Genealodzy.PL Genealogia

Ja i Genealogia, wymiana doświadczeń - Warmia - metryki XVIII w.

arnel - 21-07-2019 - 12:59
Temat postu: Warmia - metryki XVIII w.
Witam,
Jakiś czas temu odkryłem z zaskoczeniem, że kilkoro moich przodków pochodzi "z Kraiu Pruskiego".
Ponieważ większość "aktów znania" nie zawierała nazwy miejsca ich urodzenia, ani parafii, musiałem "odpuścić sobie" dalsze poszukiwania (podobnie jak tych, których księgi metrykalne spłonęły).
Jednak w kilku przypadkach miejscowości/parafie (r-k) są znane:
- Iława ~1785-1795;
- Bardąg/Bertung k.Olsztyna ~1786-1793;
- okolice Działdowa ~1720;
- Lubawa ~1787.
Czy ktoś wie/ma pomysł, gdzie szukać tych aktów?
Będę wdzięczny za wskazówki.
pozdrawiam
Andrzej
Grazyna_Gabi - 21-07-2019 - 13:12
Temat postu: Warmia - metryki XVIII w.
Na fs:
Löbau czesc dostepnych:
https://www.familysearch.org/search/cat ... %20Library
https://www.familysearch.org/search/cat ... =490248-50

Grazyna
arnel - 21-07-2019 - 13:33
Temat postu: Warmia - metryki XVIII w.
Dziękuję za linki.
na razie nie udało się trafić, ale jak trochę dłużej poszukam - to może?
Andrzej
Masia - 22-07-2019 - 21:43
Temat postu: Warmia - metryki XVIII w.
W Iławie wówczas istniała tylko parafia ewangelicka - księgi dostępne są odpłatnie na portalu archion.de, jeżeli trafili Ci się jacyś katolicy w Iławie, to pewnie w tych księgach ich znajdziesz, najbliższa parafia katolicka bodajże była w Radomnie ale ta miejscowość była już "za granicą".

Masia
arnel - 22-07-2019 - 22:27
Temat postu: Warmia - metryki XVIII w.
Nie wiem, jak sobie z tym radzili, ale chyba jednak byli katolikami, przynajmniej po wyrugowaniu na Mazowsze...
Zresztą nazwisko Gołembiewski , podobne do proboszcza jednej z płn.mazowieckiej parafii...
Podobnie było z Działdowem: w Działdowie, Iłowie i Narzymiu były parafie ewangelickie. Niektóre dzieci urodzone w tej okolicy były chrzczone np. w Mławie (np. syn moich przodków w 1740 r.) - za granicą, już w Rzeczpospolitej.
Andrzej
Bea - 22-07-2019 - 23:54
Temat postu:
A to nie jest tak, że po naszej stronie granicy były w tamtym czasie tylko parafie katolickie, a po pruskiej tylko* ewangelickie ? — mowa o czasach tuż przed III zaborem (bo po 1795 Mława przeszła pod jurysdykcję pruską, jak i całe Mazowsze Północne wraz z Warszawą).

* - kilka lat temu Bartek Małecki potwierdził, że w Prusach Książęcych były 4 parafie katolickie:
forgen.pl napisał:
Pokusiłem się o drobną kwerendę po KUL-owskich wydawnictwach z cyklu "Materiały do Atlasu historycznego chrześcijaństwa w Polsce" i oto wyniki na (z grubsza) 1772 rok. Rzeczywiście w Prusiech Książęcych podówczas 4 parafie katolickie:
Białuty - dek. Janowo diec. płockiej
Turowo - dek. Lubawa diec. chełmińskiej
Łęck Wielki wraz z filią w Przełęku - dek. Lidzbark diec. chełmińskiej
Królewiec - parafia podległa bpowi warmińskiemu

Do tego dwie misje jezuickie (przynależne prowincji litewskiej tego zgromadzenia), podległe bpowi warmińskiemu:
- Święta Lipka (Heiligelinde)
- Tylża




Ja też mam urodzonego w Kraju Pruskim -> na podstawie aktu znania z 1824 r. (a więc już w Kongresówce): miejscowość Schmückwalde lub Szwigwałd, względnie Smykowo k.Ostródy. Ale nie kumam ani słowa po niemiecku, więc i tak sama nie rozpocznę poszukiwań. Mój pradziad zwał się Jakub Morentz (ur. ok. 1802 ?) i był synem Krzysztofa i Gotliby. Wg aktu znania - katolik Wink Ale osobiście nie przywiązywałabym się do tego ostatniego stwierdzenia.


