Genealodzy.PL Genealogia

Pochodzenie nazwiska - Pochodzenie nazwisk (cz.9)

tom0207 - 15-08-2016 - 21:28
Temat postu: Nazwiska Gryczka, Kiedos, Skwarek, Węzik
Witam serdecznie
Czy ktoś z Państwa ma może jakieś koncepcje dotyczące pochodzenia wymienionych w temacie nazwisk?

- Gryczka,
- Kiedos,
- Skwarek,
- Węzik.

Z góry dziękuję za wszelką pomoc i pozdrawiam
Tomek
Gawroński_Zbigniew - 15-08-2016 - 23:12
Temat postu:
Nazwisko Kiedos
Moim zdaniem nazwisko ma korzenie starosłowiańskie zgermanizowane do postaci Käd i wtórnie spolonizowane do postaci Kied… Nazwisk tego typu jest najmniej kilkanaście: Kida, Kidacz, Kiedała. Kiedan, Kiedos itp.
Staropolskie słowo „kadyga (pl)”, kadyk (ser-łuż), kadik (cz), kadegis (pr.), kaddig (żm.), Kadagyne (lit.) to jałowiec pospolity. Via Prusy słowo wnikało do niemieckiego i zadomowiło się w którymś tam okresie w postaci Kaddig i Kaddik. Ergo: nazwiska te wszystkie mają znaczenie pochodzące od tej bardzo cenionej rośliny. Rymut nazwisko wywodzi od niemieckiego Käd, dyplomatycznie nie wyjaśniając co to słowo mogło by znaczyć.


Nazwiska Gryka, Gryczka i kilkanaście innych z tą podstawą są bardzo ciekawe. Oczywiste skojarzenie to o zboże – grykę chodzi koniec, basta. Otóż najprawdopodobniej nie. Gryka to było dość powszechne w całej 1 Rzeczypospolitej i zanikające jeszcze w 2 Rzeczypospolitej przezwisko, albo raczej określenie na mieszkańca wsi. Gryka = wieśniak. Mieszkańcy wsi nosili „gryczane pończochy, gryczane sukmany” itp. = toporne, niestarannie wykonane, biedne. Gryczka i gryczek to również określenie maści konia, taki ciut ciut idący w kawowy od siwego z delikatnymi ledwo widocznymi plamkami. (trudno mi opisać dokładniej tę maść). Kto chce, niech sprawdzi maść konia o nazwie „hreczka” „gryczka”. Zatem odpowiedź od czego pochodzi nazwisko Gryczka może być tylko jedna: nie wiem. Rymut rzecz jasna wywodzi najprościej od gryki.

Nazwisko Skwarek. Jak już po wielekroć pisałem nazwiska najłatwiejsze są najtrudniejsze w interpretacji znaczenia. Dokładnie taki sam „proces spotkał nazwiska Skwaro – podobne. Jest ich kilkadziesiąt. Wszystkie jakby pod sznurek Rymut podciąga pod skwar, spiekotę, albo pod skwarkę skwarka: tj. kawałek smażonej słoniny. Ta droga rozumowania – uważam – jest oczywiście słuszna, ale nie jedyna.
Otóż „skwierat’” = mniej więcej: ranić, kaleczyć, wiercić dziurę. Zachowało się do dziś słowo „doskwierać”. W językach pruskim, litewskim i dalej na północ podstawa skvier… kojarzy się z gwałtem, fizycznym gwałtem na kobiecie, z przebiciem nożem, szydłem jakąś dzidą coś takiego. To samo słowo oznacza również w eufemizmach męskiego siusiaka….. .
Skąd się zatem wzięło nazwisko Skwarek? Wszystko zależy od regionu gdzie powstało i czasu kiedy powstało.

Nazwisko Węzik. Według Rymuta od węża, to zdaje się za sprawą nazwy trawy wężowej zwanej potocznie gwarowo „węzią trawą”. Niestety nie potrafię znaleźć fachowej nazwy tej trawy. Moim zdaniem: węski = wąski. Tym tropem również warto podążyć.
tom0207 - 15-08-2016 - 23:39
Temat postu:
Raz jeszcze bardzo serdecznie dziękuję za tą ciekawą i obszerną analizę
Pozdrawiam
hagi26 - 04-09-2016 - 14:12
Temat postu:
Dziękuję bardzo, to naprawdę ciekawe informacje! A czy wiedziałby pan też coś o nazwiskach "Król" i "Tulimowski"?
Konrad_Konrad - 04-09-2016 - 16:33
Temat postu:
Dziękuje serdecznie Zbigniewie!

Serdecznie pozdrawiam
Konrad Wink
Ewa_Szczodruch - 05-09-2016 - 11:03
Temat postu:
Witam Smile

Za Rymutem:

Król 1369 - od król.


Tulimowski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy tuł , por. tułać się, od staropolskiego tuł ‘pochwa na strzały’, tulić (ze starszego tolić).
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 13:13
Temat postu:
Król/krul = 1."władca", 2. kędzierzawy, 3. z bujną czupryną, 4. strzyżyk. Surprised
necyk - 05-09-2016 - 14:41
Temat postu:
Witam, zabrałem się za próbę stworzenia drzewa swojej rodziny. Mam nadzieję, że to się uda, poszukuję coś więcej o tych nazwiskach. Dziękuję i pozdrawiam. Rafał kalwas

Kalwas
Zdrójkowska
Rzeszotek
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 20:03
Temat postu:
Odnośnie nazwiska Kalwas.

http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 1047#11047 wpis ten i następny.

Moim zdaniem ta etymologia nazwiska jest niechybiona tylko w odcinku podelbląskiej miejscowości Kalwa. Sama jednak interpretacja, jakoby od Kalwy Kalwasowie powstali również jest błędna.

Nazwisko pochodzi od czasownika "kować" w jego co bardziej archaicznych formach zachowanych w zabytkach języka pruskiego, litewskiego, żmudzkiego i innych z tych obszarów co poniżej udowadniam:

Kalwelis, Kalivs, Kalwaitis - to imię boga z panteonu bogów Bałtyckich. Ten bóg to był nie byle kto. Był to niebiański kowal, który miał specyficzne zadanie. Co roku na wiosnę pozyskiwał z morza kubek złota, z którego wykuwał nowe słońce, bo stare zostało skutecznie pożarte przez złe moce w okresie zimy. Jeszka Kalwelis to kapłan - druid składający ofiary temu bogu, a przy okazji strażnik chramu jemu poświęconego w między innymi w Kalwie.

Pruskie kalt (kuć), kalte (bita moneta), kalti (uderzać), kaltonas, utris, wutris, utraitis (kowal), kalvis, kalas, kalus, kaltonas, keltetas, kaltings, kalteinis, kalweitis (wiejski, wioskowy kowal), warkalis (kowal zajmujący się kuciem miedzi), sirapijas (kowal zajmujący się srebrem), auskalis (złotnik, kowal zajmujacy się kuciem złota)

Prusko-żmudzińskie kaltun, kalent (kuć),

kurlandzkie mierzejowe kalt (pukać,klepać), kalv (kuźnia), kalvs (kowal),

łotewskie kalt (kuć, pobijać), kalts (dłuto kowalskie, przecinak), kalva, kalve (kuźnia), kalvis, kalejs (kowal),

dolnolitewskie wutraitis (kowal),

litewskie kaltas (dłuto, przecinak), kalti, kalu, kaliau (kuć, wybijać monetę, młotkować, pobijać, wbijać gwoździe, także w znaczeniach odnoszących się do uczenia leniwych i krnąbrnych uczniów: "wbijać do głowy"), kalve, kalves, kalvine, kalvinis (kuźnia), kalis, kalio (kowal), katilu (wykuwający obręcze do beczek),

prusko-litewskie kalu, kalti, nukalti, apkalti, kaliau (kuć), kalwe, kalve, kalvinyncze (kuźnia), kalwis, kalvis, kalvio (kowal).

Myślę, że wystarczy.

Wink
necyk - 05-09-2016 - 20:41
Temat postu:
Dziękuję, bardzo obszernie.

A do mnie dotarło jeszcze coś takiego :
Etymologia nazwiska, Kalfas (kajfas ) z niemiec Kalkfass, czyli faska do wapna ?
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 21:24
Temat postu:
necyk napisał:
Dziękuję, bardzo obszernie.

A do mnie dotarło jeszcze coś takiego :
Etymologia nazwiska, Kalfas (kajfas ) z niemiec Kalkfass, czyli faska do wapna ?


Ale to... młode jest chyba. Zaraz jeszcze sprawdzę ten trop.

Tymczasem dwa pozostałe nazwiska:

Nazwisko Rzeszotek. W Rymucie nazwisko pochodzi od rzeszota, tego rzeszota. I tu jest źródło nieporozumienia. Istnieje jeszcze rzeczownik rzeszot, ten rzeszot. Ten rzeszot to - jak to powiedzieć - sąg cegieł, sąg torfu ustawiony w taki sposób, żeby były w nim szczeliny. To wszystko po to aby szybciej owa surowa cegła i torf schły. W piecu cegielnianym surowe cegły również układało się w rzeszot zasypując węglem drzewnym i następnie zamurowywano i podpalano. Czy Rzeszotek zatem pochodzi od pospolitego narzędzia, rzeszota tj. gruboziarnistego sita do odsiewania np. kamieni od piasku, grubych plew od zboża itp. czy też jest nazwiskiem odzawodowym (Berufname)? Moim zdaniem jest właśnie tak, od zawodu przez kogoś wykonywanego, od charakteru pracy jaką wykonywał w cegielni czy na torfowiskach. Dam sobie wąsa ogolić, że jest dosłowny niemiecki odpowiednik nazwiska oznaczający dokładnie to samo: „układający cegły w sągi”. To ostatnie jednak to już tylko moje przypuszczenie.

W 1388 roku pojawił się pierwszy Rzeszotka w zachowanych dokumentach. Rok później jakiś Rzeszotko z Rzeszotarów. Tę drogę pochodzenia nazwiska - niekoniecznie apelatywnego i niekoniecznie odzawodowego również warto wziąć pod uwagę.

Nazwisko Zdrójkowski. Wg. Rymuta nazwisko pochodzi oczywiście od zdroju, ewentualnie od strumienia, źródła. (Pachnie to oczywiście etymologią zerżniętą żywcem z niemieckich nazwisk mających w podstawie: Acher, Ach, Aa, Ahe = potok. I są to tak zwane Wohnstättenname tj. nazwiska od miejsca zamieszkania tzn. „nad potokiem, obok potoku itp.) W czym problem. Otóż historycznie nazwiska Zdrojo-podobne zapisywano również jako Drojewski, Drohojewski, Drewski, Wdrewski. Wszystkie one dały podstawę nazwom miejscowości w połowie 15 wieku mniej więcej. Być może zatem nazwisko Zdrójkowski jest tzw. Ortsname tj. nazwiskiem od nazwy miejscowości.

-==--=

edit.

Sprawdziłem tego Kalfasa. Nazwisk Kalfasopodobnych jest sporo i w Polsce i w Niemczech. Wszystkie one jednak są wywodzone po obydwu stronach Odry od cielaka.

Nazwiska "podpadające" pod ten schemat są następujące: Kalf, Kalfa, Kalfas, Kalferszt, Kalfeszt, Kalff, Kalfus, Kalfhues. Skupię się tylko na ostatnim.

Dolnoniemieckie Kalv, Kalw (cielę) + Huus, Hues ( przybudówka, albo oddzielny budynek na cielaki). Jak łatwo się domyślić jest to nazwisko od miejsca zamieszkania albo od pracy wykonywanej, odzawodowe po niemiecku. Pierwszy zanotowany Kalfhues (w 1498 roku) zajmował się cielętami i mieszkał w cielętniku. Takie czasy to były.

Nie znalazłem w dostępnych mi słownikach niemieckich nazwisk powiązanych znaczeniowo z kistą na wapno tj. faską, tj kalfasem. Aż trochę to dziwne dla mnie jest. Myślałem że będą.
ROMAN_B - 05-09-2016 - 22:12
Temat postu: Nazwisko Kalwas.
Witam.

Rafale, dodam trochę inne spojrzenie na ewentualne pochodzenie nazwiska Kalwas. Nazwisko Kalwas jest sufiksalną nazwą osobową derywowaną przy pomocy przyrostka –as. Derywaty tworzą nazwy pochodne od wyrazu podstawowego; Kalw + as = Kalwas, Kalw–as. Sufiks –as tworzył różne nazwy. W nazwach terenowych był tylko strukturalnym przyrostkiem. Natomiast w nazwach osobowych, w różnych językach słowiańskich, był najczęściej odpowiedzialny za tworzenie ekspresywnych, zdrobniałych i spieszczonych albo zgrubiałych określeń ludzi, na przykład białas, bielas ‘człowiek z białymi wąsami; człowiek z bardzo jasnymi włosami’. Pozostaje tylko ustalić co znaczy rdzeń Kalw–. Słowo „kalw” pochodzi z języka pruskiego i odnosi się do rośliny o polskiej nazwie ‘tatarak’. Zatem, nazwisko Kalwas pochodzi zapewne od przezwiska Kalwas, które jest hybrydą językową prusko – polską a przyrostek –as pełnił pierwotnie zapewne funkcję zdrobniającą albo spieszczając, a następnie być może funkcję patronimiczną.

Pozdrawiam – Roman
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 22:39
Temat postu:
Niepotrzebnie pominąłem inne znaczenia słowa kalvas. Faktycznie bardzopóźnopruskie kalvas to tatarak (od łacińskiego calamus - wygląda mi na urobione), ale kalvas to również pagórek, wzniesienie. Litewskie nazwisko: Kalvaitis to "ten, który mieszka na wzniesieniu".
ROMAN_B - 08-09-2016 - 01:25
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Witaj Małgosiu.

Nie zapomniałem. Odpowiadając na Twoją prośbę poniżej zamieszczam informacje o nazwisku Bęcławski.

Nazwisko Bęcławski.

Przejrzałem znane mi opracowania poświęcone etymologii nazwisk ale nigdzie nie znalazłem choćby trochę informacji na temat ewentualnego pochodzenia tej nazwy osobowej – może niedokładnie szukałem? Istnieją przesłanki, które pozwolą na hipotetyczne zinterpretowanie etymologii nazwiska Bęcławski, przynajmniej na dwa różne sposoby. Te dwa sposoby interpretacji będą raczej moim subiektywnym spojrzeniem na ewentualna genezę tego nazwiska. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. O historii rodziny Bęcławskich nic nie wiem. Tak więc moje dwie robocze hipotezy o genezie tego nazwiska będą raczej na bardzo, bardzo teoretycznym poziomie i opierać się będą na poszlakach, danych przemawiających na korzyść jednej czy drugiej interpretacji pochodzenia nazwiska Bęcławski.

Nazwa osobowa Bęcławski, jak można zaobserwować, składać się może z dwóch członów. Pierwszy z nich to Bęcław – rdzeń nazwy osobowej. Drugi to sufiks –ski [ Bęcław + ski = Bęcławski ]. Przyrostek –ski mówi nam, że miano z tym sufiksem może wskazywać na:
1. pochodzenie odmiejscowe. Nazwisko przyjęte od nazwy miejscowej przez osobę, która była właścicielem osady, wsi, miasta – nazwisko szlacheckie,
2. pochodzenie odmiejscowe. Nazwisko przyjęte od nazwy miejscowej przez osobę pochodzącą, mieszkającą w danym miejscu – nazwisko nieszlacheckie,
3. pochodzenie strukturalne związane z pozajęzykowymi faktami. W tym przypadku sufiks –ski dodawany był do nazwy osobowej, którą nosiła konkretna osoba w celu przydania nazwisku szlachetności, godności i upodobnienia do nazwiska szlacheckiego, które uznawane było za „lepsze” albo związane to było z modelowością schematu nazewniczego. Nazwiska takie powstawały od:
• imienia, przezwiska, przydomka albo od protnazwiska,
• zawodu, stanowiska, pełnionej funkcji,
• każdego innego apelatywu.

Pierwszy człon nazwiska Bęcławski to Bęcław i jest on rdzeniem [ tematem ] tej nazwy osobowej. Zatem, co może on oznaczać? Na pierwszy rzut oka rdzeń tego nazwiska to dwuczłonowe staropolskie imię zapisane w formie skróconej. Jak pisał Zygmunt Gloger w Słowniku rzeczy starożytnych: „Każdy naród posiada pewną liczbę imion osobowych, czyli własnych, płynących z jego języka i pojęć, które z upodobaniem swoim synom i córkom swoim. Polacy mieli bogaty zasób takich imion narodowych, polsko – słowiańskich, zapewne tak starych jak ich mowa, zrosłych od kolebki narodu z równinami Wisły, Warty i Odry. Imiona te używane jeszcze kilka wieków po przyjęciu chrześcijaństwa, w XV stuleciu prawie wszystkie ustąpiły miejsca imionom cudzoziemskich i hebrajskim z wyjątkiem tylko kilkunastu zachowanych do naszych czasów. Naród tak dalece kochał się w formach zdrobniałych i skróconych swoich imion, iż używano takowych często w dokumentach z pominięciem ich formy głównej” [ Kraków 1896, strona 105 ]. Przykładem niech będą następujące imiona:
• Czechosław: Czesław, Czachosław, Czasław, Czach, Cześcisław, Czesz, Ciechan;
• Domasław: Domosław, Domisław, Domesław, Dmoch, Domasz;
• Mroczesław: Mroczek, Mroczko, Mrocław, Mrokota,
• Okrzesław [ obecnie Krzesław ]: Okrza;
• Ościsław [ obecnie Rościsław ]: Osław;
• Paczesław: Pączesław, Pącław, Pęsław, Pęcław;
• Żyrosław: Żyrosz, Żyroch, Żysław, Żyron, Żyro, Żyra, Żarek, Żarko [ Gloger 1896, strona 106 – 116 ].
Skracanie pełnych dwuczłonowych imion przybiegało na różne sposoby. Jednym z nich jest metoda polegająca na pozostawieniu pierwszego członu imienia albo drugiego członu imienia i dodanie do nich różnych sufiksów zdrobniających, spieszczających lub zgrubiających. Za przykład takiego sposobu skracania dwuczłonowych imion słowiańskich niech posłuży imię Jarosław. Jarosław = Jar–ek, Jar–och, Sław–ek, Sław–osz. Jest też imię Sławomir, którego zdrobniałą formą jest też Sławek. Jest też imię Sławosław, którego z wielu form jest też zdrobnienie Sławek. W przypadku ustalania etymologii nazwisk typu: Sławecki, Sławęcki, Sławiński powinno się brać pod uwagę pochodzenie tego nazwiska też od dwuczłonowych imion polsko – słowiańskich, ich skróconych i zdrobniałych, spieszczonych oraz zgrubiałych form. Ponieważ różne pełne dwuczłonowe imiona mogą mieć te same formy skrócone to ustalenie od jakiego imienia może pochodzić konkretne nazwisko i jest to w zasadnie prawie niemożliwe. Niekiedy te same pełne i skrócone postaci imienia mogą mieć też trochę przekształconą fonetycznie formę, na przykład: Pacław, Pącław, Pęsław, Pęcław Pączesław < Paczesław. Jak widać nazwiska odimienne mogą przysporzyć trochę zmartwień interpretacyjnych.
Wróćmy do nazwiska Bęcławski, raczej do jego rdzenia Bęcław. Jak napisałem na wstępie temat nazwiska może być skróconą formą dwuczłonowego staropolskiego imienia. W słownikach, leksykonach i innych opracowaniach zajmujących się pochodzeniem imion znalazłem takie staropolskie imiona jak: Bacław, Bącław, Bąsław, Biecław. Imiona te mogą pochodzić do pełnych form dwuczłonowych imion, takich jak:
1. Biedziesław, Biecsław, Biecław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Biedzie– [ "zmuszać, skłaniać, zwyciężać" lub "biedzić się" ] od prasłowiańskiego *běditi i –sław [ "sława" ];
2. Bądzisław, Bądzsław, Bąsław, Bacław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Będzie– [ "będzie" ] i –sław [ "sława" ]. Mogło stanowić życzenie sławy dla narodzonego dziecka;
3. Biedziesław, Biecsław, Biecław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Biedzie- ("zmuszać, skłaniać, zwyciężać" lub "biedzić się") od psł. *běditi i -sław ("sława").
Zatem, do grona szacownych, skróconych staropolskich imion złożonych typu: Bacław, Bącław, Bąsław, Basław, Biecław, Pacław, Pącław, Pęsław, Pęcław, Wacław, Węcław, Węsław może też należeć i miano Bęcław.
Bęcław to nie tylko imię własne ale jest to też nazwa osobowa. Nazwisko Bęcław / Bencław / Biencław odnotowano w drugiej połowie XIX wieku w metrykach parafii Rembertów koło Tarczyna we wsi Kruszew. Nazwisko dotyczy dwóch osób, które są ze sobą spokrewnione. Wahanie między formą nazwiska Bęcław i Bencław dotyczy tej samej osoby i może wynikać z przekształcenia fonetycznego lub błędu pisarza.
Nazwisko Bęcław odnotowano też w parafii:
• Jeziórka w 1866 roku,
• Grabkowo w 1884 roku,
• Kościerzyna w 1885 roku,
Natomiast nazwisko Bencław i Beclaw w Warszawie, odpowiednio w 1904 roku i 1866 roku.
Sumując powyższe przesłanki konkluzja jest taka. Nazwisko Bęcławski z przyrostkiem strukturalnym –ski. Pochodzić może od nazwy osobowej Bęcław a ona od imienia Bęcław.

Druga hipotetyczna etymologia nazwiska Bęcławski oparta jest na dwóch znaczeniach przyrostka –ski, które mówią, iż nazwiska z tym sufiksem mogą wskazywać na to, że ma ono:
1. pochodzenie odmiejscowe. Nazwisko przyjęte od nazwy miejscowej przez osobę, która była właścicielem osady, wsi, miasta – nazwisko szlacheckie,
2. pochodzenie odmiejscowe. Nazwisko przyjęte od nazwy miejscowej przez osobę pochodzącą, mieszkającą w danym miejscu – nazwisko nieszlacheckie.
Przejrzałem Tabelę miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z 1827 roku oraz Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich [ tom 1 ] ale nie znalazłem w tych publikacjach wsi, osady czy innej nazwy geograficznej, która by posiadała w sobie człon Bęcław. To jeszcze nic nie znaczy. Wieś o takiej nazwie mogła kiedyś istnieć albo zmienić nazwę na inną lub zaginąć w mrokach przeszłości. Poszukajmy tej miejscowości trochę w inny sposób. Według portalu Moikrewni.pl nazwisko Bęcławski należy do rzadkich nazw osobowych. Osób o tym nazwisku w Polsce jest około 43. Największym skupiskiem, według mapy nazwisk na portalu Moikrewni.pl, osób o tym nazwisku jest Mława i jej okolice.
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... awski.html

15 kilometrów od Mławy znajduje się miejscowość o nazwie Bonisław [ w 1827 roku, według Tabeli miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, wieś ta należała do parafii Wieczfnia do powiatu Mławskiego do obwodu Mławskiego i do województwa Płockiego i była własnością prywatną. Obecnie miejscowość ta położona jest w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna ]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich z 1880 roku [ tom 1, strona 306 ] tak pisze o tej miejscowości: „Bonisław, wś, pow. mławski, gm. Mława, par. Wieczfnia. W 1827 r. było tu 18 dm. i 108 mk., obecnie 13 dm. i 101 mk., obszaru 295 morgów ( 248 gr. orn. ), zamieszkana przez drobną szlachtę.”.
http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/306
Słownik Historyczno – Geograficzny Ziem Polskich w Średniowieczu odnotowuje wieś o nazwie Bonisław. Według tego słownika wieś ta położona jest 14 km od Mławy. W przeszłości nosiła ona następujące nazwy: w roku 1411 Bandzislaw, Benislaw, Wandislaw!. Wieś była własnością szlachecką. [ Jest to obecna wieś o nazwie Bonisław w gminie Wieczfnia Kościelna ].
http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search. ... p&s=82
Indeks Miejscowości do Atlasu Historycznego. Mapy Szczegółowe XVI Wieku [ Polska Akademia Nauk Instytut Historii, Warszawa 2015 ] wymienia miejscowość Benisław i tak ją opisuje: „Benisław. Inaczej: Będzisław; Nazwa współczesna: Bonisław; Charakter osady: wieś; Własność: szlachecka; Parafia: Wieczfnia; Powiat: mławski; Województwo: płockie; Lokalizacja: 53,2°N, 20,5°E”.
http://atlasfontium.pl/images/indeks_Korona.pdf

Jest też druga miejscowość o nazwie Bonisław. Tabela z 1827 roku o tej wsi tak mówi. „Bonisław, województwo Płockie, obwód Płocki, powiat Płocki, parafia Bonisław, własność prywatna”. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego o tej miejscowości tak pisze: „ Bonisław, wś. pow. płocki, gm. Lelice, par. Bonisław. (…). Folw. B. liczy 3 dm. i 93 mk. We wsi B. znajduje się kościół par. drewniany. Par. B. dek. płockiego ma 2196 dusz.”[ tom 1, strona 306 ]. Wynika z tego, że w 1880 roku była wieś Bonisław i folwark Bonisław. Obecnie wieś ta położona jest w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo.
http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/306
Słownik Historyczno – Geograficzny Ziem Polskich W Średniowieczu odnotowuje wieś o nazwie Bonisław, która leżała 6 km od Bielska. Według tego słownika wieś o obecnej nazwie Bonisław w przeszłości nosiła nazwy: około roku 1240 Bandzyslave, Bandzislaw, Panczskwy, Bandzemyno! Baczyslaw, Banislav, Benslaw, Benisław. Wieś była własnością szlachecką. [ Jest to obecna wieś o nazwie Bonisław w gminie Gozdowo ].
http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=12459
O wsi Bonislaw w gminie Gozdowo na stronie gminy Gozdowo można między innymi przeczytać: „Bonisław należy do jednej ze starszych wsi w tej okolicy. Jej początki sięgają wczesnego średniowiecza. Została założona najpewniej przez biskupów płockich najpóźniej w końcu XII wieku. Około 1240 roku książę mazowiecki Konrad I potwierdził stan posiadania biskupstwa płockiego, wśród licznych osad wymienia się tam również Bandzuslave, którą historycy utożsamiają właśnie z tą miejscowością. Z tego okresu pochodzą też wzmianki o miejscowości Kuchary obok Bonisława.
Pierwotnie wieś zwano Będzisław, nazwa pochodziła od imienia „Będzisław”. Dopiero w XVI wieku zaczęto używać nazwy Benisław, która później przeszła w Bonisław.
Brak jest danych odnośnie tej miejscowości z czasów drugiej połowy XIII wieku, a zaszły w tym czasie duże zmiany. Wieś przeszła na własność możnego rodu rycerskiego Boleściców-Jastrzębców. W jakich okolicznościach to się stało trudno dociec, Bonisław wkrótce stał się jedną z ich głównych siedzib. Rozwój miejscowości zawdzięcza się Janowi z Łysakowa herbu Boleścic, który prawdopodobnie założył tu parafię jeszcze przed 1350 rokiem. Był to jednocześnie pierwszy poświadczony historycznie kasztelan sierpecki. Miejscowa parafia miała wezwanie ś. Stanisława.
Dokładniejsze dane pochodzą dopiero z XV wieku. W początkach tegoż stulecia szlachta z Pepłowa podważyła prawa własności dziedziców Bonisława i sprawa znalazła się w sądzie. Stąd właśnie wiemy, że dziedziczył tu wówczas Mikołaj z Bonisława z braćmi. Obronili oni swoje prawa do wsi i posiadając łaskę książęca w 1408 roku otrzymali liczne przywileje dla tych dóbr. Przywilej Siemowita IV wymienia: Mikołaja, Racibora i Mikołaja z Bonisława.
Ci rycerze przyjęli nazwisko Będzisławscy. Byli to rycerze cieszący się dużym uznaniem na Mazowszu. Byli wyznaczani jako arbitrowie w spornych sprawach, a w drugiej połowie XV wieku niejaki Bolesta z Bonisławia został pisarzem kancelarii książęcej, który będąc blisko osoby księcia wyjednał u księcia Janusza II nadanie prawa chełmińskiego dla Bonisławia. Bonisław został więc, wyłączony z pod prawa polskiego i dzięki reorganizacji mógł się szybko rozwijać. W 1488 roku książę potwierdził prawo chełmińskie dla tej miejscowości.
W następnych latach od swoich krewniaków większą część wsi wykupił (ok. roku 1487 ) Bolesta z Zalesia, pisarz książęcy i kanonik płocki. Następnie tą część przejął jego bratanek Jan Zaleski. Miał on trzech synów: Bolestę ( zm. 1547 ), Jakuba plebana w Bonisławiu i Adriana Zaleskiego. Potomkowie Jana dziedziczyli tu do połowy XVII wieku, następnie wieś wykupił Jerzy Ubysz z Dębska. Po jego śmierci w 1659 roku Bonisław odziedziczył jego syn Zygmunt Ubysz, natomiast w 1679 roku przejął ją Jerzy Ubysz. W tym czasie żyło tu 45 poddanych.
W początkach XVIII wieku dziedziczył Stanisław Ubysz, stolnik kijowski, syn Jerzego. Po nim wieś należała do jego syna Wojciecha. Z zapisków rodziny Ubyszów wynika, że przed 1739 rokiem w tej okolicy miały miejsce różne klęski żywiołowe oraz przemarsz wojsk rosyjskich powodując duże zniszczenia.”.
http://www.gozdowo.eu/index.php?p=52
Indeks Miejscowości do Atlasu Historycznego Mapy Szczegółowe XVI Wieku [ Polska Akademia Nauk Instytut Historii, Warszawa 2015 ] wymienia miejscowość Będzisław, którą opisuje w następujący sposób: „Będzisław. Inaczej: Benisław; Nazwa współczesna: Bonisław; Charakter osady: wieś; Własność: szlachecka; Parafia: Będzisław; Powiat: bielski; Województwo: płockie; Lokalizacja: 52,7°N, 19,8°E”.
http://atlasfontium.pl/images/indeks_Korona.pdf
Z opracowania Andrzeja Radzymińskiego pt. „Dołęgowie w Kapitule Płockiej w XIV i Poł. XV w.” dowiadujemy się, że około roku 1400 obecna parafia w Bonisławiu w gminie Gozdowo nosiła nazwę Będzisław [ Studia Płockie, tom XVI-XVI1/1988/1989, strona 66 ].

Tak więc wiemy już, że obie wsie o współczesnej nazwie Bonisław nosiły w przeszłości różne nazwy. Wieś Bonisław w gminie Wieczfnia Kościelna: Bonisław < Benisław < Będzisław [ Bandzislaw, Benislaw, Wandislaw! ]. Wieś Bonisław w gminie Gozdowo: Bonisław < Benisław < Będzisław [ Bandzyslave, Bandzislaw, Panczskwy, Bandzemyno! Baczyslaw, Banislav, Benslaw, Benisław ]. Wspólną cechą nazw obu wsi jest w zasadzie jednorodny przebieg zmian nazwy. Profesor Karol Zierhoffer w swojej pracy pt. „Nazwy miejscowe północnego Mazowsza” na stronie 45 pisze: Będzisław > Benisław > Bonisław ( wpływ imion Bieniesław i Bonisław; por. pod hasłem Będzisław );” a na stronie 109 czytamy: ” Będzisław, następnie Benislaw, dziś Bonisław pow. Płock, gm. Lelice, par. Bonisław: apud Cucharios iuxta Bandzyslaw (w kopiariuszu płockim z XIV w. Banzislaw) ok. 1240 KK nr 301; de Bandzyslaw 1408 AKH XT" s. 381; de Bandźislaw ...”. Słownik historyczno – geograficzny województwa płockiego w średniowieczu na stronie 4 wymienia się dwie miejscowości:
• Bandzyslaw, Bandzyslave > Bonisław.
• Banisław > Bonisław.
Wynika z tego, że na przestrzeni czasu obie wsie o obecnej nazwie Bonisław miały różne nazwy i różnie one były zapisywane, szczególnie w średniowieczu – co nie dziwi ponieważ używano w tamtym czasie łaciny. Wraz z chrześcijaństwem przyjęliśmy również alfabet łaciński, który nie oddawał wszystkich dźwięków języka polskiego. Jak radzono sobie z zapisem nosówek ą i ę? Profesor Jan Miodek tak mówił o tym zagadnieniu w artykule Marty Ciastoch pt. Profesor Jan Miodek o początkach języka polskiego”, który ukazał się na łamach Newsweek’a w 2015 roku: „Były różne propozycje zapisu. W „Bulli gnieźnieńskiej” z 1136 roku i „Kazaniach świętokrzyskich” z XIII-XIV w. używano kresek, przekreślonych kółek i dwuznaków ( sø – są, Dambnizia – Dębnica, Chrustov – Chrząstów ). Z czasem do łacińskich liter zaczęto dodawać ogonki. Współczesny zapis samogłoski nosowej „ą” zawdzięczamy dość krótkiemu epizodowi w historii języka. W prasłowiańskim istniało „ę” i „o” nosowe i we współczesnym języku polskim jest „ę” i „o” nosowe, jednak zapisywane jako „ą”. W wyrazach takich jak wąs, kąsać, mimo że wyraźnie słyszymy „o” [ wons, konsać ], piszemy „a” z ogonkiem. Skąd zatem nosowe „a” z ogonkiem? „To konsekwencja stanu XIV-wiecznej polszczyzny, gdy przez krótki okres „ę” i „ą” zlały się w jedną samogłoskę nosową „a”. Ten pojedynczy zapis spotykamy w zabytkach datowanych do końca XV wieku w „Psałterzu puławskim” i „Psałterzu floriańskim”, po zaniku iloczasu* sytuacja powróciła do stanu pierwotnego i język polski odzyskał „ą” i „ę”. Do dziś pozostałość nosowego „a” możemy usłyszeć w wyrazach takich jak awans, pasjans, fajans oraz w gwarach na Opolszczyźnie, gdzie mówi się gąś, a nie gęś, ząby, a nie zęby.”. Tak więc czasami trzeba się nagłowić aby poprawnie odczytać imiona, nazwiska albo nazwy miejscowości.
Wiemy już, że obecna nazwa wis Bonisław najprawdopodobniej powstała od takich imion jak: Bądzisław, Będzisław. Pod wpływem imion Bieniesław i Bonisław zmieniły nazwy na Benisław a następnie Bonisław. Niektórzy autorzy słowników czy leksykonów poświęconych imionom twierdzą, że imię Bądziław, Będzisław w wyniku wielu przekształceń, pochodzą od imienia Benedykt. Imię Benedykt jest chrześcijańskiego pochodzenia [ imię świętego ze średniowiecza europejskiego ]. Zatem imiona tego typu nadawane na chrzcie były dla Polaków obce i niezrozumiałe. Wieki temu spolszczano je, czyli zaadaptowano do systemu języka polskiego. Jednym z wielu sposobów adaptacyjnych obcych imion na grunt ówczesnego języka polskiego było dodanie rodzimej słowiańską końcówkę – sław. I tak z Jana powstał Janisław a z Benedykta – Będzisław albo Bądzisław. Jak pisał Zygmunt Gloger: ”Naród tak dalece kochał się w formach zdrobniałych i skróconych swoich imion, iż używano takowych często w dokumentach z pominięciem ich formy głównej”. Przykładem takich skróceń są imiona: Bacław, Bącław, Bęcław, Bencłąw, Benisław albo Pacław, Pącław, Pęsław, Pęcław. Jak to się ma do nazwiska Bęcławski? Wiemy, iż obie wsie o nazwie Bonisław w swojej historii nosiły różnie zapisywane nazwy. Początkowo były to nazwy przyjęte od pełnego dwuczłonowego imienia Będzisław, Bądzisław. Później nazwy te zostały skrócone i zapisywane w różnych odmianach fonetycznych. Do takich odmian można zaliczyć i formę Bęcław
[ Bencław ] równą imieniu Bęcław [ Bencław ]. Bardzo ostrożnie można powiedzieć, że nazwisko Bęcławski może pochodzić od nazwy wsi Bęcław, która obecnie nosi nazwę Bonisław. Analiza zmiany nazwy tej wsi i powiązanie tych zmian z czasem w jaki one nastąpiły pozwala na hipotetyczne stwierdzenie, iż nazwisko Bęcławski można zaliczyć do nazwisk powstałych w średniowieczu.
Wieś Bonisław w obecnej gminie Wieczfnia Kościelna oddalona jest od wsi Bonisław w obecnej gminie Gozdowo około 96 km.

Przejrzałem „Sumariusz ogólny alfabetyczny metryk urodzenia, zaślubienia i zejścia w księgach dawnych metryk kościelnych w parafii Więczfińskiej zapisany od roku 1754 do 1808 zaprowadzony w roku 1855”. W sumariuszu tym licznie występują osoby o nazwisku Bonisławski, które w większości mieszkały we wsi Bonisław. Wykaz ten wymienia też przynajmniej dwie osoby o nazwisku Bęcławski i Bęcławska. Jedna z nich wymieniona w księdze 2 [ urodzeni ] pod datą dzienną 21 czerwca 1805 roku: Bęcławska Katarzyna, córka Bartłomieja i Maryanny, urodzona we wsi Kapuśnik. Druga z nich to Katarzyna Bęcławska, córka Bartłomieja i Maryanny, zmarła w dniu 25 lipca 1805 roku, wieś Kapuśnik [ pozostałych sumariuszy i metryk z lat następnych nie przeglądałem ]. To ciekawa informacja, która hipotetycznie może potwierdzać etymologię o odmiejscowym pochodzeniu nazwiska Bęcławski ale też i potwierdzać genezę tego nazwiska od imienia Bęcław [ itp. ]. Ustalenie, która etymologia jest właściwa pozostawiam już Tobie.
Link do sumariusza:
http://metryki.genealodzy.pl/metryki.ph ... 0&kt=3


Małgosiu, przedstawiłem Ci dwie zerowe hipotezy o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski, które oparłem na przesłankach pozwalających na uzasadnienie obu hipotez. Przypuszczenia moje wymagają sprawdzenia i weryfikacji. Mam nadzieję, że zebrane przeze mnie informacje oraz konkluzje pozwolą Ci na dalsze prowadzenie badań ustalających jednoznaczną genezę nazwiska Bęcławski, które odnosi się do konkretnej osoby i jej historii.

Pozdrawiam – Roman.

Bibliografia.
Józef Bubak: Księga naszych imion, 1993.
Jan Stanisław Bystroń: Księga imion w Polsce używanych, 1938.
Henryk Fros, Franciszek Sowa: Twoje imię. Przewodnik onomastyczno-hagiograficzny, 1988.
Maria Karplukówna: Polskie imiona słowiańskie, 1973.
Bogdan Kupis: Nasze imiona, 1991.

Ps.

Napisałem powyżej, że w Polsce, według portalu Moikrewni.pl, osób o nazwisku Bęcławski jest 43. Najwięcej z nich mieszka w Mławie – 14.
Zatem, jest to rzadkie nazwisko. W Mławie w XIX i na początku XX wieku mieszkało wiele osób o nazwisku Bęcławski. Do jednej z nich należał Emilian Bęcławski, który był właścicielem młyna parowego [ motorowego ], który mieścił się przy ul. Kolejowej 63 na przedmieściu Mławy o nazwie Wólka, i który działał w latach 1916 – 1930. Na Wólce mieściła się przed I wojną światową szkoła początkowa, zwana kolejową, w której nauczycielem był niejaki Bęcławski [ za Lucjan Czerwiński: Życie codzienne w Mławie przed I wojną Światową; Rocznik Mazowiecki 5 / 1974, strona 369 – 394 ].
http://mazowsze.hist.pl/17/Rocznik_Mazo ... 974/13099/

Zobacz:
http://www.geneteka.genealodzy.pl/index ... p;lang=pol

http://www.geneteka.genealodzy.pl/index ... p;lang=pol

http://www.geneteka.genealodzy.pl/index ... p;lang=pol

http://www.geneteka.genealodzy.pl/index ... p;lang=pol

http://www.geneteka.genealodzy.pl/index ... p;lang=pol

http://www.geneteka.genealodzy.pl/index ... p;lang=pol
tonffillka - 09-09-2016 - 00:43
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Aż przetarłam oczy jak zobaczyłam tak cudowny wywód! Kłaniam się nisko z podziękowaniem! Moi Bęcławscy wywodzili się z okolic Mławy (Studzieniec/Mława/Turza/Lewiczyn). Ja niestety nie potrafiłam sobie poradzić z tym tematem - gdyby obszar był inny to może bym strzeliła że pochodziło od ang. beclaw ale nie posądzam ich o przybycie z anglojęzycznego kraju Smile
Jeszcze raz pięknie dziękuję
Pozdrawiam
Małgosia
Dawid_Oszkiewicz - 12-09-2016 - 23:43
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Nie jestem pewien czy to właściwy wątek, ale spróbuję, najwyżej dostanę po głowie Smile

Śledząc rodzinę praprababci od strony matki wpadłem na nazwisko Sierański. Niby nic niesamowitego. Natomiast idąc wstecz trafiamy na zapis Sieranski, Sieran a na końcu Sierąn. Konkretnie Joannes Sierąn. Figuruje w ten sposób w kilku aktach indeksowanych przez dwie różne osoby więc raczej jest tak zapisany. Co więcej w jednym z aktów figuruje jako Sieron. Nie mam 100% pewności czy to on, ale zgadza się miejscowość i imię żony. Niestety w żadnym z aktów nie ma nazwiska żony więc to trochę utrudnia sprawę. Czy ja dobrze myślę, że jest to nazwisko francuskie?
Gawroński_Zbigniew - 13-09-2016 - 00:13
Temat postu:
Raczej nie.
W połowie 18 wieku i ciut później też masowo współczesne "ą" i ę" zapisywano jako "ąm" np Dąmbscy i "ęn" np Bęndkowscy. Są tu bieglejsi ode mnie - zapewne to panu dokładniej potłumaczą. Smile
ROMAN_B - 13-09-2016 - 22:52
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Sierański.
Witam.

Dawidzie, pytasz o pochodzenie nazwiska Sierański i czy jest to nazwisko francuskie? Wspominasz też, iż nazwisko to w przeszłości miało następujące formy: „(…). Sieranski, Sieran a na końcu Sierąn. Konkretnie Joannes Sierąn. (…). Co więcej w jednym z aktów figuruje jako Sieron. (…)”. Poniżej przedstawiam Ci moje subiektywne rozważania na temat ewentualnej etymologii tego nazwiska. Będzie to tylko moja robocza hipoteza o pochodzeniu nazwiska Sierański i nie będzie to hipoteza o francuskim pochodzeniu tej nazwy osobowej.

Nazwisko Sierański najprawdopodobniej zbudowane jest z dwóch członów. Pierwszy z nich to Sierań – rdzeń nazwy osobowej. Drugi to sufiks –ski [ Sierań + ski = Sierański; Sierań–ski ]. Przyrostek –ski mówi nam, że miano z tym sufiksem może wskazywać na:
1. pochodzenie odmiejscowe. Nazwisko przyjęte od nazwy miejscowej przez osobę, która była właścicielem osady, wsi, miasta – nazwisko szlacheckie,
2. pochodzenie odmiejscowe. Nazwisko przyjęte od nazwy miejscowej przez osobę pochodzącą, mieszkającą w danym miejscu – nazwisko nieszlacheckie,
3. pochodzenie strukturalne związane z pozajęzykowymi faktami. W tym przypadku sufiks –ski dodawany był do nazwy osobowej, którą nosiła konkretna osoba w celu przydania nazwisku szlachetności, godności i upodobnienia do nazwiska szlacheckiego, które uznawane było za „lepsze” albo związane to było z modelowością schematu nazewniczego. Nazwiska takie powstawały od:
• imienia, przezwiska, przydomka albo od protnazwiska,
• zawodu, stanowiska, pełnionej funkcji,
• każdego innego apelatywu.
Przyjmuję, że osoby o nazwisku Sierański [ Sieranski ] przed przyjęciem tej nazwy osobowej jako nazwiska dziedzicznego, w dzisiejszym tego słowa rozumieniu, posługiwały się [ nazywane były, zapisywano ich jako ] innym mianem, to jest nazwą osobową Sieran lub Sierąn albo Sieron. Tak więc można załozyć, iż nazwa osobowa Sieran, Sierąn albo Sieron była (proto)nazwiskiem. To (proto)nazwisko to w zasadzie rdzeń Sierań(n), który jest pierwszym członem nazwiska Sierań(n) –ski. Tak wieć mamy następujące (proto)nazwiska: Sieran, Sierąn, Sieron oraz Sierań. Sieron, Sieroń to też obecnie istniejące nazwisko. Na portalu Moikrewni.pl znajduje się zakładka „Mapa nazwisk”, w której ukazane jest rozmieszczenie konkretnego nazwiska i jego występowanie na obszarze obecnej Polski. Według tej mapy w Polsce osób o nazwisku Sieron jest 15 a o nazwisku Sieroń jest około 1871. Natomiast osób o nazwisku Sieroński jest tylko 51 a o nazwisku Sierański jest 284.
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... 84ski.html
Przyjrzyjmy się rdzeniowi Sierań. Sierań według mojego oglądu jest skróconą formą pełnego dwuczłonowego imienia. W Słowiańszczyźnie skracanie imion było na porządku dziennym. Skracano pełne imiona słowiańskie i staropolskie oraz chrześcijańskie. Jedną z metod skracania dwuczłonowych imion było używanie pierwszego lub drugiego członu imienia z różnymi sufiksami zdrobniającymi albo spieszczającymi. Za przykład niech posłuży dwuczłonowe imię Mirosław. Mirosław = Mir–ek, Mir–ko, Mir–ach, Mir–ak, Mir–ow; Sław–ek, Sław–ko itp.. Do sufiksów spieszczających należą też przyrostki ze zmiękczoną spółgłoską „ń”, a więc „–ań i –oń”. Takie przyrostki znajdujemy w nazwach osobowych Sier–ań oraz Sier–oń. W obu przypadkach tych mian ich rdzenie jest słowo „Sier”, różni je tylko przyrostek.
W języku prasłowiańskim istniało słowo „sirЪ”, które znaczy ‘pozbawiony czegoś’. Od tego słowa powstało staropolskie imię Sirosław, które złożone jest z dwóch członów: Siro– [ „pozbawiony” albo „pozbawiony czegoś” ] i – sław [ „sława” ]. Imię to mogło oznaczać „pozbawiony sławy”. Od imienia Sirosław powstały między innymi takie skrócone imiona: Sira, Sirka, Sirek, Sirko, Sirkow, Sirach, Sirosz itp.. Od około XIII wieku nastąpiło rozszerzenie artykulacyjne samogłoski – i– [ w grupie –ir– ] w –er [ po miękkiej ] a to spowodowało, że obok imienia Sirosław zaczęło pojawiać się imię Sierosław. Od Sierosława powstały między innymi takie skrócone i zdrobniałe formy tego imienia jak: Sierka, Sierszka, Sierzka. Wydaje się, iż do skróconych form imienia Sierosław należy dołączyć i formy Sierań i Sieroń oraz z błędną pisownią Sierąn i z przekształconą fonetycznie formą Sieran i Sieron.

Wiele skróconym imion występuje w różnych nazwiskach przyrostkowych. Z wielkim prawdopodobieństwem do tego typu nazwisk należy też zaliczyć nazwisko Sierański. Według mnie ta nazwa osobowa mogła powstać od (proto)nazwiska Sierań [ Sieroń, Sieran, Sieron ], które pochodzi od skróconego imienia Sierań [ Sieroń, Sieran, Sieron ] a ono wywodzi się od pełnego dwuczłonowego imienia staropolskiego Sierosław [ Sirosław ]. Tak więc nazwisko Sierański w moim odczuciu należy do nazw osobowych pochodzenia strukturalnego związanego z pozajęzykowymi faktami [ sufiks –ski ], o których pisałem na początku.

Pozdrawiam – Roman.

Bibliografia i źródła:

Józef Bubak: Księga naszych imion, 1993.
Jan Stanisław Bystroń: Księga imion w Polsce używanych, 1938.
Henryk Fros, Franciszek Sowa: Twoje imię. Przewodnik onomastyczno – hagiograficzny, 1988.
Maria Karplukówna: Polskie imiona słowiańskie, 1973.
Bogdan Kupis: Nasze imiona, 1991.
Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe. Aleksandra Cieślikowa przy współudziale Janiny Szymowej i Kazimierza Rymuta; Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego PAN; Kraków 2000.
Dawid_Oszkiewicz - 13-09-2016 - 23:22
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Sierański.
Dziękuję obydwu Panom za zangażowanie. Chciałbym jeszcze nawiązać do zapisu. Zapis Sierąn zgodnie z tym co napisał Gawroński_Zbigniew i podanymi przykładami jest polskim zapisem brzmienia francuskiego Sieron (które brzmi mniej więcej Sierą). W związku z wystąpieniem współgłoski n 'w oryginale' mogłoby być zapisane właśnie Sierąn. To oczywiście tylko moja dywagacja w oparciu o polskie przykłady i jakąś tam znajomość języka francuskiego.

Co do przykładów polskich nazwiska Sierański i podobnych to Panie Romanie podaje Pan statystykę aktualną. Cały wic polega na tym, że mój Sieron odnotowany jest w 1702 a Sierąn w 1682 (raczej napewno jest to ta sama osoba). Wszelkie pochodne które znalazłem online odnotowane są później. Pozwolicie Panowie, że osobiście jeszcze nie zarzucę hipotezy 'fracuskiej' szczególnie, że nazwisko Siron jak najbardziej istnieje.

P.S. Natchnęliście mnie Panowie i przegrzebałem geneanet.org i voila kogo znalazłem w Belgii (Landegem) : http://gw.geneanet.org/nsieron?n=sieron ... =cyprianus

Niestety rodzice i rodzeństwo nieznani. Dodatkowo autor wpisu zaznacza, że raczej na pewno nie urodził się w Landegem. Wzmiankuje Gent (Gendawa).
os2hugh - 14-09-2016 - 21:11
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Pozdrowienia,

                  Czy ktoś proszę mi powiedzieć znaczenie i pochodzenie nazwy Koreywo (pisane również Korejwo). Również nazwisko Niemiro.


Dziękuję bardzo,

                          Hugh
MalgorzataKurek - 14-09-2016 - 21:33
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Wg "Nazwisk Polaków" K. Rymuta:
Korejwo - od litewskiego Koreiva, Kareiva, to od apelatywu kareiva 'wojak, żołnierz'.
Niemiro - od imienia Niemir.
Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 14-09-2016 - 22:45
Temat postu:
Korejwo, Korejwa, Korejba i kilkanaście innych podobnych nazwisk jest bardzo… ciekawych. Ciekawych z powodu cudownej „redukcji” jakiej dokonano na znaczeniu tego nazwiska.

W czym sprawa. Prawdopodobnie nazwisko to oznacza „wiarusa”, tzw. żołnierza wytrąbionego, zwolnionego z wojska, jest spolszczoną wersją litewskiego Kareiva. To z kolei jest złożeniem dwóch wyrazów: Karias+ateiva = wojsko+przybysz, albo Karias + pereiva = wojsko+przechodzień.

W tym miejscu zazwyczaj kończy się etymologia. Jakimś przedziwnym „przypadkiem” karias nie jest słowem litewskim, a gockim zlituanizowanym harjis, które przekształciło się w starowysokoniemieckie hari, heri, by wreszcie przekształcić się we współczesne Heer = armia. Właśnie to jest powodem mego niepokoju, jeśli chodzi o znaczenie nazwiska.

Moim zdaniem jest inna, prostsza i bardziej logiczna interpretacja
Staropruskie kuoras, kuorys, łotewskie kare, karis, litewskie korys = węza, coś pomarszczonego jak plaster miodu, lit. koryti, -ija, -ijo = porowacieć, dziurawieć dosłownie: nabierać wyglądu plastra miodu, drewlańskie koringas = porowaty. Do połowy 20 wieku, tj. do czasu współczesnych metod leczenia ospy wietrznej, dziobatych, porowatych, wyglądających jak plaster miodu staruchów wojskowych, steranych wędrowców itp. było c.a. 10% populacji. Nazwisk polskich „Dziobato-podobnych”, nawiązujących do blizn pochorobowych jest kilkadziesiąt. I to by było na tyle.

--
Nazwisko Niemiro najprawdopodobniej ma korzenie Pomorskie. Pochodzi najprawdopodobniej od imienia męskiego Niemir, starosłowiańskiego imienia złożonego: Nie + mir = nowy + pokój. To co piszą w Wikipedii na ten temat to bzdury na rury są. Jedno z najstarszych polskich zapisanych i zachowanych pisemnie nazwisk. W wersji Niemir, Miemier pojawiło się już w 1132 roku. Następnie bitych kilka szpalt słownika Taszyckiego pokazuje plejadę rycerstwa od Litwy po Pomorze. na przestrzeni kilkuset lat.


Pozdrawiam pięknie.
os2hugh - 15-09-2016 - 00:32
Temat postu:
Dziekujemy Zbigniew.

        Jak to jest, moi przodkowie Koreywo najwcześniejsze pochodzą z okolic Szaty i Zejmy parafii na Litwie.

  Z poważaniem,

                Hugh
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 01:01
Temat postu:
Może zwykłym Polakom trudno będzie uwierzyć, że "nie" znaczy tyle co "nowy" ?

A może nawet bzdury można znaleźć poza Wikipedią ?

Chrystian

Gawroński_Zbigniew napisał:
Nazwisko Niemiro najprawdopodobniej ma korzenie Pomorskie. Pochodzi najprawdopodobniej od imienia męskiego Niemir, starosłowiańskiego imienia złożonego: Nie + mir = nowy + pokój. To co piszą w Wikipedii na ten temat to bzdury na rury są. Jedno z najstarszych polskich zapisanych i zachowanych pisemnie nazwisk. W wersji Niemir, Miemier pojawiło się już w 1132 roku. Następnie bitych kilka szpalt słownika Taszyckiego pokazuje plejadę rycerstwa od Litwy po Pomorze. na przestrzeni kilkuset lat.


Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 07:17
Temat postu:
Nie, nij, nige, nye, newe, neve, nyeve.

Wg różnych megalomańskich szkół "hitlerowskich", które dlatego, że były hitlerowskie i gloryfikujące wielkie Niemcy, starosłowiańskie gwary od Łaby do Kowna to języki dolnoniemieckie. Są setki książek na ten temat. Fantastycznie opracowanych książek o historii języka regionu. Mają jedną wadę: aby je czytać i przyjąć trzeba tak jak w książkach doby stalinowskiej wyciąć rozdziały "kto jest twoim przyjacielem i dlaczego Lenin"/ "Kto jest najważniejszy w świecie i dlaczego Hitler". Niemcy współcześnie poradzili sobie z tym balastem - cytują stare książki bez szowinizmu. My, tj. nasi językoznawcy mają już z tym duuuże kłopoty.

Wyżej wynotowałem kilka wersji słowa nowy używanych od Słowińszczyzny po Lubekę. Patrząc od tyłu wyraźnie widać, że nie = współczesny polski nowy bez zbędnych dywagacji.

Wniosek może być tylko jeden. Współczesne polskie słowo nie = przeczenie ma jakieś inne pochodzenie. Przyszło sobie tu skądś. Wierzyć nie trzeba.

Pozdrawiam pięknie.
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 20:21
Temat postu:
Może "nie" w niektórych gwarach jest odpowiednikiem wyrazu "nowy". Ale czy pierwszy człon takich imion słowiańskich jak Niemir, Niezamysł, Niedan, Niegost, Niedamir, Niesiebor, Nierad, Niegrod, Nieznamir, Nieznawuj itd. musi akurat znaczyć "nowy", a nie być przeczeniem ? Ilu językoznawców są z tego zdania ?

W Słowniku najstarszych nazwisk polskich występuję nazwisko Nierusin. Wyjaśnienie : "Rusin, z Rusi rodowity " 1427
Dlaczego stworzono nazwisko/przezwisko "Nierusin" dla Rusina ?

Pozdrawiam

Chrystian


Gawroński_Zbigniew napisał:
Nie, nij, nige, nye, newe, neve, nyeve.

Wg różnych megalomańskich szkół "hitlerowskich", które dlatego, że były hitlerowskie i gloryfikujące wielkie Niemcy, starosłowiańskie gwary od Łaby do Kowna to języki dolnoniemieckie. Są setki książek na ten temat. Fantastycznie opracowanych książek o historii języka regionu. Mają jedną wadę: aby je czytać i przyjąć trzeba tak jak w książkach doby stalinowskiej wyciąć rozdziały "kto jest twoim przyjacielem i dlaczego Lenin"/ "Kto jest najważniejszy w świecie i dlaczego Hitler". Niemcy współcześnie poradzili sobie z tym balastem - cytują stare książki bez szowinizmu. My, tj. nasi językoznawcy mają już z tym duuuże kłopoty.

Wyżej wynotowałem kilka wersji słowa nowy używanych od Słowińszczyzny po Lubekę. Patrząc od tyłu wyraźnie widać, że nie = współczesny polski nowy bez zbędnych dywagacji.

Wniosek może być tylko jeden. Współczesne polskie słowo nie = przeczenie ma jakieś inne pochodzenie. Przyszło sobie tu skądś. Wierzyć nie trzeba.

Pozdrawiam pięknie.

Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 20:33
Temat postu:
Moim zdaniem staropolskie imiona należy traktować bardzo ostrożnie. Warto zauważyć że 80% tychże imion powstało w...18 wieku i później. Dopiero potwierdzenie w źródłach, że słowo ma faktycznie więcej aniżeli 700-800 lat daje jakąś pewność, że było imieniem, a nie wymysłem postNaruszewiczowskim.

Odniosłem się do jednego, konkretnego imienia Wink
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 20:44
Temat postu:
A co Pan miałby do powiedzenia o "moich" wielkopolskich nazwiskach :
Orpel
Rachmajda
Hesło
Wyduba ?

Chrystian Orpel
Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 20:51
Temat postu:
Wielkopolskie to jest tylko jedno. Smile Smile Wink Ale odniosę się do wszystkich, jeśli zdołam, w krótkim czasie.
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 21:20
Temat postu:
Z góry bardzo dziękuję .

Wiem, że Wielkopolska jest ... niemała.

Może będzie konkretniej z następującymi informacjami :

Orpel XVII w. Dobrzyca (już w 1604 roku) , Koźmin Wielkopolski (wieś Budy) /no i istnieje wieś Orpelów koło Łasku/. Wiem, że są także nazwiska Orpich, Orpik, nazwy Orpiszew, Orpiszewek ... i że jakiś Rpisz jest wzmiankowany w Bulli gnieźnieńskiej .

Wyduba XVII w. Koźmin Wielkopolski (wieś Staniew) . Widziałem to nazwisko pisane Wydłuba , ale bardzo późno, na końcu XIX tego wieku.

Hesło XVIII w. (lata 1780) Kretków koło Żerkowa (wieś Żerniki) nazwisko wzmiankowane tylko 4 razy ...

Rachmajda /jedyna i dokładna wmianka z XVIII w. w 1782 roku w Śremie/ Nazwisko w XIX w. także pisane Rechmejda. W 1823 r. w Mórce jest forma źeńska Rechmandzina.

Pozdrawiam

Chrystian
Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 22:17
Temat postu:
Pomyliłem się. Mogę z dużą dozą prawdopodobieństwa powiedzieć, że wszystkie są na wskroś wielkopolskie.

Nazwiska: Orpel, Orpich, Orpiel, Orpik, Orpikowski, Orpiński, Orpiszak, Orpiszek, Orpiszewski, Orpych

Widzę dwie sensowne, możliwe etymologie nazwiska Orpel i podobnych.

