
https://forebears.io/surnames/quarta
https://forebears.io/surnames/kwarta

Oto moja, slowianska hipoteza, nieco inna niz Pana Romana.
W lacinie 'quarta' oznacza 'jedna czwarta", zatem wsrod Slowian i Galow[Celtow], syna wytworcy litrowych naczyn zwanego Kwarta lub urodzonego jako czwartego w rodzinie chlopca, zwano Kwarciak, co potwierdza mapa MyHeritage Forebears=Przodkowie;
https://forebears.io/surnames/kwarciak
W ten sposob takze powstalo slowiansko-galijskie nazwanie/nazwisko Kwartnik;
https://forebears.io/surnames/kwartnik

Inne zrodla potwierdzajace moja hipoteze.
Wedlug Encyklopedii Staropolskiej Zygmunta Glogera;
Kwartnik. Po reformie menniczej, zaprowadzonej przez Kazimierza Wiel.,na skojec liczono po 2 szerokie grosze a 4 kwartniki. Kwartnik zatem Kazimierza Wiel. był połową grosza a czwartą częścią skojca i dlategodostał nazwę kwartnika. Za Kazimierza Wiel. bito kwartniki koronne i kwartniki ruskie; za Ludwika, kr. węgierskiego i polskiego, tylko „kwartniki ruskie”.
Wedlug Encyklopedii PWN;
kwarta [łac.], dawna jednostka miary stanowiąca 1/4 podstawowej jednostki, także miara objętości ciał sypkich i ciekłych zwykle = 1/4 garnca (garniec); w Polsce używana od XIV w.; wg Konstytucji z 1764 — 1 kwarta = 1/4 garnca = 0,9422 l, w Królestwie Polskim (1819-1848) kwarta nowopolska = 1 l; dzieliła się na 4 kwaterki; także naczynie, zwykle blaszane, o pojemności ok. 1 l.

Pozdrawiam - Wladyslaw
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Marek_KwarcińskiOffline
Temat postu: Re: Kwarciak, Kwarciński oraz Kwartnik.  PostWysłany: 26-05-2020 - 21:03
Członek PTG


Dołączył: 03-06-2007
Posty: 167
Skąd: Radom
Status: Offline
Witaj Władysławie !
Bardzo dziękuję za Twoją hipotezę dotyczącą różnych wczesnych odmian mojego nazwiska.
Pozdrawiam serdecznie
Marek Kwarciński
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
ROMAN_BOffline
Temat postu: Re: Kwarciak.  PostWysłany: 26-05-2020 - 21:33
Sympatyk


Dołączył: 08-01-2012
Posty: 852

Status: Offline
Dobry wieczór.

Marku, poniżej zamieszczam link do elektronicznej wersji publikacji Andrzeja Buś i Edwarda Wyroby noszącej tytuł „Witanowice i okolice…”, która została wydana w Wadowicach, w roku 2002 przez Edwarda Wyrobę:
http://mbc.malopolska.pl/dlibra/plain-content?id=15721

Pozdrawiam – Roman.
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Marek_KwarcińskiOffline
Temat postu: Re: Kwarciak.  PostWysłany: 26-05-2020 - 22:34
Członek PTG


Dołączył: 03-06-2007
Posty: 167
Skąd: Radom
Status: Offline
Witaj Romanie!
Serdecznie dziękuję za link z elektroniczną wersją publikacji. Już ściągam. Dobrej nocy.
Pozdrawiam.
Marek Kwarcński
 
 Zobacz profil autora Wyślij prywatną wiadomość  
Odpowiedz z cytatem Powrót do góry
Wyświetl posty z ostatnich:     
Skocz do:  
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu
Zobacz poprzedni temat Wersja gotowa do druku Zaloguj się, by sprawdzić wiadomości Zobacz następny temat
Powered by PNphpBB2 © 2003-2006 The PNphpBB Group
Credits
donate.jpg
Serwis Polskiego Towarzystwa Genealogicznego zawiera forum genealogiczne i bazy danych przydatne dla genealogów © 2006-2020 Polskie Towarzystwo Genealogiczne
kontakt:
Strona wygenerowana w czasie 0.075039 sekund(y)