Przy okazji - wątek o parafiach ewangelickich jest jeszcze tu: https://genealodzy.pl/index.php?name=PN ... torder=asc
a do znajdowania skanów, oprócz FamilySearch i szukajwarchiwach, polecam jeszcze stronę AP Olsztyn: http://olsztyn.ap.gov.pl/baza/szukaj.php
oraz http://olsztyn.ap.gov.pl/krolewiec/szukaj.php?lang=pl



BTW mam jeszcze taką zagwostkę. Jeden z moich przodków był owczarzem/pasterzem. Można go (i jego rodzinę) znaleźć w kilku miejscach tuż przy samej granicy Prusy-Kongresówka (m.in. Mława). Wg aktu ślubu jednego z jego dzieci tj. Michała Trzecińskiego urodził się on w Brodowie (ok. 1810 ??). Niestety pleban nie raczył dodać o jakie Brodowo chodzi. W zasadzie ze Żmijewa Kośc. (gdzie był ślub) do Brodowa k.Działdowa jest najbliżej, ale z drugiej strony - w 1843 było to stanowczo po drugiej strony granicy. A ja szukam aktu urodzenia mojej pra..babci Heleny/Julianny, siostry wspomnianego Michała i córki Jakuba i Franciszki - i się cały czas głowię, po której stronie granicy się urodziła....
arnel - 23-07-2019 - 08:02
Temat postu:
Moi "Prusacy" później wszyscy mieszkali na Mazowszu, nazwiska tez nosili mazowieckie: Gołembowska, Stryjewski, Krawolicka, Marońska, Przygoda.

Andrzej
Koplinski_L - 23-07-2019 - 17:21
Temat postu:
Hmm nieco pomylenie z poplątaniem Smile
Błędny tytuł. Z wymienionych miejscowości na Warmii znajduje się jedynie: Bertung (Bartąg).

Warmia była zdecydowanie katolicka, w przeciwieństwie do pozostałego terytorium Prus Wschodnich, które było protestanckie. Warmia od 1772 była częścią Prus Wschodnich, wcześniej biskupim księstwem kościelnym (częściowo niezależnym, a częściowo zależnym od państwa zakonu krzyżackiego (1243-1464), później Korony Królestwa Polskiego (1464-1772)).

Bertung (Bartąg) - parafia katolicka na miejscu w Bartągu. W archiwum państwowym nie widzę metrykaliów. Pozostaje archiwum archidiecezjalne:

ul. Kopernika 47, Olsztyn 10-512 tel. 89 527 51 97


O parafiach w katolickich w Prusach pisałem tutaj - https://genealodzy.pl/index.php?name=PN ... ht=#319203

Rozpiska dekanatów katolickich na terenie Prus Wschodnich, w nawiasach nazwy parafii w danym dekanacie.

Dekanaty Warmii nie są rozpisane na parafie, ale wspomnianych miejscowości (Iława, Działdowo, Lubawa) nie ma co szukać wśród warmińskich parafii.

---------------------add

W latach 1929-1972 podział biskupstwa warmińskiego był następujący:

Dekanat Allenstein
Dekanat Bischofsburg
Dekanat Braunsberg
Dekanat Christburg
Dekanat Elbing
Dekanat Guttstadt
Dekanat Heilsberg
Dekanat Marienburg
Dekanat Masuren I
Dekanat Masuren II
Dekanat Mehlsack
Dekanat Pomesanien
Dekanat Rößel
Dekanat Samland
Dekanat Seeburg
Dekanat Stuhm
Dekanat Tilsit
Dekanat Wartenburg
Dekanat Wormditt
Dekanat Memel