Podstawa „orp” to element łodzi żaglowej, albo raczej prymitywniejszego ustrojstwa pływającego sprzed kilkuset lat wyposażonej jednak w jakiś maszt. Ów „orp” to rodzaj krępulca do linki, linek utrzymujących maszt pod określonym kątem względem wiatru. Nie znam się na łodziach i takich tam, dlatego opisuję ów „orp” nieco łopatologicznie. To był metalowy, albo z twardego drewna element przypominający kształtem hantla z odciętą jedną stroną przytwierdzony bardzo mocno na dziobie łodzi. Linę „kierującą” żaglem owijało się wokół orpa, tak by można ją łatwo luzować albo podciągać. Jeśli przeczyta to jakiś żeglarz na pewno poda prawidłową współczesną nazwę. Słowo było rozpowszechnione na całym Pomorzu, trudno powiedzieć jak daleko i jak jest stare. Musiałbym dłużej poszperać.

Etymologia druga. Od kalafonii. Kalafonia przez kilkaset lat miała jedno zasadnicze przeznaczenie, służyła do uzdatniania smyczków do gry na przeróżnej maści „skrzypicach”. Słowo w postaci orpës zachowało się w lokalnych gwarach Ziemi Złotowskiej i dalej na północny wschód. Oznacza dokładnie jak napisałem - kalafonię do „pociągania smyczków”.
---
Nazwisko Rachmajda - dam sobie wąsa za to ogolić- jest nazwiskiem z „krainy kwitnącego ziemniaka i szalejącej stonki - naszej kochanej Pyrlandii”. Wygląda, że ma korzenie niemieckie, jak pół pyrlandzkich słów i pochodzi od niemieckiego Rachmann, które jest złożeniem średniowysokoniemieckiego Rach = szorstki, gniewny + Mann = człowiek. Oczywiście tak być może i ktoś od tego znaczenia urobił na wzór ciamajdy/gamajdy nazwisko/przezwisko rachmajda. Pozory mylą. Diabeł jednak tkwi w pewnym szczególe… Rach to starosłowiańskie imię męskie. Istniało na pewno. Zostało zapisane w 1396 roku. Jest zdrobnieniem imion męskich Radomir i Radach: tylko tych dwóch. Jak zatem z nazwiskiem było. Czy jest echem starosłowiańskiego imienia, czy też zeslawizowaną ironicznie formą nazwiska niemieckiego - trudno powiedzieć. Jednego jestem pewien. Jest na wskroś „wielkopolskie”.
---
† Hesło to licha chata, lepianka, dom sezonowy w osadach sezonowych. Trudno to słowo znaleźć, też pochodzi z „Nadnotecia” szeroko rozumianego i dalej na północ.

---
† Wyduba/Wydupnia to po prostu drzewo dziuplaste, bardzo atrakcyjne ze względu na łatwość obróbki na potencjalną łódkę - dłubankę. Wyduba ma oczywiście również znaczenie przenośne już wymarłe podobnie jak samo słowo, oznacza kogoś pustego, lekkoducha. Słowa „ nie duub w nosie” kujawskie i wielkopolskie dzieci uczą się chyba jako pierwszych, a orzechy oczywiście się „wyduubuje ze skorupuch”.

Dopiero po napisaniu zauważyłem, że nazwisko ma również formę współcześniejszą "Wydłuba" - to potwierdza niejako słuszność linii interpretacyjnej.

Przyznam, że ciekawą kolekcję tych nazwisk pan skompletował.
Razz


-=-=-=-==-

edit:

Nazwisko Hesło koresponduje mi jeszcze z nazwiskami niemieckimi zaczynającymi się na Hasel = coś od piwa, piwny. Warto by sprawdzić dokładniej ten trop. Niestety słowo Hasel to słowo worek i jest np. zdrobnieniem od Heer = coś z wojskiem, armia;; facet zajmujący się psami myśliwskimi na polowaniu ;; to również Saksończyk;; itd. Hoss, Hes, Hass to jedne z kilkudziesięciu zdrobnień imienia Mateusz (Matthäus) itd, przykłady rozmywające pewność jaką była wcześniej mógłbym mnożyć. Dalej uważam jednak że nazwisko ma prostą jednoznaczną etymologię jak wcześniej.
Christian_Orpel - 16-09-2016 - 12:58
Temat postu:
Dziękuję za wszystkie odpowiedzi. Najbardziej przekonująca etymologia wydaje mi się ta o nazwisku Rachmajda.
Nie bardzo wierzę, że nazwa związana z elementem łodzi mógł pozostać bazą imienia człowieka. Poza tym, nazwiska typu Orpel, Orpik, Orpich jak widać powstały daleko od Pomorza ...

Pozdrawiam

Chrystian
Gawroński_Zbigniew - 16-09-2016 - 21:00
Temat postu:
Nie ma tu kogoś, kto się zna na łódkach? Na mój prosty, granatem od pługa oderwany chłopski rozum to każda bez wyjątku łódka ma takie coś do wiązania, mocowania, podciągania. Słowniki podają tylko to wskazane przeze mnie znaczenie, a ja nie bardzo jako dyletant potrafię szukać czegoś o czym nie mam bladego pojęcia.
MARIOK - 21-09-2016 - 13:24
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Sierański.
Witam,
proszę o przedstawienie etymologi nazwiska BRUDAK, występuje ono w XIX i XVII wieku w parafii Budziszewice i Lubochnia. Na początku XIXwieku Walenty Brudak (ur około 1863roku), ostatni zidentyfikowany i znaleziony przodek z tym nazwiskiem, był sołtysem wsi Miezne, natomiast pochodzenie członków tej rodziny jest typowo chłopskie. W parafii Budziszewice na początku wieku XIX nazwisko to występuje to bardzo licznie, natomiast rodziców Walentego nie udało mi się odnaleźć.

Proszę równie o podanie Etymologii nazwiska Woch - panieńskie nazwisko żony Walentego Brudaka, Franciszki.

Na liście przybywający do US, nazwisko to wymieniane widnieje przy osobach z Węgier czy Rosji -czy to może być takie pochodzenie.

https://familysearch.org/search/record/ ... e%3Abrudak


Z góry dziękuję.
Pozdrawiam
Mariusz
Ewa_Szczodruch - 21-09-2016 - 16:28
Temat postu:
Witam Smile

Podaję za prof. K. Rymutem:

Brudak 1418 - od brud, brudzić.


Woch 1391 - od imion na Wo-, typu Wojciech, Wolimir.
ROMAN_B - 22-09-2016 - 01:04
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Orpel, Wyduba, Hesło, Rachmajda.
Witaj Christianie.
Minął już jakiś czas od twojego postu, w którym pytałeś o etymologię nazwiska Orpel, Wyduba, Hesło i nazwiska Rachmajda. Otrzymałeś już informacje o ewentualnym pochodzeniu tych nazw osobowych ale może moje spojrzenie na genezę tych mian pomoże Ci w badaniach nad ustaleniem ich pochodzenia.

Jak pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Mając na uwadze słowa profesora zaproponuje Ci hipotetycznie możliwe etymologie nazwiska Rachmajda, Hesło, Wyduba oraz Orpel – raczej będą to moje rozważania na temat ewentualnego pochodzenia tych nazwisk.

Nazwisko Rachmajda.
Zatem, wydaje się to być nazwisko sufiksalne, składające się z dwóch członów, to jest z rdzenia Rachm– i sufiksu –ajda [ Rachm + ajda = Rachmajda; Rachm–ajda ]. Przyrostek –ajda należy do typowo gwarowych przyrostków. Tworzy zwykle wyrażenia ekspresywne, emocjonalne ale też i określenia pejoratywne; na przykład ciamajda, znajda. Rdzeń Rachm– najprawdopodobniej ma związek z arabskim słowem rachman ‘łaskawy, miłosierny’. Raczej od dwóch spolszczonych wyrazów, to jest od:
• czasownika rochmanić ‘obłaskawić’,
• przymiotnika rochmany ‘ugłaskany, obłaskawiony, łaskawy’.
Można by powiedzieć, iż nazwisko Rachmajda pochodzi od przezwiska [ (proto)nazwiska ] Rachmajda, które mogło oznaczać człowieka uległego, obłaskawionego – to już moja hipoteza;

Nazwisko Hesło.
Nazwa osobowa Hesło według mnie jest derywatem, nazwą pochodną. Składa ona się z rdzenia Hes– oraz przyrostka –ło. Sufiks –ło już od XIV wieku występował w funkcji antroponimicznej [ tworzył imiona, przezwiska, przydomki, (proto)nazwiska oraz nazwiska ] i zachował tę właściwość do końca wieku XIX. Tworzył nazwy osobowe nacechowane emocjonalnie od neutralnych stylistycznie przezwisk, przydomków, imion oraz nazwisk, zaznaczając przy tym swój ekspresywny charakter. Cząstka –ło łączyła się z podstawami antroponimicznymi zakończonymi na spółgłoskę twardą i historycznie palatalną oraz podstawami apelatywnymi
zakończonymi na spółgłoskę twardą. Rdzeń Hes– kończy się na spółgłoskę twardą „s”, tak więc wszystko wydaje się być w porządku. Pozostaje ustalić co znaczy rdzeń Hes– ? Zatem, miano Hes może pochodzić od niemieckiej nazwy osobowej Hess [ może od Hesse ] – ta od nazwy germańskiego plemienia Hesów. Nazwa prawdopodobnie wywodzi się z nazwy plemienia Chatti. Nazwa Hassi pojawia się około 720 roku. Geneza odetniczna. [ Hesja – Niemcy ]. Tak więc nazwisko Hesło byłoby hybrydą językowa niemiecko – polską, która jest nacechowana emocjonalnie i ekspresywnie, i która oznacza osobę pochodzącą z germańskiego plemienia Hesów [ Hassi, Chatti, Hatti ] – to też tylko moja hipoteza.

Nazwisko Wyduba.
Odszyfrowanie znaczenia nazwy osobowej Wyduba jest sporym wyzwaniem. Nigdzie w znanych mi opracowaniach, które poświęcone są etymologii nazw nie znalazłem tego nazwiska. Moim zdaniem, nazwisko to zbudowane jest z przedrostka wy– , rdzenia –dub– oraz cząstki –a [ Wy + dub + a = Wyduba; Wy–dub–a ].
Przedrostek [ prefiks ] w językoznawstwie jest to fragment wyrazu [ to znaczy morfem ] dodawany po lewej stronie do słowa podstawowego lub jego rdzenia [ czyli do podstawy słowotwórczej ], służący tworzeniu wyrazów pochodnych. Zatem, jakie ma znaczenie morfem wy–? Ten przedrostek wyznacza kierunek na zewnątrz. Posłużę się przykładem słowa dłubać. Dłubać to znaczy ‘drążyć, ryć przy pomocy jakiegoś narzędzia, palca’. Wydłubać to znaczy wyjąc coś na zewnątrz przy pomocy jakiegoś narzędzia, palca. Inne znaczenie przyrostka wy– to zakończenie działania, na przykład weźmy słowo pisać i wypisać. Wypisać to znaczy zrezygnować z czegoś. Drugim przykładem tej funkcji jest słowo prosić – wyprosić. Wyprosić, czyli kazać komuś opuścić jakieś pomieszczenie, miejsce. Dobromir wyprosił Kazimira z komnaty, czyli kazał mu wyjść z komnaty na zewnątrz [ zakończenie działania ].
Co znaczy rdzeń –dub–? Wiemy, że nazwisko Wyduba zostało odnotowane w XVII wieku w Wielkopolskiej wsi Staniew w parafii Koźmin [ od 1996 roku Koźmin Wielkopolski ]. Jedną z wielu cech dialektu wielkopolskiego [ gwary poznańskiej ] jest wymowa u zamiast ół, uł lub łu na przykład: na du [ na dół ], dugi [ długi ], suchaj [ słuchaj ]. Oto przykład wypowiedzi gwarowej gdzie odnajdziemy interesujące na słowo „dub”: „babol D lp. –a [ zaschła wydzielina w nosie ]: Dubie w nosie, babole wycióngo co to mo być? Powiydz mu kiedy: nie dub w nosie, boś nie prosie, tylko prosie dubie w nosie.”. Może niezbyt elegancki przykład ale pokazuje on jak w tej gwarze zamieniane jest „łu” na „u”. Tak więc gwarowe słowo „dub” w języku ogólnopolskim brzmi „dłub” i to samo ma znaczenie.
Cząstka –a ma wiele znaczeń. W nazwach osobowych może ona oznaczyć:
1. zmianę paradygmatu [ dodane –a ], aby oddalić nazwisko od motywującego wyrazu pospolitego, a więc już w okresie staropolskim: Dyla od Dyl, Rozuma od Rozum. W przypadku nazwiska Wyduba: Wyduba < Wydub;
2. pochodzenie od ojca [ nazwisko patronimiczne ], a więc mógł być Dobromir od Gila i Dobromir [ czyj? ] Gila, a więc nazwisko dopełniaczowe z pochodzenia. W przypadku nazwiska Wyduba: ojciec Wydub, syna Dobromir Wyduba;
3. podkreślenie emocjonalnego, ekspresywnego o zabarwieniu ujemnym stosunku wypowiadającej do osoby nazwanej mianem zakończonym końcówką –a.
Najogólniej nazwa osobowa Wyduba [ Wydłuba ] może pochodzić od przezwiska Wydub [ Wydłub ]. Trudno jednoznacznie orzec co znaczyło przezwisko Wyd(ł)ub(a)? Mogło ono oznaczać kogoś kto coś wydłubywał lub od dłubać, ryć, wydobywać albo, że osoba tak nazwana została wydłubana, wydobyta z czegoś? – to też moja hipoteza.
Aby sprawdzić co konkretnie znaczyła ta nazwa należało by sprawdzić co ono mogło znaczyć w XVII wieku w okolicach wsi Staniew a szerzej w Wielkopolsce.

Nazwisko Orpel.
Nazwisko Orpel trudne jest do rozszyfrowania. Na pewien ślad naprowadziła mnie Twoja informacja o nazwisku Orpel, to jest: „Orpel XVII w. Dobrzyca ( już w 1604 roku ), Koźmin Wielkopolski ( wieś Budy ) /no i istnieje wieś Orpelów koło Łasku/. Wiem, że są także nazwiska Orpich, Orpik, nazwy Orpiszew, Orpiszewek ... i że jakiś Rpisz jest wzmiankowany w Bulli gnieźnieńskiej .”. Sprawdziłem w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich występowanie nazw miejscowych zaczynających się na „Orp–„. Takich miejscowości jest kilka: Orpa; Orpelów; Orpeń ob. Irpień; Orpikowo; Orpiszewek; Orpiszewo, u Długosza Rpiszewo; Orpiszki; Orpowszczyzna. Występuje też nazwa hydrograficzna – Orpiszewska Struga [ rzeka ]. Przedmiotowe nazwiska, imiona oraz nazwy miejscowe i hydrograficzne są nazwami obecnie występującymi oprócz imienia Rpisz, które jest imieniem słowiańskim.
Przez chwilę pozostańmy przy imieniu Rpisz. Imię to wymienione w tak zwanej Bulli gnieźnieńskiej w roku 1136 pod postacią Rpis. Bulla była napisana po łacinie. Imię Rpis znajdujące się w tym dokumencie też było zapisane po łacinie. Świadczy o tym łaciński przyrostek –is. Polskim odpowiednikiem tego sufiksu jest format –isz. Tak więc imię Rpis / Rpisz jest derywatem sufiksalnym ponieważ posiada przyrostek [ Rp + is = Rpis, Rp–is; Rp + isz = Rpisz, Rp–isz ]. Polski przyrostek –isz należy do grupy formatów spieszczający nazwy osobowe. Tak więc imię Rpisz jest spieszczonym, zdrobniałym imieniem słowiańskim.
Aleksander Brückner w Dziejach Kultury Polskiej [ tom 1. ] tak pisał: „Od dzisiejszego kształtu nazwy winniśmy do dawniejszego się odwoływać, aby ją zrozumieć, np. Panigrodz, dziś niezrozumiałe, jasne wedle pisowni z r.1153; Ladorudz, Wildno, Kurnatowice itd. tak samo niezrozumiałe, jasne wedle dawnych form: Kunratowice, Radoludz, Widno. Orpiszewo ( zapytano czy Orfeusz, ależ bynajmniej ), pisano je dawniej ( r.1403 ) Rpiszewo od imienia Rpisz r.1136, tak samo piszą Rpiszka i Orpiszka, Rpikowo r. 1418, ale Orpikowo r.1557; r.1378 Rchowo, ale 1427 Orchowo; wyżej mieliśmy Arciszewo z podobną przystawką, gdy w starym języku takie twarde nagłosy nie rzadkie, oto w Płockiem niedaleko od siebie wsi Rchów, Rcyeschewo, Rczylyew, Rczelino, Rzgowo, Rznewycze, a imiona Rbythek, Mathias dictus Rgil de Rgilewo ( o Rgielsku zob. niż. ), Rchutk de Rchutowo.”. Natomiast w Mitologii Słowian autor ten pisał: „(…). Polacy przystawiają samogłoski w nagłosie, por. ilnik, nazwa roślinna u Stanka od lnu; Lgiń w wiekach średnich Ilgin i Elgen; Ligota, Elgota; Ilża poszła z Isłży z przedstawieniem i; Gislesz nazwa łąki, Kozierowski, Poznańskie str. 177, tegoż pochodzenia; Orpikowo nazywało się dawniej Rpikowo, por. Rpis; (…). Nie istniejące dziś nagłosy rg–, rch–, rp– tą wcale starożytne; słowa z nimi odnachodzimy w litewszczyźnie nawet u imion osobowych, fakt zgodności litewskosłowiańskiej nadzwyczaj rzadki; taki Rpik ( Rpikowo, Orpikowo ), to litewskie Rupeikas, Rch– w Rchowo, dziś i już od XV w. Orchowo, (…).”.
Zjawisko przystawiania samogłosek w języku polskim można też zaobserwować w nazwie rzeki Irpień [ Irpiń ], która w dawnych czasach znajdowała się na obszarze Polski a dziś na Ukrainie [ po ukraińsku Ірпінь a po rosyjsku Ирпень ]. Nazwa tej rzeki w starych kronikach to Rpeń, Orpeń, Pierna? – widzimy też tą samą cząstkę –rp– w nazwie tej rzeki.
Wniosek jaki się nasuwa jest taki, że pierwotnie, w języku słowiańskim wszystkie te nazwy miały ten sam rdzeń Rp– w nagłosie i miały pochodzić od imienia Rpisz. Zatem, staje się jasne, iż od imienia Rpisz mogły powstać takie nazwy miejscowe jak Rpiszewo, Rpikowo, Rpiszka następnie przeszły po dostawieniu samogłoski w O–rpiszewo, O–rpikowo, O–rpiszka. Tak samo jak i miejscowości O–rpa, O–rpelów, O–rpeń, O–rpikowo, O–rpiszewek, O–rpiszewo, O–rpiszki, O–rpowszczyzna i nazwiska [ imiona ] O–rpich, O–rpik czy O–rpel. Taki sam schemat dotyczył też nazw hydrograficznych: I–rpień [ I–rpiń ] < O–rpeń < Rpeń oraz O–rpiszewska Struga [ Orpa; O–rpa ].

Tylko co znaczy imię Rpisz? Przejrzałem znane mi publikacje, które omawiają pochodzenie imion, przezwisk, przydomków, nazwisk czy innym nazw. Tylko w jednym opracowaniu znalazłem trochę informacji o nazwie osobowej Rpisz. Jest to publikacja Aleksandry Cieślikowej pt. Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Cz. 1, Odapelatywne nazwy osobowe; Odapelatywne nazwy osobowe; Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych; Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2000. W słowniku tym czytamy: „Rp–isz – niejasne. Wg SEB 458: reptać, rzeptać ‘szemrać’.
III. Rp–isz; Rp–isz+ka ( = Rpęszka, Irpęszka ), Erp–isz+ka, Herp–isz+ka,
Irp–isz+ka, Orp–isz+ka, Wirp–isz+ka, Rp–ęsz+ka ( SSNO: Rpężka, Rpęszka ),
Irp-ęsz+ +ka ( SSNO: Irpężka // Irpęszka ); Irp–isz+k/o, Hrp–isz+ko. Różne realizacje
fonetyczne podstawy Rp– są wywołane trudnością w wymowie nagłosowego rp–.
Wspólnota znaczenia potwierdzona jest nazwami odnoszącymi się do jednego człowieka. Odczytanie Rpężka nasuwałoby podejrzenie przestawki w wyrazie pręga.”.
Skoro imię Rpisz jest pochodzenia (pra)słowiańskiego to zapewne ma związek z innymi językami słowiańskim. Pokrewieństwo da się zauważyć w nazwie rzeki Irpień [ Irpiń ], która po ukraińsku nazywa się Ірпінь a po rosyjsku Ирпень. Historyczne nazwy tej rzeki to Rpeń, Orpeń, Pierna? [ I–rp–iń, I–rp–ień, Rp–eń, O–rp–eń; І–рп–інь, И–рп–ень ]. Kiedyś rzeka ta była w granicach dawnej Polski a dziś leży na obszarze Ukrainy. Tak więc może należy sprawdzić co na temat pochodzenia nazwy rzeki Ірпінь mówią ukraińscy etymolodzy? Znalazłem kilka ukraińskich etymologii mówiących o pochodzeniu nazwy rzeki Ірпінь. Najbardziej przemawia do mnie jedna z nich, która mówi: „Третя версія: назва походить від призабутого прасловянського слова рпа, рупа, що означає 'яма'. Очевидно наших пращурів вражала глибина річки.”. W moim tłumaczeniu brzmi to tak: Trzecia wersja: nazwa od częściowo zapomnianego prasłowiańskiego słowa рпа, рупа, co oznacza dół. Oczywiście nasi przodkowie byli pod wrażeniem głębokości rzeki.”. Wynika z tej etymologii, iż rzeka mogła być głęboka lub/i płynąć w głębokim wąwozie, jarze to znaczy w dole i dlatego mogła zostać nazwana.
Widzimy tu prasłowiańskie słowo рпа, рупа po polsku rpa, rupa, które ma oznaczać dół. Tak więc рпа, рупа = rpa, rupa to rzeczownik pospolity taki jak miotła czy czapka. Profesor Witold Doroszewski uważał, że w języku prasłowiańskim przyrostek –a był bardzo produktywny . W najstarszej etymologicznie fazie nawiązuje do zasad słowotwórstwa apelatywnego. Słowo рпа, рупа [ polskie rpa, rupa ], które według etymologii ukraińskiej jest pochodzenia prasłowiańskiego posiada przyrostek –a. Tak więc należy ona do słów pospolitych.
Na dawnych Kresach [ obecnie Białoruś ] znajdowała się wieś Orpa, która położona była niedaleko rzeki o nazwie Orpa, która jest dopływem rzeki Wilia [ Wilja ]. Był też zaścianek Orpa i dwór Orpa. Wariantywne nazwy: Арпа, Орпа; Arpa, Orpa. Pierwsze pisemne informacje o wsi Orpa pochodzą z 1629. Wniosek jaki się nasuwa to, że nazwa wsi wzięła swoją nazwę od rzeki Orpa.
Nazwa rzeki Orpa [ z tego co pisał Aleksander Brückner o przyłączeniu samogłosek do pierwotnych nazw ] składa się z samogłoski O i pierwotnej nazwy Rpa [ O+rpa = Orpa; O–rpa ]. Wniosek jaki się nasuwa jest taki, iż rzeka o nazwie Orpa pierwotnie nazywała się Rpa – dół.

Schemat powstania nazwiska Orpel prawdopodobnie przebiegał tak samo jak w przypadku nazwy rzeki Orpa. Pierwotnym nazwiskiem mogło być miano Rpel, które z czasem przeszło w nazwę osobową Orpel poprzez przyłączenie samogłoski O z uwagi na trudności z wymową nagłosowej cząstki rp– [ O + Rpel = O–rpel ]. Tak więc nazwa osobowa Orpel została utworzona od nazwy osobowej Rpel. Miano Rpel i miano Orpel powstały od (pra)słowiańskiego słowa rpa, które znaczy dół. Nazwa osobowa Rpel jest derywatem utworzonym za pomocą sufiksu –el [ Rp + el = Rpel ]. Tak samo jak i miano Orpel < Orp + el = Orpel. Nazwiska z polskim sufiksem –el powstawały już od XII wieku i były bardzo produktywne. Proces tworzenia nazwisk z przyrostkiem –el trwał mniej więcej do XIX wieku.

Na koniec dodam, że imię Rpisz, wymienione w Bulli gnieźnieńskiej w 1136 roku pod postacią Rpis może też pochodzić od prasłowiańskiego słowa rpa ‘dół’. Tak więc imię Rpisz, imię Rpik i imię Rpel mogą być imionami skróconymi od tego samego dwuczłonowego imienia słowiańskiego - to tylko moja hipoteza.

O ukraińskiej etymologii nazwy rzeki Ірпінь przeczytasz pod niżej wymienionymi linkami [ strony w języku ukraińskim ]:
http://gazetaslovo.at.ua/news/teche_vod ... -10-19-730
http://bwbooks.net/index.php?id1=4& ... mp;page=73
http://irpin-bibl.kiev.sch.in.ua/podii_ ... mp;pvi=pvi


Pozdrawiam – Roman.
Christian_Orpel - 22-09-2016 - 13:29
Temat postu:
Ojej, nie spodziewałem się takich szczegółowych i ciekawych komentarzy na temat swoich etymologicznie 'trudnych' nazwisk. Bardzo serdecznie dziękuje Ci za poświęcony czas.
Twoje rozważania o nazwisku Orpel wydają mi się bliskie do tych, co znalazłem całkiem niespodziewanie w artykule Andrzeja Bańkowskiego publikowanym w Onomastica XXXIV, 1989, poświęconym ... przodkom Bolesława Chrobrego : "Imiona przodków Bolesława Chrobrego u Galla-Anonima."

Ten autor, przedstawiając swoje domysły na temat imienia żony Piasta, według niego Repka, Rpica a nie Rzepka, Rzepicha, pisze, że postać Repka ma bardzo dobre oparcie w innych stp. nazwach osobowych zawierających pień *rъp- . Cytuje nazwy Rpisz, n.m. Rpiszewo, Rpiszka, Rpęszka, *Rpik, n.m. Rpikowo, *Rpyl , n.m *Rpylewo, a może *Rpa (por. n.o. Orpińska od n.m. (O)rpin, n.o. Repka , n.m . Repki.
Pisze dalej , że "relikty prasłowiańskiej rodziny wyrazów opartej na pniu werbalnym *rъp-, *ryp-, *rup-, nie doczekały się dotąd należytego opracowania, i że "wziąwszy pod uwagę sch. rupa 'jama, dziura, otwór', lit. ruopti 'wydłubywać się, wyżłabiać, drążyć jamę', łac. rumpere 'rozrywać', stind. ropa- 'dziura', trudno wątpić, że semantyka tego pnia werbalnego była związana z wgłębianiem się. Czasownik *rypati wygląda na typowe iterativum do *rъp-nϙ-ti 'zagłębiać się, wnikać w jamę, dziurę' ... A jako causitivum pasuje tu *rup-i-ti, por. stp. rupi mię co (u Knapskiego, w przenośnym już znaczeniu 'gryzie mię coś we wnętrzu, trapi').
Dowiązać tu można i *rъp-ъt-a-ti jako intensivum częstego typu, derywowane formantem -ъt- od pnia z osłabionym wokalizmem, suponując tu taki rozwój semantyczny: 'wydłubywać, wgłębiać się mozolnie' //chrobotać (jak mysz wygryzająca dziurę w desce) //czynić szmer, szelest, a metaforycznie stąd 'szemrać, czyli wyrażać cichym głosem niezadowolenie (por. stp. 'reptał jest lud przeciw Mojżeszowi')
Na samym kóncu swoich uwag na temat etymologii imienia żony Piasta, Bańkowski dodaje, że "warto zwrócić uwagę, że zaświadczona stp. n. o. Rpiszka może być zdrobnieniem od *Rpicha."

W książce Zbigniewa Babika 'Najstarsza warstwa nazewnictwa na ziemiach polskich', Orpelów występuje w indeksie tylko, bo z powodów redaktorskich ta książka została zubożona o 40 % . Szkoda bardzo ...


No, wydłubywać te wszystkie etymologie to mozolna praca ... ale i tak ciekawa !

Jeszcze raz serdeczne dzięki za pomoc w tej sprawie.


Chrystian etymologicznie *Rpyl

PS

Stanisław Rospond w swoim dziele "Słownik etymologiczny miast i gmin PRL" (1984) coś pisze także o nazwie miejscowej Repki :

'Jest to n. rod. od przezwiska Repka; postawa jest stpol, reptać = szemrzać, gw. reptać = wygadywać . '

To mi przypomina, że nie tak dawno na TV Polonia profesor Miodek opowiedział o tym. Jeżeli dobrze pamiętam, powiedział, że w gwarze śląskim , reptać znaczy tyle, co "gadać dużo i głośno".
ROMAN_B - 22-09-2016 - 16:48
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Woch i Brudach.
Witaj Mariuszu.
Do etymologii podanej przez panią Ewę Szczodruch dorzucę kila słów od siebie.

Nazwisko Woch.
Ta nazwa osobowa składa się z dwóch członów, to jest z rdzenia Wo– oraz sufiksu –ch [ Wo+ch=Woch; Wo–ch ]. Przyrostem –ch w języku polskim od najdawniejszych czasów tworzył imiona spieszczone od dwuczłonowych imion słowiańskich lub/i od imion staropolskich lub obcego pochodzenia. Skracanie dwuczłonowych imion przebiegało na kilka różnych sposobów. Czasami dochodziło do całkowitej dezintegracji dwuczłonowego imienia. W staropolszczyźnie najpopularniejszym sposobem powstawania skróconych imion było dodanie określonego przyrostka do pierwszej lub dwóch pierwszych zgłosek imienia złożonego [ dezintegracja imienia ]. Były trzy schematy tworzenia takich imion. W przypadku nazwy osobowej Woch interesuje nas jeden z nich to jest ten, który tworzy skrócone i spieszczone imiona gdy pierwsza sylaba w imieniu dwuczłonowym zakończona jest samogłoską otwartą. Taki stan odzwierciedla skrócone imię Woch, w jego rdzeniu Wo– [ sylaba wo zakończona jest samogłoską otwartą „o” ].
Tak więc nazwisko Woch powstało od skróconego i spieszczonego imienia Woch a ono od dwuczłonowego imienia. Takimi dwuczłonowym imieniem od którego mogło powstać skrócone imię Woch może być miano typu Wojciech, Wolimir, Wojemił, Wojsław itp. - to moja hipoteza.

Nazwisko Brudak.
Nazwisko to zbudowane jest z dwóch członów. Pierwszy z nich to temat Brud–. Drugi człon to sufiks –ak [ Brud+ak=Brudak; Brud–ak ]. Tak więc nazwa osobowa Brudak jest derywatem sufiksalnym. Przyrostek –ak należy do grupy sufiksów zdrobniających. Występuje on zwłaszcza w gwarach północnej części Polski skąd przedostał się do języka ogólnopolskiego. Sufiks –ak w gwarach północnej Polski w zasadzie dotyczył istot małych, niedorosłych oraz młodych, na przykład pisak, kociak, szczeniak, uczniak. W ten sposób powstały też niektóre nazwy własne, na przykład nazwiska Antoniak lub Baraniak.
Moim zdaniem nazwa osobowa Brudak pochodzi od przezwiska Brudak, które wywodzi się od wyrazu pospolitego brudak a ten od słowa brud, brudzić się. Prawdopodobnie początkowo mógł się odnosić do dziecka lub młodej osoby, która wiecznie chodziła brudna, umorusana albo też do osoby, która otrzymała to przezwisko na skutek bycia brudnym, umorusanym itp. – to moja hipoteza.

Pozdrawiam – Roman.
Jan.Ejzert - 22-09-2016 - 21:33
Temat postu:
W ostatnim czasie dotarłem do akt prapradziadka, którego nazwisko brzmi Żemaytel lub Żamaytel
Dopatrzyłem się, że nazwisko może pochodzić od nazwy osobowej Żematis, ale nadal nie wiem co to oznacza.
Może ktoś potrafi podać jakieś głębsze wyjaśnienie. Nazwisko wystąpiło w okolica Sejn.
Gawroński_Zbigniew - 23-09-2016 - 00:19
Temat postu:
Nazwisko jest litewskie i jak chce Rymut pochodzi od litewskiej nazwy osobowej Žematis.

Żematis to po prostu Żmudzin tj. mieszkaniec znad dolnego Niemna po litewsku: žemajtija. Dosłownie "dolny Litwin", mieszkaniec dolnej, niskiej Litwy, w odróżnieniu od reszty Litwy, która nazywała się Aukštas tj "górna Litwa".
ROMAN_B - 23-09-2016 - 01:13
Temat postu:
Witaj Czarku.
Widzę, że już otrzymałeś odpowiedź na twoje pytanie. W zasadzie nie ma co dodać do informacji p. Zbigniewa. Chyba tylko to, że Żmudzini to nie jest to samo co właściwi Litwini.
Do informacji p. Zbigniewa dorzucę moje informacje, które zebrałem, i które zamieszczam poniżej.
Zygmunt Gloger w Geografii historycznej ziem dawnej Polski pisał w rozdziale Sąsiedzi Lechitów: „(…).Szczep litewski, czyli lettoński, najbliższym jest Słowian w rodzinie ludów pochodzenia aryjskiego. Przeszło trzecia część ogólnej liczby wyrazów w języku litewskim pochodzi z mowy polskiej i słowiańskiej. Szczep ten dzielił się na 5 głównych plemion, a mianowicie: właściwych Litwinów, Żmujdzinów, Łotyszów, Prusów i Jadźwingów. Litwini, nazywający siebie Letuwininkai, a kraj swój Letuwa, siedzieli nad średnim Niemnem od ujścia Hańczy do ujścia Niewiaży i nad dopływami średniego Niemna: Mereczanką, Strawą i Wilią. Ziemia, położona nad niższym czyli dolnym Niemnem, od rzeki Niewiaży do morza Bałtyckiego i nad dopływami niższego Niemna na prawym jego brzegu, nazwaną została od swego położenia Żemajczu-żeme ( żemas = niski, dolny, a żeme = ziemia ). Stąd Żemajtis ( Żmudzin ) znaczy po litewsku to, co po polsku podolak, niżowiec ). Na północ od Litwy i Żmudzi, nad Dźwiną i zatoką Ryską, ciągnęły się ziemie Łotyszów, dzielących się na plemiona Kuronów ( od nich Kurlandya ), Semigalów ( od nich Semigalia ) i inne z Finnami w Inflantach zmięszane. (…)”.
Natomiast w rozdziale Księstwo Żmudzkie pisze: „(…). Już w pierwszej części tej książki powiedzieliśmy, że nazwa Żmudzi pochodzi od litewskiego wyrazu ziemaj – nisko. Stąd lud tamtejszy nazywa siebie Żemajtis – Żmudzinami, a ziemię swoją Ziemajciej, Ziemajczis, czyli krainą niższą od Litwy, położonej w górze Niemna, którą nazywa Aukstote, to jest wyższą, od wyrazu litewskiego auksztas – wysoki. (…)”.

Takie spolszczone fonetycznie, graficznie i morfologicznie nazwiska jak : „Żemaitis, Żemajtis, Żemajtys, Żemajtyś, Żemajtuk, Żemajko, Żemajda, Żemajdo, Żemajduk, Żemejtuk, Żemajko, Żemajda, Żemajdo, Żemajduk, Żemejtuk, Żemejda,Żemejdzin, Żemejć, Żemojtis, Żemojta, Żemojtel, Żemojtin, Żemojto, Żemojtuk, Żemojda, Żemojduk, Żemojdyk,Żemojdzin, Żemojc, Żemojcin, Żemojć < Žemaĩtis”. [ za Alina Naruszewicz – Duchlińska: Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy; Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. Post konference material, red.Edita Marciulevičien, Socialinių mokslų kolegija, Klaipda 2008, s. 84 - 88. ]. Wszystkie te nazwiska pochodzą od litewskiego [ żmudzkiego ] miana žemaitis – Żmudzin. Moim zdaniem i nazwisko Twojego przodka Żemaytel / Żamaytel też pochodzi od słowa žemaitis – Żmudzin. O spolszczeniu nazwiska świadczy polski sufiks –el oraz litera „y” użyta w tym nazwisku. W nazwiskach czy imionach polskich „y” było poprzednikiem „j” i nazwiska z „y” są starszą formą. Podobnie jak w nazwisku Woyciechowski i Wojciechowski.

Pozdrawiam – Roman.
MARIOK - 23-09-2016 - 08:39
Temat postu:
Romanie, ślicznie dziękuję.

Proszę jeszcze o sprawdzenie znaczenia nazwiska Jedliński vel Jedleński ono na początku XVIII wieku parafii Kraśnica powiat Opoczno, Chojecki parafia Lubochnia rownież XVIII wiek początek. Proszę też o sprawdzenie nazwiska Żegnałek vel Zegnałek, parafia Milejów gm rozprza koło Piotrkowa Trybunalskiego ten sam okres.

Z góry dziękuję i pozdarwiam
Jan.Ejzert - 23-09-2016 - 17:14
Temat postu:
Romanie i Zbyszku, serdecznie Wam dziękuję za obszerne wyjaśnienia i czas poświęcony mojej sprawie. Jestem bardzo wdzięczny i usatysfakcjonowany.

Przy okazji pytanie do Zbyszka:
Czy Gawroński Edmund urodzony w 1857 r. syn Maksymiliana lub Gawroński Wiktor Mieczysław ur. w Bracławiu w 1863 r., syn Kajetana to jakaś Twoja rodzina?
Gashlug - 23-09-2016 - 21:14
Temat postu:
Witam serdecznie,

Bardzo proszę o sprawdzenie pochodzenia nazwisk dość rzadko spotykanych, a mianowicie Badowiec, Sterkowski (tu mam podejrzenia co do istniejącej niegdyś wsi Sterki) oraz już nieco częściej spotykane Wołos vel Wołosz.

Z góry dziękuję
Gawroński_Zbigniew - 23-09-2016 - 21:17
Temat postu:
Nie. Panie Czarku. Ja utknąłem na Topoli Królewskiej w pierwszych dekadach 19 wieku gdzie mój 4xpradziad Jan - najstarszy mi znany spłodził 3xpradziadka Kacpra. Ten migrował za chlebem do Morzyc k/Piotrkowa Kujawskiego. W czasie przez pana podanym Kacper po raz drugi żonaty spłodził przodków kilkudziesięciu Gawrońskich rozsianych dziś po powiecie Radziejowskim - tak w skrócie. Dzięki nieocenionemu wkładowi pracy mojego imiennika Zbyszka Gawrońskiego - stryjecznego (przez dziadka) brata, całe, caluteńkie to gniazdo jest dokładnie rozpracowane.

Powód utknięcia jest prosty. Wcześniejsze dokumenty leżą i czekają miłosierdzia w Łowiczu. Jakoś wyjątkowo to nam nie po drodze...

Dziękuję za zainteresowanie i pozdrawiam pięknie.
ROMAN_B - 25-09-2016 - 15:47
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Witaj Mariuszu.
Poniżej zamieszczam moje subiektywne rozważania na temat ewentualnej genezy nazwiska Jedliński / Jedleński, Chojecki oraz Żegnałek vel Zegnałek. Będą to raczej robocze hipotezy.

Nazwisko Jedliński / Jedleński.
W każdym z tych nazwisk można wyróżnić dwa człony, to jest rdzeń nazwy osobowej oraz sufiks.
1. Jedliński: Jedl+iński=Jedliński; Jedliń+ski=Jedliński,
2. Jedleński: Jedl+eński=Jedleński; Jedleń+ski=Jedleński.
Sufiks –ski tworzy nazwy osobowe od nazw miejscowości. Przyrostek ten był charakterystyczną końcówką dla szlacheckich nazwisk polskiego pochodzenia, które związane były z posiadaną własnością – najczęściej rodowych wsi lub miast. Ski– jest przyrostkiem przymiotnikowym, kontynuantem z języka prasłowiańskiego – ьskь– jь, który określał przynależność do czegoś. Stanowi odmienioną formę formantu – sk z końcówką rodzaju męskiego. Dzięki temu formantowi tworzy się w języku polskim przymiotniki. Początkowo nazwiska z końcówką –ski w okresie I Rzeczypospolitej charakterystyczne były dla szlachty. Nazwiska z tym sufiksem upowszechniły się z czasem także w niższych stanach [ mieszczanie, chłopi ]. I oznaczały mieszkańca dalej miejscowości lub/i pochodzącego z konkretnej miejscowości [ nazwiska odmiejscowe nieszlacheckie ]. Po pewnym czasie charakter odmiejscowy uległ zatarciu i zaczęły pojawiać się nazwiska z tym sufiksem, pochodzące od przydomków, przezwisk, imion i każdego innego wyrazu pospolitego; np. Anielski od Anioł, Adamski od Adam, Koński od Koń, Topolski od Topola, Niedzielski od Niedziela – nazwiska strukturalne.
Formant –ski używany w nazwiskach jest również rozszerzany do innych postaci na przykład do sufiksu: –i/yński, –e/ański oraz –o/ewski. Te złożone przyrostki sprawiają niekiedy pewien problem, który polega na tym, że cząstki –i/yń–, –e/ań–, –o/ew– mogą stanowić integralną część rdzenia nazwiska a nie być składową odpowiedniego formatu: –i/yński, –e/ański, –o/ewski [–o/eski ]. Przykładem takiego nazwiska jest nazwa osobowa Kowalewski, która może być nazwiskiem odmiejscowym [ szlacheckim lub nieszlacheckim ] od nazwy wsi Kowalew albo nazwiskiem strukturalnym utworzonym od zawodu kowal, odpowiednio za pomocą sufiksu –ski albo przyrostka –ewski. Tak więc zawsze trzeba to mieć na uwadze ten fakt przy rozpatrywaniu genezy konkretnego nazwiska.
Zatem, nazwisko Jedliński / Jedleński może być:
1. nazwiskiem odmiejscowym i nazwiskiem szlacheckim albo nieszlacheckim. Miejscowościami od których mogło ono powstać są miejscowości typu: Jedle, Jedlna, Jedlanka, Jedlin, Jedlina, Jedlińsk, Jedlinowo, itp.
2. nazwiskiem strukturalnym i pochodzić od wyrazu pospolitego jedła – gwarowe określenie jodły – drzewa. Wydaje się, że najbardziej odpowiednim słowem od którego mogło powstać nazwisko jest wyraz jedlina – drzewo jodłowe, las albo zagajnik jodłowy. Jedlina to też ścięte gałązki jodły.

W odległości około 80 km od wsi i parafii Kraśnica w powiecie opoczyńskim położona jest miejscowość Jedlińsk – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlińsk. Nazwa Jedlińsk wywodzi się od licznych jodeł, otaczających średniowieczną osadę. W XVI wieku właścicielami wsi zostali Jedlińscy herbu Nabram, którzy lokowali miasto w 1530 roku na mocy przywileju króla Zygmunta I Starego. Od 1540 roku miasto posiadała prawo miecza. W latach 1560-1630 Jedlińsk pełnił rolę ważnego ośrodka kalwinizmu, którzy prowadzili zbór i szkołę konkurującą z Akademią Rakowską. W mieście osiedliło się wtedy wielu Szkotów. Po przejęciu miasta przez katolików, kalwiniści opuścili miasto, które wtedy podupadło. W Jedlińsku znajduje się rzymskokatolicka parafia i Kościół Apostołów Piotra i Andrzeja, który powstał pomiędzy 1645 rokiem a rokiem 1652.

Nazwisko Chojecki.
Nazwisko to składa się z dwóch członów, to jest rdzenia Choje– oraz sufiksu –cki [ Choje + cki = Chojecki ]. Przyrostek –cki oraz –dzcki należy do grupy formatów tworzących nazwiska odmiejscowe [ szlacheckie i nieszlacheckie ] oraz nazwiska od przydomków, przezwisk, imion i każdego innego wyrazu pospolitego podobnie jak to ma miejsce z sufiksem –ski [ patrz nazwisko Jedliński ]. Dodam, że z czasem jednak model nazwisk na –ski, –cki bardzo szeroko się rozpowszechnił. Zdarzało się, że takie nazwiska były efektem spolszczania niemiecko brzmiących nazw osobowych, a sam sufiks służył na przykład do adaptacji niemieckich przymiotników.
Zatem nazwisko Chojecki może być:
1. nazwiskiem odmiejscowym i szlacheckim i mogło powstać od takich miejscowości jak: Chojny lub/i Chojeczno;
2. nazwiskiem odmiejscowym i nieszlacheckim i mogło powstać od miejscowości typu Chojny lub/i Chojeczno;
3. nazwiskiem strukturalnym i pochodzić od wyrazu pospolitego choja, choina – drzewo iglaste albo od słowa chojka ‘sosna’ lub chojek. Wymienione przeze mnie apelatywy mogą też być nazwiskami lub/i przezwiskami. Nazwisko takie mogło powstać na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego z różnych powodów, znanych tylko osobie, która je utworzyła, na przykład w celu przydania godności lub jego „uszlachcenia’.

Nazwisko Żegnałek vel Zegnałek.
W Polsce wyraz vel używany jest i był używany w przeszłości tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby. Vel ‘albo, czyli, albo też’. Tak więc Żegnałek albo, czyli, albo też Zegnałek. Na początku XVIII wieku niewiele osób umiało pisać. Przypuszczam, że zapis nazwiska pochodzi z ksiąg parafialnych i został sporządzony przez księdza lub innego pisarza. Osoba zgłaszająca urodziny, zgon albo zwierająca małżeństwo mówiła jak się nazywa a ksiądz lub pisarz zapisywał nazwisko w odpowiednich księgach. W okolicy Piotrkowa [ Trybunalskiego ] ludność miejscowa na początku XVIII wieku posługiwała się gwarą. W tym rejonie używane gwary należały do dialektu mazurzącego. Dialekt ten wyróżniał się specyficznymi cechami mowy, który polegał na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z', 'dz'. Na przykład: „Czech” jako „Cech”, „sznur” jako „snur”, "żebrak" jako "zebrak", "kosz" jako "kos", "żyto" jako "zyto". Osoba mówiąca gwarą mazurzącą zawsze zapytana jak się nazywa odpowiadała, iż nazywa się Symanek co by odpowiadało w języku ogólnopolski i w gwarach niemazurzących nazwisku Szymanek. Koza zawsze była kozą ponieważ głoska „z” zawsze była wymawiana jako „z”. Tak więc w naszym przypadku osoba mieszkająca w parafii Milejów w gminie Rozprza niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego na początku XVIII wieku zapytana jak się nazywa odpowiadała, że jej nazwisko to Zegnałek. Nazwisko zapisane jako Żegnałek vel Zegnałek w księgach parafialnych może nas informować, że osoba zapisująca to nazwisko nie wiedziała jak naprawdę brzmi to nazwisko. Czy nosi ona nazwisko Żegnałek czy też Zegnałek. Mogła też wiedzieć, że w tym miejscu ludność mówi gwarą mazurzącą i na wszelki wypadek zapisała to nazwisko w formie ogólnopolskiej jako Żegnałek i w formie gwarowej jako Zegnałek – ze słuchu. Można też wysnuć wniosek, iż pisarz nie wiedział co znaczy lub/i od czego, kogo pochodzi to nazwisko.

Nazwa osobowa Zegnałek zbudowana jest z trzech członów. Pierwszy z nich to przedrostek ze–, drugi to temat słowotwórczy –gnał–, a trzeci to przyrostek –ek [ Ze+gnał+ek = Zegnałek; Ze–gnał–ek ]. Przedrostek ze– jest rozszerzeniem przedrostka z–. Przedrostek z– i jego rozszerzona postać ze– jest przedrostkiem czasownikowym i tworzy czasowniki dokonane od niedokonanych. Z– / ze– występuje przed samogłoskami oraz spółgłoskami dźwięcznymi. „E” to samogłoska, „g” to spółgłoska dźwięczna zatem, wszystko się zgadza. Czasownik niedokonany informuje nas, że dana czynność nie została zakończona lub, iż nie wiemy, czy się zakończy w przyszłości. Czasowniki niedokonane mają formy trzech czasów: teraźniejszy, przeszły, przyszły. Czasownik dokonany informuje nas o czynności, która została zakończona lub zostanie zakończona. Tak więc czasownikiem niedokonanym może być wyraz gnać, gnał, który ma dwa znaczenia:
1. biec, pędzić;
2. popędzać, naganiać.
Czasownikiem dokonanym będzie wyraz zegnać, zegnał, który ma dwa znaczenia:
1. goniąc, zgromadzić; spędzić; zgonić [ na przykład: Zegnałem kury do kurnika albo zegnałem konie do stajni itp. ],
2. goniąc, usunąć; zgonić; przeganiać; przegonić; przepędzić [ na przykład: Zegnałem dziki z pola ziemniaków albo zegnałem kota z przypiecka itp. ].
Zatem, rdzeniem nazwy osobowej Zegnałek będzie rdzeń Zegnał– [ Ze+gnał; Ze–gnał– ].
Sufiks –ek należy między innymi do grupy formatów zdrobniających. Zdrobnienie to wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczający rzecz albo osobę mniejszą od nazywanej wyrazem podstawowym. Zdrobnienie oznaczać może też pozytywny, pieszczotliwy lub/i lekko pogardliwy stosunek do omawianego obiektu. Zdrobnienia są także środkiem stylistycznym i mają często mocne zabarwienie emocjonalne, przeważnie pozytywne ale też czasem ironiczne. Przykładem przezwiska o zabarwieniu ironiczno – emocjonalnego może być miano „kierowniczek albo doktorek” a pieszczotliwy charakter niesie miano Mariuszek. Przy pomocy tego formatu powstawały też nazwiska, na przykład Pisarek od zawodu pisarz. Format ten tworzył również odojcowski charakter nazwisk z tym sufiksem. Przydomki bądź przezwiska pozostają jednym z najwcześniejszych źródeł, które mogły służyć do tworzenia nazwisk. Podobnie jak imiona. Chodzi tu głównie o imię lub przezwisko ojca osoby, która po raz pierwszy otrzymywała nazwisko. Syn człowieka nazywanego w jakiejś społeczności Jaśkiem przyjmował miano Jaśkowski, Jaśkowik – czyli syn Jaśka, a syn Piotra mógł nazywać się Piotrowicz, Piotrowski albo Pietrasiak lub Pietraszek. Przyrostek –ek już od XIII wieku tworzył formy zdrobniałe od nazw osobowych i apelatywów. Jest to sufiks bardzo żywy, pozwalający w zasadzie od każdego imienia, przezwiska czy przydomka utworzyć zdrobnienie lub zdrobniałe nazwisko.
Tak więc należy przyjąć, że nazwisko Zegnałek składa się z rdzenia, którym jest słowo Zegnał– oraz z przyrostka –ek [ Zegnał+ek=Zegnałek; Zegnał–ek ]. Rdzeń Zegnał– może być też samoistną nazwą osobową, która zbudowana jest z rdzenia zegn– oraz sufiksu –ał [ Zegn+ał=Zegnał; Zegna–ał ]. Cząstka –ał tworzyła nazwy osobowe, raczej przezwiska ekspresywne o zabarwieniu ujemnym od imion i różnych baz apelatywnych [ bazy rzeczownikowe, przymiotnikowe i czasownikowe ]. Miano Zegn–ał należy do czasowników [ baza czasownikowa ] podobnie jak nazwa osobowa: Bieg–ał, Mrug–ał, Namac–ał, Piszcz–ał, Skrob–ał, Zmyk–ał.
Mariuszu, tak więc jest z czego wybierać by ustalić genezę nazwiska Zegnałek. Od czego lub kogo powstało nazwisko Zegnałek pozostawiam już Tobie. Życzę owocnych badań nad pochodzeniem tego nazwiska.

Nazwisko Żegnałek.
Przyjmując, że nazwisko brzmi Żegnałek to składa się ono z tematu, którym jest rdzeń Żegnał– oraz sufiksu –ek [ Żegnał+ek=Żegnałek; Żegnał–ek ]. Jest też możliwe, że rdzeń tego nazwiska stanowił samoistną nazwę osobową, która składa się z tematu Żegn– i przyrostka –ał [ Żegn+ał=Żegnał; Żegn–ał ]. Żegnał oraz Żegnałek powstały od apelatywnej bazy czasownikowej i czasownik jest bazą utworzenia tych mian. Czasownikiem od którego mogło powstać te nazwy osobowe zapewne jest słowo żegnać. Żegnać to dawać wyraz uczuciom w chwili rozstania ale też kreślić ręką znak krzyża [ inaczej żegnać się ]. Zatem osoba nazwana Żegnał lub Żegnałek to osoba, która mogła umieć wygłaszać uroczyste mowy pożegnalne albo nieustannie kreśliła ręką znak krzyża, na przykład na znak „odpędzenia złych duchów, czarów” lub/i była osobą bardzo bogobojną.
Na temat znaczenia, funkcji i jaki sposób sufiksy tworzyły imiona, nazwiska, przezwiska lub przydomki przeczytasz w części dotyczącej nazwiska Zegnałek.

Czy nazwisko Żegnałek i jego znaczenie jest tożsame z graficzną postacią Zegnałek trudno jednoznacznie orzec. Może miano Zegnałek jest tym prawdziwym nazwiskiem? To też jest w zasadzie niemożliwe na obecnym etapie do jednoznacznego ustalenia. Jakie było prawdziwe nazwisko tej osoby trudno stwierdzić. Aby to ustalić wymaga to wszechstronnych badań, kwerendy genealogicznej itd. – to już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.
Dławichowski - 25-09-2016 - 16:02
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Dzień dobry!
Widząc tak szczegółową analizę etymologii nazwisk i ja pokuszę się na skonfrontowanie mojej wiedzy dotyczącej nazwiska Dławichowski. Tym bardziej, że mam dwie wykluczające się wersje i szukam "papierka lakmusowego". Proszę więc wybaczyć, że wraz z prośbą nic więcej nie piszę, by nic nie sugerować. Bardzo prosi:
Krzycho z Koszalina
Szuwar - 25-09-2016 - 16:52
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Witam

W/g dr hab. Alina Naruszewicz-Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego


Nazwisko utworzono prawdopodobnie przyrostkiem –owski od nazwy osobowej Dławich, ta od dławić: 1. gnieść, ugniatać „garncarz miękką glinę dławiąc lepi naczynie, 2. tłoczyć, wytłaczać, wyciskać, 3. ściskać za gardło, dusić, 4. uciskać, przygniatać, ciemiężyć, 5. dławić robotę = robić z niechęcią, spychać, lekceważyć - Słownik warszawski


opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

główne źródła:

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999 Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

Dławichowski - od dławić, dławić ‘dusić, gnieść’
agnieszka_margas - 25-09-2016 - 17:34
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Dzien dobry, czz moge prosic o wyjasnienie nazwiska ORYGA, MARGAS?

Bardzo dziekuje i pozdrawiam
Agnieszka M.
Gawroński_Zbigniew - 25-09-2016 - 19:00
Temat postu:
Zdaniem Rymuta Oryga to łaciński auriga = woźnica.

Chyba jednak sprawa jest jakoś bardziej poplątana. Słów orygo-podobnych nie ma w żadnym polskim słowniku począwszy od warszawskiego. Nie wykluczając etymologii podanej wyżej uważam, że możliwa jest również kolejna „nakładka”. Kiedyś pisałem o takiej nakładce nazwiska Wróbel/Wróbelek, które jest i polskie i niemieckie mając kompletnie odmienne źródłosłowy. Możliwe, że i tym razem mamy do czynienia z polskiej strony z woźnicą, orygą, aurigą, a z niemieckiej z imionami staroniemieckimi Aurich/Aurig = „pochodzący z rodu żubrów”.

---
Nazwisko Margas to litewski „Piegus/Pstrowski/Kolorowokubracki”. Nazwisko pochodzenia od Gdańska po Kłajpedę. We wszystkich językach tam występujących są słowa „margaso”-podobne. Niestety w szczegółach znaczą nieco różne sprawy. W staropruskim margis to pstrokaty, o nietypowym umaszczeniu wół;; margis, margeta to kolorowo ubrana;; mergu, margel to po prostu dziewczyna, a margullis to dziewczęcość;; Na Litwie słowa marga, margas oznaczają coś kolorowego, w paski, łaciatego, a także piegi.
Drugie możliwe pochodzenie, również o korzeniach litewskich to od margas = morga.
Rymut podaje, że nazwisko pochodzi od merdania ogonem (ze staropolskiego) albo od imienia Małgorzata (Margarette).
Dławichowski - 25-09-2016 - 23:12
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Dzień dobry!
Dziękuję ślicznie Szuwarowi. a co na to ROMAN_B? Bo mój pra-pra był w 1580 roku właścicielem młyna wodnego na Goplenicy. Docieka:
Krzycho z Koszalina
Gawroński_Zbigniew - 26-09-2016 - 00:36
Temat postu:
Coś mi się zdaje, że pan sobie zażartował... wkleiłem tu wcześniej posta ale go śpiesznie usunąłem. Jezioro Goplenica ma druga nazwę polską i niemiecką to odpowiednio: Skąpiec i Geizhals. Od Geizhalsa do Dławicha droga niedaleka.

Pozdrawiam pięknie. Cool
KarwalskaJustyna - 26-09-2016 - 06:42
Temat postu:
Dzien dobry, chcialabym sie dowiedziec coś o nazwisku Sudak. Smile
Gawroński_Zbigniew - 26-09-2016 - 08:00
Temat postu:
Nazwiska: Suda, Sudack, Sudak, Sudau, Sudeck, Sudke, Suden, Sudikatis, Sudmant, Sudermann, Sudars, Suddars i troche podobnych to Jaćwingowie.

Dosłownie słowo do oznaczało “ludzie z bagien”, to od staropruskiego: „sudawa” = miejsce bagniste. Pruskie plemię Jaćwingów/Sudowian zostało podbite i zniszczone przez krzyżaków zaledwie w ciągu 5 lat (1278-83). Wielu z nich uciekło na Litwę i w stronę Polski, a zdecydowana większość została deportowana siłą w okolice dzisiejszej Kłajpedy i na Półwysep Sambijski, gdzie wymieszali się językowo i kulturowo niezależnie od szalejącej germanizacji z miejscowymi Kuronami tj. ludem pochodzenia kurlandzkiego tworząc specyficzny, różny od kurlandzkiego/estońskiego język kuroński-zatokowy. Wszyscy praktycznie uciekli, albo zginęli w 1945 roku… Pewne uproszczenia w tekście maja charakter świadomy.
MARIOK - 26-09-2016 - 08:08
Temat postu:
Romanie dziękuję pięknie za tak ciekawe i obszerne opracowanie.

Pozdrawiam
Szuwar - 26-09-2016 - 11:44
Temat postu:
Witam

Odnośnie nazwiska Dławichowski .Przepraszam że wtrącam swoje trzy grosze !

Pan Krzysztof z Koszalina napisał

,, mój pra-pra był w 1580 roku właścicielem młyna wodnego na Goplenicy,,

Gopło w opisie Długosza to jedno z największych jezior Polski. Stąd wypływała Goplenica, uchodząca do Warty w
pobliżu Morzysławia. Nie pozostały po niej żadne ślady. Przekopanym korytem Goplenicy płynie kanał Warta–Gopło.

Jak podaje Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego

Goplenica wieś pow.nieszawski gmina Ruszkowo parafia Połajewo

a także


Gopło

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/684

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/644

Może się mylę ?
Gawroński_Zbigniew - 26-09-2016 - 12:10
Temat postu:
Khm....


https://www.google.pl/maps/place/Goplen ... 19.4686997

http://elblag.fotopolska.eu/Jezioro_Goplenica_Elblag
Szuwar - 26-09-2016 - 12:33
Temat postu:
Panie Zbigniewie jestem teraz już pewny proszę przeczytać

Krzysztof Artur Dławichowski - Drzewo genealogiczne

http://gen-her.pl/_files/arty/kad-dlawichowscy_art.pdf

i Pana Khm ?
Gawroński_Zbigniew - 26-09-2016 - 12:58
Temat postu:
Panie Andrzeju. To nazwisko jest za stare na taka etymologię!