więcej na stronie -- http://genwiki.genealogy.net/Bistum_Ermland
komiszke - 23-07-2019 - 19:56
Temat postu:
https://www.genealogiawarchiwach.pl/
pozdrawiam
B.K.
arnel - 24-07-2019 - 10:15
Temat postu:
Gdy w trakcie moich poszukiwań genealogicznych dotarłem do początków XIX w., zauważyłem, że na północnym Mazowszu (ale nie tylko), wiele osób deklaruje pochodzenie z "Kraiu Pruskiego" i dowodzi tego "aktami znania" zamiast metryk.
W miejscowościach typu Budy... czy Baraki... chyba była ich większość.
Skąd takie zjawisko? Co prawda, w specjalistycznych opracowaniach można znaleźć wzmianki o sekularyzacji majątków kościelnych, czy zwalnianiu polskich urzędników w Prusach pod pretekstem nieznajomości języka urzędowego, ale brak tam konkluzji: o presji ekonomicznej i administracyjnej w celu pozbycia się Polaków z Prus ("rugach pruskich v.0,5").
Ale nie tylko - bo spotkałem też przypadki reemigrantów żyjących "ze środków własnych", a nie - tak jak wiekszość - z wyrobku, czy rzemiosła.
Masowość tego zjawiska dowodzi, że reemigracja Polaków z Prus nie była zjawiskiem spontanicznym, a mało kto (poza specjalistami) o tym wie.
Tak się składa, że kilku z takich reemigrantów było moimi przodkami.
Masowość tej reemigracji sugeruje też, że nie tylko ja mogę być tym tematem zainteresowany, więc postanowiłem zagaić dyskusję...
Świadomie uprościłem temat, bo kto by zajrzał na forum nt np.:"Metrykalia polskich reemigrantów z terenów Prus (pruskich?) na początku XIX w." - to nie rozprawa naukowa, tylko luźna dyskusja, gdzie temat nie jest z góry ściśle określony, bo zawsze znajdą się różne dygresje, dywagacje, wypowiedzi bardziej i mniej kompetentne (np. dowiedziałem się tutaj, że w Iławie była tylko parafia ewangelicka, ale w Eylau - katolicka, chociaż wg mnie to to samo miasto - ta II wersja zgadza się z zapisem w AM1813/7).
Zamiast 'Warmia' mógłbym napisać: 'Warmia, Mazury i Prusy Górne', ale kto (oprócz specjalistów wie, co to jest?), albo: Prus Wschodnich, ale nie interesuje mnie wewnętrzny podział prowincji pruskich, a ktoś może się i tak przyczepić, że X to już Prusy Zachodnie, a nie Wschodnie, Księżęce, a nie Królewskie, a przecież mam jeszcze przodków o nieustalonym miejscu pochodzenia ("gdzieś" w Prusach).

Dziękuję za podjęcie tematu, chociaż, na razie, żadna z otrzymanych wskazówek nie przyniosła pozytywnego efektu (ale może przyda się innym), zresztą zgodnie z wcześniejszymi obawami, że większość mterykaliów z tych terenów została ewakuowana na zachód bądź zniszczona w trakcie zawirowań wojennych i powojennych (jeżeli w ogóle została wytworzona, bo podobno prusacy długo nie prowadzili akt stanu cywilnego, tylko kościelne rejestry sakramentów).
pozdrawiam
Andrzej