Khm... Oparłem się jak widać na inszych Goplenicach. Wink Natomiast co widać w tekście pdf jednak chodzi o dopływ Gopła na Kujawach. Tu racja jest po pana stronie. Co z tego wynika? Dalej nic. Słownik starożytności słowiańskich słowo gopło wywodzi od "pło" = bagno + "go" przedrostek oznaczający coś dużego. Niemieckie źródła wprost łączą znaczenie ze skąpcem, sknerą itp. Moim zdaniem słowo dławich koresponduje znaczeniowo ze słowem sknera. I dokładnie tom napisał.

Dalsza dyskusja wieczorem. Teraz mam do "uklepania" kilkadziesiąt skrzynek owocowych a'la moda z Ikei. Wink
Szuwar - 26-09-2016 - 15:53
Temat postu: Re: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Szuwar napisał:
Witam

W/g dr hab. Alina Naruszewicz-Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego


Nazwisko utworzono prawdopodobnie przyrostkiem –owski od nazwy osobowej Dławich, ta od dławić: 1. gnieść, ugniatać „garncarz miękką glinę dławiąc lepi naczynie, 2. tłoczyć, wytłaczać, wyciskać, 3. ściskać za gardło, dusić, 4. uciskać, przygniatać, ciemiężyć, 5. dławić robotę = robić z niechęcią, spychać, lekceważyć - Słownik warszawski


opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

główne źródła:

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999 Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

Dławichowski - od dławić, dławić ‘dusić, gnieść’


Etymologia nazwiska Dławichowski jest moim zdaniem zaznaczam moim poprawna i zbieżna z podaną w :

Krzysztof Artur Dławichowski - Drzewo genealogiczne

http://gen-her.pl/_files/arty/kad-dlawichowscy_art.pdf

w cudzysłowach cytaty z genealogii

,,Słowo Dławich wskazuje jednoznacznie na angina pect
oris - zespół objawów dusznicy,,

,, Unoszący się we młynie kurz i pył powodował u niego niewydolność krążenia a przez to duszności,,

w związku z przypadłością/chorobą/ otrzymał przezwisko a od niego nazwisko Dławich z przyrostkiem - owski

Gniazdo Rodowe - Kazimierz Biskupi

Teraz musimy poczekać na opracowanie etymologii Pana Romana
Gawroński_Zbigniew - 26-09-2016 - 21:18
Temat postu:
Dalej. Tym razem już na pewniaka podtrzymuję swoje zdanie. Nazwisko Dławich+owski może pochodzić od skąpca. W jakimkolwiek kontekście w czasach kiedy pojawiło się nazwisko Dławich+owski nie ma związku z angina pectoris. Słownik polszczyzny 16 wieku natomiast wykazuje duże związki słowa z duszeniem owszem, ale raczej ryb w sieci, czegoś w czymś, kogoś przez kogoś. Są inne znaczenia przenośne, ale te chyba są zasadnicze. Słownik gwar natomiast podprowadza nas pod etymologię odniemiecką skąpca podpowiadając, że podstawa "dła"+ cośtam oznacza skąpca, kogoś kto coś dusi, a nie dusi się sam.

W gwarze kujawskiej funkcjonuje słowo "dowigrosz" (= dławigrosz) na określenie sknery.

Też jestem ciekaw co pan Roman na moją sugestię powie. W ciemno, bez źródeł też poszedłbym ścieżką od dławienia. Bardzo spójnie brzmi i koresponduje z tradycyjnym zawodem w rodzie, którego skutkiem może być alergia i "churchanie".

Pozostawiam dalej otwarte pytanie: czy istnieje związek znaczeniowy pomiędzy Gopłem i sknerą/skąpcem?
dombas - 26-09-2016 - 21:26
Temat postu: Nazwisko Haber
Bardzo proszę o informację na temat pochodzenia nazwiska Haber

Pozdrawiam Marcin

* Moderacja Proszę nie tworzyć nowych tematów jeśli podobny już istnieje - ten zostanie przeniesiony (JarekK)
historyk1920 - 26-09-2016 - 21:36
Temat postu: Nazwisko Haber
Witaj Marcinie !
Nazwisko Haber odnotowane w "księgach" już w 1392 roku i pochodzi od polnego kwiatuszka Smile
chaber, haber ‘bławatek, chwast’.

Pozdrawiam
-----------------------
Marek
Dławichowski - 26-09-2016 - 22:14
Temat postu:
Dzień dobry!
Wspaniale się czuję czytając kolegów wyszukiwanie kontekstów mego nazwisk. serdeczne dzięki za włożoną pracę. Opowiem o niej na planowanym na Boże Ciało przyszłego roku kolejnym zjeździe rodowym. Z wielkim szacunkiem i pokorą:
Krzycho z
Koszalina
ROMAN_B - 27-09-2016 - 01:58
Temat postu: Hipotetyczne rozważania o pochodzeniu nazwiska Dławichowski.
Witam Krzysztofie.
Nazwisko Dławichowski, według mnie ma następujący rozkład: Dławich + owski = Dławichowski. „Owski” – sufiks złożony, który pochodzi od przyrostka –ski [ wo+ski = owski ]. Nie będę omawiał wszystkich funkcji tego formatu. Sufiks ten był bardzo często używany modelowo, to jest za jego pomocą tworzono formy pochodne od nazwisk odapelatywnych, przeważnie wiejskich. Miana takie przekształcano na nazwiska typowo polskie, nobliwe i typu szlacheckiego. Nazwiska szlacheckie uważane były za lepsze od nazwisk mieszczańskich czy chłopskich a więc dotychczasowe nazwy osobowe przerabiano na wzór i podobieństwo nazwisk szlacheckich. Zatem, z Barana [ od nazwy zwierzęcia baran ] powstał Baranowski a z Derdy [ od czasownika derda, dyrda ‘człowiek szybko, czasami wolno chodzący’] utworzono Derdowskiego i tak powstały nazwiska strukturalne. Tak więc miano Dławich, które jest rdzeniem nazwiska Dławichowski, było pierwotną nazwą osobową od której urobiono nazwisko Dławichowski na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego poprzez dodanie do niego przyrostka –owski. Zatem, Dławich to miano, które było (proto)nazwiskiem. Nazwa osobowa Dławich jest derywatem utworzonym za pomocą sufiksu –ch w części sufiksalnej. Tak więc rdzeniem tej nazwy osobowej jest temat Dławi–. Sufiks –ch od najdawniejszych czasów należał do formatów zdrobniających i spieszczających oraz do grupy sufiksów przy pomocy, których tworzono skrócone nazwy osób od dwuczłonowych imion, przezwisk, przydomków o podstawie onomastycznej i apelatywnej.
Temat Dławi–, w mojej ocenie, może być częścią bardzo rzadkiego i specyficznego złożonego apelatywu, który tworzył złożone przezwiska. Takimi przezwiskami były nazwy własne osób typu:
• Babrzy–mąka [: babrać + mąka ‘pierwotnie przezwisko piekarza ] < Babrzymąka;
• Pali–chleb [: palić + chleb ‘pierwotnie przezwisko piekarza ] < Palichleb;
• Parzy–mięso [: parzyć + mięso ‘pierwotnie przezwisko rzeźnika’ < Parzymięso;
• Sobie–pan [: pan + sobie ‘pierwotnie przezwisko osoby, która była sobie panem – nie miała nad sobą pana ] < Sobiepan.
Jak pisał Zygmunt Gloger w Słowniku rzeczy starożytnych: ”Naród tak dalece kochał się w formach zdrobniałych i skróconych swoich imion, iż używano takowych często w dokumentach z pominięciem ich formy głównej”.

Moim skromnym zdaniem nazwisko Dławichowski prawdopodobnie powstało od skróconej nazwy osobowej Dławich a ono od złożonego [ apelatywu ] przezwiska Dławi?????? [ Dławi–?????? ]. Dławich raczej pochodzi od czasownika dławić.

To tylko moja zerowa hipoteza, raczej daleko idące rozważania.

Pozdrawia – Roman.
KarwalskaJustyna - 27-09-2016 - 07:49
Temat postu: Hipotetyczne rozważania o pochodzeniu nazwiska Dławichowski.
Dziękuję za odpowiedz Smile
Dławichowski - 27-09-2016 - 09:00
Temat postu: Hipotetyczne rozważania o pochodzeniu nazwiska Dławichowski.
Ślicznie dziękuję koledze ROMAN_B za odpowiedź. Jest właściwa. posiadam bowiem testament z 1612 roku w którym Katarzyna młynarka, wdowa po młynarzu Lenarcie rozpisuje majątek na dwie córki. Natomiast dwóch synów nic nie dostaje. Maciej Dławich jest wtedy burmistrzem Kazimierza Biskupiego. Jego syn Maciej za kilkanaście lat, już jako Dławichowski też jest burmistrzem tego miasta. Drugi syn Lenarta, Roch Ziarny jest kantorem lechickim. Nigdy nie byliśmy garncarzami, by dłabić glinę. Byliśmy młynarzami by protoplasta z alergią dusił się w młynie kurzem i wybrał inną "fuchę". Aby było śmieszniej ja i mój syn Hubert, także jesteśmy alergikami. Więc skłaniam się do tej teorii. Tylko nie wiem, czy słusznie. Chciałbym mieć pewność. A tak?
Krzycho z Koszalina
KarwalskaJustyna - 27-09-2016 - 09:28
Temat postu: Hipotetyczne rozważania o pochodzeniu nazwiska Dławichowski.
Chciałabym się dowiedzieć odnośnie nazwisk Karwalski, Coinski/Coiński i Bartel
Z góry ślicznie dziękuję Smile)
Szuwar - 27-09-2016 - 20:31
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Dalej. Tym razem już na pewniaka podtrzymuję swoje zdanie. Nazwisko Dławich+owski może pochodzić od skąpca. W jakimkolwiek kontekście w czasach kiedy pojawiło się nazwisko Dławich+owski nie ma związku z angina pectoris. Słownik polszczyzny 16 wieku natomiast wykazuje duże związki słowa z duszeniem owszem, ale raczej ryb w sieci, czegoś w czymś, kogoś przez kogoś. Są inne znaczenia przenośne, ale te chyba są zasadnicze. Słownik gwar natomiast podprowadza nas pod etymologię odniemiecką skąpca podpowiadając, że podstawa "dła"+ cośtam oznacza skąpca, kogoś kto coś dusi, a nie dusi się sam.

W gwarze kujawskiej funkcjonuje słowo "dowigrosz" (= dławigrosz) na określenie sknery.

Też jestem ciekaw co pan Roman na moją sugestię powie. W ciemno, bez źródeł też poszedłbym ścieżką od dławienia. Bardzo spójnie brzmi i koresponduje z tradycyjnym zawodem w rodzie, którego skutkiem może być alergia i "churchanie".

Pozostawiam dalej otwarte pytanie: czy istnieje związek znaczeniowy pomiędzy Gopłem i sknerą/skąpcem?



Panie Zbigniewie zostałem wywołany przez Pana do tablicy -odpowiadam
na pytanie jaki ma związek Gopło z ze sknerą/skąpcem - dla mnie nie ma
Natomiast Gopło ma związek z rzeką już nie istniejącą Goplenicą na której miał młyn pra- pra dziad Pana Krzysztofa i nic więcej.
O tej angina pectoris można przeczytać :

Krzysztof Artur Dławichowski - Drzewo genealogiczne

http://gen-her.pl/_files/arty/kad-dlawichowscy_art.pdf

i podaje to jako cytat.

Dławich - nazwisko /przezwisko mogło powstać od choroby zwanej -
Pylica płuc

choroba układu oddechowego spowodowana wdychaniem pyłu,
w przypadku znacznego zapylenia miejsca pracy może rozwinąć się już po 5 latach pracy. Charakterystyczną cechą choroby jest występowanie przewlekłego zapalenia oskrzeli i postępującej rozedmy płuc.
W dawnych latach była to choroba młynarzy

Lub alergia na pył zbożowy

Panie Krzysztofie ja podałem Panu genezę nazwiska Dławichowski

W/g dr hab. Alina Naruszewicz-Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

http://www.genezanazwisk.pl/content/d%C5%82awichowski

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch
Dławichowski - od dławić, dławić ‘dusić, gnieść’

Nigdzie nie napisałem że Pana przodkowie byli garncarzami - jak Pan to określił ,,nie byliśmy garncarzami, by dłabić glinę,,.

Konkluzja - w mojej odpowiedzi jak i odpowiedzi Pana Romana

Dławichowski
pochodzi prawdopodobnie od dławić
Gawroński_Zbigniew - 27-09-2016 - 21:09
Temat postu: Re: Nazwisko Haber
dombas napisał:
Bardzo proszę o informację na temat pochodzenia nazwiska Haber

Pozdrawiam Marcin


Haber/Chaber to kolejny przykład nazwiska starszego o 400 najmniej lat od znaczenia słowa jakie mu się przypisuje od lat zaledwie 200.

Haber/Faber to zawód - zaopatrzeniowiec w owies dla koni. Reszta interpretacji jest słuszna pod warunkiem, że ktoś udowodni wiek nazwiska na mniej niż 200-250 lat.

Będę niezmiernie wdzięczny za uwzględnianie w dyskusji wieku słów na podstawie dostępnych źródeł.

Pozdrawiam pięknie.

Acha. Oczywiście Rymut od bławatka (Centaurea cyanus) nazwisko wywodzi.
Litwos - 27-09-2016 - 23:26
Temat postu:
Witam,

poprosze o pochodzenie nastepujacych nazwisk:

1. Respondowski, Respondek, Respond
2. Czeszka

Dziekuje z gory.
Gashlug - 27-09-2016 - 23:32
Temat postu:
Bardzo proszę o próbę wyjaśnienia pochodzenia dość trudnych nazwisk:

1. Badowiec
2. Sterkowski
3. Płaza
4. Ochab
5. Łoboda
6. Terc


Z góry dziękuję
ROMAN_B - 27-09-2016 - 23:48
Temat postu: Rozważania o nazwisku Wołos vel Wołosz oraz Badowiec.
Witaj Grzegorzu.
Na początek dwa nazwiska – oba z poprzedniego Twojego postu. Może później coś napiszę o pozostałych nazwiskach jak znajdę trochę więcej czasu.

Nazwisko Wołos vel Wołosz.
W Polsce wyraz vel używany jest i był używany w przeszłości tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby. Vel ‘albo, czyli, albo też’. Tak więc Wołos albo, czyli, albo też Wołosz.
Wołoch, Wołoszyn, Wołosz, Wołosza, Wałach, Wałaszyn, Waloch, Wołochy, Wołosi, Wołoszy, Wałachy, Wałaszy, Wałosi, Wołosza, Wałasza, Wałachy odnoszą się do kraju o nazwie Wołoszczyzna. Wołoszczyzna [ po rumuńsku Țara Românească albo Valahia ] – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię [ Multany] oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Wołosi to zbiorcza nazwa różnych grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi. Określenie Vlach pochodzi od germańskiego walh / wealh "obcy", "nieznajomy" i było używane przez dawne ludy germańskie jako określenie początkowo człowieka posługującego się językiem celtyckim, później romańskim. Jest więc egzoetnonimem [ nazwa nadana przez przedstawicieli obcej grupy ]. To samo pochodzenie mają słowa Walon czy Walijczyk. Po Germanach słowo odziedziczyli Słowianie. W języku słowiańskich pierwotnie była tak nazywana ludność pochodzenia romańskiego na terenie Półwyspu Bałkańskiego. Wywodzona jest od nazwy celtyckiego plemienia Wolków, osiadłego w starożytnej Galii Narbońskiej. Tak więc Wołos vel Wołosz to nazwa etniczna, określająca człowieka pochodzącego z Wołoszczyzny.

Nazwisko Badowiec.
Nazwisko Badowiec można spróbować rozszyfrować na dwa sposoby.
Pierwszy z nich może polegać na tym, że ta nazwa osobowa składa się z dwóch członów to jest z tematu Bad–, czyli rdzenia tego miana oraz z sufiksu –owiec [ Bad + owiec = Badowiec; Bad–owiec ]. Sufiks –owiec dodawany do rzeczowników, używany był i jest do tworzenia rzeczowników rodzaju męskiego oznaczających wykonawcę czynności związanej z rzeczownikiem [ osoba zajmująca się czymś ] lub posiadacza jakiejś cechy; na przykład: trójrzędowiec, apartamentowiec, biurowiec, tankowiec, wieżowiec, węglowiec, wirowiec, klatkowiec, wyścigowiec, półzawodowiec, dźwiękowiec, fachowiec, sportowiec, naukowiec, oświatowiec, żużlowiec itp. Tak więc i miano Badowiec może być nazwą rodzaju męskiego oznaczającego wykonawcę jakieś czynności związanej z rzeczownikiem lub posiadacza jakieś cechy. Zatem, spróbujmy ustalić co może znaczyć słowo „Bad”?
Jest w języku niemieckim jest rzeczownik „bad”, który ma kilka znaczeń:
• łazienka,
• łaźnia,
• kąpiel,
• zdrój – tylko w staromodnym znaczeniu.
Tak więc Badowiec to może być hybryda językowa polsko – niemiecka, utworzona od niemieckiego słowa bad przy pomocy polskiego sufiksu –owiec i polskimi odpowiednikami byłyby nazwy: łazienkowiec, łaźniowiec, kąpielowiec, zdrojowiec. Wszystkie te polskie odpowiednik nazwy badowiec oznaczają osobę, która zajmowała się najprawdopodobniej zawodowo obsługą łaźni, łazienki lub/i przygotowywała kąpiel.
Zatem nazwisko Badowiec mogło powstać od apelatywu badowiec, który oznacza osobę zajmującą się zawodowo obsługą łaźni, łazienki lub/i przygotowywaniem kąpieli a on od niemieckiego słowa bad ‘łazienka, łaźnia, kąpiel, zdrój’.

Drugi sposób. Związany jest z drugą funkcją przyrostka –owiec. Przyrostek –owiec jest złożonym sufiksem i powstał od sufiksu –ec [–owi + –ec = –owiec ]. Format –ec i jego forma złożona –owiec przynależy też do formacji przyrostków pełniących funkcję patronimiczną, która polegała na nazywaniu dzieci od nazwiska, imienia, przezwiska, przydomka ojca a w przypadku jego braku od nazwiska, imienia, przezwiska czy przydomka matki. Zatem, ustalmy o jaką nazwę osobową może chodzić? Wiemy już, że rdzeniem miana Badowiec jest temat Bad–. Tak więc nazwą jakiej poszukujemy jest miano Bad. Bad to może być skrócona nazwa dwuczłonowego imienia słowiańskiego, staropolskiego, chrześcijańskiego lub innego imienia dwuczłonowego. Może to być też jednoczłonowe imię lub/i przezwisko. Forma graficzna Bad może być obocznością formy graficznej Bąd. Bad mogło powstać w wyniku błędu pisarskiego i zamiast Bąd zapisano Bąd [ Badowiec zamiast Bądowiec ]. W przypadku zapisu graficznego Bąd [ Bądowiec ] to skrócone imię Bąd [ Bad ] mogło powstać od: Bąd, Bądz, będ, będz – od prasłowiańskiego *bǫdi, tryb rozkazujący *bǫdǫ, czas przeszły byti, bądź, będę, być, staropolskie Będzi i Bądź – formy rozkaźnika 2 osoby. Imię [ znane z derywatów sufiksalnych ] / nazwa osobowa [ dająca początek nazwom dzierżawczym takim jak Będów, Będowo – nieistniejąca, ok. 11 km na północ od Buku ] lub temat słowiańskich / staropolskich imion jednoczłonowych Bąd-al // Będ-al, Bąd-ek // Będ-ek, Bąd-k // Będ-k, Bąd-ko // Będ-ko, Bąd-osz // Będ-osz, Bąd-usz // Będ-usz, Bądz-ø, Bądz-ek, Bądz-iej // Będz-iej, Bądz-ko, Bądz-ik // Będz-ik, Bądz-isz // Będz-isz, Będ-ost, Bą-sz / /Bę-sz oraz imion złożonych:
• w pierwszym członie: Będziemir, Bądzsław, Bąsław, Będzieciech [ Będziech, Będziesz ], Będziemir, Będziemirz, Wędziemir, Będomir;
• w drugim członie: Nasiębąd, Nasiębud, Nieprzebąd, Nieprzebud, Niesiebąd, Niesiebud, Przebąd, Wszebąd, Zbąd, Zdziebąd.

To tylko moje rozważania na temat ewentualnego pochodzenia nazwiska Wołos vel Wołosz oraz Badowiec.

Pozdrawiam – Roman.
Gashlug - 28-09-2016 - 00:00
Temat postu: Rozważania o nazwisku Wołos vel Wołosz oraz Badowiec.
Romanie, bardzo serdecznie dziękuję. Jeśli chodzi o nazwisko Badowiec, to chyba ten drugi sposób może być najwłaściwszy, gdyż ród ten jest raczej związany z Podlasiem i kulturą bardziej słowiańską, a nawet wschodniosłowiańską niż niemiecką. Sporo osób o tym nazwisku mieszka na ten przykład także w Rosji.
Gawroński_Zbigniew - 28-09-2016 - 00:21
Temat postu:
Litwos napisał:
Witam,

poprosze o pochodzenie nastepujacych nazwisk:

1. Respondowski, Respondek, Respond
2. Czeszka

Dziekuje z gory.


U Rymuta oczywiście - jak łatwo się domyślić - pierwsze trzy nazwiska od respondować = odpowiadać na pytania, pochodzą.

Czeszka to zdrobnienie od imienia Czesław.

Ja mam pewne wątpliwości odnośnie nazwisk Respondo-podobnych. Jednak uwzględniłbym również etymologię od "techniki" śpiewania: responsorium, czyli śpiewania na zasadzie dialogu. (Tak obecnie śpiewa się Liturgię Godzin i psalm na Mszy)
Wladyslaw_Moskal - 28-09-2016 - 05:38
Temat postu:
ROMAN_B napisal 27-09-2016 ;

Nazwisko Wołos vel Wołosz.
W Polsce wyraz vel używany jest i był używany w przeszłości tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby. Vel ‘albo, czyli, albo też’. Tak więc Wołos albo, czyli, albo też Wołosz.
Wołoch, Wołoszyn, Wołosz, Wołosza, Wałach, Wałaszyn, Waloch, Wołochy, Wołosi, Wołoszy, Wałachy, Wałaszy, Wałosi, Wołosza, Wałasza, Wałachy odnoszą się do kraju o nazwie Wołoszczyzna. Wołoszczyzna [ po rumuńsku Țara Românească albo Valahia ] – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię [ Multany] oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Wołosi to zbiorcza nazwa różnych grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi. Określenie Vlach pochodzi od germańskiego walh / wealh "obcy", "nieznajomy" i było używane przez dawne ludy germańskie jako określenie początkowo człowieka posługującego się językiem celtyckim, później romańskim. Jest więc egzoetnonimem [ nazwa nadana przez przedstawicieli obcej grupy ]. To samo pochodzenie mają słowa Walon czy Walijczyk. Po Germanach słowo odziedziczyli Słowianie. W języku słowiańskich pierwotnie była tak nazywana ludność pochodzenia romańskiego na terenie Półwyspu Bałkańskiego. Wywodzona jest od nazwy celtyckiego plemienia Wolków, osiadłego w starożytnej Galii Narbońskiej. Tak więc Wołos vel Wołosz to nazwa etniczna, określająca człowieka pochodzącego z Wołoszczyzny.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Panie Romanie,

o pochodzeniu nazwiska Woloszyn, nazwiska moich pradziadow pisalem juz w 2008r.
Moj wywod wlasciwie zaprzecza temu co Pan napisal, ale uznaje i pdziwiam Pana wiedze , wiec prosze nie brac mi za zle, ze dolaczam sie z moim wpisem do dyskusji o tym nazwisku.


Post z 2008-02-18
Nazwisko Woloszyn. Jeden z moich pradziadow ze strony matki [dziadek mojego dziadka z Plawa - wchloniete przez Stalowa Wole], nosil nazwisko Woloszyn. To spowodowalo, ze interesowalo mnie od dawna, jak moglo powstac i jaka jest historia nazwiska Woloszyn. Wg prof K. Rymuta, nazwisko Wlosaty odnotowane w Polsce juz w 1209 r. obecnie juz zaniklo, bo zostalo zastapione podobnymi nazwiskami, ale pierwotnie oznaczalo kogos, kto mial obfite wlosy. Nazwisko Wlosek [od wlosa], wg prof K. Rymuta odnotowane w 1486 r., najliczniej wystepuje w okolicach Lublina i Krakowa. Nazwisko Wolos [takze kiedys znaczylo wlos], chyba bylo nazwiskiem z plemienia Ledzian, bo wystepuje najliczniej w trojkacie Radom - Lublin - Rzeszow. Nazwisko Wolosz, czyli ktos z obfitymi wlosami, odnotowane w 1442 r., najliczniej wystepuje w rejonie Kolbuszowej, Tarnobrzegu i Stalowej Woli, czyli w obrebie wystepowania nazwiska Wolos. Nazwisko Woloszyn, czyli syn Wolosza, odnotowane juz 1359 r., najliczniej wystepuje w okolicach Niska - Stalowej Woli, czyli w centrum wielu staropolskich nazwisk wskazujacych, ze niegdysiejsi posiadacze mieli ofite, bujne wlosy. Chyba to byla cecha plemienia Ledzian, wyrozniajaca ich sposrod innych plemion slowianskich, bo wymienione stare przezwiska a obecnie nazwiska, "dopasowane" sa do granic dawnego Ksiestwa Sandomierskiego i pozniejszego wojewodztwa sandomierskiego [ przed oddzieleniem woj. lubelskiego ok. XVII wieku]. Zasieg Ksiestwa Sandomierskiego, w przyblizeniu pokrywa sie z zasiegiem dawnych siedzib Ledzian. Przypisywanie nizansko-stalowowolskim Woloszynom pochodzenia woloskiego, co ma potwierdzac nazwa jastkowskiego przysiolka Woloszyny [Jastkowice - wioska na prawym brzegu Sanu], zamieszkalego pierwotnie przez rodzine Woloszynow,jest grubym bledem. Nazwisko Woloszyn na pewno bylo juz wczesniej znane w Polsce, skoro zostalo odnotowane w 1359 r., a glowna migracja woloskich plemion pasterskich w okolice Rawy Ruskiej i gorzyste tereny Bieszczad i Beskidow nastapila na przelomie XV - XVI wieku. Pierwsze nadania wedlug prawa woloskiego dla pasterzy woloskich w Beskidach, nastapily po 1420 r. Wtedy tez Wolochami nazywano pasterzy, bez wzgledu na to skad pochodzili. Dokument z 1422 r. dotyczacy Lubyczy [kolo Tomaszowa Lubelskiego], w ktorym wymienia sie Jakuba i Miczka Wolochow, potwierdza teze, ze wolochami nazywano pasterzy i w tym przypadku nawet kniaziow woloskich. Zakladanie 100 kilometrowych wedrowek wiosenno-jesiennych ze stadami przez bezdroza puszcz pokrywajacych Polske, z odleglych Bieszczad lub okolic Rawy Ruskiej tylko do rejonu Dolnego Sanu, to bledna hipoteza. To bylo i jescze jest niemozliwe. Stada w czasie tak dalekich wedrowek bylyby potopione w wezbranych strumieniach i rzekach lub wyzdychaly by wskutek przeziebien i wycienczenia dluga wedrowka. Przy tej hipotezie, nie wyjasnia sie takze, jak karmiono wedrujace stada, bo miejscowa ludnosc chyba nie zgadzala sie na bezplatne popasy na ich polach i lakach oraz w jaki sposob regulowano obowiazkowe wtedy oplaty mostowe na wiekszych rzekach, bedace powaznym zrodlem dochodow krolewskich. Nazwisko Woloch odnotowane w starych dokumentach, prawie nie wystepuje w okolicach Dolnego Sanu i nie nalezy go wiazac z staropolskimi, miejscowymi nazwiskami Wolosz i Woloszyn / = syn Wolosza/. Roznica w etymologii nazwisk Wolosz i Woloch, jednoznacznie pozwala na odrzucenie opowiesci o osadnictwie pasterzy woloskich czyli wolochow, w okolicach Dolnego Sanu. Zatem moj pradziad Woloszyn nie byl potomkiem wolocha - pasterza woloskiego, ale jest potomkiem Wolosza ze slowianskiego plemienia Ledzian.

Dodam, ze wg Lustracji krolewszczyzn woj. sandomierskiego z 1744, kilku kmieci w Jastkowicach nosi nazwisko Woloszyn, a Jedrzej Woloszyn i Szymon Woloszyn sa wlascicielami barci woloszynskiej, ktora byla zalazkiem
obecnej, lesnej osady Woloszyny.

Nazwisko 'Wołoszyn'[wg K. Rymuta] najczęściej występuje w:
1.Nisko (584)
2.Stalowa Wola (319)
3.Bolesławiec (290)
4.Kraśnik (230)
5.Przeworsk (207)
6.Biłgoraj (191)
7.Tomaszów Lubelski (157)

Z powazaniem
Wladyslaw Moskal
wilk_magdalena - 28-09-2016 - 09:54
Temat postu:
Witam

Powracam do nazwiska Wołoszynowicz. Czy wiedza Władysława rzuca nowe światło rozważań? Stare nazwisko występujące na dawnych terenach Rzeczpospolitej (obecnie Ukraina Zachodnia).

Pozdrawiam

Magda
KarwalskaJustyna - 28-09-2016 - 10:07
Temat postu:
Proszę o próbę wyjaśnienia nazwisk:
1. Bartel
2. Coiński/Coińska
3. Lelit

Napisalam jeszcze raz, by było to wyraźniejsze Wink
Szuwar - 28-09-2016 - 10:15
Temat postu:
Gashlug napisał:
Bardzo proszę o próbę wyjaśnienia pochodzenia dość trudnych nazwisk:

1. Badowiec
2. Sterkowski
3. Płaza
4. Ochab
5. Łoboda
6. Terc


Z góry dziękuję


Odnośnie nazwiska Badowiec - Nazwiska Podlaskie


Cytat
,,Nazwiska ukraińskie mają dość rozgałęzioną morfologię. Tworzono je przy pomocy dużej ilości przyrostków, takich jak chociażby -ko (-ко), -ij (-ій), -ec (-ець), -acz (-ач), -uch, -ucha (-ух, -ухa), -no (-но), -ak (-ак), -acz (-ач), -ło (-ло), -jło (-йло) -in (-ін, -ин), choć akurat ten ostatni sufiks jest charakterystyczny dla nazwisk rosyjskich (podobnie jak -ow i -ew). Przykłady nazwisk z takimi przyrostkami znajdziemy również na Podlasiu: Czapko, Gajko, Kośko, Poskrobko, Żmieńko (od жменя – garść), Badowiec, Sutyniec, Dyrkacz,,

proszę tu jest wszystko albo prawie wszystko

Podlaskie nazwiska


http://nadbuhom.pl/art_2545.html

Nazwisko jest bez wątpienia pochodzenia ukraińskiego

w/g opracowania etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997


Badowiec - od badać ‘szukać, pytać, poznawać’. ?
Gawroński_Zbigniew - 28-09-2016 - 11:46
Temat postu:
Cytat:

Фамилия Бадовец имеет топонимическое происхождение и восходит к именованию выходца из украинского села Бадово. На топонимическое происхождение фамилии указывает, в частности, суффикс –ец.

В свою очередь, название села произошло от имени его владельца – помещика Бадова. Эта фамилия происходит от прозвища Бад, которое восходит к аналогичному нарицательному. «Бад» в украинском языке относится к профессиональным именованиям и обозначает овцевода в Карпатских горах. Карпатские горы представляют собой горную цепь, расположенную на территории Словакии, Венгрии, Польши, Украины, Румынии, Сербии. , со временем получил фамилию Бадовец.


Tłumacząc mniej wiecej. Nazwisko Badowiec pochodzi od wsi Badowo, sama wieś pochodzi od nazwiska Badow. To z kolei nazwisko pochodzi od przezwiska określającego zawód wykonywany tj. hodowcy owiec. O ile dobrze rozumiem to taki ukraiński/karpacki baca. Cool
ROMAN_B - 28-09-2016 - 13:05
Temat postu: Re: Władysław Moskal.
Dzień Dobry.
Panie Władysławie,
nie mam nic naprzeciw, że włączył się Pan do dyskusji o nazwisku Wołos vel Wołosz. Przedstawiona przez Pana geneza rzuca więcej światła na ewentualne pochodzenie tego nazwiska. Czy zaproponowana przeze mnie hipotetyczna etymologia nazwiska Wołos vel Wołosz jest tą właściwą, tego nie wiem i chyba nie mogę wiedzieć. To stwierdzenie opieram na słowach profesora Kazimierza Rymuta, który pisał w jednej ze swoich prac: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Słowa profesora mówią wszystko. Tak więc każdy z nas może mieć rację co do genezy tego konkretnego nazwiska lub/i nie może mieć tej racji. Jaka jest właściwa geneza tego nazwiska oczywiście nie wiem ponieważ nie znam historii tej pierwszej osoby, która tak się nazywała lub została nazwana. Zatem, moje spojrzenie na ewentualne pochodzenie tego nazwiska jest czysto teoretyczne i jak każda teoria podlega weryfikacji. Szukając kiedyś informacji o etymologii własnego nazwiska [ w dzisiejszym brzmieniu i zapisie graficznym ], które jest dość licznie reprezentowane w dzisiejszej Polsce, osób o tym nazwisku jest kilkanaście tysięcy, znalazłem kilka opracowań na temat jego pochodzenia. W zasadzie wszystkie znane mi opracowania o moim nazwisku mówią o przynajmniej trzech genezach jego powstania, różni je tylko to czy jest ono pochodzenia odmiejscowego [ typ szlachecki lub nieszlachecki ] czy strukturalnego. Prowadząc kwerendę genealogiczną, zagłębiając się w historię mojej rodziny, natrafiałem na różne zapisy graficzne, w tym oboczności fonetyczne, nazwiska członków mojej rodziny. Najbardziej ciekawe były te pisane po łacinie bo na drugi rzut oka a już na trzeci wywracały do góry nogami moje wyobrażenie o jego pochodzeniu. Literalny zapis nazwisk dawał mi różne znaczenia nazwiska. Za każdym razem gdy natrafiałem na inną formę zapisu nazwiska starałem się zgłębić jego słowotwórczą genezę i porównać ją z innymi późniejszymi formami nazwiska. Przez około 300 lat członkowie mojej rodziny mieszkali mniej więcej na jednym obszarze ale jeden z nich, żyjący 256 lat temu co kilka lat zmieniał miejsce zamieszkania a jego nazwisko zawsze było tak samo zapisywane graficznie [ a tym samym jego brzmienie było takie samo ] w księgach różnych parafii. Ta informacja pozwoliła mi na ujednoznacznienie nazwiska co do jego formy graficznej i jego etymologii ale niedawno odkryte informacje o łacińskim zapisie nazwiska jego ojca nieco zasnuwają mgłą prawdziwe nazwisko a tym samym jego etymologię. Natomiast miejsce jego zamieszkania sugerowałoby, iż nie pochodził on z tego miejsca i nazwisko nie ma nic wspólnego z nazwą tej miejscowości. Co prawda w szeroko rozumianej okolicy jest miejscowość o nazwie, która by odpowiadała nazwisku. Chyba jeszcze długa droga przede mną?

Pozdrawiam – Roman.
Litwos - 28-09-2016 - 20:32
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Litwos napisał:
Witam,

poprosze o pochodzenie nastepujacych nazwisk:

1. Respondowski, Respondek, Respond
2. Czeszka

Dziekuje z gory.


U Rymuta oczywiście - jak łatwo się domyślić - pierwsze trzy nazwiska od respondować = odpowiadać na pytania, pochodzą.

Czeszka to zdrobnienie od imienia Czesław.

Ja mam pewne wątpliwości odnośnie nazwisk Respondo-podobnych. Jednak uwzględniłbym również etymologię od "techniki" śpiewania: responsorium, czyli śpiewania na zasadzie dialogu. (Tak obecnie śpiewa się Liturgię Godzin i psalm na Mszy)


Zbigniewie,

dziekuje bardzo.

Ciekawe jak powstalo nazwisko Respondowski - jezeli nie od miejscowosci, to kto byl pierwszym "odpowiadajacym" Smile

Dzisiaj najwiecej Respondkow, jest na Slasku i okolicach Czestochowy - moze rzeczywiscie ma zrodlo koscielne.
Gawroński_Zbigniew - 28-09-2016 - 22:08
Temat postu:
Panie Robercie. Ja wczoraj w pierwszej chwili pomyślałem że jest to wariant nazwiska Rospondek. Onegdaj był zdaje się taki bardzo znany biskup muzykant na Ślasku. Patrzę ja sobie na rozmieszczenie nazwisk a tu kicha. Respondkopodobnych nazwisk jest po kilkaset w Polsce i Niemczech a Rospondkopodobnych - kilkanaście na całym świecie. I by było trudniej Rospondek zupełnie co innego w sobie zawiera.

Niestety nie pomogę panu w szukaniu tropów odkościelnych (jakiegoś stałego chóru, stałej organizacji w parafii itp, która obok jakiejś tam roboty miała w statucie śpiewanie psalmów), choć jak dla mnie są one bardzo spójne. Takich organizacji było od groma.

-=-=-=-=-=-=-=-
-=-=-=-=-=

Wracając do wczorajszych nazwisk.

Nazwisko Sterkowski. Najprościej jest je wyprowadzić od nazwy miejscowości Sterkowiec koło Brzeska. Chyba jednak jest to spolszczone nazwisko ukraińskie Стерк = „biały żuraw”, dla odmiany na rosyjskojęzycznym Powołżu стьркъ to bocian biały. Nie da się nie zauważyć, że obydwie nazwy korespondują z niemiecka nazwą bociana: Storch. Sterk to również zatwar, gatunek ślazu, pospolita roslina tworząca charakterystyczne dla dzikich pól zarośla na stepie.


Nazwisko Płaza. Wygląda na nazwisko odmiejscowe albo przezwiskowe. Wśród najstarszych zanotowanych pojawia się „Zawisza z Płazy” w 1389 roku i Zawisza Płaski z roku 1428, Jackon z Rudna zwany Płazą, Mikołaj Płaza ze Szczuchowicz, Mikołaj Płaza z Płazy - wszystkie zanotowane w tym samym okresie czasu, na przełomie 14 i 15 wieku. Być może nazwisko koresponduje z niemieckimi nazwiskami z grupy Plass/Plasse, tj. nazwiskami od miejsca zamieszkania w mieście = „rynek miejski” w językach dolnoniemieckich.

Nazwisko Ochab. To jakaś ryba żyjąca w trzęsawiskach albo samo trzęsawisko, bagno w jednym z dialektów w języku ukraińskim. Tak podpowiada Rymut i słownik warszawski. Szkopuł w tym, że w indeksach nazwisk ukraińskich nazwisko Ochab nie występuje.

Moim zdaniem równie rozsądne jest rozpatrzenie pochodzenia nazwiska od innych dialektowych znaczeń słowa ochab, mianowicie:
1. ochab to lewa strona przy bruździe wyorywanej przez pług. Pług odwraca skibę w prawo, a po lewej zostaje taka pionowa jakby „skarpa”.
2. ochab to przezwisko na leniucha, obiboka. Usłyszeć Ты, охабе! to nic przyjemnego.
3. ochab/ochabień - uroczysta strojna wierzchnia szata w kształcie kaftana noszona przez bojarów i ich dworzan od 15 do 17 wieku. Najczęściej z atłasu, aksamitu z naszywanymi cekinami z charakterystycznymi kanciastymi połami sięgającymi do połowy łydki i długimi wąskimi rękawami.
4. ochaby - gnijące powalone drzewa w lesie.
5. ochab - wspomniana ryba, nie wiem jaka.
6. ochab - wspomniane bagno, trzęsawisko.

Nazwisko Łoboda. To komosa, lebioda, pospolite zielsko. Nazwisko notowane od 1382 roku.

Nazwisko Terc. Najtrudniejsze zdecydowanie do interpretacji nazwisko. Zdaniem Rymuta pochodzi od imienia/nazwiska Tercjan. Więcej nic nie wymyślę.
Litwos - 28-09-2016 - 23:23
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Panie Robercie. Ja wczoraj w pierwszej chwili pomyślałem że jest to wariant nazwiska Rospondek. Onegdaj był zdaje się taki bardzo znany biskup muzykant na Ślasku. Patrzę ja sobie na rozmieszczenie nazwisk a tu kicha. Respondkopodobnych nazwisk jest po kilkaset w Polsce i Niemczech a Rospondkopodobnych - kilkanaście na całym świecie. I by było trudniej Rospondek zupełnie co innego w sobie zawiera.

Niestety nie pomogę panu w szukaniu tropów odkościelnych (jakiegoś stałego chóru, stałej organizacji w parafii itp, która obok jakiejś tam roboty miała w statucie śpiewanie psalmów), choć jak dla mnie są one bardzo spójne. Takich organizacji było od groma.


Zbigniewie,

dziekuje, co do rozmieszczenia nazwisk, prosze zerknac tutaj:

Respondek:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/respondek.html

Respond:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/respond.html

Respondowski:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... owski.html

Respond i Respondowski, wydaja sie byc "odlamkami" - a zrodlem Respondek.
Gawroński_Zbigniew - 29-09-2016 - 00:14
Temat postu:
Ja korzystam najczęściej z tej wyszukiwarki: http://forebears.co.uk/surnames/respondek Pokazuje jedynie wg krajów ale chyba wszystko.
Piotrek_Kodym - 29-09-2016 - 00:24
Temat postu: KODYM - pochodzenie nazwiska.
Witam! Próbuję - póki co bezskutecznie - dowiedzieć się skąd pochodzi nazwisko KODYM. Wiem, że największe "zagęszczenie" tego nazwiska jest w Korytnicy pow. Węgrów, stamtąd też pochodzi moja rodzina (po mieczu). Za wszelkie informacje i podpowiedzi z góry dziękuję!

* Moderacja Proszę nie tworzyć nowych tematów jeśli podobny już istnieje - ten zostanie przeniesiony (JarekK)
Wladyslaw_Moskal - 29-09-2016 - 00:28
Temat postu:
wilk_magdalena napisał:
Witam

Powracam do nazwiska Wołoszynowicz. Czy wiedza Władysława rzuca nowe światło rozważań? Stare nazwisko występujące na dawnych terenach Rzeczpospolitej (obecnie Ukraina Zachodnia).

Pozdrawiam

Magda

----------------------------------------------------------------------------------
Pani Magdo,

ehh ...tam, wiedza? Prawda jest ze na poczatku lat 60-tych w Biblotece
Jagiellonskiej szukalem informacji o pochodzeniu mojego nazwiska.
Jak powiedzialem jak sie nazywam i skad pochodze, starsza, mila pani
usmiechnela sie i powiedziala ...polowa mojej rodziny to Moskale,
od stuleci mieszkancy okolic Krakowa. Dostalem jakies stare ksiegi
gdzie byly zakladki przy wiadomosciach o Moskalach ... i tak sie zaczela
moja przygoda z genealogia.

Calkowicie zgadzam sie z Pani stwierdzeniem, ze nazwisko Woloszynowicz
jest starym, polskim nazwiskiem .

Nazwisko to podwaja "synowosc" w swoich czlonach;
Wołoszyn - to juz syn Wolosza, a nie Wołocha,
a Wołoszynowicz, dzieki koncowce "-wicz" wskazuje, ze jeszcze "dodatkowo"
byl synem Wołoszyna .

Bo krolewicz to .. syn krola.

Podobnie zbudowane jest nazwisko Sienkiewicz.
Wg prof. K.Rymuta w 1426 odnotowano nazwisko Sienko jako zdrobnienie
pochodzace od imienia Siemion. Ale Sienko mogl byc tez synem Siemiona.
W 1736 odnotowano nazwisko Sienkiewicz, ktore nosil juz syn Sienko.

Takze podobnie powstalo unikalne nazwisko Antoszczyszyn. Antoszczyk, czyli
syn Antoniego i Antoszczyszyn, czyli syn Antoszczyka.


Pozdrawiam,
Wladyslaw Moskal
PS
Przepraszam, ze nie uzywam polskich czcionek - mieszkam za Oceanem.
ROMAN_B - 29-09-2016 - 21:29
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Witaj Magdo.
W pierwszym Twoim poście pytałaś o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Wołoszynowicz i określiłaś, że nazwisko występowało na dawnych Kresach Polski, obecnie Ukraina zachodnia. Na twoje pytanie odpowiedziałem Ci w sposób następujący: „Nazwisko Wołoszynowicz powstało poprzez dodanie do tematu nazwiska, którym jest wyraz „Wołoszyn”, sufiksu –owicz ( Wołoszyn + owicz = Wołoszynowicz ). Wołoszyn jest to nazwa własna, określająca w języku polskim człowieka o narodowości Wołoskiej. Wołosi to lud wywodzący się z terenów dzisiejszej Rumunii i Mołdawii. W języku polskim Wołosi byli też nazywani: Wołoch, Wałach, Wołoszyn liczba mnoga Wołochy, Wołosi, Włoszy, Wałachy, Wałaszy, Wałasi, Wołosza, Wałasza oraz nazwa kraju Wołoszczyzna, Wałachy. Zatem nazwisko Wołoszynowicz należy do grupy nazwisk utworzonych od nazw etnicznych i narodowości, a także od miejsca pochodzenia, które również często wskazywało na etniczną przynależność użytkownika nazwiska. Format -owicz jest przyrostkiem patronimicznym ( odojcowskimi ) i wskazuje, że nazwa osobowa powstała od imienia ojca. Tak, więc Wołoszynowicz to syn Wołoszyna. Przyrostek -owicz w okresie staropolskim występował w postaci -owic ( np. Wołoszynowic = Wołoszyn + owic ). Przedrostek -owicz”, -ewicz wskazuje, że nazwisko Wołoszynowicz może mieć pochodzenie polskie lub rusińskie ( białorusko – ukraińskie ). Pierwotnie, typowo polskimi sufiksami w nazwiskach są końcówki: -owic” i -ewic. Natomiast, nazwiska zakończone sufiksami -owycz” i -ewycz jednoznacznie wskazują na ich ukraińskie pochodzenie. Na przestrzeni czasu i pod wpływem różnych czynników nazwiska polskie i białorusko – ukraińskie zakończone sufiksem -owic, -ewic, -owycz i -ewycz zaczęły mieć takie same końcówki, to jest -owicz lub -ewicz. To spowodowało, że obecnie trudno jest ustalić jakie mają pochodzenie.”.
Rozszerzę moją wypowiedź o kilka elementów. Nazwisko Wołoszynowicz jest nazwą osobową ,w której można wyróżnić więcej niż jeden sufiks, to jest przyrostek -yn oraz -owicz. Rdzeniem jest temat Wołosz [ Wołosz + yn + owicz = Wołoszynowicz ]. O sufiksie -owicz przeczytasz powyżej. Dawny przyrostek -yn [ -in ] określał przynależność. Tak więc należał on też do grupy formatów patronimicznych. Wołoszyn to syn Wołasza [ ojciec Wołosz, syn Wołoszyn ]. Zatem, Wołoszynowicz to syn Wołoszyna. Nazwisko Wołoszynowicz jest ciekawą dwuprzyrostkową konstrukcją. Można ją odczytać w następujący sposób: Wołoszynowicz < Wołoszyn < Wołosz. Takie nazwisko wskazuje z jakiego rodu pochodzi [ przynależy ] mężczyzna – gdy mówił o sobie: Ja, Wołoszynowicz, mój ojciec to Wołoszyn a mój dziad Wołosz. Tak więc każdy w dawnych czasach wiedział kto z jakiego rodu [ rodziny ] lub od kogo pochodzi lub/i czyim jest synem i wnukiem.
Zatem mechanizm [ schemat ] powstania nazwiska Wołoszynowicz wydaje się jasny i przejrzysty. Pozostaje ustalić co znaczy miano Wołosz. O pierwszym jego znaczeniu napisałem w moim pierwszym poście. O innych możliwych podstawach powstania nazwiska napisał pan Zbigniew oraz pan Władysław. Ja, zaproponuję Ci jeszcze jedno możliwe pochodzenie miana Wołosz.
Magdo wspomniałaś, że nazwisko Wołoszynowicz występowało na obszarach dzisiejszej Ukrainy [ dawne Kresy Polskie ]. Dawne kresy to obszar gdzie przenikały się różne kultury, mówiono różnymi językami. Gdy Polak mówił do Ukraińca lub Białorusina mówił ono jego imię po polsku a gdy Ukrainiec czy Białorusin do Polaka to mówił jego imię po Ukraińsku lub Białorusku. Te same imiona na tym terenie występowały w kilku wariantach, przy czym niektóre z nich powstały pod wpływem gwar wschodniosłowiańskich. Imiona pochodziły też z systemu imiennego Kościoła prawosławnego. Imiona takie nie były chętnie używane przez ludność katolicką, o czym świadczyły ich wschodniosłowiańskie odpowiedniki. Imieniem takim jest cerkiewne imię Власий, w potocznej formie Влас, które po polsku brzmi i pisze się Wołosz. Tak więc odnalazł się kolejny rdzeń od którego mogło powstać nazwisko Wołosz > Wołoszyn > Wołoszynowicz.
Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Niestety nie znam historii osoby, która nazywała się Wołoszynowicz. Nie jest mi wiadomo z jakiego kręgu narodowościowego, językowego, religijnego pochodziła ta osoba oraz jej przodkowie, w szczególności ta, która nosiła imię [ nazwisko, przezwisko ] Wołosz. Jedyna informacja co wiemy to taka, że nazwisko Wołoszynowicz występowało na obszarach dzisiejszej Ukrainy Zachodniej. Ta informacja może prowadzić do konkluzji, że nazwisko to może mieć korzenie wschodniosłowiańskie a nazwisko Wołoszynowicz może pochodzić od cerkiewnego imienia Власий [ Влас ], które Polska forma to Wołosz.
Na koniec dodam, że na obszarze dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego [ mniej więcej dawne Kresy Polski ] był używany w mowie i piśmie język ruski jako urzędowy. Pod koniec XVII wieku język ruski był w administracji Wielkiego Księstwa już od kilkudziesięciu lat nieużywany, choć dopiero w 1699 został oficjalnie zastąpiony przez język polski. Postępująca polonizacja wyrugowała w XVII wieku ruski język literacki, co spowodowało, że język ten istniał tylko w postaci dialektów i aż do XIX wieku był ograniczony przede wszystkim do środowisk wiejskich. Wniosek jest taki, że mówiono na obszarach wiejskich językiem ruskim a wszelkie dokumenty, w tym metryki kościelne, były sporządzane w języku polskim. Tak więc nazwisko Wołoszynowicz jest nazwiskiem zapisanym w języku polskim a czy jego nosiciel był Rusinem [ Ukraińcem, Białorusinem, Łemkiem, Bojkiem, Hucułem ] czy Polakiem tego nie wiem.

To tylko moje rozważania o możliwej etymologii nazwiska Wołoszynowicz.
Życzę owocnych badań nad pochodzeniem nazwiska Wołoszynowicz i osób je noszących, w tym i ich przodków o imieniu czy nazwisku [ przezwisku ] Wołosz.

Pozdrawiam – Roman.
Wladyslaw_Moskal - 30-09-2016 - 03:59
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Panie Romanie,

chociaz Pana wpis jest dla Pan Magdy, pozwoli Pan, ze z niego skorzystam serdecznie dziekujac.

Przez kilka dni bede zajety, ale chcialbym pozniej Pana prosic o uwagi o moim nazwisku Moskal.

Czy zgodzi sie Pan poswiecic mi troche czsu ?

Z uklonami,
Wladyslaw Moskal
wilk_magdalena - 30-09-2016 - 10:58
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Witam

Jest dla mnie wielką przyjemnością czytanie każdego słowa.
Dziękuję Władysławie i Romanie za nowe informacje o etymologii tego nazwiska.

Pozdrawiam

Magda
Gashlug - 30-09-2016 - 19:41
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Bardzo serdecznie dziękuję wszystkim za pomoc Smile
Gawroński_Zbigniew - 30-09-2016 - 21:24
Temat postu:
Odnośnie nazwiska Kodym.

Rosyjski portal etymologii nazwiska podaje co następuje: Фамилия Кодымская зародилась из Шумилино (Беларусь). В постановлениях поселения Киев - пильщик Алексей Кодымская (1791). Написание - Kodymskaia или прозвание Кодымск, а нация Швед в 85% случаях.

Przekopałem pół internetu, by potwierdzić, albo wykluczyć ten trop. Wygląda na to, że nazwisko to najbardziej popularne w Polsce i Austrii ma, zgodne z sugestią Rymuta, pochodzenie od imienia Nikodem.
kar102030 - 30-09-2016 - 21:33
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Kardela
Witam,
Czy nazwisko Kardela jest nazwiskiem pochodzenie obcego? Jeśli tak, to skąd? Z góry dziękuję

Pozdrawiam
Krzysztof
Piotrek_Kodym - 30-09-2016 - 22:08
Temat postu: KODYM - pochodzenie nazwiska.
Witam serdecznie! Od dłuższego czasu próbuję doszukać się pochodzenia mojego nazwiska - Kodym. Wiem, że występuje ono na terenach Czech, ale konkretnych informacji nie udało mi się odnaleźć.
W Polsce największe skupisko osób o tym nazwisku znajduje się na terenie gm. Korytnica pow. Węgrów. Stamtąd z resztą pochodzi mój dziadek...
Za wszelką pomoc z góry dziękuję!

* Moderacja Proszę nie tworzyć nowych tematów jeśli podobny już istnieje. Ten zostanie przeniesiony (JarekK)
Gawroński_Zbigniew - 30-09-2016 - 22:42
Temat postu:
http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 290#341290
ROMAN_B - 01-10-2016 - 12:34
Temat postu: Re: KODYM - pochodzenie nazwiska.
Dzień Dobry.

Zgadzam się z p. Zbigniewem, że nazwisko Kodym pochodzi od imienia Nikodem.
Dodam od siebie, że nazwisko Kodym obok takich nazwisk jak Kodeš, Kodet pochodzi od imienia Nikodem. Czeskie nazwiska powstają też o zdrobnień. Zdrobnieniami imienia Nikodem są czeskie formy Kodým, Kodeš, Kodet, które zarazem są nazwiskami.

Pozdrawiam – Roman.
wilk_magdalena - 06-10-2016 - 13:04
Temat postu: Wołoszynowicz
Witam

Wołoszynowicz, syn Wołoszyna, wnuk Wołosza wyodrębnia swoją rozpoznawalność. Czy można przyjąć, że w XV wieku dodaje do członu Wołoszyn końcówkę -owicz.
_________________

W Rosji od XV wieku, za szczególny przywilej uznawano dodanie do imienia ojca, końcówki -icz. Czy mam rozumieć, że nazwiska zakończone na -icz były przywilejem i nie każdy mógł taką formę nazwiska nosić. Jak to się ma do nazwiska Wołoszynowicz.
____________________

Badacze zaliczają Lędzian do plemion Polskich a nie ogólnikowo tylko do słowiańskich. Sam rusiński Nestor nazywa Lędzian - Lachami - Polakami.


Pozdrawiam

Magda
Wenecki_Przemysław - 08-10-2016 - 20:07
Temat postu:
Witam serdecznie,

Proszę o pomoc w zlokalizowaniu nazwiska Weneczuk, Wenenczuk. Nazwisko moje przechodziło wiele transformacji/wariacji na przestrzeni wieków co jest rzeczą normalną, niestety zatrzymałem się na przełomie osiemnastego dziewiętnastego roku i podejrzewam iż mój przodek mógł przybyć na ziemie lubelskie z kresów?

Dziękuję z góry za pomoc.
Wladyslaw_Moskal - 10-10-2016 - 18:53
Temat postu:
Wenecki_Przemysław napisał:

Witam serdecznie,
Proszę o pomoc w zlokalizowaniu nazwiska Weneczuk, Wenenczuk. Nazwisko moje przechodziło wiele transformacji/wariacji na przestrzeni wieków co jest rzeczą normalną, niestety zatrzymałem się na przełomie osiemnastego dziewiętnastego roku i podejrzewam iż mój przodek mógł przybyć na ziemie lubelskie z kresów?
Dziękuję z góry za pomoc.

______________________________

Witam,

wg internetowej wersji "Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych" pod red. Prof. Kazimierza Rymuta, wydanego w wersji tradycyjnej przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie nazwisko
Wenenczuk nie wystepuje w Polsce.

Słownik prezentuje występowanie nazwisk w Polsce na początku lat 90-tych XX wieku. Dane zostały zaczerpnięte z systemu PESEL. Obok nazwiska występuje liczba osób żyjących w momencie pobierania danych z bazy PESEL wraz z podziałem geograficznym wg województw (układ 49 województw sprzed 1998).

Slownik jest dostepny w serwisie heraldyczno-genealogicznym Domu Polonii w Pułtusku;

http://herby.com.pl/

Nazwisko Weneczuk bylo i jest bardzo rzadkim nazwiskiem a wszyscy posiadajacy to nazwisko moga byc krewnymi.

Po wpisaniu w okienko;
wene*
otrzymasz takie dane;

Wenecki 236 Wa:8, By:18, Ch:11, El:1, Gd:5, Go:1, JG:4, Ka:11, Ki:3, Ko:1, Lg:1, Lu:5, Ło:5, Łd:38, NS:2, Ol:1, Op:2, Pt:28, Po:6, Sd:3, Sk:12, Sł:1, Sz:5, Wb:9, Wł:48, Wr:7
Wenecko 1 NS:1
Weneczuk 11 Kr:6, Op:5

Bardziej szczegolowe dane o rozmieszczeniu nazwiska wg powiatow znajdziesz tutaj;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/weneczuk.html
Chyba ci z Opola, zmienili nazwisko.

Pozdrawiam
Wenecki_Przemysław - 10-10-2016 - 20:35
Temat postu:
Witam,

Bardzo dziękuję za odpowiedź, nie znałem tej strony. Na tą chwilę wiem iż moja rodzina powinna nosić nazwisko Weneczuk bo takie nosił najstarszy z rodu jakiego odnalazłem, względnie Wenenczuk, które z czasem przeistoczyło się w Wenczuk/Wentczuk. Nazwisko Wenecki w mojej rodzinie pojawiło się dopiero u prapra dziadka. Znalazłem również osoby które wyemigrowały do USA o nazwisku Weneczuk z ziem polskich, austriackich i niemieckich. Bardzo prawdopodobne iż to potomkowie mych pradziadów, jak słusznie zauważyłeś. Jeszcze raz dziękuję za odpowiedź i ukazanie wartościowej strony, z której na pewno jeszcze skorzystam przy odnajdowaniu przodków z innej gałęzi mej rodziny.

Pozdrawiam.
Gawroński_Zbigniew - 10-10-2016 - 20:50
Temat postu:
Sama etymologia nazwiska jest piekielnie trudna. Zbieram materiał aby cokolwiek sensownie opisać. Jedno powiem już teraz. Nazwisko Wenecki i Wenenczuk/ak i oboczności jedno i to samo oznaczały: Wieniec laurowy = koronę na głowie i imię starosłowiańskie od tego pochodzące znane od południa słowiańszczyzny po wszystkie jej północne krańce. Właśnie tu jest clou.

Troszkę cierpliwości jeszcze poproszę. Mam szczyt sezonu i zapierniczam w warsztacie aż się kurzy. Nie bardzo mam siłę wieczorami klepać coś więcej.

Rymut oczywiście nazwisko wywodzi, nie wnikając w szczegóły, od Wenecji i nic więcej.
Wenecki_Przemysław - 10-10-2016 - 22:47
Temat postu:
Wielce mnie to cieszy, ponieważ bardzo to pasuje do mego słowiańskiego imienia Smile

Dziękuję z góry za pomoc oraz za poświęcony czas!
Gawroński_Zbigniew - 10-10-2016 - 23:09
Temat postu:
Rosyjska, w dialekcie mokszańskim tj. znad rzeki Mokszy łódka do pływania po rzece nazywała się i nazywa: веньч (fonet: wiencz'), a веньчук to ten, który ma łódkę.

Natomiast w Mordowii Веньчак/Веньчук to bardzo popularne imię. To od imienia Веня (Wienia) , które błędnie, co wykażę później zinterpretowano jako pochodzące od Венямин (Wieniamin) = Beniamin, albo od Wieniedikt = Benedykt.

Teraz czas na rys historii nazwiska z naciskiem na Kresy

Czeski zubożały książę Bronisław Rodniak miał tytuł "Wenc'ik", a za nim cały jego ród począwszy od połowy 17 wieku (dokładnie do roku 1658). Z powodu „miłości panującej” wśród Habsburgów w końcówce ich panowania z jakiegoś powodu Wenc'ikowie uciekli w kilkanaście rodzin do carskiej Rosji. Tę ścieżkę należało by dokładnie prześledzić po herbarzach, nazwach wiosek itp. Bardzo trudno jest cokolwiek o tym protoplaście jak i o całym rodzi znaleźć. Ja posiłkuję się stronami rosyjskojęzycznymi, którym jednak trzeba odjąć sporo procent zaufania.

Pytanie tylko czy nazwisko, grupa nazwisk Weneczuk jest tożsame z Wienczakiem i Weneckim i całą grupą nazwisk podobnych. Moim zdaniem jest. Nazwisko, albo raczej imię z którego powstało nazwisko w stu odmianach ma korzenie wczesnosłowiańskie.

Pozwolę sobie zacząć od… angielskojęzycznej Wikipedii. Pod hasłem Wenecja w dziale : etymologia czytamy: The name Venetia, however, derives from the Roman name for the people known as the Veneti, and called by the Greeks Eneti (Ἐνετοί). The meaning of the word is uncertain, although there are other Indo-European tribes with similar-sounding names, such as the Celtic Veneti, Baltic Veneti, and the Slavic Wends. Linguists suggest that the name is based on an Indo-European root *wen ("love"), so that *wenetoi would mean "beloved", "lovable", or "friendly". A connection with the Latin word venetus, meaning the color 'sea-blue', is also possible.
“Ukochany, sympatyczny, przyjazny” = Wened. Wenedowie pojawili się jako lud i nie znikli w historii. Przekształcili się w dobrze nam znanych Słowian. Pozostały po nich jednak najliczniej tam gdzie najdłużej zachowały się pogańskie zwyczaje i rytuały liczne zabytki zachowań folklorystycznych, byśmy dzisiaj powiedzieli a w istocie rytuałów przyzywających szczęścia, miłości, powodzenia i wszystkiego o co w takich rytuałach magicznych się zabiegało i miejscami do dziś zabiega. Myli się angielska wiki pisząc o etymologii słowa Wenecja. Wieniec jest kluczem do nazwy, wieniec zakładany na głowę w rytuałach. Słowo to w przeszłości miało ciut inne znaczenie, mianowicie: pierścień, obręcz w sensie królewskie nakrycie głowy. Naturalnie chłop z Powołża czy z innego Wolina, czy Istrii nie zakładał na głowę korony królewskiej, ale splatał wieniec z roślin, którym przypisywano magiczną siłę i taki noszono na głowie, a później gdzieś w zawiniątku, ukryty, aby chronił przed złem, chorobami i wszelkiej maści złym wpływem i złymi mocami. Wieniec, Wiena, Wiencz, Wieńczysław, Wacław i kilkanaście podobnych stało się popularnymi imionami nadawanymi dzieciom, gdzie przez ich nadanie jakoby przesuwano życzenie błogosławieństwa z rytualnego znaku na samo słowo. Jak większość imion słowiańskich mają one charakter życzeniowy i można je „tłumaczyć” na współczesny polski mniej więcej tak; „bądź ukoronowany szczęściem, zdrowiem pomyślnością, przyjaźnią, czym tam jeszcze trzeba. Nadając dziecku imię „Wenecja” (Wieniec) rodzice pragnęli przysposobić mu dobrego samopoczucia i szczęścia, sukcesów w rodzinie i gospodarstwie, a także starali się chronić je przed działaniem złych sił.

Podsumowanie. Moim zdaniem etymologia nazwiska jest jednoznaczna. Natomiast o regionie skąd rodzina może pochodzić nie da się sensownie nic powiedzieć. Czy wskazany ślad Rodniaków/Wenc’ików i drugi z Powołża jest sensowny, czy nazwisko jest tak powszechne, że taki ślad nic nie znaczy trudno cokolwiek rozsądzić. Sam kształt zapisu „Weneczuk” sugeruje pochodzenie kresowe. Jednak jak wykazałem wyżej, może to być tylko forma zapisu odzwierciedlająca lokalne formy językowe Słowiańszczyzny.

Uwaga ostatnia. Mieliśmy powyżej okazje zobaczyć ciekawe zjawisko wchłonięcia przez chrześcijaństwo słowiańskiego imienia tak skutecznie, że na pierwszy rzut oka wydaje się to naturalne i oczywiste.

Sam będący potomkiem Białochorwatów, pozdrawiam prawdziwego Weneda na pokładzie.
Christian_Orpel - 10-10-2016 - 23:49
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:

Wieniec, Wiena, Wiencz, Wieńczysław, Wacław i kilkanaście podobnych stało się popularnymi imionami nadawanymi dzieciom, gdzie przez ich nadanie jakoby przesuwano życzenie błogosławieństwa z rytualnego znaku na samo słowo. Jak większość imion słowiańskich mają one charakter życzeniowy i można je „tłumaczyć” na współczesny polski mniej więcej tak; „bądź ukoronowany szczęściem, zdrowiem pomyślnością, przyjaźnią, czym tam jeszcze trzeba. Nadając dziecku imię „Wenecja” (Wieniec) rodzice pragnęli przysposobić mu dobrego samopoczucia i szczęścia, sukcesów w rodzinie i gospodarstwie, a także starali się chronić je przed działaniem złych sił.


Józef Bubak uważa, że imię Wacław pochodzi od "więcej" i od "sława" .

Co do imienia Wieńczysław, pisze, że powstało od błędnego odczytania staropolskiego imienia Więcesław. "Jego znaczenie skojarzono z wyrazem pospolitym wieńczyć, lecz wyraz ten nie występował wśród elementów tworzących staropolskie imiona".

Gawroński_Zbigniew napisał:
Rymut oczywiście nazwisko wywodzi, nie wnikając w szczegóły, od Wenecji i nic więcej.


Rymut pisze jednak trochę więcej :

od n. m. Wenecja, por. wenetka "gatunek jabłek"

Pozdrawiam


Chrystian
Wenecki_Przemysław - 11-10-2016 - 00:06
Temat postu:
Dziękuję Ci raz jeszcze za poświęcony czas oraz za ogrom Twej pracy, tak bardzo ważnej dla moich skromnych początków jako genealoga. Bardzo dużo to dla mnie znaczy! Nie mogłem nawet przypuszczać, że tyle może skrywać moje nazwisko i niezwłocznie zabieram się do dalszej pracy.

Dziękuję za pozdrowienia.
Gawroński_Zbigniew - 11-10-2016 - 00:29
Temat postu:
Krystianie. Ja powyższych rzeczy też sam nie wymyśliłem. W istocie treści cytowałem rosyjskich akademików. Ja wiem o tym, ze oni mają pewne przegięcie panslawistyczne, ale komuś ufać trzeba.

W tej chwili nawet nie powiem ci z którego słownika korzystałem... Smile http://dic.academic.ru , a było ich kilka miedzy innymi z tej strony.

Cytat:
Не исключено, что фамилия Венцко происходит от мужского крестильного имени Венц, которое является уменьшительной формой имени Венцеслав, что в переводе с польского языка означает "венчанный славой"


No i komu tu wierzyć? Ruskie cytują polskie źródła pisząc to co i ja napisałem. to jednak szczegół. Pozdrawiam pięknie.

==-=-=--

edit: Coś skrypt nie widzi ruskich liter, muszę popoprawiać, żeby było widać bez głupot. Teraz chyba jest dobrze.
Litwos - 12-10-2016 - 23:10
Temat postu:
Witam,

Poprosze o nazwisko: Wierucki

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 13-10-2016 - 00:49
Temat postu:
W historycznej Polsce nazwisko Wierucki nie występuje. Bardzo podobne Wieruski to późne średniowiecze. I to jest dla mnie dziwne. Najprawdopodobniej nazwisko pochodzi od Wieruszów i od jednego z ich majątków.

Uwaga. Wierusz nie było najprawdopodobniej imieniem. Nie ma takiego imienia w żadnym dostępnym mi źródle. To co jest to 19-wieczne wymysły.

Współczesne brzmienie nazwiska zapewne pochodzić będzie od jakiejś wioski dzierżawnej należącej do Wieruszów. Problem w tym, że takich miejscowości jest sporo i nie potrafię przypiąć ni przyłatać gdzie szukać. (Wieruszów, Wieruszew, Wieruchów, to tylko niektóre.

Co znaczy i skąd wzięło się słowo "wierusz" na chwilę obecną nie wiem (ale się dowiem). Smile Nie pasuje mi wywód od "wierzenia".


[[hipoteza] możliwe, że "wierusz" oznacza "syn Wiary". Na całym Wschodzie funkcjonowały trzy imiona żeńskie Wiara (Wiera), Nadzieja (Nadieżda) i Mądrość (Sofia). Więcej po sprawdzeniu w późniejszym terminie.]

Pozdrawiam pięknie.
Wladyslaw_Moskal - 13-10-2016 - 06:51
Temat postu: Moskal - rozważania na temat pochodzenia nazwiska.
Pochodzenie nazwiska Moskal.

Pierwsze etymologiczne wskazowki o pochodzeniu nazwiska Moskal uzyskalem okolo 1962 roku od starszej biblotekarki w Biblotece Jagiellonskiej, ktora mocno podkreslila zwiazek nazwiska Moskal z "moskalem" - nazwa placka z maki owsianej, wypiekanego przez podhalanskich gorali, do dzis znanego jako "moskal" = przysmak zakopianski.

Slownikowe, pozniejsze powiazania nazwiska z przezwiskami dla rosyjskich zoldakow = "moskali", ich zarlocznoscia i innymi przywarami, nie maja etymologicznej wartosci. Nalezy wspomniec, ze Adam Mickiewicz uzywa takze slowa "Moskwicin" dla swoich rosyjskich przyjaciol.

Nazwisko Moskal powstalo juz przed 1389, skoro zostalo wzmiankowane pod ta data jako "Moskal de Strogoborzicz" [= Moskal ze Strogoborzicz] w "Slowniku staropolskich nazw osobowych" opracowanym pod redakcja W. Taszyckiego w 1971.

Niezwykle pomocnym w dalszych moich rozwazanich o nazwisku Moskal, jest "Słownik nazwisk używanych w Polsce na początku XXI wieku", opracowany na podstawie wszystkich nazwisk wg systemu PESEL z 2002 i wydany na CD przez prof. K. Rymuta w 2005. Chyba prawa autorskie zostaly sprzedane po smierci profesora i wykorzystane na stronie moikrewni.pl - zobacz wspolczesne rozmieszczenie nazwiska Moskal w Polsce;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/moskal.html

Potwierdzilo sie stwierdzenie biblotekarki z Bibloteki Jagiellonskiej, ze polowa jej krewnych o nazwisku Moskal pochodzi z okolic Krakowa i ze tutaj mieszkali od stuleci.

Niezwykle istotna okazuje sie informacja, ze pierwszy odnotowany Moskal pochodzil ze "Strogoborzicz", obecnie to wies Stręgoborzyce,pow. krakowski, gmina Igołomia-Wawrzeńczyce. A Igolomia slynie z zabytkow archeologicznych; na tym terenie odkryto dymarki do wytapiania zelaza pochodzace z I-II wieku naszej ery. Ówcześni kowale-hutnicy byli zapewne rzemieślnikami zawodowymi.

W Igolomi/Zofipolu i w Wawrzeńczycach odkryto ślady Celtów. Przybyli do Małopolski w celach pokojowych, reprezentowali wysoki poziom cywilizacji. Dzięki nim miejscowa ludność zaznajomiła się z szeregiem zdobyczy i udoskonaleń technicznych w zakresie wytwórczości rzemieślniczej (kowalstwo, hutnictwo, kołodziejstwo, bednarstwo, garncarstwo) oraz rolnictwa.

Skoro nazwisko Moskal przetrwalo w okolicy wiecej niz 600 lat, moze bylo uzywane juz ... 1000 lat wczesniej i nalezalo do przybylych tutaj Celtow ?

Zatem nazwisko nie pochodzi od placka, tylko placek zostal nazwany "moskalem",bo piekli go Celtowie/Moskale na goracej dymarce lub piecu garncarskim.

Drugie skupienie nazwiska Moskal wystepuje w rejonie Kielc i tutaj tez mamy slynne "swietokrzyskie dymarki" gdzie rozwoj wytopu żelaza, przypada na okres od I do III wieku nowej ery. Przypuszcza sie, ze świętokrzyscy hutnicy przynajmniej w I w. n.e. należeli do związku plemion lugijskich. Próby wiązania ich z Kotynami, ludem celtyckim , są mało prawdopodobne. Kotynowie zamieszkiwali na południe od ziem polskich, najprawdopodobniej na terenie obecnej Słowacji a osady kultury puchowskiej znane są też z południowej części Polski, zobacz;
http://dymarki.com/pl/strona-glowna/bad ... -i-kowale.

Trzecie skupisko nazwiska Moskal wystepuje w okolicach Dolnego Sanu. Tutaj tez istnieja dwie osady o nazwie Moskale. Jedna obecnie jako osiedle Moskale wchodzi w sklad miasta Nisko, druga osada tez o nazwie Moskale lezy na terenie gminy Pysznica i jest pozostaloscia rudnicy/kuzni nad rzeka Bukowa i z ta rudnica zwiazani byli moi przodkowie.

Wg ksiazki ks.W.Gaja-Piotrowskiego "Zanim powstala Stalowa Wola" 2000, w Nisku na Skrzynskiej Gorze archeolodzy znalezli dowody, ze w dymarkach wytapiano tu zelazo z rudy darniowej. Nie dziwi mnie zatem, ze we wsi krolewskiej Nisko wg "Rewizji spustoszenia od wojsk i ludzi pod Sandomierzem zgromadzonych w roku 1606 spisanej", prof.J. Muszynska, 2007, trzech kmieci; Marcin Moskal oraz Jan i Jozef Moskal skarzy sie na zniszczenia dobytku, poniesione w czasie rokoszu Zebrzydowskiego.

Takze ks. W. Gaj-Piotrowski przetlumaczyl przywilej z 1515 r.nadania praw do rudnicy w Jastkowicach nie znanemu z nazwiska rudnikowi Piotrowi;
"Swiety Majestat Krolewski [= Zygmunt Stary] powierza rudnikowi Piotrow urzadzenie rudnicy we wsi Jaszkowice w Ziemi Sandomierskiej, ktoremu zapisuje 100 grzywien."
W przywileju nadmienia sie, ze Piotr wlozyl wiele trudu "w budowe nowej dymiarni zwanej tez minera lub ruda, budujac wczesniej mlyn na rzece Branwia" [obecnie Bukowa].
Z przywileju wynika, ze wczesniej istnialy tu dymiarnie, a Piotr posiadal wiedze wystarczajaca na prowadzenie rudnicy, mlyna i kuznicy, w ktorej pozniej wyprodukowano zelazne klamry do pierwszego mostu na Wisle w Warszawie. Obecnie na terenie bylej rudnicy istnieje osada Moskale, a po drugiej stronie rzeki Bukowa, osada Ruda Jastkowska.

Wracajmy do Celtow.

Celtowie przekraczali falami Karpaty kierujac sie na obecne tereny Polski, w zaleznosci od rozwoju sytuacji po stronie poludniowej Karpat, te wedrowki mialy charakter pokojowy nie wojenny. Prof. S.Czopek wyraznie podkresla zmienny, ale pokojowy charakter osadnictwa sledzony archeologicznie w dolinie Dolnego Sanu w ksiazce "Cmentarzysko cialopalne z przelomu epok brazu i zelaza w Pysznicy", 1999.

Grzegorz Niedzielski w ksiazce "Sandomierz mityczny", 2012 pisze;
"Przemieszczanie się ludności celtyckiej na ziemie polskie miało związek między innymi z poszukiwaniem surowców, zwłaszcza rud żelaza. Występowały one obficie w Zagłębiu Staropolskim w Górach Świętokrzyskich, a położona w ich wschodnim paśmie Łysa Góra mogła stanowić ważne centrum kultowe, analogiczne do Ślęży. Biorąc pod uwagę kierunki migracji Celtów do Małopolski, z rejonu Moraw, przybysze ci należeć mogli do plemienia Kotynów".

G.Niedzielski przytacza wyniki badan, wskazujace ze odejscie Celtow z terenow Polski okolo IV wieku nowej ery nie bylo calkowite, bo pozostale okolo 40 % miejscowej ludnosci, asymilowalo sie z naplywajacymi Slowianami. Slowianie wbrew opiniom, nie zastali tutaj pustek osadniczych, ziemie te byly zasiedlone.

Jest wiele interesujacych informacji internetowych negujacych niemieckie dane o Celtach. Plemie Kotynow-Cotini, jak juz wspomnial Tacyt, nie uzywalo jezyka germanskiego, a jezyka galijsko-slowianskiego. Dlatego plemie Kotynow na poludnie od Karpat jest zwane "plemieniem slowianskich gornikow i kowali".

O ile wplywy celtyckiej kultury puchowskiej zwanej tez kultura archeologiczna epoki żelaza (300 p.n.e – 180 n.e. wiaze sie w Polsce z migracja Celtow z Moraw do zachodniej Malopolski [rejon Krakowa], to wplyw celtyckich migracji i rozwoju hutnictwa zelaza w nastepnych wiekach mozna wiazac z naplywem Kotynow [unikajacych niewolnictwa] poprzez Przelecz Dukielska do wschodniej czesci Malopolski [Dolny San + Zaglebie Staropolskie]. Rozmieszczenie nazwisk Moskal i Moskalik jednoznacznie wskazuje jak przebiegaly drogi migracji Celtow na tereny obecnej Polski.

Zobacz tez mape wystepowania Kotynow - Cotini Celtic tribe;
https://en.wikipedia.org/wiki/Gotini#/m ... re_125.png

Wg G. Niedzielskiego pozostałości po Celtach odnaleźć można w nazewnictwie geograficznym. Nazwa Sanu, jest najwyraźniej pochodzenia celtyckiego, oznaczając po prostu „rzekę“.
Podobny źródłosłów, od galijskiego "san", mają Shannon (irl. Siannon), Saona i Sein.

Wg mnie mozna znalezc tez nazwy osobowe=obecne polskie nazwiska ze zrodloslowami celtycko[=galijsko]-angielskimi poniewaz Irlandia do okolo roku 1000 n.e. byla celtycka.

Ze zdumieniem dowiedzialem sie ze starymi nazwiskami angielskimi sa nazwiska Marshall, Marschall, Marscall, Ma(r)skell, Maskall, Mascal, Mascall, Maskill i podobne, prawdopodobnie wywodzace sie of slow "marah"= kon, kobyla i "scalc"= sluzacy czyli - sluzacy obslugujacy konie, obecnie "marshal".

Zapis Mascal, Maskall, Maskill zasugerowal mi, ze chyba mozna dowiazac stare angielskie slowa do etymolgii nazwiska Moskal, bo obecna sugestia angielska daleko odbiega od mojej wiedzy o moim nazwisku Moskal.

I okazalo sie, ze poloczenie dwu slow angielskich "more"= wiecej i "skill"= umiejetnosc,doswiadczenie, znawstwo, przy czym slowo "more" wymawiane jako "mo'", czyli "mo" z zanikowym "r" + "skil", daje dwuczlonowe slowo "moskil".
To slowo jest juz bardzo bliskie do celtycko-polskiego nazwiska Moskal oznaczjacego czlowieka wielce doswiadczonego, oczywiscie, kiedys w wytopie zelaza i kowalstwie.

Przypomina to polskie slowo "wielebny" stworzone ze slow "wielce" i "lubiany". Zwyczajem celtycko-slowianskim, dwuczlonowe imiona w wiekszosci juz slowianskie nadawano dzieciom, bo mialy im zapewnic pomyslnosc kiedy dorosna.

Od Kotynskiej nazwy narzedzia hutniczego powstalo nazwisko Kuziora. Prof. K.Rymut na str. 444 swojego "Slownika.." wymienia nazwisko Kosior, odnotowane w 1204 r., pochodzace od staropolskiej [???] nazwy "kosior" = pogrzebacz.
Od nazwiska Kuziora powstala osada Kuziory lezaca obok osady Moskale..

Takze wg K.Rymuta, str. 453 "Slownika.." od "gwarowego slowa kozior"[???] = dlugi noz, pochodzi nazwisko Kozior. Nazwisko to, jako wystepujace w okolicy dymarek swietokrzyskich ja bym wiazal z dlugim celtyckim mieczem [!!!] wywolujacym przerazenie wsrod legionistow rzymskich.

Nazwiska Kuta, Kata [gwarowo jako "Kota"] to chyba nazwiska kowali z plemienia Kotynow. Nie bylo zadnych uczelni katowskich w Puszczy Sandomierskiej, aby nazwisko Kata wiazac z tym zawodem. Zobacz wystepowanie tych nazwisk na mapie "moikrewni".

Bede wdzieczny Zbigniewowi Gawronskiemu i innymi za uwagi i sugestie - z gory dziekuje.

Wladyslaw
Gawroński_Zbigniew - 13-10-2016 - 07:31
Temat postu:
Rosyjskie indeksy podają następujące nazwiska Moskal-opodobne :

Москал
Москалв
Москалва
Москалвапастухова
Москалев
Москалёв
Москалёва
Москалеваантам
Москалевабелялетди
Москалевавознесенская
Москалевагуйда
Москалёваелиза
Москалеважукова
Москалеваиалек
Москалёвамартыны
Москалеванеприни
Москалеваовчинни
Москалёвапастухова
Москалеваполищук
Москалевасузда
Москалёвачетве
Москалеващипкова
Москалеваюнаева
Москалевзаслуженн
Москалевич
Москалевичостр
Москалевская
Москалевский
Москалёвы
Москалейчик
Москалейчиков
Москалекно
Москаленк
Москаленко
Москаленкоалек
Москаленкобороду
Москаленкобы
Москаленков
Москаленковоронин
Москаленкодедова
Москаленкодеревянко
Москаленкозверева
Москаленкокали
Москаленкокирли
Москаленкоколоскова
Москаленколуфер
Москаленконайде
Москаленконынегад
Москаленкоогор
Москаленкопанфи
Москаленкосерги
Москаленкотрушки
Москаленкошкон
Москалено
Москаленок
Москалёнок
Москалёнокстаров
Москаленский
Москалец
Москалець
Москалик
Москаликова
Москалнок
Москалу
Москалык
Москаль
Москальков
Москалькова
Москальнов
Москальова
Москальонов
Москальонова
Москальская
Москальскаяки
Москальский
Москальцов
Москальцовасереб
Москальцовашум
Москальченко
Москальченкошемейко
Москальчук
Москальчукова
Москальчукшиндина
Москальчукщерб
Москалюк
Москалянова

Generalnie - jak przeglądam - korzenie znaczenia słowa wg Rosjan tkwią w ukraińskim, małoruskim i białoruskim słowie "moskal" = żołnierz rosyjskiej armii. Ewentualnie od czasownika москалить = oszukiwać w handlu. Nazwisko w tym znaczeniu pojawiło się dopiero od połowy 17 wieku. Rozpowszechnienie nazwiska w rosyjskich i sąsiedzkich przysłowiach w znaczeniu treściowym oszusta potwierdza to jego lokalny charakter przesunięty o kilkaset kilometrów na Wschód.

Pana wywód jest zdumiewający. Jeśli nawiąże pan ciągłość historyczną to z pewnością wielce prawdopodobny.

Wnioski. To dwa zupełnie rożne znaczeniowa rdzenie znaczeniowe. wszystko wskazuje na to, że obydwa prawdziwe.

Pozdrawiam pięknie.
Litwos - 13-10-2016 - 15:49
Temat postu:
Zbigniewie,

dziekuje bardzo Smile

Dzisiaj jest bardzo malo Wieruckich, glownie w lodzkim. Tam tez na ziemi sieradzkiej 5o km od Wieruszowa, pojawil sie w 18 wieku "moj" Wierucki.

Gawroński_Zbigniew napisał:
W historycznej Polsce nazwisko Wierucki nie występuje. Bardzo podobne Wieruski to późne średniowiecze. I to jest dla mnie dziwne. Najprawdopodobniej nazwisko pochodzi od Wieruszów i od jednego z ich majątków.

Uwaga. Wierusz nie było najprawdopodobniej imieniem. Nie ma takiego imienia w żadnym dostępnym mi źródle. To co jest to 19-wieczne wymysły.

Współczesne brzmienie nazwiska zapewne pochodzić będzie od jakiejś wioski dzierżawnej należącej do Wieruszów. Problem w tym, że takich miejscowości jest sporo i nie potrafię przypiąć ni przyłatać gdzie szukać. (Wieruszów, Wieruszew, Wieruchów, to tylko niektóre.

Co znaczy i skąd wzięło się słowo "wierusz" na chwilę obecną nie wiem (ale się dowiem). Smile Nie pasuje mi wywód od "wierzenia".


[[hipoteza] możliwe, że "wierusz" oznacza "syn Wiary". Na całym Wschodzie funkcjonowały trzy imiona żeńskie Wiara (Wiera), Nadzieja (Nadieżda) i Mądrość (Sofia). Więcej po sprawdzeniu w późniejszym terminie.]

Pozdrawiam pięknie.

Gawroński_Zbigniew - 13-10-2016 - 21:17
Temat postu:
Odnośnie nazwiska Wierucki jeszcze uwag kilka odnośnie wcześniejszej hipotezy.


We wschodniej tradycji chrześcijańskiej święta Zofia, żyjąca w 2 wieku po Chrystusie była matką trzech świętych córek: Wiary, Nadziei i Miłości. To są osoby historyczne, bardzo rozpowszechnione w ikonografii. Imiona nawiązują oczywiście do cnót Boskich. Wschód miał bardzo dużo takich świętych, będących zapisem cnót przymiotów boskich, relacji z Bogiem itp. [np. Weronika (were’ikon = prawdziwe Oblicze), Zofia (Hagia Sophia) = Mądrość Boża i dziesiątki innych].

Generalnie uważa się, że nazwisko „powinno być patronimiczne” albo inne, odmiejscowe, życzeniowe i inne cuda jakie są powszechnie wiadome. Rzadko spotyka się, że nazwiska są również matronimiczne. Sytuacja taka miała miejsce w sytuacji kiedy dzieci pozostawały na kilkanaście lat bez ojca z niewyjaśnionych przyczyn nie wracającego z wojny, wyprawy, jakiegoś godziwego powodu, a żona (wdowa/niewdowa) stawała się głową rodziny. Owe dzieci nazywano „odmatczynie” a nie odojcowsko. Takich matron było, jak się wydaje, zwłaszcza na wschodzie niezmiernie dużo z uwagi na niekończącą się służbę wojskową w trakcie której żołnierze lądowali w egzotycznych oddalonych o tysiące wiorst garnizonach, a wracali zniedołężniali zastając dorosłe dzieci, albo nie wracali wcale umierając w międzyczasie.

Śladem po tym zjawisku są wspomniane nazwiska, czego przykładem jest Wierusz, Marianin, Marianow, Lubowkin, Nadieżdaw, Nadieżdow Sofienkow i tak bym z pół setki wymienił.

Podsumowanie: Wierucki z okolic Kalisza i o korzeniach od 18 wieku to ewidentnie od miejscowe nazwisko, tak chyba jak i moje (od Gawronków koło Topoli Królewskiej). Jednak już Wierusze podpadają pod sugerowaną wyżej. I byłoby wszystko pięknie i prosto, gdyby nie bardzo ciekawy inny ślad. Po upadku Chanatu Kazańskiego wszystkich znaczących tatarów ochrzczono przemocą nadając im chrześcijańskie imiona i przydomki „верра” = pobity, podbity.
Litwos - 13-10-2016 - 21:53
Temat postu:
Zbigniewie,

Zastanawia mnie wlasnie, dlaczego Wierucki, a nie Wieruszewski/Wieruszowski skoro nazwisko by mialo zrodlo w Wieruszowie.
Juz wspomniany Wieruski, by lepiej pasowal.

W jednej metryce jest napisane: "Wierudzki" - co wskazuje na to, ze ta koncowka nie byla wymawiana jakims rozmazanym "s"/"sz" tylko "c"/"dz".

Dziekuje Smile
ROMAN_B - 14-10-2016 - 02:08
Temat postu: Moskal - rozważania na temat pochodzenia nazwiska.
Dzień Dobry.
Panie Władysławie poniżej zamieszczam to co udało mi się wyszukać, odnaleźć na temat pochodzenia określenia lub/i nazwiska Moskal oraz moje spojrzenie [ robocze hipotezy ] na ewentualne pochodzenie tej nazwy osobowej.

Na portalu:
1. Niezależna.pl w dniu 26.04.2014 roku został zamieszczony artykuł Jarosława Marka Rymkiewicza pt. Trochę podstawowych wiadomości o moskalach [ źródło – Gazeta Polska ]. Tu jest link do tego artykułu. Przeczyta Pan co autor napisał o pochodzeniu nazwiska Moskal:
http://niezalezna.pl/54533-troche-podst ... -moskalach
2. Portal Genealogów Lubelszczyzna znajduje się opracowanie Zenona Baranowskiego pt. Rodziny Janowskie na przestrzeni wieków. W opracowaniu tym odnajdzie Pan informacje o osobach o nazwisku Moskal oraz krótką etymologie nazwiska Moskal. Tu jest link do tego opracowania:
http://pomoce.lubgens.eu/articles.php?article_id=27
3. Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi znajdują się opracowania dotyczące etymologii nazwisk, które opracowała Pani Ewa Szczodruch na podstawie różnych źródeł. Znajdzie tam Pan opracowanie poświęcone nazwisku Moskwa oraz Moskal. Poniżej linki do tych odpowiednich opracowań:
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=864
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=814
Na Wikipedii znajduje się bardzo obszerne opracowanie pt. Moskal ( określenie ). Jest to dość sporych rozmiarów opracowanie, w którym autor zebrał chyba wszystkie informacje o mianie Moskal. Tu jest link:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Moskal_(okre%C5%9Blenie)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Moskal_(nazwisko)
Zofia Kowalik – Kaleta, Leonarda Dacewicz, Beata Raszewska – Żurek: Słownik Najstarszych Nazwisk Polskich – Pochodzenie Językowe Nazwisk Omówionych W Historii Nazwisk Polskich Tom I; Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ( SOW ) Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk; Warszawa 2007, strona 100 wymienia takie nazwy osobowe:
„MOSKAL < Moskal, Moskwicin ‘Rossyanin’ L, por. Moskwav — 1389, odetn., s. 290.
MOSKWA < Moskwa, por. ‘Populi Sarmatici, Moskwa’ Mącz, Mości uel Moscouitaem Mącz, coli. Moskwa Moskale L, Moskal, Moskwicin ‘Rossyanin’ L 1420, odetn., s. 293.
MOSKWITA < Moskwa^, także n.m. Moskwa, miasto, Rosja 1500, odm., s. 58, także odetn., s. 295.”.

Panie Władysławie, powyżej zamieszczone linki do stron internetowych, które zawierają znaną dziś wiedzę o możliwym pochodzeniu określenia i nazwiska Moskal. Na wyszczególnionych przeze mnie stronach internetowych odnajdzie Pan też liczne źródła, na które powołują się autorzy tych opracowań, w tym i opracowania naukowe. W sieci są też i inne strony na których znajdują się informacje o pochodzeniu miana Moskal. Strony te w zasadzie powielają informacje. W powyższym wykazie nie zamieściłem linków do stron, na których Pan wypowiadał się na temat etymologii nazwiska Moskal oraz tych, w których powoływano się na Pana opracowanie mówiące o pochodzeniu nazwiska Moskal.
W informacjach, które znajdują się w powyżej przywołanych przeze mnie linkach, miano Moskal oznacza lub/i pochodzi od :
• nazwy miasta lub rzeki Moskwa,
• dawne i pogardliwe określenie Rosjanina,
• tyle co Rosjanin,
• dawniej mieszkaniec Moskwy i Wielkiego Księstwa Moskiewskiego,
• żołnierz, żołdak [ odnoszące się do żołnierza dawne imperium Rosyjskiego ],
• żarłok,
• rodzaj placka o upieczonego z mąki, np. mąki owsianej, lipowej lub zakwaszonego ciasta ale też z samych ziemniaków – nazwa placka Moskol. Moskole były i są bardzo popularne na Podhalu.
• gatunek, pewien rodzaj pigułki,
• gatunek ryby,
• wędzona ryba,
• od miejscowości fińskiej, wymienionej po raz pierwszy w roku 1147,
• od polskiej nazwy miejscowej Moskole wymienionej już w roku 1388 [ w ziemi łęczyckiej, dziś Moskule i Moskuliki ],
• słowiańskiego rdzenia mosk-, mozg-, oznaczającego ‘miejsce mokre, bagniste’.



Panie Władysławie profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Dodam od siebie, że nawet takich genez może być znacznie więcej ponieważ w różnym czasie i miejscu niektóre apelatywy, od których powstawały przezwiska, przydomki, (proto)nazwiska miały różne znaczenia i tylko osoby nazwane, nazywające [ i ich bliscy ] w konkretny sposób daną osobę wiedziały od czego takie przezwisko powstało.
Moim zdaniem nazwisko Moskal pochodzi od przezwiska [ protonazwiska ] Moskal, które wywodzić można od wyrazu pospolitego moskal. Tak więc należy tylko ustalić co może znaczyć apelatyw moskal?
Zacznę może od tego jak tworzono przezwiska i tworzy się przezwiska. Przezwiska powstawały od cech fizycznych, psychicznych lub też od charakteru. Tworzono je od podobieństwa do zwierząt, roślin. Powstawały też od pełnionego urzędu, stanowiska, zawodu, wykonywanej czynności albo od miejsca zamieszkania, nazw hydrograficznych i terenowych lub od pochodzenia etnicznego itd. Powstawały i powstają też innego rodzaju przezwiska, które tworzone są od różnych kontekstów, przekręconych słów, nazw czy imion oraz różnych powiedzonek [ twory metaforyczne i metonimiczne ( zamiennia ) – figura retoryczna mająca na celu zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego, pozostającego z nim w uchwytnej zależności ]. Tego rodzaju przezwiska po wielu latach są bardzo trudne do rozkodowania. W zasadzie tylko historyczna wiedza o osobie i jej rodzinie może i to pod dużym znakiem zapytania doprowadzić do ustalenia znaczenia takiego przezwiska. W przezwiskach zachowały się stare słowa [ wyrazy ], które obecnie są nieużywane albo zapomniane. Odszukanie ich znaczenia w różnym czasie i miejscu może doprowadzić do ustalenia przybliżonego znaczenia takiego przezwiska. Ważne jest też to aby wiedzieć z jakiego języka pochodzi dane słowo bo w różnych językach tak samo zapisywany wyraz [ taki sam zapis graficzny ] może mieć podobne znaczenie lub wręcz różne.
Zatem, może analiza słowotwórcza przezwiska Moskal pozwoli nam w ustaleniu przybliżonego znaczenia tego miana? Analiza słowotwórcza wyrazu polega na wytypowaniu trzonu słowotwórczego i przyrostka. Podzielne słowotwórczo są tylko wyrazy pochodne. Fundament słowotwórczy równy jest tematowi fleksyjnemu. Każdy wyraz pochodny składa się z podstawy słowotwórczej i sufiksu. Podstawa słowotwórcza to część wyrazu pochodnego, przejęta z wyrazu podstawowego. Jest bazą do utworzenia wyrazu o nowym znaczeniu. Za pomocą formantu tworzymy, czyli formujemy nowy wyraz. Wyraz podstawowy to wyraz od którego urabia się wyraz pochodny o nowym znaczeniu. Tak więc wiemy od czego i jak powstają wyrazy pochodne. Sufiksy decydują o znaczeniu wyrazu pochodnego. Niektóre przyrostki słowotwórcze wyspecjalizowały się w tworzeniu pewnych kategorii znaczeniowych. A jak to wszystko ma się do nazwy Moskal? Według mnie miano to jest wyrazem pochodnym ponieważ można go podzielić w następujący sposób: Mosk+al = Moskal. Gdzie Mosk– to trzon słowotwórczy a –al to format słowotwórczy. Przyrostek –al jest staropolskim formatem złożonym i wywodzi się od sufiksu –l. Cząstka –l w języku ogólnopolskim tworzyła i tworzy nazwy ekspresywne, zgrubiałe o ujemnym zabarwieniu uczuciowym, w gwarach był to bardzo produktywny sufiks. Zgrubienia [ augumentatiwy ] służą do podkreślenia wielkości, wyeksponowania negatywnego stosunku, ironii, pogardy, niechęci. Słowa zgrubiałe wyrażają też żartobliwe, poufałe nastawienie mówiącego do przedmiotu wypowiedzi. Wniosek jaki się nasuwa jest taki, że wyrazy zgrubiałe są ekspresywne i wyolbrzymiają znaczenie wyrazu podstawowego. Są one nacechowane ujemnie lub pozytywnie. Zatem nazwa Moskal jest mianem zgrubiałym nacechowanym ujemnie lub pozytywnie. Wróćmy na chwilę do złożonego przyrostka –al. Sufiks ten obok innych formatów tworzył nazwy osobowe osób pozostających w pewnym określonym stosunku do przedmiotu wyrażonego przez morfem leksykalny [ rdzeń ]. Tak więc sufiks –al, na przykład tworzył od rzeczowników takie wyrazy jak: drwal : drwa, drągal : drąg, nosal : nos, rogal : róg, synal : syn, wąsal : wąs. Przyrostek ten wyróżnia się z grupy wspomnianych formatów tym, że posiada znaczenie poboczne: powiększające, zgrubiałe. Zatem tworzy on rzeczowniki zgrubiałe.
Analiza znaczeniowa sufiksu –al [–l– ] mówi nam co nieco o nazwie osobowej Moskal. Miano Moskal to rzeczownik zgrubiały, który jest nazwą osobową osoby, która pozostaje w pewnym określonym stosunku do przedmiotu wyrażonego przez morfem leksykalny [ rdzeń ] Mosk–.
Zatem, pozostaje tylko ustalić co może znaczyć rdzeń [ temat nazwy osobowej ] Mosk–?
Jak wspomniałem powyżej w przezwiskach zachowały się stare słowa [ wyrazy ], które obecnie są nieużywane albo zapomniane. Odszukanie ich znaczenia w różnym czasie i miejscu może doprowadzić do ustalenia przybliżonego znaczenia takiego przezwiska. Ważne jest też to aby wiedzieć z jakiego języka pochodzi dane słowo bo w różnych językach tak samo zapisywany wyraz może mieć podobne znaczenie lub wręcz różne. W nazwie osobowej Moskal, moim zdaniem, takim zapomnianym słowem [ wyrazem ] jest mosk.
W języku słowiańskim istniał rdzeń mosk– / mozg– o znaczeniu ‘miejsce mokre, bagniste; wąski i mokry; błoto, wilgoć, szarość, grząski, lepki lub wilgotny’. Choć niektórzy Rosyjscy językoznawcy uważają, że słowo mosk jest staroruskiego pochodzenia i znaczy tyle co wąski i mokry, błoto, wilgoć, szarość. W średniowiecznej Polsce była wieś o nazwie Moskole, która była wymieniona już w roku 1388 [ w ziemi łęczyckiej ] – dziś to przedmieście Łodzi [ Moskule ]. Na całym tym obszarze w zamierzchłych czasach były lasy, bory, bagna, niziny i błota [ w przeszłości i obecnie na tym terenie są liczne strumienie, rzeczki, rzeki, zbiorniki wodne ]. Jest też wieś Mozgawa, która obecnie położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów. Nie należy zapominać o polskiej rzece Mozgawa, która w całości położona jest na obszarze gminy Wodzisław. Rzeka Mozgawa, w dopływ Mierzawy w dorzeczu rzeki Nidy.
Skoro sufiks –al tworzył nazwy osobowe osób pozostających w pewnym określonym stosunku do przedmiotu wyrażonego przez morfem leksykalny [ rdzeń ]. W naszym przypadku oznaczałoby to osobę pozostającą w pewnym stosunku do miejsca bagnistego, mokrego. Tak więc nazwa osobowa Moskal mogłaby oznaczać osobę mieszkającą, pochodzącą z miejsca mokrego, bagnistego – z mokradła?
W Słowniku staropolskich nazw osobowych pod redakcją Witolda Taszyckiego wymieniona jest nazwa osobowa Moskal de Strogoborzicz, która notowana była w Małopolsce w 1389. Strogoborzicz to obecna wieś Stręgoborzyce, która obecnie położona jest w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Igołomia – Wawrzeńczyce. Można postawić tezę, że imię Moskal istniało znacznie wcześniej i pochodziło ze świata Słowian. Imiona słowiańskie były ściśle powiązane ze słowiańską magią i zwyczajami. Wśród imion słowiańskich spotykano też imiona jednoczłonowe, pochodzące od przymiotników bądź rzeczowników pospolitych [ na przykład: Baran, Szydło, Kąkol, Broda, Żyła, Uchacz, Łopata, Żaba, Rus, Cich ]. Imiona te tworzą najstarszą warstwę imienniczą, ich znaczenie i pochodzenie mogło być różne. Niekiedy były to przydomki używane w funkcji imienia. Imion takich zachowało się wiele więcej niż imion złożonych, obecnie nie pełnią już funkcji imion. Przed pojawieniem się na ziemiach polskich chrześcijaństwa używano tysięcy rodzimych imion, z których większość zaginęła bez śladu. Były to imiona słowiańskie, bądź stworzone przez Słowian, bądź przejęte przez nich w przeszłości od innych ludów, bądź wywodzące się jeszcze z czasów wspólnoty indoeuropejskiej. Najprawdopodobniej pierwsze imiona były to, tzw. imiona odapelatywne, czyli wywodzące się od nazw pospolitych. Imiona te w sposób pośredni lub bezpośredni, określały cechy zewnętrzne lub wewnętrzne człowieka, który je nosił. Miały one charakter przezwiskowy i mogły występować obok prawdziwych imion. Od przełomu XII i XIV wieku imiona odapelatywne zaczynają występować już normalnie obok imion zwykłych, a tym samym zaczynają pełnić funkcję nazwiska. Jedynie część dawnych imion została zapisana w dokumentach i dzięki temu zachowała się do naszych czasów. Gdzieś od XV wieku imiona słowiańskie, staropolskie zostały w zasadzie całkowicie wyparte przez imiona chrześcijańskie, obce światu słowiańskiemu.
Nazwa osobowa Moskal może należeć do świata imion słowiańskich, może prasłowiańskich i w moim odczuciu jest odapelatywnym przezwiskiem, które przeszło w jednoczłonowe imię używane w formie nazwiska. Za takim postawieniem sprawy może przemawiać zapis w Słowniku staropolskich nazw osobowych pod redakcją Witolda Taszyckiego wymieniona jest nazwa osobowa Moskal de Strogoborzicz, która notowana była w Małopolsce w 1389 roku. Gdzie miano Moskal to imię albo przezwisko lub/i przydomek używany w znaczeniu nazwiska. Natomiast de Strogoborzicz to nazwa miejscowości, z której pochodziła osoba o imieniu Moskal. Wynika z tego, że Moskal mógł być właścicielem wsi o nazwie Strogoborzicz. To nam mówi, zważywszy na rok notowania tej nazwy osobowej – 1389, że Moskal należał do rycerstwa [ szlachty ].
Nazwa osobowa Moskal może mieć inne znaczenie niż te, które opisałem wyżej. Na pewien ślad naprowadziła mnie jedna z rosyjskich hipotez, która mówi o pochodzeniu nazwy rzeki Moskwa. Tak więc: „Еще одна версия принадлежит Ф.И. Салову, работавшему в 1950–х годах директором Музея истории и реконструкции Москвы. Он исходил от первоначальной формы слова – „Москов”, разбив его на старославянский „моск” – „кремень”, и русско-украинский корень „ков” от „ховать” – „прятать”. Таким образом, „Москва” означает „крепкое укрытие”, „крепость”.”. Po polsku etymologia ta brzmi: Kolejna wersja należy do F. I. Sałowa pracującego w latach 1950–tych jako dyrektor Muzeum historii i rekonstrukcji Moskwy. Zaczął on od początkowej formy słowa – „Moskow” robił je na starosłowiański „mosk” – „krzemień” i rosyjsko – ukraiński korzeń [ rdzeń ] „kow” od „chowat” – „chować”. Tak więc, „Moskwa” oznacza „krepkie ukrycie”, „krepost”[ twierdza ]. W tej etymologii zaciekawiło mnie to, że według F. I. Sałowa „mosk” to starosłowiańskie słowo znaczące tyle co ‘krzemień’. Krzemień to kamień za pomocą, którego krzesano ogień – dający iskry ale też służący do wyrabiania narzędzi; na przykład noży, toporów, skrobaków. Krzemień to też kamień za pomocą, którego stawiano budowle itp. Można by rzec magiczny kamień w pierwotnym znaczeniu.
Wiemy już, iż miano Moskal składa się z rdzenia Mosk– i przyrostka –al. Wiem też, że sufiks –al tworzył nazwy osobowe osób pozostających w pewnym określonym stosunku do przedmiotu wyrażonego przez morfem leksykalny [ rdzeń ] oraz rzeczowniki zgrubiałe [ powiększone ]. Tak więc nazwa osobowa Moskal to imię, które powstałe od przezwiska Moskal ‘krzemień’. Raczej był by to ogromny krzemień, kamień lub głaz.
Wróćmy na chwilę jeszcze raz do sufiksu –al. Co do samogłoski –a– w przyrostku, w literaturze przedmiotu panuje jednoznaczne przekonanie, że weszła ona w skład tego formatu w wyniku absorpcji morfologicznej jako wygłos tematów czasownikowych, a także dawnych tematów imiennych na –a–. Sufiks –al powstał w prasłowiańszczyźnie i został przejęty przez język polski i tworzył kategorię rzeczowników ekspresywnych – pejoratywno – augmentatywnych od podstaw rzeczownikowych i przymiotnikowych; na przykład brzuchal – człowiek mający ogromny brzuch, nosal – człowiek mający ogromny nos, gębal – osoba o nieprzyjemnej, dużej gębie. Archaiczną formą są odczasownikowe nazwy wykonawców czynności, na przykład mękal – nudziarz, gral – grajek, drwal –człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa i dostarcza drewno. Do takich nazw prawdopodobnie można zaliczyć i określenie moskal. Moim skromnym zdaniem moskal to osoba mogąca wyrabiać narzędzia z krzemienia, np. noże, siekiery, topory, skrobaki, krzesiwa itp. Tak więc pierwotnie miano moskal było przezwiskiem, które przeszło w imię mające później znaczenie nazwiska.

Panie Władysławie to tylko moje przemyślenia na temat możliwego pochodzenia nazwiska Moskal. Sięgają one bardzo dawnych zapomnianych i nieużywanych znaczeń słowiańskiego słowa mosk, które też może mieć inne znaczenie lub pochodzić z innego języka. Przykładem takiego słowa jest moska, które w języku islandzkim znaczy meczet – świątynia muzułmańska. Język islandzki to język z grupy języków nordyckich, którym posługują się mieszkańcy Islandii. Początkowo był to język osadników norweskich, tak zwany norse, czyli język staronordyjski. Z tego pierwotnego języka wykształciły się islandzki i norweski. Tak więc mamy wikingów i muzułmanów. Wikingowie bywali w Polsce jako wojownicy, najeźdźcy. Służyli w drużynie Mieszka I jako wojownicy ale też się osiedlali. i W języku norweskim moske ‘meczet’, moskus ‘piżmo’. Muzułmanie mieszkali też na obszarach dawnej Polski, kupowali od pierwszych Piastów niewolników i sprzedawali ich dalej. Przytoczę też rosyjskich etymologów, co prawda ich etymologie dotyczą pochodzenia nazwy rzeki Moskwa ale odnoszą się one do znaczenia i pochodzenia słowa „mosk”.
Zatem:
1. hipoteza ta głosi, że nazwa rzeki Moskwa pochodzi od słowa mosk, które pochodzi ze starych miejscowych dialektów i oznacza niedźwiedzia, a sufiks –wa oznacza matkę, żonę. Czyli Moskwa byłaby matką – niedźwiedzicą. Moskwa to niedźwiedzia rzeka;
2. następna teoria odwołuje się do języka ugro – fińskiego. W języku komi [ z tejże rodziny ] mosk znaczy ‘krowa’, a że krowy się prowadza do wodopoju to rzeka mogła nazywać się krowia rzeka;
3. kolejna hipoteza zakłada, że nazwa rzeki morze pochodzić z języków Bałtyckich. Jeżeli w okolicy rzeki Moskwa mieszkali Bałtowie to w ich języku jest wiele wyrazów typu maskuva, maskava czy mazgava, oznaczających węzeł. Tak więc Moskwa to zapętlona rzeka;
Na sam koniec wspomnę o polskiej rzece o nazwie Mozgawa. Jerzy Rajman i Wacław Urban w opracowaniu pt. Węgrzy pod Krakowem we wczesnym średniowieczu piszą: „Węgierskiego pochodzenia może być również nazwa rzeki Mozgawa płynącej koło Jędrzejowa, nad którą stoczono słynną bitwę. Mozog oznacza w języku węgierskim ruch, byłaby to zatem nazwa oddająca charakter nurtu rzeki, podobnie jak Prądnik, szybki, ruchliwy” [ Przegląd Historyczny 1994; 85/3, 279 – 285 ].

Panie Władysławie powyżej przedstawiłem moje rozważania [ robocze hipotezy ] na temat ewentualnej etymologii nazwiska Moskal oraz inne informacje, które może będą pomocne przy badaniach prowadzonych przez Pana o pochodzeniu nazwiska Moskal.

Pozdrawiam – Roman.
Szuwar - 14-10-2016 - 08:54
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
W historycznej Polsce nazwisko Wierucki nie występuje. Bardzo podobne Wieruski to późne średniowiecze. I to jest dla mnie dziwne. Najprawdopodobniej nazwisko pochodzi od Wieruszów i od jednego z ich majątków.

Uwaga. Wierusz nie było najprawdopodobniej imieniem. Nie ma takiego imienia w żadnym dostępnym mi źródle. To co jest to 19-wieczne wymysły.

Współczesne brzmienie nazwiska zapewne pochodzić będzie od jakiejś wioski dzierżawnej należącej do Wieruszów. Problem w tym, że takich miejscowości jest sporo i nie potrafię przypiąć ni przyłatać gdzie szukać. (Wieruszów, Wieruszew, Wieruchów, to tylko niektóre.

Co znaczy i skąd wzięło się słowo "wierusz" na chwilę obecną nie wiem (ale się dowiem). Smile Nie pasuje mi wywód od "wierzenia".


[[hipoteza] możliwe, że "wierusz" oznacza "syn Wiary". Na całym Wschodzie funkcjonowały trzy imiona żeńskie Wiara (Wiera), Nadzieja (Nadieżda) i Mądrość (Sofia). Więcej po sprawdzeniu w późniejszym terminie.]

Pozdrawiam pięknie.


Imię Wierusz

Encyklopedia staropolska tom 3/Imiona staro-polskie

https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklop ... ro-polskie

Zapomniane już imiona staropolskie

http://www.poselska.nazwa.pl/wieczorna2 ... aropolskie

WIERUSZ

Pochodzenia starosłowiańskiego. Oznacza: wierny i sławny lub z łacińskiego prawdziwy

vērus /łac/ prawda prawdziwy

Cytat
,,Marcin, chorąży wieluński w latach 1489-1512, pozostawił wianuszek pięciu synów: Wierusza, Feliksa, Jana, Jarosława i Anzelma, z których najstarszy, Wierusz, zmarł przed r. 1552. Liczne potomstwo w linii męskiej wydało tyle gałęzi, iż nie podobna przypuszczać, by na którymś z pędów nie rozkwitła linia słynnego malarza.,,

http://www.powiatowy.pl/2015/11/rod-wie ... do-genezy/

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

główne źródła:

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999 Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

Wierucki - od wiara ‘ufność, wierność; religia; obrządek’, także od imion typu Wierusz.....



Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 14-10-2016 - 12:43
Temat postu:
3/4 tych imion z cytowanej wiki zostało sztucznie wymyślonych w 19 wieku.

Źródła. Źródła i Źródła. Nie ma żadnego Wierusza w źródłach do 1490 któregoś tam roku - nie chce mi się grzebać w tej chwili, pisałem o tym wcześniej. Zatem głupotą jest kwalifikowanie imienia po pierwsze jako imię po drugie jako staropolskie. Cytowana Wiki nie podaje przyporządkowanej daty, czyli pośrednio też potwierdza, że imię jest z księżyca, a nie ze źródeł. Proszę zauważyć, że bardzo mało z podanego wiki-owo/glogerowego słowotoku "imion" ma daty. Ergo: potwierdzenie istnienia. Co mam jeszcze napisać?



co do linka "rodu Wieruszów".

Lutolda de Wierusz i Wierusz Lutoltowicz de Mokrska. Oczywiście tu są same imiona jak bumcykcyk.

Dla mnie sprawa jest zamknięta.
kar102030 - 15-10-2016 - 11:27
Temat postu:
Witam. Czy mają Państwo informacje nt. pochodzenia obcego nazwiska Kardela?

Pozdrawiam,
Krzysztof
martajastrzebowska - 15-10-2016 - 11:39
Temat postu: d'Cher-skąd pochodzi
Proszę o pomoc w ustaleniu skąd wywodzi się nazwisko d'Cher oraz informację o Anieli d'Cher-zonie Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego
Dabkowski_Grzegorz - 15-10-2016 - 12:53
Temat postu: d
Tu jest akt zgonu z imionami rodziców i miejscem urodzin:
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 4&y=76

― Grzegorz
Szuwar - 15-10-2016 - 12:53
Temat postu:
Witam

Potencjalną podstawą etymologiczną nazwiska Kardela jest wyraz kard.
Kard - perska/turecka broń używana głównie do pchnięć , o głowni lekko zakrzywionej, długiej na ok. 10-40 cm, jednosiecznej .Wykształcony w średniowieczu, stał się wzorem dla podobnej broni kaukaskiej

Jak podaje prof.Rymut

Kardela - od podstawy kard-, por. karda ‘rodzaj rośliny’.


Kard /Cynara cardunculus/.Karczoch hiszpański, karczoch ostowy
gatunek roślin z rodziny astrowatych. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego: Europy Południowej, Cypru, Turcji, Wysp Kanaryjskich i Afryki Północnej

Kard - bylina z rodziny złożonych, warzywna, pochodzenia śródziemnomorskiego, jadalne jak szparagi

Kard - szczotka do rozczesywania bawełny, lnu i wełny

Kard-szczotka do wytwarzania meszku na powierzchni tkaniny


Pozdrawiam
kar102030 - 15-10-2016 - 16:09
Temat postu:
Dziękuję Andrzeju za wytłumaczenie. A więc, czy nazwisko Kardela może mieć coś wspólnego z włoskim nazwiskiem Cardella?

Pozdrawiam,
Krzysztof
Szuwar - 15-10-2016 - 17:54
Temat postu:
Etymologia

Cardellina – rodzaj ptaka z rodziny lasówek/mały azjatycki ptaszek

Nazwa rodzajowa pochodzi od słowa cardellina oznaczającego w nowoczesnej łacinie „małego szczygła” zdrobnienie włoskiego Cardella„szczygieł”

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 15-10-2016 - 21:05
Temat postu:
Eugeniusz Kardela pojawił się najwcześniej (wg dostępnych mi źródeł) w roku 1591. Był mieszkańcem miasteczka Putiwl/Putywl na granicy dzisiejszej Ukrainy i Rosji, a pochodził z m. Przeczyste w Obwodzie Jarosławskim (Пречистое (Ярославская область)). W dokumentach zaznaczono, że był Tuwińcem.

Patrząc na rozmieszczenie nazwiska w Polsce zapytałbym przed jakąkolwiek próbą odpowiedzi, czy owi najliczniej na tzw "Ziemiach Odzyskanych" mieszkający Kardelowie nie przybyli jako repatrianci. Jeśli tak to mamy szlachtę kresową całą gębą. W Pleskowie/Pskowie na granicy z Estonią w 1608 roku stolnikiem był katolik Jan Kardela. To jednak wymaga już o wiele dokładniejszych poszukiwań.

Oczywiście co do etymologii, nazwiska kresowe obstawiałbym jako od krzywej szabli pochodzące. Inne? Wszystkie podane wyżej opcje są możliwe.
Wladyslaw_Moskal - 16-10-2016 - 03:28
Temat postu: Re: Moskal - rozważania na temat pochodzenia nazwiska.
Dziekuje moderatorom za umozliwienie dyskusji o pochodzeniu nazwiska Moskal.

1. Dziekuje Zbigniewowi Gawronskiemu za post wysłany: 13-10-2016.
Zgadzam sie, ze wszystkie "staroruskie" informacje powielane bezkrytycznie
w Polsce, podtrzymywane na Wschodzie w okresie "radzieckim" i jeszcze wspolczesnie
ponawiane wg latwej w uzyciu zasady - kopiuj i wklej, nie maja sensu, gdyz nazwisko
Moskal powstalo o wiele, wiele wczesniej.

Wg ksiazki; "With Their Backs to the Mountains: A History of Carpathian Rus’ and
Carpatho Rusyns", autor Paul Robert Magocsi, wydanej w 2015 [w j.angielskim] dostepnej
w internecie, prowadzone prace archeologiczne w rejonie Mukaczowa [blisko granicy ze Slowacja] w ostatnich
latach odkryly liczne dymarki i oppidium celtyckie z tego samego okresu co
dymarki swietokrzyskie. Skoro byli tam Celtowie, prawdopodobnie Kotynowie, to nie dziwie sie, ze pozostawili po sobie nazwisko Moskal.
Matka Gienadija Moskala, obecnego gubernatora Rejonu Zakarpackiego w Ukrainie
[gdzie jest miasto Mukaczow], jest rodowita Ukrainka z tego regionu - Stepanja
Pawliwna Moskal i o dziwo, gubernator nosi nazwisko po matce, a nie po ojcu
rodowitym Tatarze;
https://en.wikipedia.org/wiki/Hennadiy_Moskal

Panie Zbigniewie, twierdzi Pan, ze moj wywod nazwiska Moskal... "jest zdumiewający.
Jeśli nawiąże pan ciągłość historyczną to z pewnością wielce prawdopodobny."
Zada Pan czegos, co nie jest mozliwe - sa problemy z historia powstania Polski,
a ja zdaje sobie sprawe, ze nie beda w stanie podac ciaglosci historycznej
nazwiska Moskal, nawet od 1606 r.

Nazwisko Moskal .. jak kamien, nie zmienione przez wieki, wystepuje w Polsce
w poludniowych regionach, gdyz archeologicznie potwierdzono taki zasieg naplywu
Celtow z Moraw i przez Przelacz Dukielska z obecnej Slowacji. Kiedy powstala Polska,
nazwisko Moskal stalo sie nazwiskiem polskim, kiedy powstaly Czechy, stalo sie
nazwiskiem czeskim, jest tez nazwiskiem slowackim, ukrainskim, rosyjskim,
takze serbo-chorwackim jako Moskal lub Moskalj [czyt. Moskalij] bo slowianskie
panstwa powstaly pozniej niz nazwisko Moskal.