PS Przy okazji: trafiłem też na inny, chyba jeszcze mniej znany temat: niemieckiej kolonizacji Mazowsza w czasie +/- 10 lat zaboru pruskiego - kto wie, że na Mazowszu były wsie o nazwach: Wilhelmsdorf, Meklemburg, Lowizenau,czy Koenigschuld?
Sroczyński_Włodzimierz - 24-07-2019 - 10:30
Temat postu:
Wydaje mi się, że rzemieślnicy, "rentierzy" i osoby, które można chyba włączyć do "poszukiwani ze względu na umiejętności, zasoby etc" - byli ściągani na np Północne Mazowsze i w XVIII wieku
Przez kogo? a i przez biskupów warmińskich
Anna_Stańczak - 24-07-2019 - 12:13
Temat postu:
Znalazłem dwoje moich przodków urodzonych w Kraju Pruskim. Ich rodziny zamieszkiwały powiat Mławski.
Pradziadek Jan Stańczak urodzony w Iłowie Osada w 1874 roku.Jego ojciec Antoni prawdopodobnie w poszukiwaniu pracy ( przy budowie kolei ) jakiś czas przebywał Iłowie penie z żoną,gdzie narodził się syn.
Potem pewnie powrócił z "saksów" i dożył w Polsce.
Prababcia Marianna Woźniak urodzona w 1878 r w Michałowie pow.Brodnica,chociaż jej ojciec Józef pochodził z Woli Łaszewskiej- tutaj nie znam przyczyn emigracji - ale pewnie za chlebem.
Zbigniew Stańczak
arnel - 24-07-2019 - 14:54
Temat postu:
"Wydaje mi się, że rzemieślnicy, "rentierzy" i osoby, które można chyba włączyć do "poszukiwani ze względu na umiejętności, zasoby etc" - byli ściągani na np Północne Mazowsze i w XVIII wieku
Przez kogo? a i przez biskupów warmińskich"

A ja słyszałem, że po 1797 r. Prusacy sekularyzowali na Mazowszu majątki koscielne i w ich miejsce utworzyli państwowe gospodarstwa rolne nazywane wtedy Majątkami Narodowymi.
Jeżeli to była prawda, to ani biskup płocki, ani warmiński nie miał do czego ściągać fachowców i siły roboczej. Co innego w XVI-XVIII w.
Niemiecka kolonizacja Mazowsza w XIX w. pokazuje nadmiar niemieckojęzycznej siły roboczej, a więc i motywację do pozbywania się Polaków z Prus (i zastępowania ich Niemcami).
Andrzej
Sroczyński_Włodzimierz - 24-07-2019 - 15:02
Temat postu:
" i w XVIII" tj nie tylko wcześniej
arnel - 25-07-2019 - 23:45
Temat postu:
Wracając do tematu:
wg dostępnego on-line spisu zawartości AD w Pelplinie - nic ciekawego nie znalazłem;
wg FS w arch parafialnym w Bartągu są akta od 1820 roku, czyli też nie dla mnie.
Archiwum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie - nieczynne do końca sierpnia...
Andrzej
Sroczyński_Włodzimierz - 27-07-2019 - 08:37
Temat postu:
wracając do tematu (albo i nie)
https://parafie.genealodzy.pl/index.php ... p;pid=4370
arnel - 27-07-2019 - 10:48
Temat postu:
No to - poza tematem:
zamiast 480 km "wycieczki' do Olsztyna, zostaje mi 640 km "wycieczka' - do Krakowa (stamtąd też mam przodka, chociaż chyba nie "z Prus") Wink
Andrzej
Sroczyński_Włodzimierz - 27-07-2019 - 10:49
Temat postu:
a AA Toruń teraz ma siedzibę w Krakowie?
arnel - 27-07-2019 - 12:07
Temat postu:
Skąd AA Toruń?
Kiedyś podkrakowska wieś, a teraz peryferyjna dzielnica m.Krakowa - Górka Kościelnicka Wink
Andrzej
Sroczyński_Włodzimierz - 27-07-2019 - 12:10
Temat postu:
"Skąd AA Toruń? "
z "wracamy do tematu"?

podkrakowska Warmia?
zapytanie o "- Lubawa ~1787. "
kieruje poprzez
https://parafie.genealodzy.pl/index.php ... p;pid=4370
do AA Toruń