2. Dziekuje serdecznie Romanowi_B. za post wysłany: 14-10-2016.

Panie Romanie, przytoczone strony znam, przyznaje sie, ze wpis J.M.Rymkiewicza
byl jednym z powodow mojej prosby o podzielenie sie uwagami na tym Forum
o pochodzeniu nazwiska Moskal, szczegolnie ostatnie jego zdanie;
"Trzeba zajrzeć jeszcze do innych słowników", ale tu dodam,.... trzeba tez
korzystac z danych historycznych.
Niestety, zabraklo prof. K. Rymuta, przed jego smiercia dostalem od profesora
jego autorskie egzemplarze "Slownikow" - dwu tomowego i na CD dzieki staraniom
warszawskiego genealoga Tadeusza Wysockiego.

Jak wazne jest selekcja informacji, z roznych zrodel, widac na stronie;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Moskal_(nazwisko)
"Słowo [= Moskal] w języku staropolskim występuje tylko pod postacią polskich, miejscowych
nazw osobowych (np. nazwa Moskole, notowana w 1388, nazwa Moskal de Strogoborzicz notowana
w 1389). Słownik staropolski (11 tomów, 1953-2002) nazwy "Moskal" nie notuje. A ile
innych "slownikow" tez staropolskich, podaje roznorodne przypisy jako "staropolskie".


Bardzo mnie zainteresowal Pana watek o przyrostaku -al;
W wyniku mojego zainteresowania nazwiskami widze cechy pozytywne przyrostka -al w wielu nazwiskach.
Np. Kowal .. kazdy moze kuc zelazo, ale tylko kowal wie co z niego mozna zrobic. Takze Drwal ..
kazdy moze sciac drzewo pierwszy i ostatni raz, ale drwal wie, jak scinac, aby nie zrobic
sobie krzywdy.

Znam inna teorie dotyczaca nazwy Moskwa. Moskwa jako stolica, najpierw jako drewniana
straznica/wieza zostala ulokowana nad zakolem rzeki Moskwa, ktorej nazwa istniala jeszcz
przed wybudowaniem straznicy. Staroslowianskie slowo "moskwa" oznaczalo krety strumyk,
rzeke, odszukali to inni profesorowie. To takze wyjasnia jak powstalo dosyc liczne polskie
nazwisko Moskwa - czyli nazwisko mieszkajacego nad kretym strumykiem, rzeka. Moze to oni mielili w zarnach nad strumieniami rude zelaza ?

Wspomniany w moim poprzednim wpisie G.Niedzielski pisze:
"Umiejętności wytopu rud żelaza były w obrębie kultury celtyckiej i u ludów uległych
ich wpływom bardzo ceniono. Podobnie było w obrębie kultur irańskich, gdzie sakra
władcy wiązała się z umiejętnościami kowalstwa, stąd irańska dynastia królów kowali, Kejanidów.
..... Skoro zaś rejon Zagłębia Staropolskiego stanowił tak znaczny, by nie powiedzieć - pierwszoplanowy
ośrodek przeworskiego[*] hutnictwa, rejon Sandomierza, na co wskazuje grób książęcy,
mógł stanowić ważny ośrodek plemiennej władzy. Bardzo wątpliwe, by tak cenny, zarówno od strony
rzemiosła (hutnictwo), jak i rolnictwa (żyzne lessy Wyżyny Sandomierskiej) rejon został całkowicie
opuszczony, a legendarny Sudomir zastał tu jedynie szumiącą wiatrem w koronach
drzew puszczę."
[*] wg archeologii = kultura przeworska
Wiecej o Celtach tutaj;
https://historiamniejznanaizapomniana.w ... -polskich/
http://www.tygodnikprzeglad.pl/bojowie-polscy-celtowie/

Zatem umiejetnosci dotyczace poszukiwan rudy, wytopu z niej zelaza i przerobki zelaza
byly niezwykle cenne i to chyba powodowalo, ze nazwisko Moskal .. "jak kamien", w niezmienionym
stanie przetrwalo wieki przed narodzeniem Chrystusa i wieki po, az do czasow wspolczesnych.
Jestem przekonany, ze mozna odszukac wiele "celtycko-slowianskich" nazwisk w Polsce, o niektorych
juz wspomnialem i o ktorych dzisiaj wspominam - Moskwa, Kowal.

Podalem w moim poprzednim wpisie jak moglo powstac angielskie nazwisko Moscall i kto mogl je
nosic. Nie jest to domniemanie jednoznacznie powiazane z procesem przerobki rudy zelaza i zbyt
odlegle od Polski.

Od wielu lat wskazywalem, ze od zmielonej, brazowej. darniowej rudy zelaza z czarnym
pokruszonym weglem drzewnym, ubrudzony byl "Moskal" i byl podobny do placka, ktory piekl na
goracej dymarce, czasem przypalonego i wygladajacego jak on sam.

Najnowsze informacje o Kotynach, celtycko-slowianskim plemieniu kowali, nasunely mi nastepujacy pomysl.
W jezyku greckim slowo "mos" [zapisane lacinskimi literami] oznacza "mech", czyli cos co
porasta mokra glebe, kamien lub drzewo. Podobna forme ma brazowa, limonitowa ruda zelaza,
tworzaca sie na podmoklych terenach pod darnia jako ruda darniowa lub jako nalot w procesie
utleniania bogatszych rud zelaza. Jedyna, znana zlota moneta bita przez Celtow z napisem,
miala napis grecki. Swiadczy to o silnym wplywie jezyka greckiego i kultury greckiej na Celtow.

W obecnym jezyku angielskim slowo "coal", wymawiane jako "kol" [z przydlugim "o"] oznacza wegiel
takze wegiel drzewny, chyba to slowo zostalo wniesione juz przez Celtow.

Zatem polaczenie "mos" i "kol" daje nam slowo = nazwisko Moskol, jakze bliskie nazwisku MOSKAL,
czyli nazwiska kogos, kto mieszal rude zelaza z weglem drzewnym w tylko znanych mu proporcjach,
przed wsypaniem tej mieszaniny do dymarki.

Chyba teraz powinienem napisac .... AMEN !

Pozdrawiam uczestnikow dyskusji, moderatorow i czytelnikow.

Wladyslaw Moskal
Jacste - 16-10-2016 - 21:34
Temat postu: pochodzenie nazwiska Malorny
Serdecznie witam,
Prowadząc genealogię naszej rodziny/ opolskie / natknąłem się na nazwisko Malorny. Kilkakrotnie spotkałem się,że y na końcu jest z dwoma kreseczkami nad literą / tzw umlautem /. Takiej litery w języku niemieckim nie ma więc może jest to nazwisko pochodzenia węgierskiego ?

Pozdrawiam
Jacek Steindel
Wladyslaw_Moskal - 17-10-2016 - 18:05
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Malorny
Przenioslem do glownego watku Twoja prosbe , aby nie rozpraszac watku po calym Forum.
-----------------------------------------
Serdecznie witam,
Prowadząc genealogię naszej rodziny/ opolskie / natknąłem się na nazwisko Malorny. Kilkakrotnie spotkałem się,że y na końcu jest z dwoma kreseczkami nad literą / tzw umlautem /. Takiej litery w języku niemieckim nie ma więc może jest to nazwisko pochodzenia węgierskiego ?

Pozdrawiam
Jacek Steindel
------------------------------------------
Kliknij na;
http://www.geneaservice.nl/navigator/
wpisz w SURNAME szukane nazwisko i kliknij Submit.
Troche poczekasz na wywolanie okienek, ale wart poczekac, na jednym z okienek znajdziesz informacje z miejscowosci Zlotniki , to chyba
bedzie dla Ciebie interesujace'

Nazwisko jest nazwiskiem niemieckim, ale Malor jest nazwiskiem austriacko-wegierskim , bardzo rzadkim.

A swoj post zlikwiduj.

Wladyslaw
Wladyslaw_Moskal - 17-10-2016 - 18:09
Temat postu: pochodzenie nazwiska Malorny
Masz odpowiedz w glownym watku - Pochodzenie nazwisk (cz.9)
Nanuk01 - 17-10-2016 - 18:59
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Malorny
[quote="Wladyslaw_Moskal"]Przenioslem do glownego watku Twoja prosbe , aby nie rozpraszac watku po calym Forum.
-----------------------------------------
Serdecznie witam,
Prowadząc genealogię naszej rodziny/ opolskie / natknąłem się na nazwisko Malorny. Kilkakrotnie spotkałem się,że y na końcu jest z dwoma kreseczkami nad literą / tzw umlautem /. Takiej litery w języku niemieckim nie ma więc może jest to nazwisko pochodzenia węgierskiego ?

Pozdrawiam
Jacek Steindel
------------------------------------------


http://www.behindthename.com/name/mallory/comments

Pozdrawiam
Waldemar
Wladyslaw_Moskal - 18-10-2016 - 04:46
Temat postu: Rozwazania o pochodzeniu nazwiska Warchoł.
Prof. K. Rymut wskazuje, ze nazwisko moze pochodzic od slowa "warchoł" = wichrzyciel
i podobnych slow lub od zlozonego imienia Warcisław. Powielalem takie pochodzenie
na stronach genealogicznych.

Chyba prof. K.Rymut nie wiedzial, ze prof. Wojciech Szymanski wydal w 1979 ksiazke
pod tytulem "Awarzy", zobacz;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojciech_ ... archeolog)

W Wikipedii jest haslo "Awarowie";
https://pl.wikipedia.org/wiki/Awarowie

oraz w j.angielskim haslo "Panonian Avars";
https://en.wikipedia.org/wiki/Pannonian_Avars

Awarowie to koczowniczy lud, który w połowie VI wieku pojawił się w Europie tworzac
w Kotlinie Panońskiej kaganat Awarów, współdziałający ze Słowianami. Jednym z plemion
awarskich byli Warchonitowie, Varchonitai (Warhonits) wg danych bizantyjskich.

Awarowie okolo 730 r zostali wyparci przez Serbow i Chorwatow znad Adriatyku, a po
wojnach w latach 791 - 803 zostali pobici przez Frankow i w latch 804 - 805 Bulgarzy
zajeli wschodnia czesc kaganatu. Przestali istniec jako narod okolo 822. Juz w 892 roku
król niemiecki Arnulf zawarł z przybylymi do Panonii Węgrami sojusz przeciwko państwu
wielkomorawskiemu Świętopełka I.

Mapa rozmieszczenia nazwiska Warchoł na terenie Polski wskazuje, ze czesc awarskiego plemienia
Warchonitow wspolpracujaca ze Slowianami, zwana juz przez Slowian Warchołami, mogla naplynac poprzez Przelecz Dukielska na tereny poludniowej Polski przed 800 rokiem ;
http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/w ... %2582.html

W 862 r. Św. Cyryl i Św. Metody oraz ich uczniowie dokonali chrztu Moraw, jeszcze przed
900 r. chrztu Wislan i Ledzian, a w 966 roku ksiaze Mieszko I przyjal chrzest, uznawany
jako poczatek panstwa polskiego.


Z pozdrowieniami,
Wladyslaw Moskal
jandzban - 18-10-2016 - 13:00
Temat postu: Nazwiska na D
A jak z nazwiskiem Dzban?



/gb/[...]]heheszki

*Moderacja - pierwsze ostrzeżenie za spam - drugiego nie będzie (JarekK)
Gawroński_Zbigniew - 18-10-2016 - 13:28
Temat postu:
Wbrew pozorom jest to piekielnie trudne w interpretacji nazwisko. Znaczenie wydaje się oczywiste. Od dzbana, dzbanka, dzbanyszka, zbanyszka itp.

W czym problem? W tym, że nazwisko Dzban występuje we wszystkich krajach dookoła Polski. Nie przymierzając daleko: dobrze znana wszystkim Julia Pitera to też Dzban tylko, ze po rosyjsku, a znana pisarka dla dzieci Krugerowa to też Dzban tylko, że po niemiecku itd. Takie przykłady można mnożyć.

Pozdrawiam pięknie.
xtedek - 18-10-2016 - 15:01
Temat postu: Rozwazania o pochodzeniu nazwiska Warchoł.
Chciałbym podysktuować o nazwisku Tetkowski. Najdalszy przodek do którego dotarłem to Andrzej Tetek, ur. ok 1743 roku.

Mniej więcej do 1780-1820 nazwisko było zapisywane naprzemiennie jako Tetek/Tetkowski, później aż do dzisiaj to już tylko Tetkowscy. Znalazłem jedynie dwa "ogniska" nazwiska Tetek w XVIIIw. obie parafie niedaleko Ciechanowa, ale położone ok 50km od siebie.

W internecie można znaleźć informację:
Tetkowski - od niemieckich nazw osobowych Tett, Dett, te od imion złożonych na Theud .

Ale właściwie to skąd takie założenie? Nie pasuje mi ono zupełnie do moich przodków...
kar102030 - 18-10-2016 - 16:51
Temat postu: Rozwazania o pochodzeniu nazwiska Warchoł.
Dziękuję Zbigniewie za obszerne i niewiarygodne informacje. Tak jest to nazwisko przesiedlone z Kresów Wschodnich. Co do twojego wywodu - trochę koliguje to z moją wiedzą. Natomiast pytanie bardzo ogólne, na które można odpowiedzieć tylko przypuszczeniem. Czy nazwisko Kardela może być spolszczeniem/pochodzić/mieć coś wspólnego z włoskim nazwiska Cardella?

Pozdrawiam,
Krzysztof
Jacste - 18-10-2016 - 22:10
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Malorny
Wladyslaw_Moskal napisał:
Przenioslem do glownego watku Twoja prosbe , aby nie rozpraszac watku po calym Forum.
-----------------------------------------
Serdecznie witam,
Prowadząc genealogię naszej rodziny/ opolskie / natknąłem się na nazwisko Malorny. Kilkakrotnie spotkałem się,że y na końcu jest z dwoma kreseczkami nad literą / tzw umlautem /. Takiej litery w języku niemieckim nie ma więc może jest to nazwisko pochodzenia węgierskiego ?

Pozdrawiam
Jacek Steindel
------------------------------------------
Kliknij na;
http://www.geneaservice.nl/navigator/
wpisz w SURNAME szukane nazwisko i kliknij Submit.
Troche poczekasz na wywolanie okienek, ale wart poczekac, na jednym z okienek znajdziesz informacje z miejscowosci Zlotniki , to chyba
bedzie dla Ciebie interesujace'

Nazwisko jest nazwiskiem niemieckim, ale Malor jest nazwiskiem austriacko-wegierskim , bardzo rzadkim.

A swoj post zlikwiduj.

Wladyslaw

hagi26 - 18-10-2016 - 22:37
Temat postu:
Witam, ciekawi mnie pochodzenie kilku nowych nazwisk, które pojawiły się w moim drzewie Smile Mianowicie:

- Akatyszewski/Akatyszewska
- Stańczak
- Jasik
- Morzyk
Wladyslaw_Moskal - 18-10-2016 - 23:55
Temat postu: Re: Nazwiska na D
jandzban napisał:
A jak z nazwiskiem Dzban?
/gb/[...]]heheszki

*Moderacja - pierwsze ostrzeżenie za spam - drugiego nie będzie (JarekK)

-----------------------------------------------------------
Gawroński_Zbigniew napisał:
Wbrew pozorom jest to piekielnie trudne w interpretacji nazwisko. Znaczenie wydaje się oczywiste. Od dzbana, dzbanka, dzbanyszka, zbanyszka itp.

W czym problem? W tym, że nazwisko Dzban występuje we wszystkich krajach dookoła Polski. Nie przymierzając daleko: dobrze znana wszystkim Julia Pitera to też Dzban tylko, ze po rosyjsku, a znana pisarka dla dzieci Krugerowa to też Dzban tylko, że po niemiecku itd. Takie przykłady można mnożyć.

Pozdrawiam pięknie.


----------------------------------------------------------------

Dodam, ze obecnie nazwisko Dzban w Polsce nie wystepuje !!! [3 zrodla].

Kiedys ... tak, ale ... wyemigrowali;

https://familysearch.org/search/records ... me%3Adzban

Wladyslaw
ROMAN_B - 19-10-2016 - 17:02
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Tetek i Tetkowski.
Witaj Kamilu.

Zacznę od najstarszego nazwiska jakie zamieściłeś. Nazwisko Tetek [ 1743 rok ] jest derywatem. Podstawą słowotwórczą jest temat Tet–. Sufiksem jest przyrostek –ek. Cząstka –ek należy do grupy przyrostków zdrobniających. Zdrobnienie to wyraz powstały poprzez dodanie odpowiedniego formantu, oznaczający przedmiot mniejszy w stosunku do przedmiotu opisywanego przez wyraz, do którego dodany został formant ( SJP ). Można też powiedzieć, że zdrobnienia służą do nazywania rzeczy małych, szczególnie bliskich i młodych, o których myślimy i mówimy w sposób tkliwy i czuły. Dzięki nim można też wyrazić ironię, kpinę czy negatywny stosunek. Sufiks –ek może też określać stosunek rodzinny ojca do syna – ojciec Tet, syn Tetek. Tak więc rozkład słowotwórczy nazwiska Tetek wyglądałby następująca: Tet + ek = Tetek; Tet–ek.

Wspominasz, iż nazwisko Twoich przodków było zapisywane zamiennie Tetek / Tetkowski [ 1780 – 1820 ] później już pozostało przy zapisie graficznym Tetkowski. Nazawa osobowa Tetkowski jest mianem sufiksalnym i została utworzona od rdzenia Tet– przy pomocy przyrostka –kowski [ Tet + kowski = Tetkowski; Tet–kowski ]. Sufiks –kowski w tym nazwisku, w mojej ocenie, jest przyrostkiem strukturalnym przy pomocy, którego utworzono nazwisko na wzór i podobieństwo polskiego nazwiska szlacheckiego. Jaki był tego powód, nie wiem? Przypuszczam, iż mogło chodzić o przekonanie, że nazwiska typu szlacheckiego są nazwiskami zaszczytnymi, prestiżowymi – lepszym od nazwiska chłopskiego czy mieszczańskiego.

W obu nazwiskach, to jest Tetek i Tetkowski podstawą słowotwórczą jest rdzeń Tet–. Tak więc należy tylko ustalić co ta podstawa słowotwórcza znaczy i od czego powstała? Zatem, nazwą jakiej poszukujemy jest miano Tet. Tet może być skróconą nazwą dwuczłonowego imienia słowiańskiego, staropolskiego, chrześcijańskiego lub innego imienia złożonego. Istnieje możliwość, iż jest to jednoczłonowe imię lub/i przezwisko.
Edward Bereza w opracowaniu pt. Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany [ tom II, strona 287 ] wymienia imię / nazwisko Tetzlaf(f). Pisze o nim, że jest to zniemczona forma staropolskiego i staropomorskiego dwuczłonowego imienia słowiańskiego Cieszysław. Skoro istniało imię Tetzlaf(f), które jest dwuczłonowym imieniem to jego skróconą formą w języku niemieckim może być miano Tetz.
W Słowniku etymologiczno – motywacyjnego staropolskich nazw osobowych. Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego [ Zygmunt Klimek, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997 ] na stronie 267 znajduje się informacja dotycząca nazwiska Tetz, która mówi, iż ta nazwa osobowa pochodzi od członu imienia złożonego Tat– w postaci obocznej Tet–, powstałego w języku dziecinnym, na przykład Tetzel, Tetzman; od Tetz, od pomorskiego imienia złożonego Tetzlaff < Tesław < Techosław; na bazie języka niemieckiego od nazwy osobowej Tetzel, od imienia złożonego Dietrich. [ Tetzel, Tecel, Tecyl, Tetzmen ].
Kazimierz Rymut w publikacji pt. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny [ Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999 ] podaje, że nazwisko Tetzlaf(f) jest zniemczoną nazwą osobową, która ma pochodzić od słowiańskiego imienia złożonego Teslav albo Těchoslav, od staropolskiech imion Ciesław, Ciechosław. Wniosek jaki się nasuwa, że nazwy osobowe Teslav i Těchoslav są wcześniejsze a Ciesław oraz Ciechosław późniejsze.
Ciekawą informację znalazłem w księgach metrykalnych [ akt urodzenia nr 9 z 1819 roku ] rzymskokatolickiej parafii Modzerewo, która znajduje się we wsi Modzerowo. Wieś Modzerowo położona jest w województwie kujawsko – pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska. W parafii tej we wsi Stypin w roku 1819 mieszkała rodzina o nazwisku Tetsław. Obecnie wieś Stypin znajduje się w gminie Babiak, w powiecie kolskim, w województwie Wielkopolskim.
Moim skromnym zdaniem nazwisko Tetsław jest nazwiskiem prostym równym imieniu Tetsław. Imię Tetsław jest imieniem dwuczłonowym. Od imion złożonych wywodzą się imiona hipokorystyczne [ pełniące funkcję spieszczającą ] oraz imiona skrócone. Takie imiona powstawały poprzez dodawanie różnych przyrostków zdrobniających. Imiona te stawały się czasem samodzielnymi nazwami osobowymi, które używane były pośród członków rodziny, grupy społecznej oraz w oficjalnych wystąpieniach. Skrócenia imion były różne. Najbardziej rozpowszechnionym typem w staropolszczyźnie było dodanie określonego przyrostka do pierwszej lub dwóch pierwszych zgłosek imienia złożonego; na przykład od imienia Bronisła powstały takie skrócone formy jak Brosz, Broch, Broś. Przy tworzeniu imion skróconych dochodziło zazwyczaj do dezintegracji imion dwuczłonowych; na przykład: Bro–ni–sław, Bro–sz, Bro–ch, Bro–ś, Broni–sz, Broni–ch, Broni–ś. Takie formy powstawały na trzy różne sposoby [ trzy zasady ]:
1) pierwsza sylaba otwarta + sufiks; na przykład: Bro–sz od Bronisław,
2) pierwsza sylaba zamknięta; na przykład: Rad od Radosław,
3) pierwsza sylaba otwarta + sufiks + sufiks; na przykład: Bro–sz–ek od Bronisław.
Biorąc pod uwagę złożone imiona Tetsław oraz zgermanizowane imię Tetzlaf(f) to odpowiednio skróconym imieniem byłaby forma Tet i Tetz. W obu tych przypadkach skrócone imię powstałoby zgodnie z drugą zasadą tworzenia skróconych imion.
Skrócone imiona męskie i żeńskie bardzo często były zdrobniane . Do tego celu służyły takie przyrostki jak: –ek, –ko, –ik, –yk, –ina, –yna, –on, –ęta, –ota, które były dodawane do imienia skróconego. Przyjmując, że miano Tet jest skróconą formą imienia dwuczłonowego to imię Tetek jest zdrobniałą jego formą, która powstała poprzez dodanie formatu zdrobniającego –ek do imienia Tet [ Tet + ek = Tetek; Tet–ek ]. Zatem, nazwa osobowa Tetek jest nazwiskiem prostym równym imieniu Tetek. Od miana Tetek po odcięciu przyrostka –ek i po dodaniu do rdzenia Tet– formatu –kowski powstało nazwisko Tetkowski [ Tet + kowski = Tetkowski; Tet–kowski ].
Jest to tylko moja hipoteza, raczej rozważania, mówiąca jak mogło dojść do powstania nazwiska Tetek oraz nazwiska Tetkowski.
Dodam, że z dużą dozą prawdopodobieństwa nazwa osobowa Tetsław odpowiada zniemczonej formie Tetzlaf(f) – to też moja hipoteza.

Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Według profesora nazwisko Tetkowski pochodzi od niemieckich nazw osobowych Tett lub Dett a one od imion złożonych na Theud. Profesor zaproponował taką wizję pochodzenia nazwiska Tetkowski. Zgodnie z jego słowami o różnych genezach pochodzenia tak samo brzmiącego nazwiska ja przedstawiłem powyżej inne spojrzenie na pochodzenie nazwiska Tetek oraz Tetkowski.
Moim skromnym zdaniem tylko wiedza historyczna o nazwisku [ rodzinie je noszącej ], badania historyczne, w tym różnych dokumentów, kwerenda genealogiczna może doprowadzić do ewentualnego ustalenia jak powstało nazwisko Tetek i nazwisko Tetkowski.

Życzę owocnych badań nad pochodzeniem nazwiska Tetek i Tetkowski.

Pozdrawiam – Roman.


Poniżej link do metryki, w której występuje nazwa osobowa Tetsław [ akt urodzenia nr 9 z 1819 roku ]
http://www.szukajwarchiwach.pl/54/787/0 ... 4vKfa38kYw
Link do pierwszej strony z informacją o nazwie parafii
http://www.szukajwarchiwach.pl/54/787/0 ... YVcOF6zUbw
Wladyslaw_Moskal - 19-10-2016 - 20:21
Temat postu: Re: Moskal - rozważania na temat pochodzenia nazwiska.
W obecnym jezyku angielskim slowo "coal", wymawiane jako "kol" [z przydlugim "o"] oznacza wegiel
takze wegiel drzewny, chyba to slowo zostalo wniesione juz przez Celtow.

Zatem polaczenie "mos" i "kol" daje nam slowo = nazwisko Moskol, jakze bliskie nazwisku MOSKAL,
czyli nazwiska kogos, kto mieszal rude zelaza z weglem drzewnym w tylko znanych mu proporcjach,
przed wsypaniem tej mieszaniny do dymarki.
Chyba teraz powinienem napisac .... AMEN !

Pozdrawiam uczestnikow dyskusji, moderatorow i czytelnikow.
Wladyslaw Moskal[/quote]
---------------------------------------------------------------------

Prawdopodobnie nazwisko Moskoal, jesli istnialo na terenie Polski, podobnie jak nazwisko Moskol, ktore odnotowal prof. K.Rymut jako kiedys istniejace w Polsce, stalo sie "popularniejszym" nazwiskiem Moskal.

Moje poszukiwania w Internecie nazwiska Moskoal, wskazuja, ze moglo ono istniec w Austrii, Nienczech, a takze byc nazwiskiem wegierskim.

Wedlug;
https://familysearch.org/#start
New Jersey Deaths and Burials
Name John Moskoal
Gender Male
Death Date 09 May 1900
Death Place Bayonne, Hudson, New Jersey
Age 31
Birth Date 1869
Birthplace Aus.
Occupation Laborer
Marital Status Married

Wedlug;
https://familysearch.org/#start
1900 United States Federal Census
Census & Voter Lists
Name: Joseph Moskoal
Birth: Germany
Birth: abt 1871
Arrival: 1896
Marital Status: married
Residence: Jersey City, Hudson, New Jersey

Wedlug;
http://www.radixindex.com/en/databases/ ... me/moskoal
Moskoal Andras, Ungarn - Bereg - Bilke
pochodzacy z tego regionu, zginal w czasie I Wojny Swiatowej.
Obecnie wegierski region Szabolcs-Szatmár-Bereg graniczy z rejonem Mukaczowa, Ukraina.

Wg mnie , nie sa to dowody jednoznaczne, bo w kazdym z tych przypadkow moze byc blad w zapisie nazwiska.

Z pozdrowieniami,
Wladyslaw Moskal
Gawroński_Zbigniew - 19-10-2016 - 21:54
Temat postu:
kar102030 napisał:
Dziękuję Zbigniewie za obszerne i niewiarygodne informacje. Tak jest to nazwisko przesiedlone z Kresów Wschodnich. Co do twojego wywodu - trochę koliguje to z moją wiedzą. Natomiast pytanie bardzo ogólne, na które można odpowiedzieć tylko przypuszczeniem. Czy nazwisko Kardela może być spolszczeniem/pochodzić/mieć coś wspólnego z włoskim nazwiska Cardella?

Pozdrawiam,
Krzysztof


Ja bardzo wzbraniam się przed dopasowywaniem nazwisk do słów co bardziej egzotycznych. Moim zdaniem najbardziej prawdopodobna interpretacja miejscowa nazwiska bez uciekania się do zagranicy jest bardzo prosta. Jest kilkaset nazwisk typowo polskich zapisanych pierwotnie przez skrybów po łacinie i w takiej łacińskiej postaci zostały, chociaż naturalnie były całkiem inne. Takim przykładem z pamięci jest nazwisko Oryga = Woźnica ( łc. auriga) i właśnie omawiany Kardela = Szczygieł (łc. Carduela). Po prostu skryba słysząc, że chrzczony będzie Wojtek Szczygieł pisał Adalbertus Carduela. Po 25 latach Wojciech Szczygieł ze zdziwieniem zauważył przy ślubie swym własnym, że on się teraz Kardela nazywa. To - moim zdaniem - polskie, w całości polskie nazwisko, które uległo takiemu procesowi. Ma to zapewne swoją mądrą nazwę.



-=--=--=-=

Nawiążę jeszcze jednym zdaniem do nazwiska Moskal.

To oczywiste, że nie zdołamy odtworzyć pokolenie po pokoleniu śladów potwierdzających trop celtycki. Są jednak sposoby pośrednie. Pozwolę sobie podkleić moje ostatnie znalezisko. Zakładając, że nazwisko ma korzenie niekoniecznie celtyckie ale staropruskie to słowo moska znaczyło w tym języku mazidło, towot używany do smarowania osi w wozach. Moska to również czerwona glina. Poświadczone są nazwiska Moskau i Moska już z roku 1261. Trzysta lat później Mo^ska [o z daszkiem] to zupa z mąki, grochu i skórek.
Szuwar - 19-10-2016 - 22:40
Temat postu:
Witam

Pan Zbigniew napisał

,,Ja bardzo wzbraniam się przed dopasowywaniem nazwisk do słów co bardziej egzotycznych. Moim zdaniem najbardziej prawdopodobna interpretacja miejscowa nazwiska bez uciekania się do zagranicy jest bardzo prosta. Jest kilkaset nazwisk typowo polskich zapisanych pierwotnie przez skrybów po łacinie i w takiej łacińskiej postaci zostały, chociaż naturalnie były całkiem inne. Takim przykładem z pamięci jest nazwisko Oryga = Woźnica ( łc. auriga) i właśnie omawiany Kardela = Szczygieł (łc. Carduela). Po prostu skryba słysząc, że chrzczony będzie Wojtek Szczygieł pisał Adalbertus Carduela. Po 25 latach Wojciech Szczygieł ze zdziwieniem zauważył przy ślubie swym własnym, że on się teraz Kardela nazywa. To - moim zdaniem - polskie, w całości polskie nazwisko, które uległo takiemu procesowi. Ma to zapewne swoją mądrą nazwę. ,,
zgodnie z oczekiwaniem


Tak na marginesie

Szczygieł - Carduelis carduelis


Głównym pożywieniem szczygłów są nasiona szczególnie lubią nasiona ostu i łopianu

Nazwa Carduelis wywodzi się od łacińskiego słowa carduus - oset

Oset w języku włoskim - Carduus, cardo


Pozwolę sobie dokończyć dziś

Jak Pan Zbigniew we wcześniejszym poście pisze

Eugeniusz Kardela pojawił się najwcześniej (wg dostępnych mi źródeł) w roku 1591. Był mieszkańcem miasteczka Putiwl/Putywl na granicy dzisiejszej Ukrainy i Rosji, a pochodził z m. Przeczyste w Obwodzie Jarosławskim (Пречистое (Ярославская область)). W dokumentach zaznaczono, że był Tuwińcem.

Tuwińcy (dawniej Urianchajcy, Sojoci, czasem nazywani Tuwijczykami naród turecki .......

szabla, pałasz, miecz, wyraz pochodzi z tureckiego kard


jeszcze jedna uwaga

nie skryba prowadził księgi metrykalne a ksiądz

Można mieć inne swoje zdanie ale nie można z nikogo robić idioty.pół biedy ze mnie co gorsza pytającego o etymologie

Dla mnie sprawa zakończona - proszę bez zbędnych komentarzy

Pozdrawiam
Wladyslaw_Moskal - 20-10-2016 - 03:25
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
hagi26 napisał:

Witam, ciekawi mnie pochodzenie kilku nowych nazwisk, które pojawiły się w moim drzewie Smile Mianowicie:

- Akatyszewski/Akatyszewska
- Stańczak
- Jasik
- Morzyk

----------------------------------------------------------------------
Ewa Szczodruch i wlasciciel strony przygotowali cos dla Ciebie;

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?kat=44

Poszukaj, chyba znajdziesz ...

Wladyslaw
jacekroszak1986 - 20-10-2016 - 14:56
Temat postu: nazwisko: SEREMAK
Witam Smile

Czy mógłby mi ktoś podpowiedzieć jakie pochodzenie ma nazwisko SEREMAK ?

z góry dziękuję i pozdrawiam!
Gawroński_Zbigniew - 20-10-2016 - 20:41
Temat postu:
Według oficjalnych danych nazwisko powinno pochodzić od wschodniosłowiańskiego Szeremet, a to wywodzić się od osmańskiego "seremet" = nerwus, nieuprzejmy gbur itp.

Moim zdaniem nie potrzeba się uciekać do Turków osmańskich. Wystarczy spojrzeć do Kolberga i spółki. Dokładnie do prac Sierkowskiego pt "Materiały etnograficzne z okolic Kielc", w której stoi przymiotnik seremno/ceremno = smutno. Ergo. Jeśli nazwisko pochodzi w najdalszych poszukiwaniach z szeroko rozumianej Kielecczyzny najprawdopodobniej pochodzić może od wspomnianego przymiotnika.

za: "Słownikiem warszawskim", "Słownikiem gwar polskich" i wykluczeniami pozostałych popularnych słowników: kaszubskiego, litewskiego, rosyjskiego, ukraińskiego, węgierskiego.

Oczywiście, jeśli nazwisko jest kresowe to ścieżka "osmańska" będzie słuszna.

Pozdrawiam pięknie.
Szuwar - 20-10-2016 - 22:05
Temat postu:
Witam

Jak podaje Słownik Staropolski

Seremak - Człowiek Smutny

Nigdzie nie natrafiłem na ścieżkę osmańską - nazwisko Szeremet nie ma nic wspólnego z nazwiskiem Seremak

Pozdrawiam
jacekroszak1986 - 20-10-2016 - 22:22
Temat postu:
Bardzo Wam dziękuję Smile
radicalman - 20-10-2016 - 22:27
Temat postu:
Pochodzenia nazwiska nie znam, ale Seremakowie to największa zagadka mojego drzewa. Mama mojej babci tak podobno miała na nazwisko. Podobno, bo babcia była adoptowana i znany jest nam tylko „spóźniony” akt z rodzicami adopcyjnymi. W każdym razie mam nadzieję kiedyś odkryć co się stało z małżeństwem Szczypiorski/Seremak, najprawdopodobniej z okolic Warszawy/Radzymina.

Radek
Szuwar - 21-10-2016 - 13:31
Temat postu:
hagi26 napisał:
Witam, ciekawi mnie pochodzenie kilku nowych nazwisk, które pojawiły się w moim drzewie Smile Mianowicie:

- Akatyszewski/Akatyszewska
- Stańczak
- Jasik
- Morzyk


Moje trzy grosze co do nazwiska Jasik

Jasik - 1630 od imion na Ja , typu Jan, Jaczemir, Jaromir.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


główne źródła:


a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997


te moje trzy grosze to ciekawostka kryjąca się pod linkiem

Marek Stachowski

Uniwersytet Jagielloński, Kraków


Jak się ma jasiek do Jaśka, a zośka do Zośki?

http://www.academia.edu/1286120/Jak_si% ... Zo%C5%9Bki


Nazwisko Morzyk - jak podaje Ewa Szczodruch w pracowaniu

Morzyk - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mor-, por. mór ‘zaraza’, mor ‘czarny’, mora ‘chorobliwy odór’, morzyć.


Natomiast Edward Breza w ,,Współczesne polskie imiona ,kontynuujące staropolskie dwuczłonowe imiona osobowe /ciąg alfabetyczny L-M/,, wiąże nazwisko Morzyk z imionami
Morzysław Morzysława .Jest to staropolskie imię dwuczłonowe
z pierwszym członem morzyć ,gnębić ,zabijać i drugim rzeczownikiem sława

Współczesne polskie imiona, kontynuujące staropolskie dwuczłonowe ...
osg.wuwr.pl/download.php?id=394f2cd478c47c048d4adcb5d8654977d955bd78

Link proszę skopiować i wkleić do swojej przegladarki

jest to pdf proszę otworzyć


Pochodzenie nazwiska Akatyszewski:
Akatyszewski - od imienia Akakij, Akákij, Akat, używanego w Kościele prawosławnym, pochodzenia greckiego od Akákios, to od apelatywu ákakos ‘nie znający zła, zacny’.

Stańczak - od imion złożonych typu Stanisław, Stanimir oraz od stanąć.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Pozdrawiam
xtedek - 22-10-2016 - 19:25
Temat postu:
Dziękuję serdecznie Romanie, nie spodziewałem się tak rozbudowanej i szczegółowej analizy...

Co do pochodzenia nazwiska od imienia jest to dla mnie bardzo prawdopodobne. Najstarsi z Tetków do których dotarłem bardzo często nazywani byli w aktach iminiem ojca.

Rozpiszę może niektórych z Tetków, którzy często nie występowali nawet jako Tetki a jako:

Wawrzeńczak - syn Wawrzyńca Tetka, tutaj się zgadza
Urban Jędrzejak - syn Andrzeja Tetka, zgadza się
Wojtczak - syn Wojciecha, ale nie jestem pewny
Stelmach, Sztelmach - konstruował wozy???
Czort - tutaj nie mam pomysłu Smile

Niestety jak już ci najdalsi umierali zazwyczaj nie było wpisanych imion rodziców.

Nie mogę do tej pory połączyć dwóch głównych gałęzi Tetków, np. tutaj;
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=891
występuje Wawrzyniec Tetek jako przyjaciel zmarłego Andrzeja, jednak nie mam w ogóle pomysłu jak był spokrewniony z Andrzejem.

Jeszcze raz dziękuję Romanie za twoją pracę i pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 23-10-2016 - 01:31
Temat postu:
Szuwar napisał:



jeszcze jedna uwaga

nie skryba prowadził księgi metrykalne a ksiądz

Można mieć inne swoje zdanie ale nie można z nikogo robić idioty.pół biedy ze mnie co gorsza pytającego o etymologie

Dla mnie sprawa zakończona - proszę bez zbędnych komentarzy

Pozdrawiam


Piszecie głupoty mości Szuwarze i po raz kolejny czepiacie się nieistotnych spraw. Poindeksujcie sobie mospanie kilkadziesiąt roczników z rożnych parafii, a przestaniecie pitolić głupoty i bredzić na temat co i kto pisał. W zasadzie ksiądz pisał osobiście księgi tylko w pipidówach, a i tam, często się zdarzało, ze jedynie podpisywał osobiście akty. Ot co. Ja to widzę na codzień .
(Nb. w mojej parafii zmieniło się dwóch prepozytów, chyba z pięciu wikarych, po drodze było kilkunastu zakonników "z łapanki", a akty z latami jedynie trochę się bardziej pochylały w piśmie. Co kilkanaście stron wpis o kontroli. Teraz indeksuję jeszcze mniejszą pipidówę: piękne kształtne pismo aktu i kulfoniasty podpis księdza zupełnie innym charakterem.)

Co do reszty. Ze źródłami człowiecze dyskutujesz? Dla mnie też idiotyzmem było określenie Kardeli jako Tuwińca, ale tak tam było napisane. Co? Miałem napisać, by zadowolić Szuwara, że był... Korsykaninem, a może Osetyńcem, bo to współbrzmi z łacińska nazwą ostu? Na Marginesie : z Tuwy (Tuwińskiego okręgu autonomicznego) do Turcji jest pi razy oko trzy i pół tysiąca kilometrów, a do Przeczystego koło Jarosławia około 4 tysięcy. Tuwińców z Turcją łączą tylko dane z Wikipedii, ale nawet i tam zaznaczono, że wpływy tureckie były tam ponad 1400 lat temu.

To trzecie nasze zwarcie. Mam nadzieję, że sobie weźmiesz mospanie jakiś stoperan czy co, bo, jak obiecałeś onegdaj miałeś mnie nie widzieć, nie czytać nie, nie, nie.

Bez odbioru. Ciekaw jestem czy weźmiesz mociumpanie ten stoperan, czy dalej będziesz poduszczał rozpychając się na boki łokciami jak to delikatnie w tej chwili czynisz...
Wladyslaw_Moskal - 23-10-2016 - 02:39
Temat postu:
Nie mogę do tej pory połączyć dwóch głównych gałęzi Tetków, np. tutaj;
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=891
występuje Wawrzyniec Tetek jako przyjaciel zmarłego Andrzeja, jednak nie mam w ogóle pomysłu jak był spokrewniony z Andrzejem.
Jeszcze raz dziękuję Romanie za twoją pracę i pozdrawiam[/quote]
---------------------------------------------------------------------------
Ja widze, ze;

Urban Tetek lat 50.... [pod Urban !!! jest] ...syn zmarlego

i...Wawrzyniec Tyka lat 60....w Luberadzyna zamieszkaly przyjaciel,

..oswiadczyli nam iz dnia ..... .czwartej zrana

Jedrzej Tetek lat 70 majacy przy synie zamieszkaly w Luberadzyna pod numerem drugim umarl ...

Czyli syn Urban Tetek, z przyjacielem zmarlego Wawrzyncem Tyka, zglaszaja, ze zmarl Jedrzej Tetek.


Wladyslaw
xtedek - 23-10-2016 - 08:59
Temat postu:
Wladyslaw_Moskal napisał:
Wawrzyniec Tyka lat 60....w Luberadzyna zamieszkaly przyjaciel


Władysławie syn Andrzeja Urban jest dla mnie oczywisty i znany.

Tam wyżej prawie napewno jest to Wawrzyniec Tetek, zamieszkały w Luberadzyku, jedynie wiek jest różnie podawany, ale wiadomo jak to kiedyś z wiekem było. Wawrzyniec Tetek przewija się w kilku innych aktach, nazwisko Tyka tam nie występuje.

Tutaj jego zgon:
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=553

a tu ślub córki:
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=946

Ponadto Wawrzyniec jest również wymieniony przy ślubie Andrzeja, jeszcze po łacinie jako Laurentius
Szuwar - 23-10-2016 - 11:07
Temat postu:
Witam

Szanowny Panie Zbigniewie na jakiej podstawie Pan mi ubliża a zarazem zakazuje pisania czego kolwiek jeżeli chodzi o etymologie nazwisk.Jakim prawem recenzuje Pan to co ktoś napisał na temat nazwiska - nie można Szanowny Panie wyrażając własne zdanie zaczynać od ja się nie zgadzam .....Nikt nie zabrania Panu mieć własnego zdania ale merytorycznie trzeba je podeprzeć źródłami a nie swoim widzi mi się.
Zrobiłem to Pana metodą tylko zacząłem od ,,Pan ....napisał,, proszę zobaczyć że brzmi to dużo lepiej.
Jeżeli chodzi o indeksację metryk to robiłem to /pod innym nickiem/ , kiedy jeszcze nie udzielał się Pan na żadnym portalu genealogicznym.jeżeli chodzi o stoperan nie skorzystam Panie doktorze

Tak na koniec jest Pan niegrzecznym zadufanym w sobie człowiekiem.nie chcę tego napisać dosadniej.

Nie wiem co ma znaczyć rozpychanie łokciami ? czyżby zabrakło dla kogoś miejsca ?

Pozdrawiam
niedomnie - 23-10-2016 - 11:25
Temat postu:
Czy ktoś z szanownego grona mógłby wyjaśnić mi skąd nazwisko Koźmiński? Oczywiście być może od miasta Koźmin. Ale czy na pewno? W 1820 rodzeni na kieledczyźnie.

Pzdr
Artur
Endriu - 23-10-2016 - 12:28
Temat postu:
Dzień Dobry

to jest mój pierwszy post

Tak zaczynam moją przygodę z genealogią

Proszę o etymologię nazwiska Szuwalski

Znam etymologię podaną na portalu Stankiewicze i przyjaciele

Dziękuje
Endriu - 23-10-2016 - 16:56
Temat postu:
Jak podaje w swojej etymologi prof.Kazimierz Rymut

Szuwalski - od nazwy miasta Suwałki
Gawroński_Zbigniew - 23-10-2016 - 18:58
Temat postu:
Szuwar napisał:
Witam

Szanowny Panie Zbigniewie na jakiej podstawie Pan mi ubliża a zarazem zakazuje pisania czego kolwiek jeżeli chodzi o etymologie nazwisk.Jakim prawem recenzuje Pan to co ktoś napisał na temat nazwiska - nie można Szanowny Panie wyrażając własne zdanie zaczynać od ja się nie zgadzam .....Nikt nie zabrania Panu mieć własnego zdania ale merytorycznie trzeba je podeprzeć źródłami a nie swoim widzi mi się.
Zrobiłem to Pana metodą tylko zacząłem od ,,Pan ....napisał,, proszę zobaczyć że brzmi to dużo lepiej.
Jeżeli chodzi o indeksację metryk to robiłem to /pod innym nickiem/ , kiedy jeszcze nie udzielał się Pan na żadnym portalu genealogicznym.jeżeli chodzi o stoperan nie skorzystam Panie doktorze

Tak na koniec jest Pan niegrzecznym zadufanym w sobie człowiekiem.nie chcę tego napisać dosadniej.

Nie wiem co ma znaczyć rozpychanie łokciami? czyżby zabrakło dla kogoś miejsca ?

Pozdrawiam


Jeszcze raz proszę odczep się ode mnie człowieku! Naucz czytać się ze zrozumieniem czyichś tekstów, ze zrozumieniem, nie z pychą besserwissera. Obiecałeś nie widzieć moich postów, ignorować je. Uczyń tak. O zbyt wiele proszę. Piaskownica i pudelek.
Szuwar - 23-10-2016 - 21:21
Temat postu:
Szanowni Państwo przepraszam bardzo za posty których na tym forum nigdy nie powinno być.Możecie Państwo być pewni że nie będą Państwo świadkami takich żenującej wymiany zdań z prostej przyczyny Nie Będę Zamieszczał w Dziale Genealogii Nazwisk żadnych Postów ani nie będę prowadził polemiki na jakikolwiek temat.Jeszcze raz przepraszam również Moderatorów !!!

Jeżeli Państwo Moderatorzy takż uważają mnie za persona non grata w tym portalu genealogicznym proszę o usunięcie mojego konta żeby nikogo nie drażniła moja obecność

Regulamin Portalu i Forum Genealogicznego

Zasady panujące na Portalu i Forum

punkt ,,i,, i punkt ,,j,, punkt,,k,, -jak widać spełniam wszystkie warunki

Andrzej
Ewa_Szczodruch - 24-10-2016 - 06:34
Temat postu:
Witam Smile


Koźmiński 1388 - od nazwy miejscowej Koźmin (kilka wsi).

Koźmiński - od imienia Kosma. Imię pochodzenia greckiego, od Kosmas, to od wyrazu kósmos ‘porządek, świat’. W Polsce znane od XIII wieku, także w obocznych formach Koźma, Kuźma; może też od kosmaty, kosmyk.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
PawełSitarz - 31-10-2016 - 00:59
Temat postu: pochodzenie nazwiska Sitarz i Ciepliński
Witam, czy wie ktoś skąd pochodzą nazwiska Sitarz oraz Ciepliński? oraz w jakich latach pojawiły się na ziemi Świętokrzyskiej?
dziękuję i pozdrawiam
Ewa_Szczodruch - 31-10-2016 - 05:28
Temat postu:
Witam Smile

Rymut podaje:

Ciepliński 1489 - od nazwy miejscowej Ciepliny (wlocławskie, gmina Izbica Kujawska).

Sitarz 1383 - od sito ‘narzędzie do przesiewania materiałów sypkich’, też od sitowie ‘roślina trawiasta rosnąca na mokrym podłożu’; od sitarz ‘rzemieślnik wyrabiający sita’, też ‘grzyb, gatunek maślaka’.
Gawroński_Zbigniew - 31-10-2016 - 08:12
Temat postu:
Jako że do Cieplin mam około 8 kilometrów, pozwolę sobie na ciekawą - jak sądzę - uwagę. Ciepliny i Cieplinki i Joasin (kolejne to kolonie Cieplin) są ostatnimi wioskami Kujaw. Następna w kierunku południowym: Katarzyna to już Mazowsze. I tak się jakoś utarło, że w potocznej mowie na południe od Cieplin w okolicznych wioskach aż po Przedecz i Kłodawę wyrażenie "on z Cieplin" oznacza Kujawiak, a nie koniecznie mieszkający w Cieplinach. Granicą jest Noteć w tamtym miejscu będąca rowkiem szerokości około poniżej metra. W Katarzynie jest zupełnie inna gwara, kultura, mentalność. Może brzmi to zabawnie, ale na prawdę tak jest. Wink

Pozdrawiam pięknie.
PawełSitarz - 31-10-2016 - 16:21
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedzi, ale czy wiedzą państwo, w którym wieku osoby o takim nazwisku przybyły na ziemie Kielecką?
Wiśniewski_Adam - 01-11-2016 - 16:57
Temat postu:
Witam,
proszę o informację dot pochodzenia nazwiska Kiersztyn.

pozdrawiam
Adam
Gawroński_Zbigniew - 01-11-2016 - 19:51
Temat postu:
Nazwisko to i kilkadziesiąt innych podobnych pochodzi od nazwy miejscowości Girstein w Prusach Książęcych. Niestety nie potrafię "rozpykać" czy to było konkretne miasteczko czy osada. Nazwa miejscowa Girstein jest zgermanizowaną nazwą staropruską Giritstein, co równa się mniej więcej znaczeniowo świątynia chwały {albo święty gaj} (Girrit = modlić się, wielbić + steinat = stanowisko, miejsce). Możliwe, że każda osada ze świętym gajem w Prusach tak się nazywała. Do naszych czasów zachowało się jedynie Kiersztanowo w okolicach Mrągowa.

Kompletnie nie przekonuje mnie interpretowanie nazwiska od niemieckiego nazwiska Kierst, a to od Chrystusa. (Tak jest w Rymucie). To z prostej przyczyny. W niemczyźnie powinno być kilka bardzo popularnych nazwisk odpowiedników polskiego "Gajewski", a jest tylko jedno Hein/e. Widocznie pozostałe są poukrywane w zgermanizowanych słowach narodów podbitych przez niemiecką lawę w ostatnim tysiącleciu.
Wladyslaw_Moskal - 02-11-2016 - 03:49
Temat postu:
Endriu napisał:
Dzień Dobry

to jest mój pierwszy post

Tak zaczynam moją przygodę z genealogią

Proszę o etymologię nazwiska Szuwalski

Znam etymologię podaną na portalu Stankiewicze i przyjaciele

Dziękuje

________________________________________________________
Andrzejku,

jesli Twoj Szuwalski pochodzi z rejonu Opola Lubelskiego, to zobacz rozmieszczenie w Polsce nazwiska Szuwała wg prof. K. Rymuta;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... 2582a.html

i nazwiska Szuwalski;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/szuwalski.html

Chyba nazwiska Suwała [!!!], Szuwała i Szuwalski nie maja zwiazku z Suwałkami.

Pozdrawiam nowicjusza,
Wladyslaw
Endriu - 02-11-2016 - 10:29
Temat postu:
Panie Władysławie

Dziękuję za zainteresowanie się moim postem.

Zgadza się na Genealodzy.pl jestem nowicjuszem , genealogią zwłaszcza nazwiska Szuwalski zajmuje się od 2005 roku

Moi Krewni - mało wiarygodni

Rozmieszczenie w Polsce nazwiska Szuwalski wg prof. K. Rymuta :

http://www.herby.com.pl/

Na ile wiarygodne ?

Słownik nazwisk używanych w Polsce na początku XXI wieku prof Rymuta
opracowanie 1992-94 podobno oparty jest na podstawie materiałów Rządowego Centrum Informatycznego PESEL

Nie można opierać etymologii nazwiska na rozmieszczeniu nazwiska w Polsce

Nazwisko Szuwalski występowało we wszystkich zaborach- przykładowo podaje



Genealogia rodu Szuwalski /wszystko się zgadza oprócz podanego Herbu/

[linia z miast Ottynia, Uście Zielone i Chocimierz oraz ich okolic w byłym województwie stanisławowskim]

http://www.antoniego26.pl/genealogia/szuwalski.htm

odnośnie herbu /to co ja wiem/ to Korwin, osoby z Galicji - herb własny?

nazwisko występowało też w woj.tarnopolskim w okolicach Trembowli

Dziękuje i Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 02-11-2016 - 15:05
Temat postu:
Nie odniosę się do genealogicznych spraw. Samo nazwisko jednak, zakładając, że brzmi ono Szuwała/Szuwalski, a nie jest tylko obocznością zapisu nazwisk Suwała/Suwalski ma bardzo proste znaczenie. To miesiąc październik = Szuwall = شوّال . Koresponduje to wyraźnie z rozmieszczeniem nazwisk Szuwalsko-podobnych w Rosji, która jest najgęstsza w obszarach z wpływami tatarskimi (byłe nasze Województwo Stanisławowskie). Ponadto również w Rosji nazwiska Szuwalskopodobne począwszy od 16 wieku to bardzo wysokich lotów szlachta. Widzę tu rody hrabiowskie, osobistych doradców carów, pisarzy, poetów, generałów.
Warakomski - 02-11-2016 - 15:14
Temat postu:
Dodam jeszcze do tych tatarskich koneksji.
„Encyklopedia Powszechna” S. Orgelbrand 1867 r.
„Suwałka – tak w dawnej strategii nazywano u nas ruch wojenny przyjęty od Tatarów, a który zależał na tym, że z różnych stron pomniejsze oddziały łączyły się z sobą w czas oznaczony, ażeby połączone razem mogły przyjąć bitwę, lub też najść kraj nieprzyjacielski w danem miejscu. Wyraz dobrze użyty, bo malował posuwanie się oddziałów do zbrojnego stanowiska. Suwałką zwali także starzy nasi wojownicy walki z Tatarami inaczej nazywane tańcem tatarskim.”
- „Sprawa rycerska według postępku y zachowania starego obyczaju Rzymskiego” M. Bielski 1569 r.
„...gdzie się koszem położą, tam się rozłożą na roty albo suwałki „
- „Dyalog albo rozmowa około exekucji polskiej korony” S.O. Orzechowski 1564 r.
„..bo już tym obyczajem będzie ruszenie pospolite w takowej obronie, jedno w tym będzie różnica, że nie suwałką razem Polska się na wojnę ruszy, ale koleją, jedna część wedle rozdziału koronnego”
- „ Consilium rationis bellicae” J. Tarnowski 1558 r.
„ ..suwałka – kosz tatarski” /obóz tatarski/
- „ Dzieło poetyckie Wincentego Pola” 1904 r.
„ Taniec tatarski, pewien sposób potykania się Tatarów szykiem zakrzywionym w półkole na sposób tańca. Polacy nazywali ten rodzaj utarczek suwałką”
Krzysztof
Endriu - 02-11-2016 - 16:15
Temat postu:
Serdeczne podziękowania dla obu Panów !!!!

Co mnie skłoniło do poszukiwania innej etymologii i pochodzenia nazwiska Szuwalski

Powiat kijowski

http://europa.niflheim.pl/?title=Powiat_kijowski

Szawuliskie (Szuwalskie)


http://www.udyomedia.pl/def-Wojew%C3%B3 ... wskie.html

Szawuliskie (Szuwalskie) nad Tykiczem

Jeżeli można by było prosić Panie Zbigniewie o więcej szczegółów linków

Dziękuję i pozdrawiam
Chakmach - 02-11-2016 - 17:16
Temat postu: Misztela
Witam serdecznie,

Czy jest tu ktoś obeznany z niemieckimi i żydowskimi nazwiskami? W mojej rodzinie występuje nazwisko Misztela. Występuje ono w Rozprzy, tam skąd pochodzi część mojej rodziny. Próbowałem to nazwisko dopasować do niemieckich podobnych , które tłumaczy się w przyblizeniu na "jemioła", ale nie wydaje mi się by nazwisko to było typowo niemieckie. Wiem że w jezyku hebrajskim jidisz Misztela oznacza "niezręczny baranek"(dosł.), używane być może przez węgierskich Żydów.

Znalazłem dużo osób o tym nazwisku szczególnie w okolicach Łodzi. W Rozprzy też nagromadził się duży odsetek Żydów. Jednakże moi pra pra pradziadkowie wzięli ślub podpisany przez księdza, więc nie wiem co mam o tym myśleć.

Czy może ktoś mi pomóc , jakaś burza mózgów?

Żydzi o tym nazwisku: Helene Misztela (emigrowałą do Szwajcarii), Misztela Bolesław (ur. 1910), trafił do Gross-Rosen; Misztela Leon (ur. 1913) więzień w Flossenburg; Misztela Stefan , trafił do Dachau (więzień nr. 18611). Prawdopodobnymi potomkami Wiktori Misztela (moja genealogia) byli Agnieszka Misztela (ur. 1875) i Szymon Misztela (tak, nosili to samo nazwisko przed pobraniem się).

Z góry dziękuję za jakąkolwiek pomoc
Pozdr.
Daniel
Gawroński_Zbigniew - 02-11-2016 - 18:36
Temat postu:
Endriu napisał:


Jeżeli można by było prosić Panie Zbigniewie o więcej szczegółów linków



Generalnie korzystam wstępnie z tej strony: http://www.ufolog.ru/names/ - oczywiście jeśli chodzi o sprawdzenie nazwisk, które podejrzewam o jakieś związki z Rosją albo Kresami. Natomiast treść, znaczenie słów sprawdzam tu: http://dic.academic.ru


Pierwszy link doprowadził mnie do kilkunastu, no może dwudziestu paru nazwisk Szuwałopodobnych. Strona jest tworzona tak jak to forum. Co kto napisze to jest. Dlatego trzeba bardzo uważać w cytowaniu i poddawać wpisy ciężkiej krytyce.

Cytat:
Шувалов – одна из старейших русских фамилий (в документах отмечается с 1565 г.); была широко известна в XVIII в. и принадлежала тогда крупным государственным и военным деятелям, ученым, писателям.

Среди известных обладателей фамилии – граф Петр Иванович Шувалов (1710-62), участник дворцового переворота 1741 г. и фактический руководитель правительства при Елизавете Петровне; граф Петр Андреевич Шувалов (1827-89), в 1866-74 гг. шеф корпуса жандармов и начальник Третьего отделения, ближайший советник Александра II; граф Павел Андреевич Шувалов (1830-1908), российский государственный деятель, дипломат, генерал от инфантерии, в 1885-94 гг. посол в Берлине, сторонник сближения с Германией. Шувал, со временем получил фамилию Шувалов.
- to co prawda podobne nazwisko ale tam trzeba dłużej "pokopać": warto.Popularne nazwisko zawsze skutkuje wieloma wariantami zapisu.

Drugi link to genialny, profesjonalny i bardzo duży słownik wszystkiego co rosyjskojęzyczne.

Trochę dziegciu do tej beczki miodu.

Trzeba pamiętać, że 90% zapisów z pierwszej połowy 19 wieku w aktach metrykalnych wyglądało tak: Suwalski = Szuwalski; Sawka = Szawka; Gasio = Gaszo; Gęsicki = Gęszycki; itd. W początkach 20 wieku nazwiska utraciły to zapisowe "z" w zdecydowanej ich większości. W drugiej grupie są tylko te, które są obce i te, które ktoś konsekwentnie w czasach późniejszych zapisał przez "Sz". To dlatego nazwiska Suwałopodobne są rozmieszczone mniej więcej równomiernie w całej Polsce a nazwiska Szuwałopodobne - nie. To dlatego jest ich znikomy odsetek.

Pozdrawiam pięknie.
Endriu - 02-11-2016 - 19:37
Temat postu:
Panie Zbigniewie

Serdeczne dzięki za informację

Choć tak do końca nie jestem przekonany,muszę to wszystko przetrawić
już raz przerabiałem opcję na temat nazwisk Szuwałopodobnych



Pozdrawiam
wilk_magdalena - 02-11-2016 - 19:59
Temat postu:
Witam

Uprzejmie proszę o etymologię nazwiska Żmud i Szachno.

Pozdrawiam

Magda
Gawroński_Zbigniew - 02-11-2016 - 20:15
Temat postu:
Endriu napisał:
Panie Zbigniewie

Serdeczne dzięki za informację

Choć tak do końca nie jestem przekonany,muszę to wszystko przetrawić
już raz przerabiałem opcję na temat nazwisk Szuwałopodobnych



Pozdrawiam


Właśnie o to chodzi. Nazwiska najpopularniejsze są najtrudniejsze. Niestety do tej grupy nazwisko Szuwalski/Suwalski należy. Gdyby się udało ustalić jak zapisywano pana przodków przed "Napoleonem"? Czy z tym "z" w środku czy nie, wtedy miałby pan cień pewności jakim tropem szukać.

Pozdrawiam pięknie.
historyk1920 - 02-11-2016 - 21:28
Temat postu:
Witam !
Nazwisko Żmud - od staropolskiego zmuda,żmuda, mitręga,strata czasu ;ten kto marnuje czas .

Marek
Endriu - 02-11-2016 - 21:29
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Endriu napisał:
Panie Zbigniewie

Serdeczne dzięki za informację

Choć tak do końca nie jestem przekonany,muszę to wszystko przetrawić
już raz przerabiałem opcję na temat nazwisk Szuwałopodobnych



Pozdrawiam


Właśnie o to chodzi. Nazwiska najpopularniejsze są najtrudniejsze. Niestety do tej grupy nazwisko Szuwalski/Suwalski należy. Gdyby się udało ustalić jak zapisywano pana przodków przed "Napoleonem"? Czy z tym "z" w środku czy nie, wtedy miałby pan cień pewności jakim tropem szukać.

Pozdrawiam pięknie.


Panie Zbigniewie

najstarsze czym dysponuję

1707 0 Józef Szuwalski Wilhelm Apolonia Zakrzewska Warszawa św. Krzyż

http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... amp;y=3313


a tu musi mi Pan uwierzyć na słowo

Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu, T. 3 nr 12

http://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=1639

Grzegorz Szuwalski ,kuratus Płochocki 66 lat liczacy

Akt urodzenia wypisany własnoręcznie z podpisem z 1739 roku

Płochocin
1739 rok
Ja Grzegorz Józef Szuwalski proboszcz płochociński, ochrzciłem 30 tego samego [miesiąca] urodzoną 21 kwietnia Magdalenę Antoninę córkę Jaśnie Wielmożnego Pana .....i Marianny z ......prawnej małżonki. Chrzestni: Jaśnie Wielmożni Urodzeni Państwo .....należaca do ziem Prus i ........z województwa chełmińskiego

Jeszcze może przykład z kresów wschodnich

1812 0 Adamus Thomas Szuwalski Michaelis Josep Marianna Szrednicka ? Bukaczowce

http://agadd.home.net.pl/metrykalia/301 ... 7_0004.htm

I dlatego jest problem i trudny orzech do zgryzienia

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 02-11-2016 - 21:59
Temat postu:
Cytat:
Mischpoch', Mischpoke, f., auch Muschpoke, von dem hebr. mischpoko = Familie, Verwandtschaft; übertragen auch
Gesellschaft. "Die ganze Mischpoche". Sperber, 44.


za słownikiem "Preusische Woerterbuch ost und westpreussiches provinzializmen". Hasła jak wyżej. Tajemnica rozpowszechnienia nazwiska wśród Żydów chyba jest wyjaśniona.

Tak na prawdę to od dwóch godzin biedzę się na nazwiskiem Mistela/Mastela/Misztela i podobnymi. Już wkleiłem w tym miejscu dwa posty i obydwa usunąłem.

Pierwsze skojarzenie jakie miałem to od "misy". "Misa" to zaczyn pod piwo, uprażony odpowiednio jęczmień w dolnoniemieckich wschodniej gałęzi, który pochodzi od staropruskiego. Pomysł zarzuciłem ponieważ mam skłonności do "przeginania" jeśli chodzi o odpruskie interpretacje. Mnie osobiście one bardzo przekonują. Cały czas widzę bezpośrednie związki pomiędzy moja głęboką gwarą, a zachowanymi szczątkami pruskiego.

Drugie skojarzenie to oczywiście od jemioły. Tak sprawę również interpretują popularne wyszukiwarki oparte na Rymucie.


Cytat:
Der Name der "Mistel", ahd. "mistil" geht zurück auf die Bedeutung "Mist". Die Mistel wird vorwiegend durch Vögel (Specht, Seidenschwanz, "Misteldrossel", die ihrer Tätigkeit den Namen verdankt) verbreitet, die sich von den reifen Beeren ernähren und den unverdaulichen Samen auf anderen Bäumen über den Kot ("Mist") absetzen.

Die "Mistel" trägt auh weitere Namen wie "Geißkraut", "Bocksfutter", "Hexenbesen". Die Bezeichnungen "Druidenfuß" und "Allesheiler" lassen an den Zaubertrank von Miraculix bei Asterix und Obelix denken.

Den botanischen Artnamen "Viscum" = "Vogelleim" verdankt sie der Verwendung bei der Leimherstellung. Der Artname "album" bedeutet "weiss" und bezieht sich auf die Farbe der Beeren.

Das österreichische "Mistelbach" dürfte seinen Namen auch der "Mistel" verdanken.

Gelegentlich findet man auch die Variante "Mispel".


Powyższe jest cytatem z bardzo poważnej wyszukiwarki nazwisk: http://www.etymologie.info/~e/_n/_n-urMi__.html

-=-=-=
Edit. Teraz chyba te cytaty będą chodzić prawidłowo.
Gawroński_Zbigniew - 02-11-2016 - 22:21
Temat postu:
Wie pan co? Są tu ode mnie lepsi. Trzeba by poprosić ich o opinię. Chodzi mi o tłumaczy z łaciny. Moim zdaniem są to nazwiska Suwalski i Średnicka transkrybowane na łacinę. To że szlachta wysokich lotów zapewne pan zauważył?!

Proponuję zacytować podając poniższy link: http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 942#345942 do tej dyskusji dyskusji i link do agadu : http://agadd.home.net.pl/metrykalia/301 ... 7_0004.htm na podforum : tłumaczenia z łaciny. W dwóch zdaniach streścić o co chodzi. Tam są na prawdę doświadczeni łacinnicy, którym do pięt nie dorastam. Tak jak powiedziałem. Moja intuicja mi podpowiada, że jednak Suwalski, ale mogę być w błędzie.

Pozdrawiam pięknie.
Chakmach - 02-11-2016 - 22:39
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Cytat:
Mischpoch', Mischpoke, f., auch Muschpoke, von dem hebr. mischpoko = Familie, Verwandtschaft; übertragen auch
Gesellschaft. "Die ganze Mischpoche". Sperber, 44.


za słownikiem "Preusische Woerterbuch ost und westpreussiches provinzializmen". Hasła jak wyżej. Tajemnica rozpowszechnienia nazwiska wśród Żydów chyba jest wyjaśniona.

Tak na prawdę to od dwóch godzin biedzę się na nazwiskiem Mistela/Mastela/Misztela i podobnymi. Już wkleiłem w tym miejscu dwa posty i obydwa usunąłem.

Pierwsze skojarzenie jakie miałem to od "misy". "Misa" ...zachowanymi szczątkami pruskiego.

Drugie skojarzenie to oczywiście od jemioły. Tak sprawę również interpretują popularne wyszukiwarki oparte na Rymucie.



Dziękuję serdecznie za tak poświęcony czas, jestem bardzo wdzięczny. Nie wiem właściwie co powiedzieć. W nazwisku Misztela męczy mnie to, że jest "sz" i mimo, że mogę starać się to jakoś wyjaśnić, to nieodparcie czuję, że nazwisko stosowane było przez Żydów, pojawiające się w Rozprzy i Szadek. Zastanawiam się nad tym jeśli było nadane jakoś w czasach zaboru nieżydowskiej rodzinie, to czemu nie pojawia się w żadnym znanym mi słowniku niemieckim w tej właśnie formie (np. Mischtela, Meishtela)

Pozdr.
Daniel

Ps. Próbowałem też z połączeniem słów "Misch"(Mieszany) i Tela skrót od Otella (imię bazujące na słowie "osiem"?).
Gawroński_Zbigniew - 03-11-2016 - 00:35
Temat postu:
Proszę nie przejmować się tym "Z" w nazwisku. To na prawdę bardzo często była tylko maniera czy jakaś zasada zapisu, nie wiem dlaczego ale tak było.

Zdołał pan przetłumaczyć drugą część wklejki, tej obszerniejszej? Tam zasadniczą rolę moim zdaniem odgrywa paszkot. To bardzo cenny ptak łowny (żywiący się między innymi nasionami jemioły i stąd jego niemiecka nazwa). Był i jest takowym od stuleci. Z tego, jak mi podpowiada doświadczenie, to na milion procent łowczy paszkotów miał nazwisko.
olaf17 - 03-11-2016 - 10:58
Temat postu:
Pochodzenia nazwiska co prawda nie znam...
Sam bym się chetnie dowiedział.
Do tej pory miałem dwa skojarzenia. Od Jemioły i od Masztalerza. I od Mistera - czemu poniżej.

W Rozprzy i w sąsiednim Mierzynie nazwisko to pojawia się wśród katolików około:
1705:Misztelka (jako forma męska)
1720:Mistela
1750:Misztela
a przed 1700 pojawia się także Mistera.
Biorąc pod uwagę "ustne" podawanie nazwisk to nie można wykluczać że Mistera to także Misztela.
"z" na pewno nie ma się co przejmować, formy Mistela i Misztela występowały zamiennie.
Na dziś jako pierwotną formę uznaję Mistelka.

Duży odsetek ludności żydowskiej pojawia sie w Rozprzy raczej w póżniejszym okresie - zwłaszcza po 1800 roku.
Ten procent nie był taki znaczny w tym okresie - można to łatwo sprawdzić analizując księgi urodzeń z okresu gdy księgi były prowadzone wspólnie.
W tym okresie na pewno nie pojawia sie żaden starozakonny o zbliżonym nazwisku, z kolei katolicy i owszem.
Następnie w "miastach", czyli w Rozprzy ale nie we wsiach okolicznych pojawia się coraz więcej osób wyznania mojżeszowego.
To wszystko nie pasuje mi do pochodzenia żydowskiego przynajmniej w okolicach łódzkich, aczkolwiek co było wcześniej tego nie wie nikt. Podobno wszyscy pochodzimy od Adama.

Przyznam się że pierwszy raz słyszę żeby to nazwisko było używane przez Żydów.
Z drugiej strony: a jeśli tak to co ? No chyba tylko może być nieco trudniej dotrzeć do dokumentów.

---
pozdrawiam
Michał
marcin.pozauc - 04-11-2016 - 02:40
Temat postu:
Witam szanowne grono Smile Mam dosyć trudną zagadkę a mianowicie moje nazwisko Smile

POZAUĆ Smile

Praktycznie wszystkie Pozaucie świata pochodzą z parafii Sobotnickiej koło Iwia na terenie dzisiejszej Białorusi.
Formy nazwiska w XVIII wieku były Pozauć lub Pazauć , najstarszy zapisek mam o ile pamiętam z około 1720 roku.
Wtedy to niejaki Adam Pozauć żenił się z Anastazją Stortowną w katolickiem kościele.

Podsumowując : mieszkańcy Wielkiego Księstwa Litewskiego , nazwisko istnieje co najmniej od początku XVIII wieku, imiona nadawane są Franciszek, Kazimierz , Adam , Władysław , status społeczny : kmiecie

Formy nazwisk takich są mało popularne ale występują : Trybuć , Stykuć , Wiłkuć

i jakieś dziwne Pozauć Smile

Czy ktoś ma jakąś koncepcję ?
Gawroński_Zbigniew - 04-11-2016 - 08:26
Temat postu:
Mieszkając kilka lat w olsztyńskim Gutkowie miałem okazję poznać nieco lokalne środowisko. Nie mam pojęcia ja wywieść nazwisko o które pan pyta, ale wiem że tam w Gutkowie było dość duże skupisko repatrianckich rodzin z pogranicza Litwy i Białorusi. Część z nich miała nazwiska kończące się na -łojć. Co charakterystyczne wszystkie, które pamiętam były korespondujące znaczeniowo z imionami męskimi: Andrałojć, Stasiłojć i inne. Może to jest jakiś trop?

Przejrzałem profesora Smoczyńskiego i w zasadzie tam nie ma nic pod co dało by się "podpiąć". Jest definicja przedrostka po- :
kalba = mowa / pokalbis = obmowa;
rytas = ranek / porytis = poranek itp

Tak sobie myślę jeszcze. Może tym tropem pójść i poszukać znaczeń słowa Zauć/załujć odrzucając "po-" jako przedrostek?

Wszystko powyżej to tylko luźne hipotezy.
marcin.pozauc - 04-11-2016 - 13:16
Temat postu:
Dziękuję bardzo za odpowiedź. W sumie jest to jakiś trop. Zmieniając formę z uć na łujć wychodzi
Pozałujcie Very Happy Idealne nazwisko dla żebraków Smile

A tak poważnie, to podobny rdzeń ( albo złudzenie )
ma nazwisko już bardziej popularne również po moich przodkach - Pozniak/Paźniak

Jeżeli jeszcze weźmiemy pod uwagę wymowę wileńską że nieakcentowane o czytamy jak a ( Łupaszko - Łupaszka, Łukaszenko - Łukaszenka ) Pozauć i ta błędnie zapisywana czasem forma Pazauć może też sugerować przedrostek "pa"
czyli jak mamy wschodnie sreberko czyli PA - ZŁOTKO czyli niby/udawane złotoko

Nie jestem ekspertem więc mogę błądzić w tym wywodzie. Ale zawsze daje to jakiś trop. Może ktoś
jeszcze doda od siebie 3 grosze Smile


Wikipedia podaje końcówkę nazwiska tylko RAZ ( zależy jak traktować to źródło ) jako w formie
nazwisko pochodzenia tatarskiego dokładnie - Trabuć . Ale wydaje mi się to błędnym tropem
z powodu wyznania przodków. Ale kto wie.
Endriu - 04-11-2016 - 13:38
Temat postu:
Witam

Mam ten sam problem odnośnie etymologii nazwiska posty powyżej

Proszę podaje cytat odnośnie nazwisk podlaskich i nie tylko

"Najczęstsze przyrostki nazwisk białoruskich to: -icz, -wicz (Alfierowicz), -ski, -cki (Błahuszewski, Lewoniewski), -ko (Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko), -ejko (Dubiejko, Guziejko, Litwiejko, Siergiejko), -uszko (Klimuszko, Popiełuszko), -ik (Aksiucik, Auchimik, Dzienisik, Hawrylik, Himik, Hościk, Kondrusik, Wojciulik), -uć (Gryguć, Trypuć), -ul (Kiercul, Szczesiul, Taudul), -un (Brechun, Ciesiun), -enia (Bielenia, Hajduczenia, Jurczenia), a także -yk (Aluszyk, Amielanczyk) oraz -uk (Ciwoniuk, Hanczaruk). "

Link do

Podlaskie nazwiska - Над Бугом і Нарвою


http://nadbuhom.pl/art_2545.html

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

główne źródła:

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Paz - - od podstawy paz-, paź-, paż-; paza ‘wyżłobienie w desce, fuga’, paź ‘girrmek, młody chłopak’, od gwarowego paża ‘pazucha’.

lub

Poz - od poza ‘postawa, układ ciała’.
Poza - od poza ‘postawa, układ ciała’

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=548

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=760

Czy prawidłowy tok myślenia ?

Może Pan już to widział

http://www.podbrodzie.info.pl/index.php ... mp;site=64



Życzę powodzenia
Gawroński_Zbigniew - 04-11-2016 - 16:14
Temat postu:
marcin.pozauc napisał:

Pozałujcie Very Happy Idealne nazwisko dla żebraków Smile

A tak poważnie, to podobny rdzeń ( albo złudzenie )
ma nazwisko już bardziej popularne również po moich przodkach - Pozniak/Paźniak


Kopałem trochę po słowniku wspomnianego profesora. Wychodzi na to, że słowa zauco-podobne odnoszą się do... zająca, wiercipięty, biegasa. Niestety, nie mam żadnego dużego słownika litewskiego, by ten trop potwierdzić. Poniżej wklejam "oc-erkę" ze słownika Smoczyńskiego. Proszę samemu zobaczyć.

Cytat:
zuikis m. "zając, Lepus". Dotychczasowy wywód ze *zuojekas i etymologiczne
zbliżenie ze słow. zajęci są trudne do przyjęcia z uwagi na prawa głosowe. Chodzi tu
raczej o zapożyczenie, mianowicie *zaikė, co było substytucją za błr. zdjka "zając,
zajęczyca". Gdy *zaikė zostało na gruncie lit. skojarzone z czas. zuiti, zujū, zujaū "latać,
biegać, biegać w koło, zachowywać się niespokojnie" (=> zujikas "wiercipięta", por.
gujikas), to w następstwie tego forma *zaikė zmieniła się na zuikė. Następnie do zuikė
dotworzono męską formę zuikis 2 p. a., gw. zuikis 3 p. a. (por. elnė :: ėlnis), też zuikys 3
p.a. (por. kumelė :: kumelys). Rutenizmem jest również łot. zalęis "zając" — zmienione z
*zah\is (błr. zdjka), mianowicie na skutek skojarzenia wyrazu "zając" z wyrazem kafys
"kot". W dialekcie wsch.-lit. odpowiednikiem zuikis jest kiškis (zob.). — Drw. zuikend
"skóra zajęcza", zuikiena "mięso z zająca", zuikinė "zajęczyca", zuikinė "czapka z zajęczej
skóry", zdrob. zuikditis, zuikelis, zuikiukas, zuikūitis, zuikutis, zuikutis. Vb. denom.
zuikiduti "polować na zające", zuikinėti ts., zuikinti "biec chyłkiem, skradać się". — N. m.
Zūikos, Zuikinė, ZuTkiškė 3x, ZuTkiškiai 2x, cps. Zuikaimis (*Zuik-kaimis).


...ale najprawdopodobniej i ja ulegam złudzeniu. Confused
wilk_magdalena - 04-11-2016 - 16:16
Temat postu:
Witam

Marku, bardzo dziękuję za odpowiedź.

Pozdrawiam

Magda
Endriu - 04-11-2016 - 18:20
Temat postu:
Trochę puszczono mnie w maliny, dwa dni szperania i zupełnie nic
MicSre - 04-11-2016 - 22:52
Temat postu: Średzki
Witam

Chciałbym Was prosić o pomoc w rozszyfrowaniu pochodzenia mojego nazwiska. Moje nazwisko to Średzki. wszystkim kojarzy się z powiatem średzkim. Cźy powinienem upatrywać w tym jakiejś wskazówki.

Dodam że moja rodzina pochodzi z okolic Gniezna

Z góry dzięki za pomoc
marcin.pozauc - 04-11-2016 - 23:42
Temat postu:
Endriu napisał:
...
Mam ten sam problem odnośnie etymologii nazwiska posty powyżej

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Paz - - od podstawy paz-, paź-, paż-; paza ‘wyżłobienie w desce, fuga’, paź ‘girrmek, młody chłopak’, od gwarowego paża ‘pazucha’.
lub
Poz - od poza ‘postawa, układ ciała’.
Poza - od poza ‘postawa, układ ciała’
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=548
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=760
Czy prawidłowy tok myślenia ?
Może Pan już to widział
http://www.podbrodzie.info.pl/index.php ... mp;site=64 ...


Witam !
Dziękuję bardzo za opisy do nazwisk, faktycznie jest to logiczne.
Skłaniał bym się jednak do fonetycznego dawnego brzmienia "pazauć" a nie pisanego i współcześnie czytanego"pozauć" czyli paza Smile czyli ta deska, młodzieniec o ile językowo to się nie kłoci z mową ludności w rejonie w XVI/XVII wieku.

A co do zdjęć tych z Podbrodzia to właśnie moje zdjęcia Smile W sumie genealogią tej rodziny to się ja jedyny zajmuję od kilkunastu lat ale praktycznie ciągle znajduje nowe odnogi Smile bo się okazuje że mimo że rosyjski zapis nazwiska sprzed 1918 był wszędzie Позауць to po 1945 tym mieszkającym na Białorusi Pozauciom przepisano ich jako Позауть Smile

_____________________________

A do Pana Zbigniewa Gawrońśkiego i koncepcji "zaike":

Dziękuję bardzo Smile wezmę z pewnością to jako jedną z możliwych dróg z jakich mogło powstać to nazwisko. Z pewnością kluczem jest tutaj jakim dokładnie językiem porozumiewali się pra przodkowie czy bardziej polskim czy ruskim czy jakąś litewsko-rusko-polską mieszkanką. Tego się niestety nie dowiem , ale dziękuję raz jeszcze Smile
Wladyslaw_Moskal - 05-11-2016 - 16:45
Temat postu: Średzki
MicSre napisał:
Witam
Chciałbym Was prosić o pomoc w rozszyfrowaniu pochodzenia mojego nazwiska. Moje nazwisko to Średzki. wszystkim kojarzy się z powiatem średzkim. Cźy powinienem upatrywać w tym jakiejś wskazówki.
Dodam że moja rodzina pochodzi z okolic Gniezna
Z góry dzięki za pomoc


Inne Twoje wpisy zawieraja wiecej informacji;

Planuje w najbliższym czasie stworzyć drzewo genealogiczne swojej rodziny

Ciekawość jest wieksza, bo moje nazwisko jest unikalne w Polsce. Tylko moja rodzina nosi to nazwisko i jest Nas ok. 50. Swoją przygode z przodkami chciałbym zacząć od poznania etymonologi mojego nazwiska, które z racji jego brzmienia zapewne po 1918 rok zostało mocno spolszczone (zapewne dlatego moja rodzina nie jest liczna).
---------------------------------------------------------------------
Dziadek pochodził z miejscowości Witkowo
------------------------------------------------------
moi przodkowie byli organistami i mieszkali na terenie Wielkopolski to nazwisko powstało [tutaj] bo najdalszy przodek pochodził ze Środy Wielkopolskiej

*******************************************************
Sadze, ze odszukanie informacji o pradziadku i straszych przodkach duzo Ci powie. Tworz drzewo, a poznasz jak powstalo Twoje nazwisko.
Nie bede zaskoczony, jesli w powstaniu nazwiska pomogly relacje proboszcz->organista->nazwisko.

Pozdrawiam, Wladyslaw

PS
Wiem, ze nosisz nazwisko Sredzki. Ale dlaczego zamykasz sobie droge do kontaktu z innymi Sredzkimi nie podajac sojego imienia i nazwiska ?
Warakomski - 05-11-2016 - 17:28
Temat postu:
Marcin, ja na Twoim miejscu kombinowałbym tak: - ć nazwa fonetyczna - cie. I popatrz jakie litewskie nazwisko Ci wychodzi Pazaucie. Może nazwa jakiejś miejscowości.
Krzysztof
marcin.pozauc - 05-11-2016 - 17:58
Temat postu:
Warakomski napisał:
Marcin, ja na Twoim miejscu kombinowałbym tak: - ć nazwa fonetyczna - cie. I popatrz jakie litewskie nazwisko Ci wychodzi Pazaucie. Może nazwa jakiejś miejscowości.
Krzysztof


Idąc pana tropem trafiłem koło Dyneburga na Łotwie miejscowość :
Pazauki

Z badań genetycznych co robił National Geografic i sobie je wykonaliśmy wyszło po lini męskiej u mojego ojca właśnie trochę właśnie krajów bałtyckich, skandynawii, wybrzeża normandii , wschodnie UK, trochę kropek na bałkanach co mi sugerowało oczywiście jakieś nieplanowane pozostałości do wyprawach wikingów Smile. teraz jak widzę tą miejscowość na Łotwie ( nie wpadłem nigdy na pomysł aby tam i tak szukać ) to teoria nabiera potwierdzenia. W poniedziałek dokładnie sprawdzę te wyniki DNA i zobaczę jak to wygląda z rejonizacją Smile

http://lv.geoview.info/pazauki,456824

I jeszcze druga poszlaka : znalazłem na Łotwie na VK.com osoby o naziwsku Pazauc ale one uważały że rodzina pochodziła z niemiec a nie z Białorusi, bo dziadek miał na imię Genrich, ale już pra pra dziadek już Władysław( o słowiańskim rodowodzie imienia nie wiedzieli) więc ich teoria z tym imieniem jest błędna Smile

Cholera od wczoraj 4 teorie i każda wydaje się prawodopodobna w jakimś stopniu Smile
Endriu - 05-11-2016 - 18:17
Temat postu:
Panie Marcinie na 99 procent strzał w 10 gratuluje
Strona internetowa też bardzo interesująca

Pozdrawiam
Warakomski - 05-11-2016 - 18:38
Temat postu:
Marcin
Tego Genricha skonfrontuj z historią Łotwy.
Krzysztof
Endriu - 05-11-2016 - 20:01
Temat postu:
Dziękuję zamykam temat genealogii nazwiska Szuwalski.
Niestety jeżeli nawet jest inna genealogia niż ja znam to na pewno tu nikt nie pomoże.
To co panowie napisali delikatnie mówiąc trochę się mija z prawdą.
Temat zamknięty a ja znikam z forum Genealodzy.Pl .

Proszę nie odpowiadać na ten post - do nikogo nie mam żadnych pretensji - nie udało się trudno

Dziękuję i Pozdrawiam

MicSre - 05-11-2016 - 20:26
Temat postu: Średzki
Wladyslaw_Moskal napisał:

Sadze, ze odszukanie informacji o pradziadku i straszych przodkach duzo Ci powie. Tworz drzewo, a poznasz jak powstalo Twoje nazwisko.
Nie bede zaskoczony, jesli w powstaniu nazwiska pomogly relacje proboszcz->organista->nazwisko.

Pozdrawiam, Wladyslaw

PS
Wiem, ze nosisz nazwisko Sredzki. Ale dlaczego zamykasz sobie droge do kontaktu z innymi Sredzkimi nie podajac sojego imienia i nazwiska ?


Panie Władysławie,
Bardzo dziękuję za konstruktywne i cenne uwagi. Zawsze to jakiś trop. Jak pisałem wcześniej temat jest dla mnie trudny bo najstarsi z rodziny juz poumierali. POZA tym mieszkam we Wrocławiu i nie mam kontaktu (kompletnie ich nie znam) z rodzina z Witkowa.

Odnośnie pradziadka wiem ze zginal podczas obrony Warszawy w 1939r, był organista i w 1926 był uczniem Szkoły Handlowej (jest podpisany w książce Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych).

Odnośnie prapradziadka wiem od ojca ze w 1965 roku miał ponad 90 lat. Niestety tato nie pamięta nic więcej

Zapraszam do.kontaktu każdego spokrewnione z rodzina Średzkich.
Pozdrawiam

Michał
ciszu - 05-11-2016 - 23:26
Temat postu: Pochodzenie nazwisk - korzenie(Myheritage)
Witam serdecznie,

Chciałbym się dowiedzieć, jeśli jest to oczywiście możliwe pochodzenie takich nazwisk jak:
Ciszewski
Adamczyk
Kozera
Kozyra

Chciałbym poznać waszą opinie nt. strony myheritage, czy w przypadku gdy wyszukiwarka osób o nazwisku podobnym do kozera wskazuje na Austrię to czy oznacza to, że nazwisko mogło zostać spolonizowane oraz może mieć związek z tym państwem?




Byłbym wdzięczny za uzyskaną odpowiedź Very Happy


Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 06-11-2016 - 01:21
Temat postu:
Proszę poszukać sobie w jakim baaardzo dużym niemieckim słowniku słowo : "Kauscher", Kausche i Kauszer. Idea Tam jest chyba odpowiedź i na rozprzestrzenienie nazwisk Kozero-podobnych i pozostałe kwestie. Arrow Idea
Ewa_Szczodruch - 06-11-2016 - 05:33
Temat postu:
Witam Smile

Ciszewski 1396 - od nazw miejscowych Ciszewo, Ciszowice (kilka wsi).

Adamczyk 1583 - od imienia Adam. Imię częste w Polsce od XII wieku. Geneza imienia biblijnego Adam niepewna: określało praojca rodu ludzkiego, może z sumeryjskiego ada-mu ‘mój ojciec’.

Kozera 1667 - od kozera ‘powód, przyczyna’, dawniej też ‘atut w kartach; karciarz’.

Kozyra 1375 - od kozera ‘powód, przyczyna’, dawniej też ‘atut w kartach; karciarz’.


Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
ciszu - 06-11-2016 - 10:17
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź Very Happy
Wladyslaw_Moskal - 06-11-2016 - 16:36
Temat postu: Średzki
Michal,

kiedys radzilem, aby szukac kontaktow z rodzinna miejscowoscia i krewnymi.
Tutaj masz dane adresowe do Witkowa [ Biuro Informacji, USC, Ewidencja ludnosci];
http://www.witkowo.pl/pl/wykaz-wydzialow-i-referatow

Kto prosi, nic nie traci ...tylko zyskuje.

Pozdrawiam,
Wladyslaw
marcin.pozauc - 07-11-2016 - 16:36
Temat postu: Średzki
Ale się namęczyłem ! Tej miejscowości już dziś niema ( PAZAUKI ) ale w internetach zostały 2 ślady , prognoza pogody dla tej nieistniejącej miejscowości, dziennik bojowy jakiejś dywizji Armii Czerwonej ( siedzieli 4km na południe od miejscowości Pazauki ) Smile I dzięki stronie genealodzy i stronie http://www.kami.net.pl/kresy/ znalazłem jak byk przedwojenną polską nazwą PAZAUKI Smile dziś to miejsce nazywa się Podżi Smile a w zasadzie jej resztki.

Były to polskie inflanty ale co ciekawsze właśnie z badań DNA ojca mojego wyszły grupy występujące w normandii, wybrzeza UK , kraje bałtyckie i bałkany ! A jedyne co łączy te miejsca to osadnictwo i handel i wyprawy Wikingów Smile i co jest ciekawe, przy miejscowości Pazauki jest miejscowość Kraslawa a ta miejscowość była w średniowieczu wczesnym osadą Wikingów którzy tamtędy płynęli sobie Dźwiną i rzekami do Bizancjum i na Bałkany ! Very Happy

Ta teoria mająca potwierdzenie trochę w genetyce mi się najbardziej podoba Smile
kar102030 - 07-11-2016 - 17:25
Temat postu: Kardela
Witam ponownie po dłuższej przerwie.
Mianowicie:
Ostatnio przeglądając księgi metrykalne na stronie internetowej AGADu znalazłem coś dziwnego:
W jednej z ksiąg metrykalnych z diecezji lwowskiej (stamtąd pochodzi moja rodzina) znalazłem nazwisko Kardela. Były to akta urodzenia z lat 30. XIX w. Znalazłem tam czworo rodzeństwa, którego ojca nazwisko 2 razy zapisane było jak Kardela (przez jedno "l") a kolejne 2 razy jako Kardella (przez dwa "ll"). Co to może oznaczać?

Pozdrawiam,
Krzysztof
kk110 - 08-11-2016 - 18:19
Temat postu: KOŁOPOLESKI lub KOŁOPOLEWSKI
Witam,
ciekawi mnie pochodzenie mojego nazwiska. Nazywam się KOŁOPOLESKI ale również w starych księgach spotykam w języku polskim i rosyjskim nazwisko KOŁOPOLEWSKI. Do dziś zresztą część mojej rodziny posługują się jednym a część drugim nazwiskiem. Jest ono dość specyficzne i wiem, że jeżeli się gdzieś pojawia to na pewno moja rodzina Smile
Pozdrawiam serdecznie
KarwalskaJustyna - 08-11-2016 - 18:44
Temat postu: KOŁOPOLESKI lub KOŁOPOLEWSKI
W mojej rodzinie jest podobna sytuacja. Moja ciocia nazywa się z panieńskiego Warzecha, a jej brat Warzycha Wink Ktoś coś kiedyś pozmieniał i tak wyszło Smile


Pozdrawiam
Justyna
Krystyna.waw - 09-11-2016 - 17:09
Temat postu: Re: KOŁOPOLESKI lub KOŁOPOLEWSKI
kk110 napisał:
ciekawi mnie pochodzenie mojego nazwiska.

Tu zapytaj
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewforum-f-31.phtml
krzysztof.czapnik - 10-11-2016 - 20:49
Temat postu: Kardela
Witam.

Zwracam się z prośbą o pomoc.
Chodzi o nazwisko SOŃSKI. Rodzina pochodzi z okolic Rzeszowa (Rakszawa, Leżajsk).

Słyszałem o miejscowości SOŃSK.
Na genetece w ogóle nie ma metryk z tym nazwiskiem Sad

Z góry dziękuję za pomoc.
Ewa_Szczodruch - 11-11-2016 - 09:34
Temat postu:
Witam Smile

Według Rymuta:

Soński - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy son-, por. niemiecka nazwa osobowa Sohn, Schon, wschodniosłowiańskie imię Sonia.


Nazwisko ma budowę nazwiska odmiejscowego. Miejscowość Sońsk znajduje się w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim.
Gawroński_Zbigniew - 12-11-2016 - 08:36
Temat postu:
To jest nazwisko książęce, a dokładniej kniaziowskie.

http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biog ... 80;е

...końcówka pierwszego akapitu. Warto usiąść i przetłumaczyć sobie całość. Na prawdę warto.

Samo słowo Сонский współcześnie = osada, małe miasteczko.

Oczywiście wierzyć nie trzeba.
Endriu - 12-11-2016 - 16:00
Temat postu:
SOŃSKI

Nazwisko pochodzi prawdopodobnie od nazwy miejscowej Sońsk „wieś i folwark nad rzeką Sonią, powiat ciechanowski, gmina i parafia Sońsk, odl. o 10 w. od Ciechanowa” lub Sonska „wieś zaginiona pod Gniewem, powiat kwidzyński” zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, s. 74. Inną możliwością interpretacyjną jest wywodzenie nazwy od imienia skróconego Sonia < Zofia.


http://www.genezanazwisk.pl/content/so%C5%84ski

„Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, s. 74.


http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/
Jancarczyk_Piotr - 12-11-2016 - 18:12
Temat postu:
Cześć wam, jako za oknem u mnie pada śnieg a od dłuższego czasu się zastanawiam nad pochodzeniem/znaczeniem nazwiska Glajcar.

Znalazłem artykuł Popiołka w Dzienniku Polskim z 1936 roku, pt. "Jak Glajcar z Puńcowa uwolnił się od pańszczyzny".

Otóż Popiołek pisze coś takiego: (...) Glajcar puńcowski był potomkiem jednego z najstarszych osadników wsi, którą znamy już od XIII wieku. Wymieniony jest w pierwszym spisie mieszkańców z r. 1577 z nazwiskiem Gleybczer. Przodek jego przybył zapewne z Gliwic na Górnym Śląsku. Było ich wtedy już dwóch: Szymon i Marcin Gleybczer (...).

Zatem skąd domniemanie o pochodzeniu z Gliwic? Czy faktycznie nazwa Gleybczer wiąże się Gliwicami (pisane również dawniej: Glywice czy Glewitze)?

Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedzi Smile
Piotrek
Ewa_Szczodruch - 12-11-2016 - 19:14
Temat postu:
Witam Smile

Glajcar 1552 - od grajcar ‘moneta austriacka’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
krzysztof.czapnik - 12-11-2016 - 21:34
Temat postu:
SOŃSKI

Bardzo dziękuję za odpowiedzi. Szkoda, że w metrykach nie ma żadnych aktów z tym nazwiskiem Sad
Ciężko mi rozpocząć poszukiwania.
Gawroński_Zbigniew - 12-11-2016 - 22:38
Temat postu:
Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Jeśli sugerowana ścieżka Glajcar > Gleybczer jest prawdziwa, to nazwisko Glebiczer zostało zgermanizowane do postaci Glajtzer i wtórnie spolonizowane do Glajcara. Glebiczer to faktycznie nazwisko tożsame z Gliwickim - tak przynajmniej wynika ze słownika Taszyckiego.

O Gliwickim i obocznościach nazwiska w Taszyckim* są bite dwie szpalty.

* - "Słownik staropolskich nazw osobowych".
jacekroszak1986 - 23-11-2016 - 00:14
Temat postu: Tyderka
Witam Smile

Bardzo nurtuje mnie temat nazwiska Tyderka Smile mam koleżankę o takim nazwisku. Widzę na portalu moikrewni, że jest ich tylko 29 w Polsce! Smile

Czy ktoś ma może pomysł skąd może pochodzić to nazwisko?

pzodrawiam i dziękuję z góry Smile
Jacek Roszak
Krystyna.waw - 23-11-2016 - 11:13
Temat postu:
Zapytaj w wątku o pochodzeniu nazwisk
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic ... -195.phtml
jacekroszak1986 - 23-11-2016 - 14:51
Temat postu:
Witam Smile

Czy zna ktoś może podchodzenie nazwiska TYDERKA ?

pozdrawiam
Jacek Roszak
Kazmierczak_Slawomir - 23-11-2016 - 15:50
Temat postu:
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Naturalista. Czy ma to coś wspólnego z tym, że ojciec osoby noszącej to nazwisko był nieznany? Spotkałem też zapis w postaci Naturalista vel Kowalski (lub inne nazwisko).
Pozdrawiam
Sławek
Litwos - 23-11-2016 - 18:09
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko: Dziugieł i Krasny

Dziekuje z gory.
teresa_kisztelińska - 23-11-2016 - 18:59
Temat postu:
Witam,

Chcę zapytać o pochodzenie nazwiska Kuczynko. Czy to nazwisko tatarskie?

Pozdrawiam,
Teresa
nepirk - 23-11-2016 - 23:21
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Czy ktoś spotkał się z nazwiskiem Gogo ew. Goggo lub Gogga? Moi przodkowie mieszkający na warszawskiej Pradze tak sie pisali. W metrykach występuje równiez określenie z Gogów. Skąd może pochodzić to nazwisko?
pozdrawiam,
Michał
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 00:58
Temat postu:
Słowo "gogo" ma kilka znaczeń.
1. fircyk, zalotnik, piękniś, elegant.
2. gatunek kaczki; nie mam teraz dostępu do "Sokołowskiego" aby sprawdzić dokładnie co to za gatunek. Typuję że gągoł, albo lodówka.
3. gogotać = mówić niewyraźnie, bełkotać w kilku gwarach.

Od którego z nich pochodzi nazwisko, trudno orzec. Niemieckie źródełka typują kaczkę, rosyjski Всемил Гого pojawił się w latopisach w roku 1417. Był stolnikiem w miasteczku Волок-Ламский. W Polsce nazwisko Goga pojawiło się w zapiskach w 1445 roku.

Tak się patrzę na to nazwisko w rosyjskich zapiskach i okazuje się, że kilkanaście podobnych nazwisk tropami wiedzie do Czerwienia, Bełza i Włodzimierza. Zaznaczam, że do rosyjskich źródełek trzeba podchodzić baardzo ostrożnie.

Nazwisko Kuczynko to raczej od staropolskiego/czeskiego/serbołużyckiego określenia szałasu albo straganu/kramu = kuczki (kucza, kuczka, kuça) pochodzi, ewentualnie, jeśli ma korzenie niemieckie to od jednego z kilkudziesięciu zdrobnień imienia Konrad. Rosyjski źródłosłów кучить oznacza targować się, handlować drobiazgami i wyraźnie koresponduje znaczeniowo z wyżej podanymi.
teresa_kisztelińska - 24-11-2016 - 10:17
Temat postu:
Serdecznie dziękuję, Panie Zbigniewie:)
Nazwisko Kuczynko, to nazwisko mojej prababci po mężu. Mieszkała ona na Litwie w okolicy Wilna. Chcę jeszcze zapytać o nazwiska: Markowski i Satkiewicz i Romankiewicz, Romiejko.

Pozdrawiam,
Teresa
magdasab - 24-11-2016 - 10:20
Temat postu: Nazwisko FICIŃSKI
Witam, czy ktoś ma wiedzę na temat pochodzenia nazwiska FICIŃSKI?
Krystyna.waw - 24-11-2016 - 10:57
Temat postu:
Tu pytaj, ale bez krzyku (wielkie litery)
http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 327#350327
magdasab - 24-11-2016 - 12:07
Temat postu:
Bez przesady proszę, duze litery nie odnoszą się tylko symbolicznie jako forma wrzasku w społecznosciach internetowych. Zresztą z mojego zapytania nie wynika agresja słowna lub chęć wszczęcia awantury. Chodziło o zaakcentowanie nazwiska. Dziwi mnie ta uwaga, naprawdę. dziekuje za link
magdasab - 24-11-2016 - 12:12
Temat postu:
Witam, czy ktoś się orientuje skąd pochodzi nazwisko Ficiński? oraz jaką popilarnoscią cieszylo sie w latach 1750-1850 imię Bonawentura. Czy sądzicie, że mogło byc nadawane przez ludność wiejską?
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 12:15
Temat postu:
Markowski.

Jeśli w nazwisku jest -ski i nie widać na oko, że ze szlachcicem całą gębą mamy do czynienia, to nazwisko takie pochodzi od nazwy miejscowości. Pochodzi ono najprędzej od Markowa albo Markowej. Takich miejscowości trochę jest. Oczywiście mogło być też tak, że onegdaj jakiś Onufry Marek dołożył nieco cwancygerów proboszczowi przy chrzcie i ten dziecko owego Onufrego ochrzcił zapisując już nie Marek ale Markowski. W indeksacjach często takie "kwiatki" się widzi.

Nazwisko Satkiewicz pochodzi moim zdaniem i tylko moim od saty. Każdy kto mieszkał i pamięta wieś w jej realiach czasów przedgierkowskich powinien wiedzieć co to jest sata/szata. To specjalne grube, przypominające wyglądem flanelę płótno z którego szyło się specjalny worek, albo obszywało dużą kwadratowawą chustę. Służył on do produkcji sera. Worek, albo chustę, tj satę "naciągało się" na jakieś wiadro. Ser, tj. kwaśne mleko ogrzane na zapiecku wlewało się do saty a tę po pierwszym odcieknięciu serwatki ściskało deszczułkami, żeby wyszła taka fajna sercowata gomuła. Źródła rymutopodobne wywodzą nazwisko od satania tj. spazmatycznego płaczu albo od bliżej nieokreślonej szaty.


Romankiewicz i Romiejko - na pewno od imienia Roman, ale sprawa jest tu bardzo poplątana i wymaga sporo czasu by jakoś informacje usystematyzować.


-=-=-=

Ficiński to jest spolonizowane niemieckie Wohnstättenname pochodzące od środkowowysokoniemieckiego słowa phütze = studnia miejska. Nazwisko można wiec mniej więcej przetłumaczyć jako "mieszkajacy obok studni". Nazwiska podobne w brzmieniu niemieckim to m.in.: Pfütze, Pfützner, Pfitzner i młodsze: Fitzi, Fitze. Pierwsze z podanych zanotowane już w 1284 roku.

Źródła rymutopodobne wywodzą nazwisko od znanego z okolic Krakowa gwarowego "ficać-hysać". Co to słowo znaczy? Zwierzęta u żłobu ficają-hysają nogami i łbem to znaczy machają, fikają nogami i charakterystycznie "rzucają" łbami oganiając się od much.

Imię Bonawentura nie istniało, było sztuczne, to w istocie Jan. Święty Jan z przydomkiem Bonawetura był jednym z następców św Franciszka z Asyżu. Kilka takich sztucznych imion weszło jednak do powszechnego użycia tak, że dzisiaj mało kto wie, że słowo to nie jest imieniem. Przykładem jest Nepomucen - takiego imienia też nie było, to przydomek innego świętego Jana z Pragi. Tolentino - Mikołaja: ostatnio widziałem księdza, który podpisywał się jako Tolentino Kantak. Współcześnie doszło do sytuacji odwrotnej. Mało kto wie, że Bonawentura i Nepomucen to w istocie Janki. Wink
teresa_kisztelińska - 24-11-2016 - 12:57
Temat postu:
Dziękuję, za bardzo cenne opracowanie. Zaintrygowało mnie wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Satkiewicz. Tak brzmiało nazwisko rodowe mojej prababci. Posiadała ona umiejętność wyrabiania serów i klarowania masła. Rodzina jej męża nie znała tych technik. Obawiali się, że spożywanie smażonych serów ich zatruje. Przetwarzanie mleka uważali za marnotrawstwo:)

Serdeczne pozdrowienia,Teresa
Krystyna.waw - 24-11-2016 - 13:28
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Imię Bonawentura nie istniało, było sztuczne, to w istocie Jan. Święty Jan z przydomkiem Bonawetura był jednym z następców św Franciszka z Asyżu

A to niespodzianka Smile
Doczytałam, że przydomek pochodzi z XIII wieku od "buona fortuna", nosił go
Giovanni "Bonaventura" Fidanza doctor seraphicus
magdasab - 24-11-2016 - 13:31
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź. Moje pytanie wzięło się z tego, gdyż moja pra pra babka była z domu Ficińska. Moja babcia, opowiadała mi, że to nazwisko w naszej rodzinie pojawiło się, gdyż niejaki emigrant z Włoch spolszczył je z nazwiska włsokiego Ficcini/Ficini. Pra pra babcia pochodziła z Wróblewa, gdzie to nazwisko przez wiele generacji widnieje. najwczesniej figuruje własnie Bonawentura z dopiskiem o ojcu Janie. Jan we włoszech to Giovanni. podejrzewam,że może Jan był tym przybyłym i nazwał tak z włoskiego syna. bonawentura mial syna i w jego akcie urodzenia jest wpis, ze nie umie pisac i czytac. Stad moje pytanie bylo, czy ludzie prosci nadawali takie imiona. Bo brzmi bardzo wyszukanie jak na taki przypadek.
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 15:16
Temat postu:
Skoro tak rzeczy stoją to trzeba szukać dalej co do etymologii nazwiska Ficiński. Niestety nie mam pojęcia nawet gdzie szukać co do włoskich powiązań znaczeniowych. Nazwisk Fico-podobnych jest kilkadziesiąt i dostępne mi źródła jednoznacznie nakierowywały na studnie, fikanie, ewentualnie na imię męskie (którego nie podałem wcześniej) Wincenty. Tak bardzo często się zdarza, że już ładnie wszystko pasuje i mamy znaczenie słowa-nazwiska, a tu bach inny koniec Europy. Neutral Laughing

Niedawno tutaj, bodajże pan Roman zacytował profesora Rymuta jak to z etymologią nazwisk jest, mianowicie, że nawet takie same nazwiska z dwóch rożnych sąsiednich wiosek mogą mieć całkiem odrębne znaczenia. Bądź tu mądry i pisz wiersze... Mr. Green

Pozdrawiam pięknie.
Jan.Ejzert - 24-11-2016 - 17:23
Temat postu:
Możliwe jest również uszlachetnienie (spolszczenie) nazwiska Fita -> Ficiński.
Fita to inaczej średnicomierz, klupa - urządzenie do pomiaru średnicy drewna.
Ficiński - nazwisko mogło powstać od osoby obsługującej fitę.
magdasab - 24-11-2016 - 18:11
Temat postu:
Właśnie przestudiowałam w genetece to nazwisko i FICIŃSKI występuje własciwie tylko w województwie łódzkim. Jedna osoba, kobieta tylko występuje poza tym woj. bo w Mszczonowie rodzice jej NN. Zaczynam myśleć, że to nazwisko jest unikatowe. Skoro wystepuje tylko na tych terenach, notabene mojej pra pra babci.... Być może faktycznie moj przodek z włoch zapoczątkował to nazwisko. Pierwsze w spisie pojawia się w roku 1842, lecz wymienione sa tam 2 poprzednie pokolenie. Wspomniany Bonawentura r.1806 oraz jego 2 bracia i być moze siostra Salomea i ich ich ojciec Jan -to byłyby juz lata przed 1800. Czekam na odpowiedz z archiwum w łodzi.
slawek_krakow - 24-11-2016 - 19:19
Temat postu:
Jest jeszcze niemal identycznie brzmiące nazwisko Fidziński o sporo większej frekwencji.
magdasab - 24-11-2016 - 19:23
Temat postu:
Tylko, że mi chodzi o Ficiński. Fidziński nie łączy się z moją rodziną w żaden znany mi sposób.
G_Rudnicki - 24-11-2016 - 19:39
Temat postu:
Witam,
Ja mam pytanie o pochodzenie nazwiska Perduta.
Jedna z teorii w rodzinie mówi o pochodzeniu włoskim.
Poproszę o podpowiedź.
Pozdrawiam
Grzegorz
Endriu - 24-11-2016 - 20:16
Temat postu:
Jajka w koszulkach znane są w kuchni polskiej od stuleci,po staropolsku perduty

Jajka poche zwane perdutami

https://www.przewodnik-katolicki.pl/Arc ... -perdutami

Proszę też zwrócić uwagę w tym artykule - perduto języku włoskim znaczy utracony, zagubiony.
slawek_krakow - 24-11-2016 - 20:32
Temat postu:
magdasab napisał:
Tylko, że mi chodzi o Ficiński. Fidziński nie łączy się z moją rodziną w żaden znany mi sposób.



To była uwaga natury luźnej. A to, że nie łączy się teraz nie znaczy że nie łączyło się kiedyś. Jestem Krakusem. Kiedy czytam Fidziński moja żona, która Krakusem nie jest słyszy Ficiński. Nie mam wady wymowy. Podejrzewam, że gdybym będąc Fidzińskim spod Krakowa przeniósł się 150 lat temu w okolice Łodzi i zechciał sie przedstawic z nazwiska, dla większości byłbym Ficińskim. Można oczywiście tez zamiast spod Krakowa przenosić się ze słonecznej Italii tylko po co:)
kulik_agnieszka - 24-11-2016 - 20:45
Temat postu:
Podrzucę dość rzadkie u nas- Elmer .
Agnieszka
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 21:19
Temat postu:
Elmer to jest Wohnstättenname (nazwisko od miejsca zamieszkania) i pochodzi od środkowowysokoniemieckiego elm = współczesne Ulme = wiąz. Najstarsze pojawiło się w zapiskach w roku 1332.
kulik_agnieszka - 24-11-2016 - 21:29
Temat postu:
Dziękuję.
Agnieszka
G_Rudnicki - 24-11-2016 - 22:16
Temat postu:
Endriu napisał:
Jajka w koszulkach znane są w kuchni polskiej od stuleci,po staropolsku perduty

Jajka poche zwane perdutami

https://www.przewodnik-katolicki.pl/Arc ... -perdutami

Proszę też zwrócić uwagę w tym artykule - perduto języku włoskim znaczy utracony, zagubiony.


Dziękuję
magdasab - 24-11-2016 - 22:53
Temat postu:
slawek_krakow napisał:
magdasab napisał:
Tylko, że mi chodzi o Ficiński. Fidziński nie łączy się z moją rodziną w żaden znany mi sposób.



To była uwaga natury luźnej. A to, że nie łączy się teraz nie znaczy że nie łączyło się kiedyś. Jestem Krakusem. Kiedy czytam Fidziński moja żona, która Krakusem nie jest słyszy Ficiński. Nie mam wady wymowy. Podejrzewam, że gdybym będąc Fidzińskim spod Krakowa przeniósł się 150 lat temu w okolice Łodzi i zechciał sie przedstawic z nazwiska, dla większości byłbym Ficińskim. Można oczywiście tez zamiast spod Krakowa przenosić się ze słonecznej Italii tylko po co:)


Ja rozumiem, lecz moja pra pra babcia nazywała się Ficińska i jest to potwierdzone z parafii i urzędu. więc to nie jest kwestia Wymowy.
Ewa_Szczodruch - 25-11-2016 - 04:43
Temat postu:
Witam Smile

Ficiński - od niemieckiej nazwy osobowej Fitzi, od imienia Vincentius, od ficać ‘skakać, wierzgać’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
magdasab - 25-11-2016 - 21:40
Temat postu:
witam ponownie, a nazwisko Sabat? jaka jest geneza?
historyk1920 - 25-11-2016 - 21:53
Temat postu:
Witam !
Nazwisko Sabat - od sabat ,szabat, sabas ‘święto żydowskie’

Pozdrawiam
Marek
ROMAN_B - 26-11-2016 - 01:57
Temat postu: Sabat - nazwisko
Witaj.
Dorzucę jeszcze kilka informacji, które mogą mówić o ewentualnej genezie nazwiska Sabat.

W języku węgierskim istnieje słowo [ przymiotnik ] szabad, które znaczy ‘wolny, swobodny, niezależny’. Od tego węgierskiego przymiotnika powstało polskie słowo sabat. Michalina Oziembłowska w artykule pt. „Tere fere o hungaryzmach w polszczyźnie” pisze: „(…). Dotrzeć można także do nieco mniej licznej, ale również sygnalizującej pewne obszary polsko – węgierskich styczności, grupy zapożyczeń, określanej jako „nazwy przestępców i zbójów”, albo tytułowanej terminologią „towarzysko-włóczęgowską”. Są to m. in. wyrazy: harnaś, baciar, martahus, sabat, czy też nazwy katów: bizun, deresz. (…)”.

W 1916 roku w Krakowie ukazał się tom 1 zbioru Pisma Polityczne z Czasów Rokoszu Zabrzydowskiego 1606 – 1608 pt. Poezja Rokoszowa. Jan Czubek, autor tego opracowania, w przypisach i w słowniku wymienia kilkukrotnie słowo sabat i opisuje jego znaczenie w następujący sposób:
• „Sabat ( z węg. ssabad ) – ochotnik”.
• „Sabat ( z węg. ) – ochotnik, zaciężny”.

W 2002 roku w XLI tomie Polskiego Słownika Biograficznego ukazał się biogram Stadnickiego Stanisława herbu Szreniawa, który zwany był Diabłem łańcuckim ( 1551–1610 ), i który był starostą zygwulskim. Biogram ten między innymi mówi:
„(…). Na zjazd sandomierski S. przybył 9 VIII 1606 ze znacznym pocztem zbrojnych i zajął stanowisko obok woj. krakowskiego Zebrzydowskiego. << Miał naprzód piechoty Węgrów i sabatów sześć chorągwi, husarzów polskich i z węgierskimi trzy chorągwie, działek i strzelby inszej polnej mając na kilku wozach, sam zaś z husarzami jechał za sobą chorągiew kozaków prowadząc, podle niego zaś szło 10 pieszych, mając na sobie bardzo długie muszkiety, którzy i w kole też za nim stawali >>.”. (…).Wybrani zostali rozjemcy, ustalono vadium w wysokości 100 tys. złp., lecz rozejm (obowiązujący do 24 VI) nie zakończył konfliktu, zaś S. udał się na Węgry dla werbunku; wg Pszonki miał tam zaciągnąć 3 tys. sabatów. Tymczasem pod nieobecność S-ego Opaliński o świcie 15 VII uderzył na Wojutycze. W trakcie walk spłonął pałac wojutycki i pojmano Stadnicką z dziećmi. W drodze powrotnej z Węgier S. został zaatakowany przez ludzi Opalińskiego. Wymykał się pościgowi do 20 VIII 1610, kiedy to w okolicy Tarnawy koło Chyrowa dogonił go i zabił sługa wojewodziny wołyńskiej Anny Ostrogskiej, Macedoński, określany jako << Persa -Tatarzyn >>. Po śmierci S-ego zwerbowane przez niego oddziały sabatów przekroczyły granicę i spustoszyły znaczne połacie woj. ruskiego. (…)”.

Zatem Sabat ( z węg. ) ochotnik, zaciężny. Sabat w dawnych czasach na Węgrzech był to najemny żołnierz służący w prywatnych armiach wielkich właścicieli ziemskich. Sabatów rekrutowano przeważnie z wolnych chłopów seklerskich. Byli to żołnierze zaprawieni w bojach z Turkami i odznaczali się wielką odwagą i okrucieństwem. Sabat w niektórych regionach polski to miano, którym też określano zbójnika - zbója.

W opisanym powyżej znaczeniu polski wyraz sabat jest hungaryzmem, słowem historycznym i anachronicznym.

Pozdrawiam – Roman.
Endriu - 26-11-2016 - 09:34
Temat postu:
Sabat występuje w tym samym znaczeniu, co szabas i szabat. Ten stan potwierdza Słownik warszawski (t. VI z 1915 r.), a także Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
Należy dodać, że wszystkie te wyrazy: szabas, szabat, sabat obok podstawowego znaczenia religijnego uzyskiwały też znaczenie wtórne-schadzka czarowników i czarownic cytat,, gdzie z udziałem diabłów oddają się tańcom i szkaradnym uciechom,,
Zarówno szabas, szabat, sabat, jak i swojsko wyglądająca sobota wywodzą się ze wspólnego źródła – hebrajskiego szabbāth, przyswajanego polszczyźnie za pośrednictwem różnych języków
Słowo "sabat" - wypoczynek - znaczy "odpoczywać", "ustać". Później pojęcie to połączono z liczbą "siedem" - "sabaah".

Proszę również przeczytać

Poczet Nazwisk Polskich: Węgierskie nazwisko?

http://nazwisko.blogspot.com/2013/10/we ... wisko.html





Nie neguje żadnej z hipotez

Pozdrawiam
PawełSitarz - 26-11-2016 - 20:23
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Witam, czy znają Państwo pochodzenie nazwisk: Wielgo, Wodyński, Szczepaniak, Musiał, Borek, Ignacak?
dziękuję i pozdrawiam Paweł
Endriu - 26-11-2016 - 21:35
Temat postu:
Nazwisko Wielgo

Wielgo wielki, wielgi -duży pod względem rozmiaru i wagi, mający duże zna­czenie, wybitny, głośny Sstp 1399, odap, s. 140.

Sstp Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. I X I, W rocław 1953 2002

odap. nazwisko odapelatywne

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe ..

Szczepaniak

Nazwisko Szczepaniak, odnotowane już w 1641 roku, pochodzi od imienia Szczepan, to zaś od formy pochodzenia greckiego Stéphanos, od stéphanos ‘wieniec, korona’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 480).

http://www.genezanazwisk.pl/content/szczepaniak


BOREK

Nazwisko pochodzące od Borek, zdrobnienia staropolskich imion opartych na rdzeniu borzy- ‘walczyć’, zob. J. Bubak, Słownik nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Sądecczyzny XV-XVII wiek. Imiona, nazwiska, przezwiska, cz. I A-M, s. 80, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. również popularną nazwę miejscową Borek, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 309-310, t. XV 1 s. 201-202 i apelatyw borek ‘mały bór, lasek’, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, J. Mączyński, Nazwiska Łodzian (XV-XIX wiek), Łódź 1970 s. 33, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. BORKOWSKI.

http://www.genezanazwisk.pl/content/borek
wojtek28 - 26-11-2016 - 21:57
Temat postu:
Dobry wieczór,czy wiedzą coś państwo o nazwisku Buchalski. Dziekuje Very Happy
Wladyslaw_Moskal - 26-11-2016 - 23:24
Temat postu: Sabat - nazwisko
[quote="magdasab"]
witam ponownie, a nazwisko Sabat? jaka jest geneza?

***********************************************************
historyk1920 PostWysłany: 25-11-2016 - 21:53
Witam !
Nazwisko Sabat - od sabat ,szabat, sabas ‘święto żydowskie’

Pozdrawiam Marek
--------------------------------------------------------------------------------
ROMAN_B Sabat - nazwisko PostWysłany: 26-11-2016 - 01:57

"Sabat ( z węg. ssabad ) – ochotnik”.
„Sabat ( z węg. ) – ochotnik, zaciężny”.

Pozdrawiam – Roman.
-----------------------------------------------------------------------------------
EndriuOffline PostWysłany: 26-11-2016 - 09:34

Sabat występuje w tym samym znaczeniu, co szabas i szabat.

..obok podstawowego znaczenia religijnego uzyskiwały też znaczenie wtórne-schadzka czarowników i czarownic

Nie neguje żadnej z hipotez

Pozdrawiam

**********************************************************
Pani Magdo
a gdzie to Twoje nazwisko wystepuje wspolczesnie?

Mapa nazwisk;

http://www.moikrewni.pl/mapa/

Jesli w okolicach Kielc - moze miec zwiazek z "sabatem", sredniowiecznym przesadem o zlocie czarownic na Lysej Gorze;
http://sjp.pl/sabat

Jesli od Przeleczy Dukielskiej do Sandomierza, to Lokietek mial dwukrotne wsparcie wojsk wegierskich;
- 1304-5 r. przy pomocy oddziałów węgierskich opanował ziemię sandomierską wracajac z wygnania,
- 1312 r wzmocniony posiłkami węgierskimi Władysław Łokietek opanował zbuntowany Sandomierz'
Wystarczylo .... aby kilku Wegrow pozostalo w tych okolicach, ktorzy dumnie pozostali przy nazwie swojej formacji.