Ligio?:)
do kogo (o kim) pisałaś?
bo ani adresat, ani temat nie wskazuje
arnel - 27-07-2019 - 12:19
Temat postu:
Dziękuję za link do akt Lubawy, ale już przejrzałem tamtejsze akta z interesujących roczników, ale te moje, albo były wśród ubytków akt (niestety, są trochę zniszczone), albo też dane w akcie znania były zbyt mało dokładne (jeżeli nie - nieprawdziwe) - i niczego interesującego nie znalazłem.
Czasami akta, pisząc "z ..." wskazują miejsce wcześniejszego zamieszkiwania, a nie - urodzenia, a wiek "stawającego" jest szacowany "na oko" i nasze próby oszacowania roku urodzenia są obarczone zbyt wielkim błędem.
;-(
Bywa
Andrzej
Sroczyński_Włodzimierz - 27-07-2019 - 12:21
Temat postu:
Proszę
może przyda się komuś, kto też pominie KZM, a będzie szukał ksiąg "z Warmii" z XVIII wieku
w toruńskim AA warto szukać - nie tylko metrykaliów i nie tylko "z okolic Torunia"
@ "z" nie czasami a na ogół określenie "z" oznacza nie "rodem z " a "zamieszkały w "
arnel - 27-07-2019 - 12:23
Temat postu:
Do Torunia miałbym - "rzut beretem" +/- 313 km
;-(
Andrzej
Sroczyński_Włodzimierz - 27-07-2019 - 12:28
Temat postu:
ale za to na miejscu można (jak mi się zdaje) wiele więcej się dowiedzieć niż sprzed ekranu
jedno z miejsc, gdzie można liczyć na miłą niespodziankęSmile
Bea - 27-07-2019 - 14:02
Temat postu:
pierniki rozdajo ?









Sorki, ale temat się zrobił mocno off-top
Sroczyński_Włodzimierz - 27-07-2019 - 14:19
Temat postu:
staram się przekazać, że AAT nie jest OT Warmii
arnel - 27-07-2019 - 15:51
Temat postu:
Można przekazać i "przekazywać".
Przekazać - 1 krótkim wpisem, "przekazywać" - długo i pokrętnie.
Ale niektórzy dyskutanci znani są z długiej i pokrętnej formy przekazywania swoich myśli.

Kwestia skrótów: KZM - to Katalog Zasobów Metrykalnych?
Jeśli tak, to przyznaję, że ostatnio z niego nie korzystałem. Zajrzałem tak kiedyś, zobaczyłem daty ostatnich aktualizacji i "odpuściłem sobie"...
Zresztą wielu poszukiwanych parafii i tak tam nie znalazłem.
A AAT - to Archiwum Akt Dawnych Diecezji Toruńskiej? (bo już chyba nie Archiwum Archidiecezji T.)

Od początku wiedziałem, że pytam o parafie z obszaru działania różnych archiwów (Państwowych i Diecezjalnych oraz, być może - innych).
A, że wolę dostęp zdalny od jeżdżenia po archiwach - kwestia dysponowania czasem.
Przez komputer mogę szukać w dowolnym czasie i to podzielonym na dowolne odcinki.
A w archiwum - tylko w czasie jego otwarcia, i to "w bloku" z czasem dojazdu. (AADDT do września też nieczynne.)
Na razie - prawie tylko przez "net" doprowadziłem prawie wszystkie moje korzenie do XVIII w. (niektóre nawet do XVII w.).
Niestety, zdalny dostęp do źródeł się kończy, być może będę musiał zmienić "modus operandi", albo zawiesić poszukiwania.
Andrzej
arnel - 28-07-2019 - 17:12
Temat postu:
Z Iławą znowu jestem "zakręcony":
"była parafia katolicka" - ale jedyny (chyba) kościół św.Mikołaja od 1525 r. był wykorzystywany przez ewangelików...
Z tego wynika, że: katolicy z Iławy albo chrzcili się w obrządku ewangelickim, i nie wiem czy nie powinni chrzcić się ponownie w r-k (umowę o wzajemnym uznawaniu sakramentów podpisano ponad 200 lat później), albo - wędrowali "za granicę" do parafii katolickiej - tylko której???
Księgi chrztów ewang. 1704-1944 są też dostępne (po sprowadzeniu filmu*) w Centrach Mormonów (rękopisy w Lubece), po niemiecku ;-( niestety.