Pozostaje tez furtka .. na narodzony w niedziele, w ..sabat.

Pozdrawiam - Wladyslaw
PawełSitarz - 26-11-2016 - 23:28
Temat postu: Sabat - nazwisko
dzieki za odpowiedz Endriu
Litwos - 26-11-2016 - 23:31
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko: Dziugieł i Krasny (Mazowsze)

Dziekuje z gory.
Ewa_Szczodruch - 27-11-2016 - 04:51
Temat postu:
Witam Smile

Dziugieł - od dziugać ‘ślizgać, kołysać się’.

Krasny 1376 - w grupie nazwisk pochodzących od krasa ‘piękno, uroda’, krasić ‘upiększać, maścić’, kraszać ‘krasić’; od gwarowego kraska ‘barwny ptak’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Endriu - 27-11-2016 - 09:48
Temat postu:
Endriu napisał:
Nazwisko Wielgo

Wielgo wielki, wielgi -duży pod względem rozmiaru i wagi, mający duże zna­czenie, wybitny, głośny Sstp 1399, odap, s. 140.

Sstp Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. I X I, Wrocław 1953 2002

odap. nazwisko odapelatywne

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe ..

Szczepaniak

Nazwisko Szczepaniak, odnotowane już w 1641 roku, pochodzi od imienia Szczepan, to zaś od formy pochodzenia greckiego Stéphanos, od stéphanos ‘wieniec, korona’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 480).

http://www.genezanazwisk.pl/content/szczepaniak


BOREK

Nazwisko pochodzące od Borek, zdrobnienia staropolskich imion opartych na rdzeniu borzy- ‘walczyć’, zob. J. Bubak, Słownik nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Sądecczyzny XV-XVII wiek. Imiona, nazwiska, przezwiska, cz. I A-M, s. 80, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. również popularną nazwę miejscową Borek, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 309-310, t. XV 1 s. 201-202 i apelatyw borek ‘mały bór, lasek’, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, J. Mączyński, Nazwiska Łodzian (XV-XIX wiek), Łódź 1970 s. 33, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. BORKOWSKI.

http://www.genezanazwisk.pl/content/borek



Ignacak - od imienia Ignacy, to od łacińskiego Ignatius, niejasnego pochodzenia. Etymologia popularna łączy imię Ignatius z łacińskim ignis ‘ogień’. W Polsce imię znane od XIV wieku.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch



Wodyński
- 1650 od nazwy miejscowej Wodna (kilka wsi).



opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Jeżeli etymologię nazwiska Wodyński będziemy wywodzili od rzeczownika woda to będzie ona taka:

WODA woda ,ts,, przywódca, naczelnik, zwierzchnik Sstp 1250, odap, s. 128

Skróty

Sstp Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. I X I, Wrocław 1953 2002

ts - to samo (znaczenie, co współcześnie)

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe ..

Musiał - 1548 w grupie nazwisk pochodzących od podstaw mus-, musz-, por. musieć, muszka, też od niemieckich nazw osobowych Mus, Musch, te od Moyses.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Pozdrawiam
PawełSitarz - 27-11-2016 - 11:13
Temat postu:
dziękuję za odpowiedź, pozdrawiam
Litwos - 27-11-2016 - 11:56
Temat postu:
Ewo,

dziekuje bardzo Smile

A wiesz moze, dlaczego jest spotykane w zasadzie tylko na Mazowszu i punktowo na Pomorzu?
http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/d ... %2582.html

Podobnie jest z Krasnym, z tym ze tutaj punktowo w Lubelskim i Malopolsce:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/krasny.html

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 27-11-2016 - 12:09
Temat postu:
Moje trzy grosze, jeśli chodzi o nazwisko Wielgo-podobne. Możliwe, że etymologia jest odniemiecka. Przynajmniej co do niektórych. W Althochdeutsch welh, późniejsze Welg i jeszcze późniejsze "dolnoróżnoniemieckie" Wielg to "południowiec" = Rzymianin = pochodzący z południa Europy.

-=-=-
edit

I moje trzy grosze odnośnie nazwiska Dziugieł. Moim zdaniem to nazwisko mazurskie. Określa zawód albo "hobby", a może samą technikę łapania ryb.

Zugleine i podobnie wymawiane w zapisie niemieckim słowo to, [o Boże, jak to się nazywa słownikowo?] to taka linka z szergiem haczyków z przynętą wpuszczaną zimą do przerębli i przeciągana pod lodem, służąca do łapania - nie znam się za bardzo na rybach - jakichś sandaczy nie sandaczy. Dziugiel to facet, który takie pułapki na ryby zakłada. Dziury w lodzie nazywały się dokładnie w zapisie niemieckim: Worwaki albo Zogelloche, a łapiący ryby to Zoggel.

Ta pułapka nazywała to się chyba współcześnie słownikowo lepa nazywa [w gwarze kujawskiej: pupa]
Endriu - 27-11-2016 - 12:41
Temat postu:
Uzupełnienia

Do nazwiska Borek

Borek–inaczej „mały las”lub od staropolskich nazw: Borek,Bork ,pochodzących od słow,imion złożonych typu: Borzygniew,Borzymir,Borzysław–rdzeń „borzy”oznaczał walczyć .Bardzo wiele nazw w Polsce topograficznych jest z rdzeniem–bor–np.Borki,Borkowo–a także nazwisko to mogło pwstać w miejscowośći Borki i stąd nazwisko Borek ale to już raczej poszukiwania dla genealogów ,lub dla tych co chcą prześledzić na przestrzeni wieków skąd ich nazwisko pochodzi i gdzie było gniazdo rodzinne.

Żeby rozwiać wątpliwości

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 856,104,44

Nazwisko pochodzące od Borek - ,,Bork ,,

Podaje link

http://www.genezanazwisk.pl/content/bork

Do nazwiska Wielgo

pierwsza wzmianka o tym nazwisku pochodzi z roku 1491.A mozna to nazwisko wywodzić od słowa wielki,staropolskie wieliki,też wielgi ,wieligi .Z tego słowa powstało nazwisko .Czyli przodkowie ,musieli być ,rośli i silni .

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 27-11-2016 - 13:10
Temat postu:
Odnośnie nazwiska Borek

Bohr / Bohrisch / Borisch / Borack / Borrak / Borck / Bork / Boreck / Borek / Borsch ...
Kurzform zum Rufnamen Borislav; ur-slawisch borti (kämpfen)
Borisen (1006), Bor (1071), Borisch (1203), Bohr (1652)

Jak widać, wg Niemców jest to słowiańskie, ale bardzo stare nazwisko/imię, które zupełnie zatraciło swoje pierwotne znaczenie.

Khm. Jest przynajmniej jeden zamek Kazimierza Wielkiego zbudowany w Borysławiu Kościelnym, który nazwą jak widać wprost koresponduje znaczeniowo z Borkiem.
wojtek28 - 27-11-2016 - 13:55
Temat postu:
Ponownie zwracam sie z prosba o pomoc w uzyskaniu informacji na temat genezy powstania nazwiska Buchalski .Dziekuje serdecznie .
Endriu - 27-11-2016 - 15:02
Temat postu:
Buchalski - 1782 od staropolskiego buchać ‘gwałtownie bić

https://pl.wikisource.org/wiki/S%C5%82o ... iego/buch!


Pozdrawiam
wojtek28 - 27-11-2016 - 15:13
Temat postu:
Dziekuje serdecznie Endriu ,milego dnia .
Gawroński_Zbigniew - 27-11-2016 - 21:09
Temat postu:
Poch, Pocher, Pochel/buch, buchel, bucher to słowa , które oznaczają warchlaka, albo są słowami wabiącymi warchlaki. Potwierdza to słownik warszawski odsyłając do dolnoniemieckiego, zaś największy dostępny mi słownik dolnoniemieckiego skierowuje nas dokładnie do gwar mazurskich. Z nich te słowa pochodzą: z Warmii (Ermland), okręg Kłajpedy (Memmeland), Sambia (Samland), (Angerburg) okolice Węgorzewa.

Przyjmując powyższe można poważnie zastanowić się czy kilkadziesiąt nazwisk o podstawie Poch - i tyleż samo nazwisk o podstawie Buch - faktycznie pochodzi od pochania, pąchania (wąchania) i imion typu Pęcisław, albo od buchania, tj. bicia, pobijania, gwałtownego walenia (np. młotem) ewentualnie od imion typu Budzisław, Burchard.

Moja hipoteza. Nazwiska tej grupy w pewnej części mogą być spolonizowanymi albo zgermanizowanymi nazwiskami odzawodowymi określającymi stajennych, oborowych itp. Dodam, że zajmujący się bykami słowa na „buch” też raczej dobrze znają. Dodam jeszcze że każdy, kto analizował obszerniej aneks Rymuta zauważył, że w nim prawie nie ma nazwisk pochodzących z tej grupy zawodów, które powinny być popularne, że hej.
wojtek28 - 28-11-2016 - 00:30
Temat postu:
Dziekuje serdecznie ,podziwiam wiedze.Jesli jeszcze ma pan jakies przemyslenia bede wdzieczny .Pozdrawiam .
aslowik - 28-11-2016 - 08:17
Temat postu: Dyło- Pochodzenie nazwiska.
Witam
Szukam informacji odnośnie pochodzenia nazwiska Dyło.
Osoby o tym imieniu skupiają się w okolicach miejscowości Sędziszów Małopolski, Ropczyce.
Nazwisko to pochodzi prawdopodobnie z Litwy. Oryginalnie brzmi dielo lub Dylo.
W dokumencie pt.Dzieje osadnictwa
ROZWÓJ OSADNICTWA NA POGRANICZU POLSKO - RUSKO - LITEWSKIM OD KOŃCA XIV DO POŁOWY XVII W. Jerzy Wiśniewski znalazłem jedynie wzmiankę, cytuję: "Dopiero dokument kościelny, akt fundacji parafii w Krasnymborze w 1598 r., wystawiony przez właściciela dóbr Adama Iwanowicza Chreptowicza, podkomorzego nowogrodzkiego, Z żoną Anną Chlebowicz - Komajewską wymienia wsie: Przekop, Jesionowo, Krasnoborki, Kamień, Kunicha, Cisowo, Lebiedzin, wieś plebańską Osinki oraz osady bojarów Dyla, Iwana Jakacza, Andrzeja i Fiedora Wilanowicza. ". Wspomina się tu o Bojarach Dyla.
Nigdzie więcej nie znalazłem informacji odnośnie tego nazwiska.
w XIX wieku osoby o tym nazwisku posidały ziemie obejmującą kilka wiosek.
Chciałbym zapytać czy ktoś wie jakie jest pochodzenie tego nazwiska, a moze ma publikacje w której jest coś o tym napisane.
Endriu - 28-11-2016 - 11:15
Temat postu:
Nazwisko Naturalista

Cytat

Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Naturalista. Czy ma to coś wspólnego z tym, że ojciec osoby noszącej to nazwisko był nieznany? Spotkałem też zapis w postaci Naturalista vel Kowalski (lub inne nazwisko).
Pozdrawiam
Sławek

Koniec cytatu


Słowa vel i -ve oznaczają "albo" (także: "albo ... , albo ..."), ale są stosowane w nieco odmiennych sytuacjach:

vel stosuje się wtedy, kiedy możliwości się nie wykluczają lub nie jest to istotne
-ve oznacza to samo, co vel, ale wyraża mniejszy nacisk, a funkcjonuje podobnie

mogło być dziecko panny - dwa nazwiska, panieńskie i po nowym ojcu

to ksiądz znał dwa nazwiska np. z adopcji ( z metryk ) i tak wpisał, przecież mało kto umiał czytać


Przepraszam że użyje tej formy odpowiedzi - uważam że będzie ona bardziej czytelna

Naturalista

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/236/direc ... 556,217,45

Kowalski

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 830,177,36

Język to jest żywa rzecz i tam gdzie jest możliwość powstają różne mutacje, inne formy graficzne, ortograficzne. Sam łącznik pochodzi z czasów staropolskich, gdzie jak wiadomo łacina była także urzędowym językiem.

----------------------------------------------------------------------------------
Uzupełnienie Buchalski



http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 1807,90,36


http://korpusy.klf.uw.edu.pl/djvus/lind ... 534,112,24

Uzupełnienie Dziugieł

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 511,111,43

Zawsze wychodzę z założenia że to co się pisze trzeba podeprzeć źródłem
wojtek28 - 28-11-2016 - 18:08
Temat postu:
Dziekuje Endriu, niestety nie moge otworzyc tych linkow . Gdybys mogl pdsunac mi jakis sposob na otwarcie .Pozdrawiam i jeszcze raz ogromne dzieki
Endriu - 28-11-2016 - 18:46
Temat postu:
Proszę tak

Uzupełnienie Buchalski

http://fotowrzut.pl/K5TNBVCWSB

http://fotowrzut.pl/BTPA328TJJ

Nie jestem informatykiem ,komputer to dla mnie narzędzie ale może to Ci pomoże

http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/PTJ/djvu.html
wojtek28 - 28-11-2016 - 19:22
Temat postu:
Teraz idealnie . Naprawde robi wrazenie ....Pozdrawiam i dzieki serdeczne
Kazmierczak_Slawomir - 28-11-2016 - 19:23
Temat postu:
Dziękuję za wyjaśnienie nazwiska Naturalista.
Pozdrawiam
Sławek
Endriu - 30-11-2016 - 10:23
Temat postu: Dyło- Pochodzenie nazwiska.
Etymologia nazwiska Dyło Dylo w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

źródła opracowania :

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Dył - od dyl, ze staropolskiego del ‘gruba deska, bal’, był też słowiański rdzeń dyl- oznaczający ‘coś długiego’.

Dyła - od dyl, ze staropolskiego del ‘gruba deska, bal’, był też słowiański rdzeń dyl- oznaczający ‘coś długiego’.

Dyło - od dyl, ze staropolskiego del ‘gruba deska, bal’, był też słowiański rdzeń dyl- oznaczający ‘coś długiego’.



J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki. Słownik języka polskiego. Warszawa 1900–1927

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... ,509,59,43

S. Bąk, M. R. Mayenowa, F. Pepłowski (red.). Słownik polszczyzny XVI wieku. Wrocław — Warszawa,

http://kpbc.umk.pl/Content/27677/Czytel ... ,372,53,35

B. Chlebowski, F. Sulimierski, W. Walewski (red.), Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880-1902


http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGK ... 5726,96,79
Gawroński_Zbigniew - 30-11-2016 - 11:33
Temat postu:
Najstarszy zanotowany Dyłowa/Dylowa pojawił się już w latopisach w roku 1463. Nazywał się Мокей Дылова i był пильщикoм = traczem. Nazwisko Dyłło/Dyłł pojawiło się w roku 1532.

http://www.ufolog.ru/names/search/Д/

Na marginesie dodam, że słowo Dył po ukraińsku to albo jakaś decha legar itp albo klepisko w stajni. To zasadniczo komplikuje etymologię nazwiska.

Do poczytania nt powyższego: http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=
Lewicki_Przemysław - 30-11-2016 - 14:25
Temat postu:
Dzień dobry!

W akcie ślubu z 1825 jeden z moich przodków, Filip Lewicki (mający w dniu ślubu lat 71, a więc urodzony około 1754), oznaczony jest jako syn Pawła Bedy potem Lewicki zwanego. Oto ten akt:
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 8&y=92
Nie mam pojęcia jaka mogłaby być etymologia nazwiska Beda, internet również niczego nie podpowiada, choć wygląda na to, że nazwisko to w bazie zgromadzonej na myheritage pojawia się najczęściej właśnie w Polsce. Czy mogę liczyć na pomoc Smile ? Zastanawia mnie też fakt zmiany nazwiska, bo nie wiem jak to inaczej nazwać, jak interpretować tę zmianę?
historyk1920 - 30-11-2016 - 16:20
Temat postu:
Witam !
Nazwisko Beda/y najprawdopodobniej wywodzi się od imienia germańskiego męskiego
-- beadu, beado -- "wojna, walka" https://pl.wikipedia.org/wiki/Beda
natomiast nazwisko Lewicki odnotowane zostało już w roku 1659 [od lewy , w pochodnych też od imienia LEON i od hebrajskiego
Levi.
W dzisiejszych czasach trudno jest zinterpretować zmianę nazwiska - możemy tylko gdybać !
Pozdrawiam
Marek
Lewicki_Przemysław - 30-11-2016 - 16:41
Temat postu:
Dziękuję serdecznie za pomoc Smile . Beda w pierwszej chwili skojarzyło mi się z anglosaskim świętym, stąd również ze światem germańskim, będę dalej badań ten trop. Nazwisko Lewicki zaś jest mi co do jego potencjalnej etymologii dobrze znane, mimo to jednak dziękuję. Co do interpretacji zmiany nazwiska - w XVIII wieku jakim wydarzeniom mogła ona towarzyszyć? Czy mogą istnieć ewentualne dokumenty na tę okoliczność?
Banasiak_Antolak - 30-11-2016 - 16:44
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
witam
czy zna ktoś może etymologię nazwisk Banasiak, Jeżewski, Kapela, Manista, Białkowski, Chojnowski czy Brdak?
Będę wdzięczna za cokolwiek
Z góry dziękuje
banasiak
lesz7 - 30-11-2016 - 18:43
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Mam pytanie o pochodzenie nazwiska DOWGIERD i ew. lokalizację, w jakim rejonie nazwisko to najcześciej występowało?

Leszek
Sylwia_Socha - 30-11-2016 - 21:16
Temat postu: Budzyński, Brzeziński, Frąckowiak
Proszę o podanie etymologii nazwiska Brzeziński, Budzyński i Frąckowiak.
Pozdrawiam
Sylwia
historyk1920 - 30-11-2016 - 21:33
Temat postu: Budzyński, Brzeziński, Frąckowiak
Witam !
Oto pochodzenie nazwisk - w telegraficznym skrócie Wink
DOWGIERD od litewskiej nazwy osobowej Dawgiert, z Daugirdas, od daugis ‘wiele, dużo’ i grdeti ‘słyszeć’.
BRZEZIŃSKI od gatunku drzewa 'brzoza'
BUDZYŃSKI w grupie nazwisk pochodzących od podstawy bud . por buda , budzić , imion złożone typu Budzisław.
FRĄCKOWIAK od imienia Franciszek Imię, znane w Polsce od XIII wieku, wywodzi się od nazwania Jana Bernardone, Francesco, znanego później jako św. Franciszek z Asyzu. Nazwanie pochodzi od franciscus ‘pochodzący z plemienia Franków’.

Pozdrawiam
Marek
Sylwia_Socha - 01-12-2016 - 06:25
Temat postu: Hanaj
Proszę o informacje dotyczące nazwiska Hanaj.
Pozdrawiam Sylwia
Endriu - 01-12-2016 - 08:58
Temat postu: Hanaj
Etymologia nazwisk

Nazwisko Budzyński pochodzi od nazwy miejscowości Budzyń z byłego powiatu janowskiego, nowoaleksandryjskiego, lubelskiego, miechowskiego, kutnowskiego, jaworowskiego, tłumackiego, krakowskiego, śremskiego, chodzieskiego . Można je wywodzić także od budzić: 1. ocucać ze snu, 2. wzbudzać, zachęcać, zagrzewać, pobudzać- zobacz tzw. Słownik warszawski, t. I ,s. 228 lub od imion złożonych typu Budzisław, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I s.60.

http://budzynski.pl.tl/


Brzeziński

Nazwisko pochodzi od popularnej nazwy miejscowej Brzezina (były powiat kalwaryjski, żydaczowski, jaworowski, kościański, toszecko-gliwicki, wielkostrzelecki, mielicki, tłumacki) zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s. 410 lub rzeczownika brzezina, czyli: 1. lasek brzozowy, 2. brzoza, 3. drewno brzozowe, 4. rózgi na chłostę, 5. kora brzozowa zob. tzw. Słownik warszawski t. I s. 219.


http://www.genezanazwisk.pl/content/brzezi%C5%84ski



---------------------------------------------------------------------------------

Proszę o informacje dotyczące nazwiska Hanaj
.
Pozdrawiam Sylwia



Hanaj - od imienia Han, które stanowi niemieckie skrócenie od Johann, Johannes (= Jan). W Polsce w okresie średniowiecza używane było jako odpowiednik imienia Jan; może też od imion Hanna, Anna.

Opracowanie etymologi Ewa Szczodruch

źródła

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

hanaj - skórzany pleciony bicz na krótkiej rękojeści, in. nahajka

Kieleckie - Słowniczek Garowy

Nachaj - tzw.słownik warszawski - Hanaj bat skorz

linki w formacie DJVU


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 062,100,47



http://ebuw.uw.edu.pl/Content/236/direc ... 1524,106,4
aslowik - 01-12-2016 - 09:19
Temat postu:
Dziękuję wszystkim za odpowiedzi.
biek - 01-12-2016 - 10:40
Temat postu: Dyło z Borku Wielkiego
Wśród moich przodków, a ściślej powinowatych z moimi przodkami, mam ponad trzydzieści osób o nazwisku Dyło- przeważnie z Borku Wielkiego koło Sędziszowa. Wśród nich Tomasz Dyło, działacz ludowy, poseł. Bliższe informacje na priv
Jacek
Endriu - 01-12-2016 - 11:33
Temat postu:
Nazwisko Banasiak, odnotowane na terenie Polski już w 1651 roku, ma kilka potencjalnych podstaw etymologicznych: 1. prasłowiańskie *bańati ‘myć, kąpać’, 2. rzeczownik bania, 3. rzeczownik ban ‘namiestnik turecki’, 4. niemiecką nazwę osobową Ban, 5. imię Banadykt = Benedykt, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 1999, t. I, s. 18. Ta ostatnia wskazana podstawa wydaje mi się najbardziej prawdopodobna. Samo imię Benedykt pochodzi od łacińskiego Benedictus, to zaś od bene ‘dobrze’ i dico, -ere ‘mówić’, benedictus ‘błogosławiony’ (M. Malec, Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce, Kraków 1994, s. 197

http://www.genezanazwisk.pl/content/banasiak




Nazwisko Białkowski utworzone z sufiksem -ski od nazwy miejscowej typu Białkowo, Białków, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 187, t. XV cz. 1 s. 124. Ewentualnie od nazwy osobowej Białek („(…) może więc ów staropolski Bialk, jak może i Białek oznaczały pierwotnie np. kogoś, kto miał jasne włosy ?” B. Kreja, Księga nazwisk Ziemi Gdańskiej, Gdańsk 1998 s. 23) < Biały z formantem –owski, zob. B. Mossakowska, Nazwiska mieszkańców Komornictwa Olsztyńskiego, Gdańsk 1993 s. 20, M. Czaplicka-Niedbalska, Nazwiska mieszkańców Bydgoszczy od II połowy XV wieku do I połowy XVIII wieku, Bydgoszcz 1996 s. 59. Nazwisko odnotowywane przez herbarze: Białkowscy herbu Babicz z Białkowic w byłym powiecie piotrkowskim, herbu Bibersztajn ze wsi Białkówki w byłym powiecie pilzneńskim, herbu Nieczuja z Białkowic w województwie sandomierskim A. Boniecki, Herbarz polski I s. 183-184, K. Niesiecki, Herbarz polski, t. I-X, Lipsk 1839-1846 t. I s. 119; Białkowski herbu Nowina W. Wittyng, Nieznana…, s. 28

http://www.genezanazwisk.pl/content/bia%C5%82kowski


Nazwisko Manista

Przepraszam ale odpowiem linkami linki w formacie DJVU

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 170,140,45


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 064,157,36

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 170,140,45


Nie można otworzyć linków- podaje nowe


http://fotowrzut.pl/EM8W4P9LE2

http://fotowrzut.pl/OE2T657UWN

http://fotowrzut.pl/FCC4UFHRB1
Gawroński_Zbigniew - 01-12-2016 - 11:39
Temat postu:
Moje trzy grosze do nazwiska Białkowski/Białkoski.

Białe = bagno, trzęsawisko, błota.Tak na wszystkich pojezierzach od kujawskiego począwszy na zachód. Pytanie o to nazwisko już tu kiedyś padło i było obszernie omówione.
Endriu - 01-12-2016 - 12:15
Temat postu:
Nazwisko Kapela

Kapela - 1743 od kapela ‘zespół muzyczny’, dawniej też ‘kaplica’.

Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997
d/ Aleksandra Cieślikowa ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe’, Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego, Kraków 2000

linki w formacie DJVU


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 850,128,44


A może też

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 540,123,46


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 427,126,43

Jeżewski

Jeżewski - 1393 od nazw miejscowych Jeżów, Jeżewo

Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

linki w formacie DJVU


http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGK ... 104,299,78


Chojnowski


Chojnowski - 1456 od nazw miejscowych typu Chojnów, Chojna

linki w formacie DJVU


http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGK ... 604,231,80


Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Brdak - od bredzić, brdać ‘mówić od rzeczy, pleść’, od gwarowego breda ‘gaduła, papla’

Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 415,136,39


Podobno nie można otworzyć podanych linków, podaje nowe

http://fotowrzut.pl/ATQK9FV4UO
Beksa - 01-12-2016 - 14:36
Temat postu:
Jaka piękna kumulacja nazwisk z parafii Lutocin (z przyległościami) Very Happy
Mam w rodzinie Brdaków i Manistów.
Nie potrafię odczytać plików z linków, ale "manistami" nazywano niegdyś mennonitów.
Endriu - 01-12-2016 - 15:38
Temat postu:
linki są w formacie jpg na pewno teraz da się otworzyć - informacja do nazwisk Brdak i Manista - poprzednio linki w formacie DJVU
Litwos - 02-12-2016 - 09:38
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko Wadas (Mazowsze).

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 02-12-2016 - 12:19
Temat postu:
To węgierskie nazwisko. Laszlo Wadasz to był zarąbisty szachista stamtąd. Tym tropem sugeruję powędrować. Vadasz = myśliwy.

O szachście znajdziesz co nieco: http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/647497

A o nazwisku: http://magyarnevek.hu/nevek/ferfinevek/V - pierwsze i drugie nazwisko w indeksie po "bratankosko-szklankosku". Smile
Sylwia_Socha - 02-12-2016 - 12:27
Temat postu:
Proszę o informacje na temat nazwiska Weimann, Sztejna i Juja
Dziękuję
Sylwia
Litwos - 02-12-2016 - 15:21
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
To węgierskie nazwisko. Laszlo Wadasz to był zarąbisty szachista stamtąd. Tym tropem sugeruję powędrować. Vadasz = myśliwy.

O szachście znajdziesz co nieco: http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/647497

A o nazwisku: http://magyarnevek.hu/nevek/ferfinevek/V - pierwsze i drugie nazwisko w indeksie po "bratankosko-szklankosku". Smile


Zbigniewie, dziekuje bardzio Smile

Dwa glowne osrodki to okolice Siedlec i Tarnowa http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/wadas.html

Mi sie skojarzylo ze skeczem Pszoniaka i Fronczewskiego: https://www.youtube.com/watch?v=C--CuGfRNcY

Wink
Serengeti - 02-12-2016 - 16:05
Temat postu:
Intryguje mnie pochodzenie nazwiska Głąb. Mój dziadek zmienił to nazwisko jako uwłaczające godności. Proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia tego nazwiska.
Litwos - 02-12-2016 - 17:04
Temat postu:
Witam,

mialbym jeszcze jedno: Peć

Dziekuje z gory.
Endriu - 02-12-2016 - 17:47
Temat postu:
Serengeti napisał:
Intryguje mnie pochodzenie nazwiska Głąb. Mój dziadek zmienił to nazwisko jako uwłaczające godności. Proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia tego nazwiska.


Nazwisko Głąb oddaje tzw. nosowość asynchroniczną: ą > om
pochodzi od rzeczownika głąb, czyli:

głębokie miejsce, topiel, odmęt,głębokość, przenośnie ‘wnętrze, serce’, pień niektórych jarzyn – kapusty, sałaty,człowiek tępego umysłu, niezdara, nieokrzesaniec, zob. tzw. Słownik warszawski języka polskiego, t. I, s. 840.

----------------------------------------------------------------------------
Szanowny Robercie nie musisz wybierać się na Węgry - mamy też etymologie tego nazwiska Polską

Wadas

Nazwisko ma następujące potencjalne podstawy etymologiczne: I. Wada ‘przywarka, usterka’, II. wadzić się, III. Niemieckie imiona złożone, zaczynające się na Wad-, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 646. Por. także nazwę miejscową Wada, odnotowaną na terenie byłego powiatu wileńskiego, zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, s. 879

http://www.genezanazwisk.pl/content/wadas-0

-------------------------------------------------------------------------------

Moje co nieco do nazwiska Beda

Beda, Bieda – por. św. Beda, zwany Venerabilis, uczony benedyktyn i historiograf angielski, zm. 735; imię może mieć związek z germańskim badwo ‘walka, potyczka’, staro angielskie beadu ‘walka, potyczka’; może jednak jest to skrócenie od Bieda od Biedrzych; lub od apelatywu bieda, biada, por. Bieda.

Opracowanie etymologi Ewa Szczodruch

źródła

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 02-12-2016 - 20:17
Temat postu:
Serengeti napisał:
Intryguje mnie pochodzenie nazwiska Głąb. Mój dziadek zmienił to nazwisko jako uwłaczające godności. Proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia tego nazwiska.


Czy dziadek nie pochodził (tj jego przodkowie) z okolic Krakowa?


-=--=-=
edit:

Litwos napisał:
Witam,

mialbym jeszcze jedno: Peć

Dziekuje z gory.


A teraz zobaczysz Litwosie jakie skry się będą sypały.

Figlik, łobuziak, spryciura, mały, chłopok, wróbel, peciu, pecior, pecię, diabełek, figlarz to niektóre określenia diabełka, figlarza, licha, czegoś co kusi. Wszystkie one to jednocześnie eufemizmy na określenie męskiego przyrodzenia. Od czego wywieść nazwisko?: od chochlika czy siusiaka? Mr. Green Mr. Green Mr. Green

Przyjmując etymologie odniemiecką tj. od nazwisk podobnych do Petz (w swojej ściągawce mam tych nazwisk około 50) - spolszczonych w pisowni to mamy już jazdę bez trzymanki, bowiem Petz jest jednocześnie zdrobnieniem imion Adalbert, Piotr i Berchtold i nazwiskiem pochodzącym od kilkunastu miejscowości typu Pätz, Peetsch, Peez, Pötzsch(au).

To oczywiście rymuty z podpórką źródeł do rymutów.

Moim zdaniem etymologia jest inna. Pec/Peć to nazwisko odzawodowe od pecy tj podwaliny pod przyciesia. Ktoś kto potrafił wykuć z kamienia pecę to był nie byle jaki kamieniarz. Pece były owszem różne i kamienne i u ubogich dębowe albo nieco bliżej naszych czasów akacjowe. Mój pradziadek Józef pece/pycie/pecie ciosał. Roboty miał huk.
Litwos - 02-12-2016 - 22:08
Temat postu:
Zbigniewie,

dziekuje bardzo Smile

To dosc malo spotykane nazwisko: http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/pe%25C4%2587.html

Nie strasz mnie diablami, juz dzisiaj mialem Wadasa syna Kronosa prosto z Hadesu Wink
monika5108 - 02-12-2016 - 23:32
Temat postu:
A może tak ktoś wie cos na temat nazwisk Czepulonis albo Kupczełajć (chociaż babcia miała wpisane w dowodzie panieńskie nazwisko Kupczełajć, znalazłam na necie zdjęcie jej brata - który też posługiwał się nazwiskiem Kupczełajć ale na starym zdjęciu jego kolegi był podpisany Kupczełajtis), Z tego co się orientuję są to nazwiska pochodzenia litewskiego ale co mogą oznaczać to nie mam pojęcia, a Kupczełajć to nawet na litwie jak sprawdzałam to bardzo niespotykane nazwisko....
Gawroński_Zbigniew - 03-12-2016 - 01:04
Temat postu:
Jest bardzo późno, ale się odniosę do nazwiska Czepulonis i podobnych. Jest ich około 10 w Polsce i nieco więcej na Ukrainie i Białorusi i Rosji. Na początek co słowo znaczy. Z ukraińskiego czepul= kulawy, utykający na nogę. Nie to jest istotą jednak. Słowo jak słowo. To było słowo równe imieniu nadawane niemowlętom wg praktyk pogańskich jeszcze do 19 wieku na całym wschodzie. Cel nadawania takiego właśnie imienia dziecięciu, ukrytego, którego rzecz jasna nie podawało się przy chrzcie był magiczny. Miało odstraszać złe moce, które słysząc, że dziecko i tak już jest kulawe nie czepiały go się innymi nieszczęściami-chorobami. Ergo: chcąc mieć dziecko zdrowe na nogi, rodzice nadawali mu magiczne imię Czepul. To z czasem stało się podstawą nazwisk - zacytuję:
Чепула
Чепуле
Чепуленок
Чепулёнок
Чепулис
Чепулите
Чепулковская
Чепуловский
Чепуль
Чепульский
Чепульченко
Чепулянец
Чепулянис
i analogicznych w języku polskim. http://www.ufolog.ru/names/
marcin.pozauc - 03-12-2016 - 02:43
Temat postu:
monika5108 napisał:
A może tak ktoś wie cos na temat nazwisk Czepulonis albo Kupczełajć (chociaż babcia miała wpisane w dowodzie panieńskie nazwisko Kupczełajć, znalazłam na necie zdjęcie jej brata - który też posługiwał się nazwiskiem Kupczełajć ale na starym zdjęciu jego kolegi był podpisany Kupczełajtis), Z tego co się orientuję są to nazwiska pochodzenia litewskiego ale co mogą oznaczać to nie mam pojęcia, a Kupczełajć to nawet na litwie jak sprawdzałam to bardzo niespotykane nazwisko....


Druga żona mojego pradziadka była z domu Czepulonis Smile z okolic Małych Sałek koło Solecznik.
Ewa_Szczodruch - 03-12-2016 - 06:37
Temat postu:
Witam Smile

Czepulonis - od czepiać, por. zaczepiać.

Kupczełajć - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kup-, por. kupić, kupa.


Źródło:Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
monika5108 - 03-12-2016 - 17:01
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Jest bardzo późno, ale się odniosę do nazwiska Czepulonis i podobnych. Jest ich około 10 w Polsce i nieco więcej na Ukrainie i Białorusi i Rosji. Na początek co słowo znaczy. Z ukraińskiego czepul= kulawy, utykający na nogę. Nie to jest istotą jednak. Słowo jak słowo. To było słowo równe imieniu nadawane niemowlętom wg praktyk pogańskich jeszcze do 19 wieku na całym wschodzie. Cel nadawania takiego właśnie imienia dziecięciu, ukrytego, którego rzecz jasna nie podawało się przy chrzcie był magiczny. Miało odstraszać złe moce, które słysząc, że dziecko i tak już jest kulawe nie czepiały go się innymi nieszczęściami-chorobami. Ergo: chcąc mieć dziecko zdrowe na nogi, rodzice nadawali mu magiczne imię Czepul. To z czasem stało się podstawą nazwisk - zacytuję:
Чепула
Чепуле
Чепуленок
Чепулёнок
Чепулис
Чепулите
Чепулковская
Чепуловский
Чепуль
Чепульский
Чепульченко
Чепулянец
Чепулянис
i analogicznych w języku polskim. http://www.ufolog.ru/names/


Dziękuję bardzo za tak wyczerpującą odpowiedź. Dzięki Panu poznałam sens tego nazwiska.
Pozdrawiam Monika
Tomek01 - 04-12-2016 - 11:37
Temat postu: Gradkiewicz - pochodzenie,znaczenie.
Witam Serdecznie
Poszukuję jakichkolwiek informacji na temat nazwiska Gradkiewicz ogólnie chodzi o pochodzenie oraz znaczenie, słyszałem że nazwiska które kończą się na "wicz" pochodzą ze wschodnich stron. Bardzo prosił bym o informacje na temat tego nazwiska. Będę bardzo wdzięczny. Mogę dodać tylko tyle że nazwisko może pochodzić ze wschodu z racji kiedy ludzie byli przesiedlani z tzw. "rzeki bug" na terany polskie np. Bobrowniki nad Wisłą (Kujawsko-Pomorskie) , Bógpomóż Stary lub Pole Bobrownickie gdzie obecnie mieszkam i mieszkali moi przodkowie.

Pozdrawiam
Tomek01

Gawroński_Zbigniew - 04-12-2016 - 13:20
Temat postu:
A uwierzy mi pan, jeśli napiszę, że to jest niemieckie nazwisko zrutynizowane (zrusyfikowane) i wtórnie spolonizowane?

Przyjmując za dobrą monetę tę ścieżkę interpretacji mamy dwie podstawy znaczeniowe nazwiska:
1. od niemieckiego grātac = mniej więcej: chytrusek, chciwy
2. od niemieckiego gerāde = mniej więcej: bystry (nie mylić ze współczesnym gerade).

Źródła:
portal: http://www.ufolog.ru/names/
portal: http://dic.academic.ru
portal: http://www.koeblergerhard.de/ahdwbhin.html

Na Ufologu nazwisk Grado/Gradkiewiczo-podobnych jest najmniej ze trzydzieści.
ROMAN_B - 04-12-2016 - 18:48
Temat postu: "Trzy grosze" o nazwisku Gradkiewicz.
Witaj.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Gradkiewicz. Moim zdaniem nazwisko to zbudowane jest z dwóch członów. Pierwszy to Grad, który jest rdzeniem [ tematem ] tej nazwy osobowej. Drugi to sufiks –kiewicz [ Grad + kiewicz = Gradkiewicz; Grad–kiewicz ]. Deszyfrując to nazwisko powinno się zacząć od początku. Przyrostek –owicz oraz –ewicz zaliczany jest to cząstek patronimicznych, a więc Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, np. w takich nazwiskach jak: Mic–kiewicz, Sien–kiewicz oraz był też dodawany i do polskich rdzeni wyrazowych, takich jak: Brat–kiewicz czy Kwiat–kiewicz. Zatem, nazwa osobowa Gradkiewicz to dawniej ‘syn Grada’. Wynika z tego, że nazwisko Gradkiewicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być mianem odojcowskim, nazwiskiem patronimicznym.
Oby nie było tak łatwo dodam, iż patronimiczny sufiks –kiewicz z czasem utracił funkcję odojcowskich nazw osobowych i stał się strukturalnym przyrostkiem przy pomocy, którego tworzono nazwiska od imion, przezwisk czy innych pospolitych słów. Aby odpowiedzieć w sposób kategoryczny od kogo, czego i w jaki sposób powstało konkretne nazwisko trzeba znać historię rodziny, osoby noszącej to nazwisko. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Skoro coś niecoś wiemy o sufiksie –kiewicz to pozostaje ustalić co może znaczyć rdzeń nazwiska Gradkiewicz, to jest słowo „grad”? Dr hab. Alina Naruszewicz –Duchlińska [ profesor Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego ] na portalu Genezanazwisk.pl tak pisze o nazwisku Grad: „Grad – Nazwisko od nazwy osobowej Grad, ta od apelatywu grad ‘rodzaj opadu atmosferycznego’. Inne potencjalne podstawy to: imiona staropolskie Gardek, Gardosz, Gardota itp. < Gardomir, zob. M. Malec, Staropolskie skrócone nazwy osobowe od imion dwuczłonowych, Wrocław – Warszawa – Kraków 1982 s. 68, Gradzisław < Grodzisław, nazwa miejscowa: Gradtken, Gradki, Gratki ( „Wieś w powiecie olsztyńskim, blisko granicy lidzbarskiego powiatu, należała od dawna do dóbr stołowych warmińskich biskupów, wydawana zazwyczaj szlachcie za wojskową służbą i czynszem”, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. II s. 798), zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. II s. 689, 798, staro-wysoko-niemieckie grātag ‘łakomy, chciwy, łapczywy’, zob. M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 297, łacińskie gradus ‘stopień’, dotyczy to zarówno oceny szkolnej, jak i tonów w muzyce (interwał), zob. F. Kluge, Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache, 18. Auflage, bearbeitet von W. Mitzka, Berlin 1960 s. 266.”.
http://genezanazwisk.pl/content/grad

Biorąc pod uwagę powyższe nazwisko Gradkiewicz może mieć różne podstawy etymologiczne:
1. Gradkiewicz to syn Grada – nazwisko odojcowskie [ inaczej patronimiczne ] utworzone za pomocą patronimicznego sufiksu –kiewicz;
2. Gradkiewicz to nazwisko utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od nazwiska Grad, które pochodzi od przezwiska Grad a ono powstało od apelatywu grad [ znaczenie wyrazu pospolitego grad znajduje się powyżej ];
3. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od imienia Grad, Gardek, Gardosz, Gardota, które jest skróconą formą staropolskiego dwuczłonowego imienia Gardomir albo Gradzisław < Grodzisław. Grodzisław, Grodzsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grodz(i)– [ "grodzić, otaczać płotem" ] i –sław [ "sława" ];
4. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od nazw miejscowych Gradtken, Gradki, Gratki;
5. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od staro – wysoko – niemieckie grātag ‘łakomy, chciwy, łapczywy’;
6. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od łacińskie gradus ‘stopień’, dotyczy to zarówno oceny szkolnej, jak i tonów w muzyce [ interwał ].
Jak sam widzisz masz spory wybór od kogo lub czego mogło powstać nazwisko Gradkiewicz.

Na koniec dodam, że na forum toczyła już się dyskusja o pochodzeniu nazwiska Gradkiewicz. Tu jest link gdzie przeczytasz co na ten temat mówiły różne osoby:
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic ... 1020.phtml

Pozdrawiam – Roman.
P_Szurant - 06-12-2016 - 17:24
Temat postu:
Witam, proszę o pomoc w zrozumieniu znaczenia/powstania mojego nazwiska Szurant,
krewni zamieszkiwali okolice Augustowa: Rajgród i Bargłów, najstarszy wpis z Łomży i Jedwabne.

Z góry serdecznie dziękuję za wszelką odpowiedź.
Endriu - 06-12-2016 - 19:23
Temat postu:
Witam

Nazwisko Szurant ma kilka potencjalnych podstaw etymologicznych:
szurać, staropolskie szurza - szwagier, sur 'śmieci', szurzyć 'śmiecić.
W/g tak zwanego Słownika Warszawskiego - Szura-rudera ,szopa,

Podaje link do strony są tu wszystkie potencjalne podstawy

http://fotowrzut.pl/9O04LG2IEB

Pozdrawiam
Sylwia_Socha - 06-12-2016 - 19:39
Temat postu:
Witam
Proszę o podanie informacji na temat nazwiska Małkiewicz
Dziękuję i pozdrawiam
Sylwia
Gawroński_Zbigniew - 06-12-2016 - 19:53
Temat postu:
Imię męskie Szura ma najmniej 1000 lat i notowane jest na całych naszych: "kresach". Jest odpowiednikiem/tłumaczeniem greckiego imienia Aleksander = mniej więcej "męski/mężny" (Niemcy tłumaczą jako "wojskowy").

Шурин/Шуран/Шуринт/Шурант = Szura(i)n(t) = szwagier = brat żony.
P_Szurant - 06-12-2016 - 21:07
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Imię męskie Szura ma najmniej 1000 lat i notowane jest na całych naszych: &quot;kresach&quot;. Jest odpowiednikiem/tłumaczeniem greckiego imienia Aleksander = mniej więcej &quot;męski/mężny&quot; (Niemcy tłumaczą jako &quot;wojskowy&quot;).

Шурин/Шуран/Шуринт/Шурант = Szura(i)n(t) = szwagier = brat żony.


Gawroński_Zbigniew i Endriu,
dziękuję bardzo za informacje.
Pozdrawiam
Ewa_Szczodruch - 07-12-2016 - 05:09
Temat postu:
Witam Smile

Małkiewicz - w grupie nazwisk pochodzących od mały, także od imion złożonych typu Małomir.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 07-12-2016 - 08:11
Temat postu:
Dodam tylko, ze imię Małek (zdrobnienie od Małomir i podobnych) było popularne na "Kresach" do 17-8 wieku. Tak przynajmniej chcą rosyjskie źródła.
Sylwia_Socha - 07-12-2016 - 08:16
Temat postu:
Dzìekuję
Endriu - 07-12-2016 - 11:44
Temat postu:
Jedna malutka uwaga

W j.rosyjskim nie ma imienia Szura jest natomiast

Александр zdrobnienie Саша, Шура polskie Aleksander


Szwagier

brat żony
brat męża
mąż siostry
mąż szwagierki - siostry męża lub żony


MIŁOMIR - Pochodzenia starosłowiańskiego. Oznacza: miły, dzielny, pokojowo nastawiony
Zdrobnienia: Miło, Miłek
Forma żeńska: Miłomira

Małek - polskie zdrobnienie Michałek

Михаил-Михайла Michaił-Michajła Michał

zdrobnienie Миша - Мишка

W mojej odpowiedzi proszę nie doszukiwać się złośliwości i podtekstów
Gawroński_Zbigniew - 07-12-2016 - 15:06
Temat postu:
Cytuję za http://dic.academic.ru/synonyms/а ... 76;р

Cytat:
Александр — а, муж.; прост. к Лександр, а.Отч.: Александрович, Александровна; разг. Александрыч.Производные [= pochodne]: Александрушка; Алексаня; Саня; Санюра; Санюта; Санюха; Санюша; Алексаха; Алексаша; Саша; Сашуха; Сашуля; Сашуня; Сашута; Сашура; Шура; Шуруня;


to samo źródło:

Cytat:
Михаил — а, муж.; разг. Михайла, ы; стар. разг. Михайло, ы.Отч.: Михаилович, Михаиловна и Михайлович, Михайловна; разг. Михайлыч.Производные: Михаилушка; Миха; Миша; Мишака; Мишаня; Мишара; Мишата; Мишука; Мишуля; Мишуня; Мишура; Мишута; Михаля; Миханя;… …


Co by nie mówić "akademik" jest opracowany zaczypiście i bardzo obszernie.

Pozdrawiam pięknie.
Irena_Powiśle - 07-12-2016 - 16:15
Temat postu:
Czepulonis - spotykałam wersję, że to nazwisko idzie od słowa "czapla".

Imię Aleksander - dlaczego w tym akademiku nie są napisane takie popularne rosyjskie odmiany jak "Сашóк" albo "Шурик"?
Gawroński_Zbigniew - 07-12-2016 - 19:25
Temat postu:
Tak. Nawet chciałem podać taką wersję również. Sprawa jest dość złożona, ponieważ tu mamy do czynienia z dwukrotną zamianą języka. Polskie czapla... niech no zajrzę, żebym czegoś nie poplątał... zamieniło się z Tschappel notowane w słowniku dolnoniemieckiego języka pruskiego z powiecie Neustadt, tj. o ile dobrze gógluje w okolicach Wejherowa i od niego miałoby to nazwisko pochodzić wtórnie spolonizowane. Tak podają etymologię podobnych nazwisk popularne wyszukiwarki etymologii nazwisk na niemieckich stronach. Aż z ciekawości zerknę jeszcze do mojego wielkiego słownika polsko - kaszubskiego autorstwa Bernarda Sychty. Słowo mogące pod cokolwiek pasować to czepic są = żenić się/wychodzić za mąż (porównaj: oczepiny)czepac są/Trzepac są = paprać się brudzić/ chodzić po błocie... słowem profesor Sychta nie potwierdza odniemieckiej ścieżki z czaplą. (W transkrypcji z kaszubskiego pominąłem oryginalne znaki).

Proszę zauważyć, że pytający podał konkretną lokalizację. Z tego powodu pominąłem również kilka innych, od rzeki, od miejscowości. Musiałbym dokładniej sprawdzić od czego jeszcze.

Pozdrawiam pięknie.

=-=-=-=
edit. Dla ścisłości to ks. Bernard Sychta był chyba tylko doktorem nauk. Wink

-=-=-=

Z tym Szurikiem to mnie pani zaskoczyła. Z podstawówki pamiętam, że za to słowo to w ryj można było przypadkiem dostać, (dureń, tępak, baran mniej więcej), ale że to jest również wersja imienia Aleksander? Wink
Irena_Powiśle - 07-12-2016 - 23:14
Temat postu:
Z powodu Szurika?
Tak, to odmiana rosyjskiej wersji imienia Aleksander.

Nawet była bardzo popularna w ZR komedia z lat 60-ch pod tytułem "Кавказская пленница, или новые приключения Шурика")) na tyle popupalna, że (czytałam) nakręcona jest współczesna wersja tego filmu.

Ale takie odmiany imienia są popularne w języku rosyjskim, np Jerzy - Юрий - Юрик.
Szurik, Jurik... więcej nie przypominam. Może jeszcze Garik - odmiana od Igora, ale to rzadko.

Z powodu czapli - zobaczyłam szczególnie to nazwisko w wersji litewskiej. I wyszło mnie że od czapli z terenów dzisiejszych Litwy i Białorusi.
Wladyslaw_Moskal - 08-12-2016 - 00:18
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
Prosze o pomoc w "odczytaniu" trzech nazwisk litewskich:

- Butryn / Butrym,
- Rzekęć / Rzekec - wedlug moich prob ze slownikiem internetowym , powiazane z "zapadka"
- Ludyjan / Ludian - takze wg internetu - urodzony w styczniu.

Sa to naziska lowczych z krolewskiej sluzby lowczej Wladyslawa Jagielly, ktorzy przybyli z krolem przed bitwa pod Grunwaldem do Puszczy Sandomierskiej i ich potomkowie, nosza te nazwiska jeszcze dzisiaj.

Z gory serdecznie dziekuje - Wladyslaw
Endriu - 08-12-2016 - 17:52
Temat postu:
Witam

Pochodzenie nazwiska Rzekęć

Rzękeć - od litewskiej nazwy osobowej Reketys- nieruchawy, ociężały.



opracowana na podstawie

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Butryn – od litewskiej nazwy osobowej Bútrimas lub od imienia Бутромий: Вар- фоломей

RODZIME I OBCE. Z BADAŃ NAD IMIENNICTWEM POGRANICZA POLSKO-UKRAIŃSKIEGO W XVI XVII WIEKU 1

Butryn- tęgi dzieciak, tłuścioch

tak podaje Słownik Staropolski

Autor Antoni Krasnowolski
Władysław Niedźwiedzki

Data wydania ok. 1920

Tak zwany Słownik Warszawski

http://fotowrzut.pl/R9YIN343QW


Butryny
- wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda

Nazwa wsi pochodzi najprawdopodobniej od imienia pruskiego osadnika Butrym lub od domu (but – dom)

Ludyjan - od imion złożonych typu Ludomir, lub od Ludwik.


opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Edyta72 - 08-12-2016 - 19:03
Temat postu: pochodzenie nazwiska Siembieda
Interesuje mnie pochodzenie nazwiska Siembieda.Z góry dziękuję za każdą informację
Gawroński_Zbigniew - 08-12-2016 - 23:00
Temat postu:
Moje widzimisię nt nazwisk Butrym i Rzekęć

Butrym/Butrim to nazwisko od rzeczownika pospolitego = uparciuch, nieposłuszny. Albo od czasownika butrymić/butrimit = być umorusanym w sadzach i przezwisko od tego czasownika oznaczało palacza w cegielniach, garncarniach kuźnicach itp. Nazwisko zostało zlituanizowane do postaci Bütrimas.
Albo od wymarłego, zanotowanego po raz ostatni w 1649 roku imienia Бутромий, które jest tożsame z Bartłomiejem.**

http://www.ufolog.ru/names/order/Б ... 99;м

http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=

http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=

http://forum.genoua.name/viewtopic.php?id=1469&p=2 - wpis 39

Jak widać nazwisko jest tak rozpowszechnione i popularne na całych Kresach aż po Powołże, że zawężanie jego pochodzenia do Litwy wydaje mi się nieco niepewne.

Nazwisko Rzekęć

reket|is
1. labai šakotas medis.
2. šakoto medžio stulpas puodynėms mauti ant šakų.
3. dzūkiškai menturis.
4. trikojis duonkubiliui, katilui pastatyti.
5. vaikų žaidimas (šakotas pagalys iš tolo
mušamas lazda), kerėpla: reketį muša.
6. vak. medinė kuliamoji (velenas su virbalais).
7. prk. pikčiurna.

http://www.zodynas.lt/terminu-zodynas/R/reketis
Jak podaje maszyna tłumacząca gógle: coś silnie rozgałęzionego: drzewo; stojak do suszenia siana; stojak na garnki gliniane; tłuczek do gniecenia ziemniaków; dziecięca gra pt: „niezdara, powolny”* 6. to motowidła, a więc znów coś niezgrabnego rozcapierzonego.

Przyznam, że wcale mnie ta etymologia nie przekonuje. Nazwisko jest za bardzo „polskie”. Dlaczego by nie przyjąć że to jest polskie nazwisko w dosłownym brzmieniu i znaczeniu?

*Właśnie dyskutowałem z córką jaki to mógłby być odpowiednik polskiej zabawy gry dla dzieci i jedyne co nam przyszło do głowy to „Stary niedźwiedź mocno śpi” i „do dziury myszko do dziury”.

**W tym miejscu uwaga: po sugestii pani Ireny poprawiłem utożsamiając imię Бутромий z Bartłomiejem.

Nazwisko Ludyjan / Ludian zostawię sobie na deser.

Najstarszego, jakiego znalazłem to Focjusz/ Fotij/Фотий Людянов zapisany w dokumentach w roku 1416 jako urzędnik w Rakowie na dzisiejszej Białorusi = mniej więcej na Litwie historycznej.
Irena_Powiśle - 08-12-2016 - 23:16
Temat postu:
skasowałam)
Pozdrawiam,
Irena
Gawroński_Zbigniew - 08-12-2016 - 23:19
Temat postu:
A więc jednak jest tożsame. Nie potrafiłem tego odnaleźć, a "kopałem" chyba z pół godziny. To oznacza że w moim wpisie wyżej jest błąd.

Dziękuję za korektę. Wink
Irena_Powiśle - 08-12-2016 - 23:34
Temat postu:
Tak, tożsame.
dlatego skasowałam.
Pozdrawiam)
Gawroński_Zbigniew - 11-12-2016 - 09:59
Temat postu:
Na temat nazwiska Ludyjan/Ludian niestety nic sensownego nie potrafię znaleźć.

Najstarszego, jakiego znalazłem to Focjusz/ Fotij/Фотий Людянов zapisany w dokumentach w roku 1416 jako urzędnik w Rakowie na dzisiejszej Białorusi = mniej więcej na Litwie historycznej.

W językach pachnących rosyjskim podstawa Людян = humanista w różnych kontekstach znaczeniowych. Czy ma to logiczny sens i jest spójne z etymologią nazwiska nie jestem w stanie udowodnić. Pozostają oficjalne źródła polskie tj. Rymut, gdzie sporo nazwisk tego rodzaju wywodzone jest od imienia Ludomir i Ludwik.
ROMAN_B - 11-12-2016 - 23:20
Temat postu: Rozważania o nazwisku Siembieda - Siembida.
Witaj.

Pytasz o genezę nazwiska Siembieda? Według portalu Moikrewni.pl w Polsce jest około 91 osób o nazwisku Siembieda. Tak więc jest to bardzo rzadkie nazwisko. O pochodzeniu nazwiska Siembieda w zasadzie nic nie znalazłem w znanych mi publikacjach. Na obecnych ziemiach polskich jest też notowane nazwisko Siembida. Osób o tym nazwisku, według portalu Moikrewni.pl, jest 1405. To też rzadkie nazwisko jak i jego etymologia. O pochodzeniu tego miana pisała pani Ewa Szczodruch na naszym forum w zakładce Pochodzenie nazwiska – Nazwiska – S we wrześniu 2011 roku. Napisała, iż nazwa osobowa „Siembida – prawdopodobnie z grupy nazwisk pochodzących od niemieckiej nazwy osobowej Schonber, ta od staro – wysoko – niemieckiego imienia złożonego Schonibert, może też od słowiańskich imion Sambor, Siębor.”. O pochodzeniu nazwiska Siembida pisał też pan Władysław Moskal na stronie Gminy Pysznica w zakładce Księga Gości. Napisał on, że „Siembida, lokalne, nizansko–stalowowolskie nazwisko, powstałe od staropolskiego siema = rodzina i bida = bieda. Nazwisko Siema odnotowano już w 1095 r. Można powiedzieć, ze Siembida to ktoś, kto był związany z rodzina Bidow i tak zostało do dziś.”.To wszystko co udało mi się wyszukać o pochodzeniu nazwiska Siembieda oraz Siembida.

Czy nazwa osobowa Siembieda i Siembida jest tym samym mianem? Z dużą dozą prawdopodobieństwa oba nazwiska to jedno i to samo. Przy czym Siembieda odpowiada zapisowi graficznemu w języku ogólnopolskim [ język literacki ] a Siembida to gwarową postać. Argumenty przemawiające za tą hipotezą przedstawię poniżej wraz z moimi rozważaniami o prawdopodobnej genezie tych nazwisk.