Chyba na razie "odpuszczę".
Andrzej
PS Okazuje się, że Eylau, to jednak Prusy Zachodnie...(wg https://www.familysearch.org/search/cat ... 20Library)
PPS * Upss, podobno już nie można zamawiać ;-(
zelezny - 28-07-2019 - 18:48
Temat postu:
Andrzeju,

Skaczesz z kwiatka na kwiatek i stawiasz mityczne tezy bez pokrycia w faktach. Informacji o sieci parafialnej rożnych wyznań dla interesującego Ciebie obszaru jest wiele - wystarczy sprawdzić opracowania z bibliotek cyfrowych np. w KPBC, a Iława do roku 1859 podlegała do parafii rz-k Radomno. Od roku 1860 funkcjonowała w Iławie samodzielna parafia rz-k. Skany ksiąg są dostępne w necie.

Pozdrawiam

Janek
arnel - 28-07-2019 - 19:44
Temat postu:
No tak, ale ja mam w AM1813/7 zapisane parafia Iława...
a interesuje mnie XVIII w. (~1789 r.)
Dzięki
Andrzej

PS Przejrzałem akty chrztu w Radomnie 1784-1795, nic mojego nie znalazłem...
zelezny - 29-07-2019 - 14:30
Temat postu:
arnel napisał:
No tak, ale ja mam w AM1813/7 zapisane parafia Iława...
a interesuje mnie XVIII w. (~1789 r.)
Dzięki
Andrzej

PS Przejrzałem akty chrztu w Radomnie 1784-1795, nic mojego nie znalazłem...


Andrzeju,

Zamieść link do wskazanego aktu małżeństwa - zapewne będzie łatwiej Tobie wówczas pomóc. Po pierwszym rozbiorze sporo się działo, w sensie migracyjnym, na Ziemi Lubawskiej i terenach ościennych.

Pozdrawiam

Janek
arnel - 29-07-2019 - 17:51
Temat postu:
Link wysłałem na PW (może to się wiązać z wcześniejszym pytaniem na PW).
AM1813/7 nie jest zindeksowany, więc musiałem trochę znowu poszukać.
Pozdrawiam
Andrzej
PS ale tu mamy chyba do czynienia z migracją po trzecim rozbiorze.
zelezny - 29-07-2019 - 22:44
Temat postu:
Andrzeju,

Przecież wyraźnie zapisano zarówno w AM jak i w zapowiedziach, że nieżyjący ojciec pana młodego jedynie mieszkał w Prusach, a nieżyjący ojciec panny młodej również jedynie mieszkał Prusach a dokładnie w Radomnie parafii Iławskiej, a to wcale nie przesądza o dokładnej lokalizacji miejsca urodzenia zarówno pana młodego jak i panny młodej w Prusach. Ewentualnie to tylko luźna wskazówka by poszukiwać i to jedynie aktu urodzenia panny młodej w Radomnie i okolicy, a tu masz do dyspozycji i sprawdzenia około 20 najbliższych parafii rz-k ze skanami w większości dostępnymi w necie z poszukiwanego okresu - to praca na jedno dłuższe popołudnie. Poza tym skup się na nazwiskach nowożeńców i ich występowaniu w parafiach oraz prześledź lokalizację geograficzną tych nazwisk w dostępnym w necie wykazie z części Katastru Fryderycjańskiego. Zapewne dojdziesz do wniosku by w pierwszej kolejności pana młodego poszukiwać na zachód od Iławy natomiast panny młodej na południe od Iławy. I tu i tu będziesz miał Prusy.

Powodzenia

Pozdrawiam

Janek
arnel - 30-07-2019 - 07:54
Temat postu:
Dzięki za wskazówki - jak widać nie jest łatwo, bo "jedynie mieszkał w Prusach", ale innych danych nie ma...
"dokładnie w Radomnie parafii Iławskiej" - można by tak to przeczytać, ale to Iława była w parafii Radomno (jak piszesz wcześniej), a nie odwrotnie, poza tym - Radomno leżało "za granicą" (jak pisała masia),
raczej należy to czytać 'w Radomce' (Radomek b.blisko - na zach. od Iławy), chociaż dla poszukiwań nie ma to znaczenia.
Stryjewski mieszkał w Prusach, ale gdzie? - nawet rejon nie jest określony ("młodzi" spotkali się już na Mazowszu)...
Może jak te informacje się trochę "uleżą", wrócę do poszukiwań.
Andrzej
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Powered by PNphpBB2 © 2003-2006 The PNphpBB Group
Credits