Moim zdaniem nazwa osobowa Siembieda / Siembida pochodzi od przezwiska Siembieda / Siembida a ono od złożonego apelatywu siembieda / siembida. Apelatyw siembieda / siembida należy do bardzo rzadkiej i specyficznej grupy złożonych apelatywów tworzących przezwiska. Przykładami ilustrującymi takie przezwiska, które powstały od złożonych apelatywów, są takie miana jak:
• Babrzymąka – pierwotnie przezwisko piekarza;
• Palimąka – pierwotnie przezwisko piekarza;
• Paliwoda – pierwotnie przezwisko włóczęgi albo kłamcy;
• Parzymięso – pierwotnie przezwisko rzeźnika;
• Sobiepan – pierwotnie przezwisko dla osoby, która nie miała nad sobą „pana”, sama decydowała o sobie i swoich poczynaniach oraz życiu;
• itp.
Złożone nazwiska powstawały w następujący sposób:
• Babrzymąka < Babrzymąka [: babrzy–mąka < babrać + mąka ],
• Palimąka < Palimąka [: pali–mąka < palić + mąka ],
• Parzymięso < Parzymięso [: parzy–mięso < parzyć + mięso ],
• itp.
Jak wspomniałem, nazwisko Siembieda / Siembida należy do nazwisk złożonych powstałych od złożonego przezwiska Siembieda / Siembida a ono od złożonego apelatywu siembieda / siembida. Moim zdaniem powstało ono w następujący sposób:
• Siembieda < Siembieda [: siem–bieda < siem + bieda ];
• Siembida < Siembida [: siem–bida < siem + bida ].
Zatem, co może znaczyć nazwisko [ przezwisko ] Siembieda / Siembida? Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich publikacji powiedział: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Dawna Polska swym zasięgiem obejmowała różne części Europy, które zamieszkiwane były przez różne narodowości. Nacje te posługiwały się własnymi językami, w tym i różnymi dialektami oraz gwarami. Stan taki obecnie znacznie utrudnia ustalenie co pierwotnie mogły znaczyć te przezwiska. Nie bez znaczenia jest też to, że miana te należą do złożonych przezwisk, które powstały od złożonego apelatywu. Takie przezwiska to bardzo specyficzne nazwy osobowe ponieważ ich znaczenie jest trudne do rozszyfrowania. Składają one się z dwóch różnych słów, które po złożeniu tworzą nowe słowo. Nowy wyraz zazwyczaj ma inne znaczenie niż wyrazy go tworzące – ma takie znaczenie jakie mu zostało przypisane w konkretnym miejscu i czasie. W innym miejscu i czasie taki sam złożony apelatyw może mieć inne znaczenie. Słowa składowe złożonego apelatywu mogą pochodzić z różnych języków [ dialektów, gwar ] i wtedy powstają tak zwane hybrydy językowe. Takie hybrydy językowe są trudne do rozkodowania. Dodam, iż niektóre słowa dawniej używane wychodzą z normalnego obiegu a tym samym ich znaczenie jest zapomniane. Niektóre słowa na przestrzeni czasu zmieniają swoje znaczenie. Jeśli ich pierwotne znaczenie nie zostało odnotowane w dawnych dokumentach to obecnie trudno ustalić co one kiedyś znaczyły.
Wróćmy do przezwiska Siembieda / Siembida. Składa ono się z dwóch wyrazów. Pierwszy to „siem”. Drugi to „bieda / bida” [ siem–bieda/bida; siem + bieda/bida = siembieda/bida ]. Ustalmy co znaczą poszczególne elementy składowe może wtedy dojdziemy do znaczenia złożonego apelatywu siembieda / siembida. Zacznijmy od członu „siem”. Siem może być wyrazem albo częścią innego wyrazu [ pochodzić od innego wyrazu ]. Człon „siem” odnajdujemy w słowiańskich imionach typu Siemowit, Siemirad, Siemomysł, Siemimysł. Znajdziemy go też w nazwach miejscowych typu Siemianowice, Siemianowo, Sieniszki, Sieniki, Sieniuszki itd. Wynika z tego, że „siem” może nie być samoistnym wyrazem i pochodzić może od innego wyrazu, którego jest częścią. Moim zdaniem „siem” może pochodzić od:
• prasłowiańskiego słowa *sěmьja [ siemja ], które między innymi znaczy: rodzina, ród; czeladź, służba, własność,
• skróconego imienia Siem, które pochodzi od słowiańskiego / staropolskiego złożonego imienia typu Siemowit, Siemirad, Siemomysł, Siemimysł. Od złożonych imion powstawały zazwyczaj dwa skrócone imiona. W tym przypadku imię Siem jest imieniem skróconym powstałym od pierwszego członu imienia złożonego. Samogłoski ‘o’, ‘i’ znajdujące się między dwoma członami imienia złożonego należą do grupy samogłosek nazywanych łącznikami,
• imienia Szymon, po litewsko – białorusku Semen, zdrobniale Sem, Semko, Siem, Siemko, Sien, Sienko, Sieńko.
Wiemy już co może znaczyć pierwszy człon przezwiska Siembieda / Siembida. Pozostaje ustalić jakie może mieć znaczenie drugi element, to jest wyraz bieda / bida. W grę może też wchodzić słowa typu „biedzić się”, „biadać”, „biedak”.
Słownik Etymologiczny Języka Polskiego [ za Sciaga.pl ] tak objaśnia pochodzenie następujących słów:
Bieda
1. ‘niedostatek, ubóstwo, nędza’; 2. ‘nieszczęście, kłopot’; 3. stpol. (od XV w.) w charakterze wykrzyknienia (dzisiejsze biada!).
Pochodzenie:
Od XVII w., ale w funkcji wykrzyknienia już od XV w.; ogsłow. (por. czes. Bída ‘bieda; brak, niedostatek; kłopot, tarapaty; ubóstwo, nędza’, ros. bedá ‘nieszczęście; plaga, klęska’, sch. bijèda ‘obmowa, potwarz’) < psłow. *bĕda ‘nieszczęście, niedola, cierpienie; ubóstwo, nędza; przymus, konieczność’ – rzeczownik odczasownikowy od psłow. *bĕditi ‘zmuszać, skłaniać, zwyciężać’; znaczenie tego rzeczownika rozwinęło się: ‘przymus, konieczność’ > ‘stan godny pożałowania, nieszczęście, niedola, cierpienie’ > ‘ubóstwo, nędza’; ze słowem słow. pokrewne też lit. bėdà oraz łot. będa ‘nieszczęście’.
Pierwotna postać:
W XIV-XVIII w. stosowano wyraz biada ‘ubóstwo, nieszczęście’; w charakterze wykrzyknienia mówiącego o ‘nieszczęściu, niebezpieczeństwie’ w XV w. stosowano dwie formy: biada / bieda.
Biadać
‘głośno wypowiadać żale, skarżyć się, użalać się, lamentować’; od XVI w.; powstało od wykrzyknienia biada!, biada mi!
Biedak
od XVII w.; por. czes. bídák ‘łajdak’, ukr. bidák i słoweń. bedák ‘głupiec’; w XV-XVI w. forma biednik.
Biedzić się
1. ‘wysilać się chcąc coś zrobić, męczyć się’; 2. dialektalnie ‘cierpieć biedę, męczyć się’; 3. stpol. ‘walczyć, mocować się’; od XV w.; ogsłow. (np. górnołuż. bedźić ‘walczyć, pasować się’, bedźić so ‘wysilać się; męczyć się’, ros. dialektyczne bedít’ ‘wyrządzać szkodę, szkodzić, płatać figle, niszczyć’) < psłow. *bĕditi ‘zmuszać, skłaniać, zwyciężać; męczyć, dręczyć; powodować szkodę’, *bĕditi sę ‘mocować się; męczyć się, cierpieć biedę’(pokrewne z gr. peíthō ‘namawiać, przekonywać’ oraz łac. fidere ‘wierzyć, zawierzać, ufać’) < pie. czasownik *bheidh- ‘namawiać kogoś, zmuszać, przymuszać’; w stpol. występowała też forma pobiedzić ‘pokonać, zwyciężyć’ (XV w.); psłow. *pobĕda ‘zwycięstwo’ zachowało się np. w stpol. nazwie miejscowej Pobiedziska (pojawia się w źródłach w XIII w.).”.

Jak zauważyłaś istnieje wiele możliwych znaczeń poszczególnych słów wchodzących w skład złożonego apelatywu siembieda / siembida od którego w mojej ocenie powstało przezwisko Siembieda / Siembida a od niego nazwisko Siembieda / Siembida. Ta wielość znaczeń bardzo utrudnia jednoznaczne ustalenie co może znaczyć to złożone nazwisko. Aby przybliżyć się do jego znaczenia powinno się ustalić w miarę dokładną historię rodziny [ miejsca urodzenia, używane nazwiska, przezwiska [ ich znaczenie ] przez męskich członków rodu Siembieda oraz ich narodowość itp. ].

Mam nadzieję, że choć trochę pomogłem a moje rozważania, poczynione ustalenia oraz zebrane informacje pomogą Ci w dalszych badaniach nad genezą nazwiska Siembieda.

Pozdrawiam – Roman.



http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/siembieda.html
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/siembida.html
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview ... -150.phtml
http://stara.pysznica.pl/guestbook/index/page/24
http://sciaga.pl/slowniki-tematyczne/4109/bieda/
Maria Malec: Obraz rodziny w słowiańskich imionach złożonych, [ w: ] Rozprawy slawistyczne nr 16. Słowiańskie composita antroponimiczne; Lublin 2000.
Stanisław Aleksander Boleścic – Kozłowski: Henryk Sienkiewicz i ród jego. Studjum Heraldyczno – Genealogiczne; Nakład Gebethnera i Wolfa, Warszawa 1917.
Maria Karplukówna: Polskie imiona słowiańskie, 1973.
Krystyna.waw - 12-12-2016 - 12:35
Temat postu:
Siembida to rzadkie nazwisko?
Stanisława Szarlip za Siembidę się wydała. Szukając jej byłam przekonana, że na Lubelszczyźnie to popularne nazwisko. Prawie w nim zabłądziłam.
aslowik - 14-12-2016 - 19:49
Temat postu: Dyło z Borku Wielkiego
Według mnie Dyło pochodzi z Białorusi lub Ukrainy. Bardzo dużo osób o tym nazwisku "Dylo" wyemigrowało do USA.
Mam pytanie czy ma ktoś z Państwa dostęp do dokumentu/książki z nazwiskami bojarów Ruskich z XV wieku ?
Kolejne, czy istnieją jakieś dokumenty dot. uwłaszczeniania chłopów w Galicji zawierające ich nazwiska? Chodzi mi głównie o tereny należące do Potockich.
Litwos - 14-12-2016 - 19:59
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko: BILL (Kresy)

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 14-12-2016 - 20:35
Temat postu:
Litwosie. To jest na pewno kresowe nazwisko??? Grzebie w tych ruskich stronach. Jest kilkadziesiąt nazwisk Billo-podobnych i jak jedno wywodzone są z dolnoniemieckich nie niemieckich. Poszperam głębiej i edytując post coś tu jeszcze dopiszę. Wink
Litwos - 14-12-2016 - 21:10
Temat postu:
Zbigniewie,

brzmi jak z dzikiego zachodu Smile Ale jest z woj. nowogrodzkiego ok. 1780.
Michał_Bąbol - 14-12-2016 - 22:02
Temat postu:
Dobry wieczór!

Chciałbym zapytać o moje nazwisko, mianowicie Bąbol. Nie chodzi mi o jego znaczenie, interesuje mnie natomiast czy da się sprawdzić gdzie i kiedy po raz pierwszy wystąpiło?
Gawroński_Zbigniew - 14-12-2016 - 22:41
Temat postu:
W słowniku Taszyckiego pierwszy "Babol" pojawia się w roku 1497: "in Comonio Andreae Babol terrae Plocensi" i drugi zapis wkrótce po nim w roku 1498: "Bona Andreae Bambol in Camienie"; i trzeci zapisek z jakiegoś procesu chyba, w roku 1499: " Contra Nobilem Helenam relictam olim nobilis Andree Banbol"

Źródło bezpośrednie to:
matr. II-776 = "Matricularum Regni Poloniae summaria...: T. Wierzbowski [wyd w roku] 1907
matr. II - 1195 = "Matricularum Regni Poloniae summaria...: T. Wierzbowski [wyd w roku] 1907
AC III 182 = Acta iudicorum ecclesiastorum dioecesum Plocensis, Wladisławiensis et Gnesnensis. 1422-1533. [wyd]:1908 roku str. 182.

Tak coś mi się zdaje że w bibliotekach cyfrowych będą obydwie te księgi - nie sprawdzałem.

Pozdrawiam pięknie.
ROMAN_B - 14-12-2016 - 22:44
Temat postu: Trochę informacji o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bill.
Witaj Robercie.

Napisałeś: „poprosze o nazwisko: BILL (Kresy) „. Rozumiem, że pytasz o pochodzenie nazwiska Bill, które jak twierdzisz było używane na Kresach – tak rozumiem Twoje pytanie.

Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko Bill – w grupie nazwisk pochodzących od podstawy biał , też biel , bil , por. biały, biel, bielić, bil ‘biel, tłuszcz’, ukraińskie biłyj, białoruskie beły, czeskie bily.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=787

Ja, też dodam trochę informacji o tym nazwisku zebranych przeze mnie. Za punkt odniesienia przyjmę Kresy jako miejsce występowania tego nazwiska. Miano Bill skojarzyło mi się ze słynnym żumdzkim rodem Billewiczów herbu Mogiła [ wymienieni w Potopie Sienkiewicza ]. Dlaczego takie skojarzenie? Billewicz to syn Billa – tak przynajmniej wynika z pierwotnego znaczenia przyrostka –ewicz. Imię Bill pojawia się w legendzie założycielskiej rodu Billewiczów. Opowieść ta mówi, że na przełomie XIV i XV wieku w Wielkim Księstwie Litewskim żył niejaki Zodeyko lub Zodejko, który miał wywodzić się z miejscowego, żmudzkiego rodu książęcego. Otóż ten Zodejko miał poślubić siostrę Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda. Najstarszym synem Zodejki był Bill. Ten Bill dał początek rodowi Billów – Billewiczów. Wynika z tego, że Bill to bardzo stare żmudzkie imię. Więcej o rodzie Billewiczów przeczytasz w publikacji pt. BILEVIČIŲ KILMĖ IR GENEALOGIJA (XV – XVI A.), którą napisał Eugenijus Saviščevas. Opracowanie zostało wydane przez Uniwersytet Wileński. Polski tytuł tego opracowania POCHODZENIE BILLEWICZÓW I ICH GENEALOGIA (XV – XVI w.) Tu jest link do polskiej wersji tej publikacji przetłumaczonej przez Andrzeja Firewicza http://zegarsmierci53.republika.pl/bile ... ogia.shtml
Otóż we wspomnianej publikacji jej autor napisał, że językoznawcy wywodzą nazwisko Billewicz od imienia Биль.

O imieniu Биль [ Bil, Bill ] pisał na naszym forum Aftanas_Jerzy w roku 2011. Napisał on: „БИЛЬ - od tatarskiego imienia Bielak lub Bilał (wg St Dziadulewicza "Herbarz rodzin tatarskich w Polsce). Drugie alternatywne pochodzenie - od prasłow. *бль, stąd: strus. "биль", pols. "biel" = niski zabłocony las.”.
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview ... rt-0.phtml

Robercie, mam nadzieje, iż zebrane przeze mnie informacje pomogą Ci choć trochę w dalszych badaniach nad pochodzeniem nazwiska Bill.

Pozdrawiam – Roman.
tumajka - 18-12-2016 - 17:15
Temat postu: Nazwisko Belczyk oraz nazwisko Filip
Witam
Bardzo trudno jest znalezć na temat pochodzenia nazwiska Belczyk.
Bardzo proszę o informacja skąd pochodzą nazwiska Belczyk i Filip.
Serdecznie pozdrawiam
Endriu - 18-12-2016 - 17:44
Temat postu:
Witam

Nazwisko Filip to z greckiego filippos, dosłownie miłośnik koni, od tego nazwa starowierców ruskich – Filiponów - A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego,Filip to także gwarowe określenie zająca. Kiedyś oznaczało to również rozum, rozsądek, olej, sens, spryt, przebiegłość

Link do tzw.Słownika Warszawskiego

http://fotowrzut.pl/8QXE8CRS3T

Aleksander Brückner-Słownik etymologiczny języka polskiego 139.jpeg


 filip, nazwa ‘zająca’ (jak maciuś, ‘kocur’; p. kaczka); »wyrwał się jak filip z konopi« (‘na swą biedę’). Od imienia własnego, grec, filippos, ‘koniomił’; od tegoż imienia i nazwa Filiponów (starowierców ruskich, albo Filipowców, nazwanych od herszta swego) i Filipin (od króla hiszpańskiego; od niego i nazwa monety filipa).

https://pl.wikisource.org/wiki/Strona:P ... o_139.jpeg

Natomiast
Opracowanie Pani Ewy Szczodruch

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=770

Filip - od imienia Filip. Imię pochodzenia greckiego Philippos, od philos ‘kochany, drogi; przyjaciel’ oraz hippos ‘koń’. W Polsce notowane od XII wieku też w formie Pilip.


--------------------------------------------------------------------------------
Nazwisko Belczyk

Belczyk - od niemieckiej nazwy osobowej Balz, ta od imion na Bald oraz Balthassar.


W/G opracowania Pani Ewy Szczodruch

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=787

Bald

Imię pochodzenia germańskiego, znaczeniowo wiążące się z przymiotnikiem bald- 'śmiały, odważny'

Balthasar - Baltazar, Balcer

BALTAZAR, BALCER (hebrajskie Beltszassar - zachowaj króla) - imię męskie; dopiero od VIII wieku tradycja wiąże to imię z jednym z trzech króli z Nowego Testamentu. Niemieckie Balthasar
Marcin_123 - 18-12-2016 - 18:00
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Szeligowski
Interesuje mnie pochodzenie nazwiska Szeligowski.
Z góry dziękuję za każdą informację.

Pozdrawiam
Marcin
Endriu - 18-12-2016 - 18:16
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Szeligowski
Etymologia nazwiska w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

Szeliga-Szeligowski - złożenia brak; Szeliga 1392 w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Szelig-, por. niemiecka nazwa osobowa Selig, ta od średnio-wysoko-niemieckiego selich ‘dobry, szczęśliwy’, od gwarowego szeliga ‘drążek’, seligać ‘przesuwać się na pośladkach’; był też herb Szeliga; Szeligowski w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Szelig-, por. niemiecka nazwa osobowa Selig, ta od średnio-wysoko-niemieckiego selich ‘dobry, szczęśliwy’, od gwarowego szeliga ‘drążek’, seligać ‘przesuwać się na pośladkach’; był też herb Szeliga; lub od nazwy miejscowej Szeligi (kilka wsi).

Szeligowski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Szelig-, por. niemiecka nazwa osobowa Selig, ta od średnio-wysoko-niemieckiego selich ‘dobry, szczęśliwy’, od gwarowego szeliga ‘drążek’, seligać ‘przesuwać się na pośladkach’; był też herb Szeliga; lub od nazwy miejscowej Szeligi (kilka wsi).

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=828


Genealogia Polska 2 Polish Genealogy

http://polishgenealogy2.blogspot.com/20 ... owski.html

Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J.

https://books.google.pl/books?id=KltmAA ... mp;f=false
Gawroński_Zbigniew - 18-12-2016 - 20:29
Temat postu:
Niemcy piszą tak:

Cytat:
Schellig / Schelling / Schöllig / Schellinger

Übername zu mittelhochdeutsch, mittelniederdeutsch schele (Zuchthengst), mittelniederdeutsch auch schelinge, oder zu mittelhochdeutsch schelch (schielend) oder zu mittelniederdeutsch schellich (tobend, unsinnig, zornig); Schellinger vereinzelt auch Herkunftsname zum Ortsnamen Schelingen
Schelling (1204), Schellinger (1511)


Wolę nie tłumaczyć, bo po pysku dostanę. Razz
Zdaje się że nie tak dawno nazwisko to było dość szeroko omawiane. Tak cirka ebaut z pół roku temu.

Słownik dolnoniemieckich pruskich gwar podaje Schellig z Pomorza i Prus w znaczeniu mniej więcej równym muszli, skorupie, powłoce. A w szczegółach podaje ponad dwie szpalty możliwych odniesień z kilkunastu miejsc począwszy od Danii, przez jakieś staroangielskie aż po nasze Prusy. To poniekąd komplikuje sprawę - jak myślę.

-=-=-=

Edit:

Dodatkowo sprawę komplikuje fakt, że słowo: шелига pochodzi od ukraińskiego шелюга co po polsku oznacza jakiś gatunek wierzby (Sálix acutifólia).
Aby zaś całkiem poplątać możliwe etymologie, po węgiersku szel = wiatr albo kraj.
To jeszcze nie koniec: po litewsku selioti = wściekać się złościć.

Pozdrawiam pięknie.
Endriu - 18-12-2016 - 21:45
Temat postu:
Uzupełnienie do nazwiska Szeligowski



Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/889

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/890

Miejscowości o nazwie Szeligi występują m.in. w woj. mazowieckim (w powiatach: płockim, sochaczewskim, warszawskim, żyrardowskim), a także w woj. świętokrzyskim czy woj. warmińsko-mazurskim.

Selig od średnio-dolno-niemieckiego sēlich ‘dobry, szczęśliwy’ także ‘przynoszący szczęście’ oraz ‘pobożny, święty’,Seligać – o dzieciach nie umiejących chodzić- przesuwać się na pośladkach -Słownik Warszawski
ROMAN_B - 18-12-2016 - 22:08
Temat postu: Jeszcze coś o nazwisku Szeligowski.
Witam.

Dodam swoje „trzy grosze” do informacji o możliwej genezie nazwiska Szeligowski. Moim zdaniem nazwisko to jest derywatem. To znaczy zostało utworzone przy pomocy dzierżawczego sufiksu –owski. Przyrostek –owski jest pochodnym [ złożeniem ] sufiksu –ski. Format –ski w języku polskim pełnił też dzierżawczą funkcje. Funkcja ta uwidocznia się na gruncie antroponimicznym, na przykład Woźnicki mógł być synem Woźnicy, czyli Woźnickim synem, Piotrowski – synem Piotra, Piotrowskim synem. Wynika z tego, iż Szeligowski mógł być synem Szeligi – Szeligowskim [ Szelig + owski = Szeligowski ].

Tak więc co znaczy Szeliga? Istnieje jeszcze jedna możliwość mówiąca o etymologii nazwiska Szeliga. O nazwisku tym pisał profesor Aleksander Brückner - polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej. W 1930 roku w Krakowie nakładem Krakowskiej Spółki Wydawniczej ukazał się pierwszy tom Dziejów Kultury Polskiej pt. Od czasów przedhistorycznych do r. 1506. Na 73 stronie tej publikacji pisał on: „Niejedną trudność usuwa czeszczyzna obfitująca w nierównie starsze i bogatsze źródła słownikowe niż nasze. My np. nie rozumiemy już nazwy Szeliga, Szeligi (szlachecki ród i miejscowość) albo Cielma (por. poznańskie Cielmice, Cielmowo i ród szlachecki Cielma); objaśni je nam słownik staro-czeski (z r. 1360): sseliha 'clapo' (ostre narzędzie, cerkiewne szełyga, pertica ferrea) w rozdziale De fabrilibus (o kuźni); telma 'capsa' w rozdziale De utensilibus (o sprzętach domowych), u nas je i tunkiem (od tuny 'tonne') tłumaczono.”.


Pozdrawiam – Roman.
Beksa - 19-12-2016 - 11:43
Temat postu: Jeszcze coś o nazwisku Szeligowski.
Spotkałam się z nazwiskami Szeluga / Szelugowski / Sieluga itp.(par. Zielona, woj. mazowieckie). Może to kolejne "wariacje na temat"?
olaola21 - 20-12-2016 - 13:07
Temat postu: Informacje o nazwiskach
Dzień dobry,
poszukuję informacji o nazwiskach:
Lipka
Wojewódzki
Maliszewski/Maleszewski
Rowicki
Przesmycki
Wyszomirski
Nowakowski
Kotecki

Dziękuję i pozdrawiam
Ola
teresa_kisztelińska - 21-12-2016 - 13:34
Temat postu:
Witam,
W poszukiwaniu informacji o mojej rodzinie (zaścianek Sojdzie, Litwa) dotarłam do informacji o nazwisku mojej prapraprababci. Jej nazwisko WISZNIEWSKA (zapis w języku polskim z 1840 r.). Uprzejmie proszę o etymologię tego nazwiska.

Pozdrawiam
Teresa
ROMAN_B - 21-12-2016 - 15:32
Temat postu: Coś o nazwisku Wiszniewski.
Witaj.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Wiszniewski /a. Nazwisko to w ocenie jest derywatem. Może być derywowane przy pomocy sufiksu –ski [ Wiszniew + ski = Wiszniewski; Wiszniew–ski ]. Sufiks –ski może wskazywać, iż ta nazwa osobowa:
• jest mianem odmiejscowym to znacz, że pochodzi od nazwy miejscowości a jej pierwotny nosiciel był jej właścicielem – nazwisko szlacheckie;
• jest mianem odmiejscowym to znacz, że pochodzi od nazwy miejscowości a jej pierwotny nosiciel pochodził/mieszkał w danej miejscowości lub/i urodził się w tej miejscowości – nazwisko nieszlacheckie,
• jest nazwiskiem odapelatywnym powstałym na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego za pomocą strukturalnego przyrostka –ski od przezwiska typu Wisznia i podobnych.
Tak więc o jaką miejscowość może chodzić? Biorąc pod uwagę zapis graficzny nazwiska Wiszniewski takimi miejscowościami mogą być:
• Wiszniewo, dawniej Wiszniew [ biał. Вішнеў, Вішнева ] – wieś [ dawniej miasteczko ] na Białorusi położona w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, nad Jeziorem Wiszniewskim,
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiszniewo ... %C5%84ski)
• Wiszniewo [ biał. Вішнева ] – wieś na Białorusi położona w obwodzie witebskim, w rejonie połockim, w farynowskiej radzie wiejskiej,
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiszniewo ... _witebski)
• Wiszniew [ biał. Вішнева, Вішнеў ] – wieś [ dawniej miasteczko ] na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, siedziba sielsowietu Wiszniew [ Вішнеўскі сельсавет ].
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiszniew
Więcej miejscowości odnajdziesz pod linkiem [ Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego (…) Tom XV, cz. 2., strona 691:
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... V_cz.2/691

Dodam, że nazwisko Wiszniewski mogło powstać też od nazwy rośliny, to jest drzewa o nazwie Wiśnia. Nazwiska takie można spotkać na Podlasiu i są to nazwy osobowe typu Wisznia, Wiszniewski, Wiszenko. Wiśnia po ukraińsku to вишня, po białorusku to вішнёвы a po rosyjsku to
вишневый; вишня = wisznia.


Istnieje nazwisko Wiśniewski ale czy ono ma związek z nazwiskiem Wiszniewski trudno powiedzieć. Należałoby zbadać czy poprzednicy lub/i krewni osoby noszącej nazwisko Wiszniewski nie używali nazwiska Wiśniewski.
Kazimierz Rymut [ Nazwiska Polaków. Słownik historyczno − etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001 ] uważa, że nazwy osobowe typu Wiśniewski, Wiszniewski, Wiśniowski, Wiszniowski należą do grupy nazwisk odmiejscowych, powstałych poprzez dodanie przyrostka –ski do nazw miejscowych typu: Wiśniewa, Wiśniewo, Wiśniowa, Wiśniew, Wiszniewo. Słownik staropolskich nazw osobowych, pod redakcją Witolda Taszyckiego, tom VII, Suplement opracowany w Zakładzie Onomastyki Polskiej pod kierunkiem Marii Malec, Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, Wrocław 1984, s.289 mówi, że najstarsze nazwisko zapisane w formie Jasczoldus Vysnewsky [ Wiśniewski ] zostało odnotowane w roku 1397. Natomiast w Słowniku staropolskich nazw osobowych, pod redakcją Witolda Taszyckiego, tom VI, zeszyt 1, Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, Wrocław 1981, na stronie 126 możemy przeczytać, iż starych dokumentach spotkać można następujące formy graficzne zapisu jak: Vysnewsky, Vyssznowsky, Visnowszky, Vysynowsky, Vysnyewsky, Vyszynevsky, Vysznowsky, Wisznyewskie, Wisnowsky, Wisznowsky, Vysznyevsky.

Pozdrawiam – Roman.

Zobacz też:
http://www.spekulant.gda.pl/wiszniewski.htm
http://genealogia.okiem.pl/powstanies/i ... iszniewski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_Wiszniewski
http://www.jjwm.eu/korzenie/gen.htm
Gawroński_Zbigniew - 21-12-2016 - 19:35
Temat postu:
Moje trzy grosze odnośnie nazwiska Wisznia/ewski, a w zasadzie niektórych kresowych odniesień.

Wisznia = Вишня to zbiorowe określenie kilkuset (nie liczyłem dokładnie ilu) krzaczastych i drzewiastych gatunków krzewów stepowych obejmuje nazwami ludowymi rozpowszechnionymi w tzw. "Małorosjii" Białorusi i Ukrainie mniej więcej, następujące rodzaje cerasus tj wiśni "właściwej", rodzaj prunus (śliwy) i rodzaj padus (czeremcha). W tym momencie napotykamy solidną przeszkodę w postaci ordy. Otóż po turecku wiśnia to (fonetycznie) wischne a po nowogrecku visenia.

Jak widać, widać wyraźnie pochodzenie słowa.

O wiele więcej na rosyjskojęzycznym portalu http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype= w poszczególnych odnośnikach. Tam również o historycznych Wiszniewskich - nazwiskach i Wiszniewskich - miejscowościach: http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... mp;stype=0 odnośnik nr 4 to etymologia po rosyjsku nb. pokrywająca się z tym co napisał wyżej pan Roman.
teresa_kisztelińska - 21-12-2016 - 19:52
Temat postu:
Najserdeczniej dziękuję Panu Romanowi i Zbigniewowi za cenną wiedzęSmile

Pozdrawiam
Teresa
Nanuk01 - 21-12-2016 - 20:55
Temat postu:
[quote="Gawroński_Zbigniew"]Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Trochę za głęboki impass... Geleitmann, to inaczej osoba towarzysząca od Geleit - eskorta, konwój...

Pozdrawiam
Waldemar
Litwos - 22-12-2016 - 23:09
Temat postu:
Romanie,

dziekuje slicznie, to bardzo ciekawe - bede musial sprawdzic czy w formie Billewicz rowniez pojawia sie w tych regionach.

Mam jeszcze jedno kresowe pod choinke Smile Znane fanom kinematografii.
Nazwisko: RAKSA / RAXA.

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 22-12-2016 - 23:11
Temat postu:
[quote="Nanuk01"]
Gawroński_Zbigniew napisał:
Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Trochę za głęboki impass... Geleitmann, to inaczej osoba towarzysząca od Geleit - eskorta, konwój...

Pozdrawiam
Waldemar


Cytat:
Gleitsmann ...
Berufsname zu mittelhochdeutsch geleite (Führer, Führerin; Leitung, Begleitung, Geleit, Schutz; Geleitsgeld), geleitman (Begleiter, Beschützer); für einen, der Reisende oder Transporte zu begleiten hat (obrigkeitliche Person), Zollbeamter, der Warenzüge über die Grenze begleitet, Geleitsgeldeinnehmer, Gerichtsperson
Geleiczman (1411), Gleitsman (1504)


Odnośnie nazwiska Raksa/Raks nie da się nic mądrego napisać nie wskazując pochodzenia.

Jeśli z zachodu ze związkami niemieckimi to od niemieckiego nazwiska Raks/Rek a te od imienia zaczynającego się na Regin

Jeśli z Prus/Łotwy/Litwy to od staropruskiego/litewskiego/łotewskiego dregnas/dregint/dregis = coś suchego, suche miejsce.

Jeśli jeszcze dalej na północ to w Kurlandii/Estonii znajdziemy Raksatus jako mniej więcej społecznik.

Raks/Raksa to określenie marynistyczne z ukraińskiego oznacza jakieś wypustki pozwalające wprawnemu majtkowi wspiąć się na maszt.

Podejrzewam, że to grubo nie wszystko co można wskazać.

Pozdrawiam pięknie.


-=-=-=-=
Edit: te imiona od Regin... są następujące:

Reginald Englisch Alter deutscher zweigliedriger Name bekannt durch den hl. Reinhold, Patron von Dortmund
Imię ma następującą budowę: ragin = der Rat, der Beschluss (Althochdeutsch) + waltan = walten, herrschen, der Herrscher (Althochdeutsch) = rada/decyzja+władać/królować/panujący

Reginbert Althochdeutsch Alter deutscher zweigliedriger Name
Imię ma następującą budowę: ragin = der Rat, der Beschluss (Althochdeutsch) + beraht = strahlend, glänzend (Althochdeutsch) = rada/decyzja+jaśnieć/błyszczeć

Reginhard Deutsch Starker Ratgeber
Imię ma następującą budowę: ragin = der Rat, der Beschluss (Althochdeutsch) + harti = hart, stark, fest, entschlossen (Althochdeutsch) = rada/decyzja+twardy/mocny/zdecydowany.
Litwos - 23-12-2016 - 10:16
Temat postu:
Zbigniewie,

dziekuje bardzo Smile

W tym przypadku woj. nowogrodzkie.

W dzisiejszych granicach Polski, zyje praktycznie tylko kilka rodzin: http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/raksa.html
janj9000 - 24-12-2016 - 20:35
Temat postu:
Witam,
poszukuje informacji o nazwisku Grzeszkowicz.
Endriu - 27-12-2016 - 12:01
Temat postu:
Witam

Etymologia nazwiska Grzeszkowicz w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

główne źródła:

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

Grzeszkowicz - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Grzegorz, notowanego w Polsce od średniowiecza ( XII w.), pochodzenia greckiego od gregorios ‘gorliwy, czuwający’.

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=773
Wladyslaw_Moskal - 27-12-2016 - 16:16
Temat postu:
Nazwisko Grzeszkowicz.....

.... niezwykle rzadkie w Polsce !

Wg. prof K.Rymuta, dane z 2002 Roku;
Nazwisko 'Grzeszkowicz' najczęściej występuje w:
1.Myślenice tylko 8
2.Wyszków (7)
3.Ostróda (7)
4.Nowe Miasto Lubawskie (6)
5.Legionowo (1)

Mozliwe, ze wszyscy pochodza od jednego protoplasty i sa krewnymi.
Protoplasta - najstarszy znany przodek, od którego wywodzi się jakiś ród

Pozdrawiam - Wladyslaw
Gawroński_Zbigniew - 27-12-2016 - 21:47
Temat postu:
Nazwisk Grzeszkowiczo-podobnych w słowniku Taszyckiego jest sporo. W pierwszej chwili pomyślałem sobie: "a tam, co tu odpowiadać nazwisko proste jak nic", to tylko wariant zapisu polskiego Grześkowicz przez skrybę po łacinie. Zdziwiło mnie, że w Stankiewiczach wszystkie ciurkiem podobne nazwiska wywiedzone są jednie od Grzegorza,ewentualnie od miejscowości, że pominięte są inne ewentualności.

Czas na uwag kilka w ramach moich "trzech groszy". Laughing

Wyrażam przekonanie, że nazwisko Grzeszkowicz (i najmniej kilkanaście procent nazwisk Grześkowiczo-podobnych) może mieć cztery różne nie powiązane ze sobą podstawy znaczeniowe. Dwie polskojęzyczne : 1. od imienia Grzegorz (pomijam); 2. od "grzechu/grzeszka = starego eufemizmu na określenie pośladków". Swoją drogą bardzo ładne określenie na "cztery litery". Smile Nie mam pod ręką słownika staropolskiego aby sprawdzić jaka jest dokładnie etymologia słowa "grzech", czy aby nie pochodzi również od tyłka tj. miejsca spuszczania kary za występek.

Pozostają jeszcze etymologie plattdeutsch. Po namyśle wycinam je jako niepotrzebne.
slawek_krakow - 28-12-2016 - 00:44
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Nazwisk Grzeszkowiczo-podobnych w słowniku Taszyckiego jest sporo. W pierwszej chwili pomyślałem sobie: "a tam, co tu odpowiadać nazwisko proste jak nic", to tylko wariant zapisu polskiego Grześkowicz przez skrybę po łacinie.


Grzeczkowicz nie będzie to samo wg Ciebie? Pytam z ciekawości i w celu rozszerzenia horyzontów Smile Szczególnie, że frekwencja taka jak Grześkowicz i Grzeszkowicz razem wzięte.
ROMAN_B - 28-12-2016 - 01:30
Temat postu: Jeszcze coś do genezy nazwiska Raksa - Raxa.
Witaj Robercie!

Pytasz o genezę nazwiska Raksa / Raxa oraz wspominasz, że ta nazwa osobowa występowała w dawnym województwie nowogródzkim w II RP. Województwo nowogródzkie to i powiat lidzki [ wcześniej powiat guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego ]. Stolicą powiatu lidzkiego była Lida.
W mieście Lida urodziła się Pola Raksa, właściwie Apolonia Raksa, aktorka polska. Obecnie miasto Lida znajduje się na Białoruski.

W zasadzie wszystko o pochodzeniu nazwiska Raksa / Raks napisał w swoim poście pan Zbigniew. Wspomniał też, że bez ustalenia narodowości osoby noszącej to miano trudno coś powiedzieć o nim. W zasadzie zgadzam się z nim. Jest to na tyle rzadkie nazwisko, iż trudno o nim coś więcej znaleźć niż to co napisał pan Zbigniew.

Mnie zainteresowała forma nazwiska zapisanego w graficznej postaci jako Raxa – pisanego przez „x”. Litera „x” jest 24 literą alfabetu łacińskiego i jest obecna w wielu alfabetach opartych na łacinie. Obecnie w języku polskim występowanie litery „x” reguluje ortografia: w dawnych zapożyczeniach w których oryginalnie było „x” w pisowni polskiej jest ono zamieniane na „ks”, rzadziej na „gz”. Do XIX wieku litera „x” była literą alfabetu polskiego na równi z pozostałymi literami, stosowana zarówno w zapożyczeniach, jak i wyrazach rodzimych [ np. xięstwo ], do dziś zachowała się w nazwiskach [ np. Axentowicz, Jaxa, Koxowski, Mixtacki, Rexemowski, Xiężopolski ] i skrótach [ x. = ksiądz, książę ]. Do dziś litera „x” używana jest także jako wariant pisowni niektórych imion, np. Xawery – Ksawery. Wychodzi na to, iż nazwisko Raksa i Raxa to jedno i to samo nazwisko tylko zapisane w różnych wariantach. Miano Raksa to raczej późniejszy zapis w języku polskim? Natomiast, zapis w formie Raxa to wcześniejsza postać nazwiska i chyba mu bliżej do łaciny?

Może te informacje pomogą Ci w badaniach nad etymologią nazwiska Raksa / Raxa? Na obszarze dzisiejszym Niemiec znajduje się rzeka o niemieckiej nazwie Recknitz. Ma ona 72 km długości i położona jest w kraju związkowym Meklemburgia – Pomorze Przednie. Rzeka ta wypływa z Pojezierza Meklemburskiego koło Güstrow, uchodzi do bałtyckiej zatoki Saaler Bodden koło Ribnitz ¬– Damgarten. Jest to rzeka oddziela Pomorze od Meklemburgii. Dlaczego o tym napisałem? Istnieją przesłanki, które mogą przemawiać za tym, iż wspomnianej przeze mnie rzeka może mieć związek z pochodzeniem nazwiska Raksa / Raxa. Rzeka o niemieckiej nazwie Recknitz nosi polskie historyczne nazwy: Raksa / Raxa, Reknica, Rokitnica, Rzeknica. Wspomniana rzeka w X wieku położona była na historycznych ziemiach Słowian Zachodnich – ściślej mówiąc na ziemiach zamieszkałych przez Słowian Połabskich. Słowianie połabscy to jedna z grup Słowian wchodząca w skład plemion zachodniosłowiańskich z grupy plemion lechickich, zamieszkujące od VI wieku ziemie między Morzem Bałtyckim, Łabą, Hawelą i Odrą. Od wschodu graniczyli z Lubuszanami i Pomorzanami, od zachodu przez Limes Sorabicus oraz Limes Saxoniae z Sasami i Turyngami, od południa zaś z plemionami czeskimi. To wielki obszar ziemi. Słowianie Połabscy to dość spora grupa różnych plemion. Do tej grupy Słowian zaliczane są między innymi : plemiona Wieleckie, plemiona Obodryckie, plemię Ranów i plemię Chyżan [ Chizzini ]. W roku 954 wybuchło wielkie słowiańskie powstanie antygermańskie koalicji Obodrzytów i Wieletów. 16 października 955 roku nad rzeką Raxa / Raksa [ Reknica, Rokitnica, Rzeknica ] rozegrała się wielka bitwa między wojskami cesarza Ottona I, które dowodzone były przez margrabię Marchii Wschodniej Gerona, a wojskami Słowian połabskich dowodzonymi przez księcia obodrzyckiego Stoigniewa. Margrabia Geron dzięki wsparciu Ranów dla sił niemieckich rozgromił wojska słowiańskie. Było to przełomowe zwycięstwo wojsk niemieckich w bitwie z siłami Wieletów i Obodrytów. Podczas tej bitwy został zabity książę Stoigniew. Rzeka Raxa / Raksa [ Reknica, Rokitnica, Rzeknica ] w owym czasie miała znajdować się na ziemiach należących do plemienia Chyżan. Chyżanie [ Chyżyni, Kicyni, Chizzini ] to średniowieczne plemię zachodniosłowiańskie należące do grupy plemion Wieleckich. Ranowie, inaczej Rugianie [ z niemieckiego ] albo Rujanie, zachodniosłowiańskie plemię połabskie zamieszkujące we wczesnym średniowieczu wyspę Rugię [ połabskie Rana ] i pobliskie ziemie na stałym lądzie [ obecnie Meklemburgia – Pomorze Przednie w Niemczech ].
Tu jest link do mapy zatytułowanej Słowiańszczyzna Zachodnia i Germania w VI – IX wieku po Nar. Chr., która znajduje się w opracowaniu Włodzimierza Dzwonkowskiego pt. Historja Polski na monografjach źródłowych oparta. Część I. Prahistorja ziem polskich. Słowiańszczyzna pierwotna. Początki polskiej kultury i organizacji, Warszawa 1918.
http://web.archive.org/web/201108171536 ... rmania.pdf
Na przedmiotowej mapie odnajdziesz umiejscowienie rzeki Raksa – górna część mapy.
O rzece Raxa wspomina ks. Stanisław Kozierowski w swojej publikacji pt. Atlas Nazw Geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Zeszyt II B., który został wydany w Poznaniu w 1935 roku. Napisał on w tym opracowaniu: „Na widownię dziejową występują Ranowie pierwszy raz w bitwie nad Rokitnicą (Raxa), dopływem Bałtyku u Rybnicy, 16. X. 955, jako sprzymierzeńcy cesarza Otona I i margrabiego Gerona przeciw obodrycko – weleckim pobratymcom; ocalili wtedy z zasadzki urządzonej przez króla Stogniewa swoich saskich przyjaciół i przyczynili się do klęski rodaków i śmierci ich wodza.”. O bitwie nad rzeką Raxa pisał też Józef Widajewicz w opracowaniu pt. Wichman, które zostało wydane w Poznaniu w roku1933 nakładem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Na stronie 21 – 22 znajduje się ciekawa informacja, oto ona: „2) Pod nazwą Raxa. pojawiającą się w źródłach tylko ten jeden raz, nie jest dziś znaną żadna rzeka na terytorjum dawnych Połabian. W nauce
niemieckiej panuje nieomal jednomyślne przekonanie. że chodzi tu o dzisiejszą Recknitz. niewielką rzeczkę, wpadającą na północ od Roztoka do Bałtyku; w dobie słowiańskiej przypadał jej bieg na terytorjum Chyżan (Chizzini), por. S p r u n e r - M e n k e. Handatlas, nr. 31 i 37. Na płaskim i zabagnionym terenie, przez jaki jej płynąć wypadło, część wód odpływała zdaje się do Piany, tworząc znane zjawisko bifurkacji.. We s t b e r g o. c.. str. 113, próbował nazwę Raxa objaśnić w następujący sposób: "Raxa konnte viclleicht aus Raka (rieka) verschrieben sein oder auch aus rieczka. der Deminutivform von rieka entstellt sein". Niemiecka natomiast wersja.
Recknitz. mogła powstać ze słowiańskich brzmień: Rakownica - Rekownica - Reknica, por. K o z i e r o w s ki. Nazwy rzeczne w Lechji przybałtyckiej. Slavia Occident.. t. IX (Poznań 1930). str. 460. - Otóż zgodzić się trzeba z poglądem, który teatru ówczesnej wojny szuka w tych właśnie stronach (w ostatnich czasach stanowczo oświadczył się za tern We s tb e r g o. c,. str. 112-113; (…)”. Z tekstu tego dowiadujemy się, że nazwa rzeki Raxa pojawia się tylko jeden raz w historycznych źródłach i odnosi się do bitwy nad tą rzeką, która miała miejsce 16 października 955 roku. Nigdy więcej żadne źródła nie wspominają o rzece nazywającej się Raxa, która znajdowała się na ziemi Słowian Połabskich.
Wiemy już, że 955 roku na ziemi należącej do słowiańskiego plemienia Chyżan była rzeka, która w źródłach z tego okresu nazywana była Raxa / Raksa. Wynika z tego, że nazwa Raxa / Raksa może pochodzić z języka słowiańskiego. Tylko co ona znaczy? Jest publikacja, w której próbuje się objaśnić etymologię nazwy rzeki Raxa. Jest to opracowanie Mikołaja Rudnickiego pt. Studja nad nazwami rzek lechickich, które ukazało się w 14 tomie Slavia Occidentalis wydanym przez Instytut Zachodnio – Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim w roku 1935. W opracowaniu tym, na stronie 199 – 203, znajduje się rozdział 5 poświęcony rzece Rega, Regala, w którym omówiona jest etymologia nazwy tej rzeki. W rozdziale tym jest też mowa o pochodzeniu nazwy rzeki Raxa [ strona 203 ]. Etymologia nazwy rzeki Raxa / Raksa powiązana jest z nazwami rzecznymi Rega, Regala. Zacytowanie kilkustronicowego wywodu wydaje się mi niecelowe – najlepiej jak sam zapoznasz się z tym wywodem. Tu jest link do elektronicznej wersji 14 tomu Slavia Occidentalis:
http://rcin.org.pl/Content/30943/WA303_ ... ia-Occ.pdf
Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner mówił, że my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej. Moim zdaniem do takich słów należy słowo Raksa / Raxa, które ma niejednoznaczną etymologię według Mikołaja Rudnickiego, wspomnianego przeze mnie powyżej.

Robercie, mam nadzieję, że zebrane przeze mnie informacje pomogą Ci w badaniach nad genezą nazwiska Raksa / Raxa.

Pozdrawiam – Roman.

Ps.
Etymologia według pani Ewy Szczodruch, która znajduje się na portalu Stankiewicze z Przyjaciółmi.
„Raksa - od niemieckich nazw osobowych Raks, Reks, te od imion złożonych na Ragin.”
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=549
Gawroński_Zbigniew - 28-12-2016 - 08:40
Temat postu:
slawek_krakow napisał:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Nazwisk Grzeszkowiczo-podobnych w słowniku Taszyckiego jest sporo. W pierwszej chwili pomyślałem sobie: "a tam, co tu odpowiadać nazwisko proste jak nic", to tylko wariant zapisu polskiego Grześkowicz przez skrybę po łacinie.


Grzeczkowicz nie będzie to samo wg Ciebie? Pytam z ciekawości i w celu rozszerzenia horyzontów Smile Szczególnie, że frekwencja taka jak Grześkowicz i Grzeszkowicz razem wzięte.


Moim zdaniem nie jest to samo, chociaż w końcówce 18 i początkach 19 wieku nie takie cuda, a większe się działy.

Podstawa "grzec/grzek" to kojarzy się z grzechotaniem/grekotaniem, a to z zawodem. Facet, który lewarował kłody drzewa w lesie ścięte do góry żeby je załadować na jakiś wóz/smyk posługiwał się w kilku regionach Polski rożnie regionalnie nazywanymi "grzechotkami/grzekotkami" tj. windami działającymi na zasadzie dźwigni jednostronnej. Oczywiście to pierwsze z brzegu skojarzenie. Z pewnością jest ich więcej. Np od niemieckich nazwisk z podstawą od starych niemieckich imion zaczynających się na Grad/Hrad, które w bliższym nam niemieckim przekształciły się w nazwiska Gretz-o-podobne.

(Te imiona to, bez rozwijania etymologii, to są np. Hrodger, Hrodgar, Hrodeberg, Hrodwyn, Hrodwald i podobnych na "g" . Podstawa hrod/grod oznacza małą ojczyznę (Heimat).)

Pozdrawiam pięknie.
Litwos - 28-12-2016 - 15:27
Temat postu:
Romanie,

Dziekuje slicznie Smile
Majtka_Łukasz - 28-12-2016 - 23:15
Temat postu:
Dobry wieczór,
Czy mogę prosić o jakieś informacje o moim nazwisku - Majtka ? Przodkowie pochodzili z Wielkopolski (okolice Koła i Brudzewa). W XIX zapisywane też jako "Maydka" lub "Maytka".

Pozdrawiam,
Łukasz
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 00:50
Temat postu:
Majdów wokoło Koła jest sporo. Jak do tej pory nie przyszło mi omałocoKolaninowi sprawdzić co to nazwisko w istocie kryje w sobie. A kryje jak się okazuje potaż. To w zasadzie wystarczy za interpretację. Szczegóły są dość proste. Leśne osady zajmujące się produkcją różnych wynalazków z drewna to były smolniki/smólniki (zajmowały się smołą i dziegciem) albo majdany/budy (zajmowały się potażem). Majdanów/Bud od Koła w stronę Izbicy wymieniłbym no z dziesięć. Te nazwy już nie istnieją, ale funkcjonują w mowie potocznej w odmienionym nieco znaczeniu zbliżonym do łąki serwituckiej. Potaż był najprostszym półproduktem do produkcji mydła szarego. Majdki/”majdaniorze”/budnicy byli bardzo poszukiwani, a ich umiejętności wysoko cenione. Położone niedaleko mnie Majdany Świętosławickie i Budy Skaszyńskie były bardzo dużymi „ośrodkami” pozyskiwania torfu, który po wysuszeniu i spaleniu i rozpuszczeniu popiołu w wodzie (to co się rozpuściło to potaż - bo popiół jako taki się nie rozpuszcza w wodzie tylko tworzy męty) i następnie odparowaniu, potaż był gotowy.

Polskie majdany nie mają liczby pojedynczej. Wszelkie próby powiązania nazwisk Majdo/Majdko/Majtko-podobnych z Majdanem w liczbie pojedynczej wydają się być chybione. Majdan bowiem to słowo pochodzenia perskiego skąd przyszwędało się najpierw do Turcji a później przez Krym do dawnej Ukrainy i dalej. Majdan to oczywiście „centralny plac". Inne znaczenie rosyjskie i poboczne słowa to przeręble bardzo dużych rozmiarów powstałe po pozyskiwaniu lodu do tzw. lodowni. Podobnie chybione ale nie wykluczone wydają mi się próby powiazania nazwisk z tej grupy z majdaniem = kiwaniem merdaniem.

Oddzielnego zbadania wymagałoby powiązanie słowa z jidysz „maite” = kowal, zanotowanego w słowniku dolnoniemieckich gwar z terenów m.in. Polski. Niestety słownik, który bardzo często służy mi pomocą w poszukiwaniu etymologii nie dodaje nic więcej.

Zapytam poza protokołem. W okolicach Turku/Brudzewa są jakieś słone źródła, tak jak koło mnie? Albo raczej były w niedalekiej przeszłości?

Aha. źródła: wspomniany słownik "Preusisches Woerterbuch ost und wespreusische provincializmen....", "Słownik warszawski" - Niedźwiedzkiego, "Słownik gwar" - Karłowicza, wyszukiwarka: http://dic.academic.ru wyszukiwarka: http://www.deutsche-nachnamen.de/index.php/herkunft , wyszukiwarka: http://www.ufolog.ru , wyszukiwarka : http://www.etymologie.info , wyszukiwarka: http://magyarnevek.hu i w razie potrzeby maszyna tłumacząca z łaciny lub niemieckiego: http://pl.pons.com/tłumaczenie
Majtka_Łukasz - 29-12-2016 - 07:53
Temat postu:
Dziękuję bardzo Panie Zbigniewie. Niestety nie znam zbytnio tamtych terenów, nie wiem nic o źródłach soli w tamtej okolicy. Domniemam jednak, że torfu tam nie brakowało. Moi przodkowie z XIX pracowali raczej na roli - zapisani jako gospodarze, komornicy i różnej maści parobkowie. Bardzo jednak ciekawy ten mydlany wątek Smile

Pozdrawiam,
Łukasz
teratri - 29-12-2016 - 09:03
Temat postu: Nazwisko Stężalski
Witam proszę o informacje na temat pochodzenia tegoż nazwiska

Pozdrawiam
Krzysztof
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 14:58
Temat postu:
Umiejętność produkowania "wiśnych stężysk" to dar i sztuka do dziś ceniona, nawet w dobie powszechnej technologii kopiarek do produkcji wszelkiej maści trzonków do łopat siekier i młotków.

Wiśne stężysko, wiśny sztyl, wiśne styliszcze, wiśny trzanek/trzonek - to taki, który dobrze leży w dłoni, nie robi odcisków nie ściąga narzędzia w prawo czy lewo. Moj dziadek Stanisław co roku wczesną zimą chodził na świeże stynża i potrafił ich nanosić w krótkim czasie kilkadziesiąt. Później podstrugiwał i suszył ponad rok, niekiedy kilka lat, i oprawiał z nich np grabie luśne. Co roku sprzedawał tych grabi luśnych* z ponad trzy metrowym stężyskiem mnóstwo. Nie wiem na czym polegała ta sztuka. Na "chłopski rozum" zwykły kij do grabi. Wszystko się skończyło wraz z masową mechanizacją z czasów wczesnego Gierka.

Jak widać powyżej, moim zdaniem bez dwóch zdań nazwisko pochodzi od stężysk, albo raczej od zawodu polegającego na ich wytwarzaniu.

Nie od rzeczy będzie w tym miejscu zauważyć błąd jaki zakradł się ( jeden z kilku tysięcy tego rodzaju błędów) do słownika warszawskiego, który wskazuje, że słowo stężysko jest zapożyczeniem z niemieckiego : "Stange". Jest dokładnie na odwrót. Smile

*grabie luśne to grabie o około 2 metry długim grzebieniu, z ponad 30 centymetrowymi zębami. Służyły do grabienia lusów tj. resztek zboża ściętych przez kośników na polu, niedokładnie zebranych przez ubieraczki, tj. kobiety wiążące snopki.
wojtek_sojda - 29-12-2016 - 19:45
Temat postu: Wasyk
Witam,
Zna ktos pochodzenie nazwiska - WASYK?
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 22:42
Temat postu:
To może być dość trudne do uwierzenia.

Was'ik / Wasyk / Васик / Васык to pierwotnie imię męskie pochodzenia tatarskiego. Tłumacząc je mamy znaczenie mniej więcej "zaufany".

Najstarszy udokumentowany zapis nazwiska pochodzi z Mikołajewka na Uralu w roku 1520. Facet nazywał się Зиновий Васык. Był urzędnikiem a więc na pewno szlachcicem.

Aby odciąć dyskusje nt. ewentualnych związku nazwiska z imieniem Jan/Iwan albo Wasyl/Bazyli podaje poniżej wszystkie zdrobnienia obydwu imion:
1. Иванка; Иваня; Иванюха; Иванюша; Ивася; Ивасик, Иваха; Иваша, Иша; Ишута; Ваня; Ванюха; Ванюша; Ванюра; Ванюся; Ванюта (Ванютя); Ванята; Ива
2. Васильюшка; Василька; Василёк; Василько; Вася; Васёна (Васёня); Васюня; Васюра; Сюра; Васюта; Сюта; Васюха; Васюша; Васяй; Васяк(а); Вака; Васяня (Васяна); Васята; Васяха; Васяша

Pozdrawiam pięknie.

główne źródło to kilkanaście wejść szczegółowych w wyszukiwarkę: http://dic.academic.ru + sprawdzenia na wszystkich dostępnych mi innych wyszukiwarkach nazwisk w językach "wokół Polski".
ROMAN_B - 29-12-2016 - 23:06
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Majtka.
Witaj Łukaszu!

Pytałeś o genezę nazwiska Majtka. Wspomniałeś, że w XIX wieku nazwisko było zapisywane jako Maydka lub Maytka. Zaproponuję Ci moje spojrzenie na ewentualną etymologię tej nazwy osobowej. Tak więc miano:
• Majtka w mojej ocenie jest sufiksalną nazwą osobową. Zbudowane jest z tematu Majt– oraz sufiksku –ka [ Majt+ka=Majtka; Majt–ka ];
• Maydka w mojej ocenie jest sufiksalną nazwą osobową. Zbudowane jest z tematu Mayd– oraz sufiksku –ka [ Mayd+ka=Maydka; Mayd–ka ];
• Maytka w mojej ocenie jest sufiksalną nazwą osobową. Zbudowane jest z tematu Mayt– oraz sufiksku –ka [ Mayt+ka=Maytka; Mayt–ka ].
Sufiks –ka należy do formatów tworzących zdrobnienia [ deminutivum ]. Przyrostek –ka przynależy do grupy formatów o podstawie –k– . Do tej kategorii należą między innymi sufiksy typu: –ka, –ko, –ek. Zatem nazwisko Majt–ka / Mayd–ka / Mayt–ka jest zdrobnieniem [ deminutivum ]. Zdrobnienia to wyrazy utworzone za pomocą odpowiedniego sufiksu, w naszym przypadku jest to przyrostek –ka. Zdrobnienia oznaczają rzeczy albo osoby mniejsze od nazywanej wyrazem podstawowym. Zdrobnienia oznaczać mogą też pozytywny lub lekko pogardliwy stosunek do omawianego obiektu. Zdrobnienia są także środkiem stylistycznym i mają często mocne zabarwienie emocjonalne [ przeważnie pozytywne, czasem ironiczne ]. Pozostaje ustalić tylko od jakiego wyrazu podstawowego może pochodzi rdzeń Majt–,Mayd–, Mayt– w zdrobniałych nazwach osobowych Majtka / Maydka / Maytka? Moim zdaniem zdrobniałe miana Majtka / Maydka / Maytka mogą pochodzić od nazwiska Majta / Mayda / Mayta, które najprawdopodobniej pierwotnie było przezwiskiem. Według Słownika Języka Polskiego wyraz „majda” pochodzi od czasownika „majdać, majtać”, który znaczy: machać, wywijać, kiwać czymś, merdać, fajtać. Może też pochodzić od gwarowego rzeczownika majda ‘mańkut’ – osoba leworęczna.
To w zasadzie wszystko co chciałem powiedzieć o prawdopodobnej genezie Majtka.

Pozdrawiam – Roman.


Bibliografia.
Wielki Słownik Ortograficzny PWN z Zasadami Pisowni i Interpunkcji. Opracowanie zbiorowe. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.
Wielki Słownik Języka Polskiego. Opracowanie zbiorowe. Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, 2012.
Wielki Słownik Języka Polskiego PAN, red. Żmigrodzki Piotr, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków, 2007–
Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków. Słownik Historyczno – Etymologiczny. T. II. Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2001.
Kazimierz Rymut: Słownik Nazwisk Współcześnie w Polsce Używanych. T. 6. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 1993.
Edward Breza: Nazwiska Pomorzan Pochodzenie i Zmiany. T. 3. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2004.
Majtka_Łukasz - 29-12-2016 - 23:45
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Majtka.
Reasumując, mój przodek mógł być niezbyt rozgarniętym majdkiem/budnikiem mańkutem lub ewentualnie lekko wyśmiewanym leworęcznym żydowskim kowalem Wink Dziękuję za te ciekawe informacje Smile

Pozdrawiam,
Łukasz
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 23:54
Temat postu:
Nie, nie nie nie. To nie tak. Nazwisko nie niesie żadnej treści tego rodzaju!!! Jest tylko słowem nazwą identyfikującą osobę!!! Ma etymologię, ale nie niesie treści o tej osobie.

Łukasz. Nie jesteś pierwszy, który popełnia taki błąd logiczny, że skoro nazwisko pochodzi od czegoś to ktoś kto je nosi kiedyś był tym kimś albo czymś. Tak nie jest.
Majtka_Łukasz - 29-12-2016 - 23:57
Temat postu:
Nie, nie, nie Smile Mój wpis był ironią i żartem. Stąd te uśmieszki Smile zbyt długo żyję z tak ciekawym nazwiskiem Wink zupełnie serio dziękuję za te informacje.

Łukasz

P.s. Zawsze mnie dziwi takie negatywne myślenie o przodkach, albo próby ukrycia czegoś tam złego z ich przeszłości. Byli tacy jak i my czasem jesteśmy. Nie mam też nic do Żydów czy innych majdków Wink
wojtek_sojda - 30-12-2016 - 11:26
Temat postu:
Dziekuje za szczegolowa odpowiedz Smile
Łuniewska_Ewa - 31-12-2016 - 15:06
Temat postu: Nazwisko Bzura.
Jakie jest pochodzenie nazwiska Bzura. Jedynie co mi przychodzi do głowy to rzeka o tej samej nazwie, ale to może być kierunek niewłaściwy.
Pozdrawiam. Ewa.
Gawroński_Zbigniew - 31-12-2016 - 16:08
Temat postu:
Bzura = Brzura a to pochodzi od barzy = szybciej = szybko, tak mniej więcej. Dokładna etymologia słowa pojawi się w tym miejscu wkrótce. "Barzy byś lecioł to byś zdunżył!"

Nazwisk z podstawą "Barzy - jest kilka: Barzysz/Barżał/Barżdo. Rdzeń ten jest starosłowiański i oznaczał spryt w walce.
Za chwilę jeszcze dopiszę co poza granicami.

Dotychczasowe źródła to : Brueckner i jego słownik etymologiczny.
--=-

edit:

Popularne słowniki podają jeszcze potencjalne podstawy:

Czasowniki bzić i bździć obecnie znaczą cokolwiek innego, ale kiedyś oznaczały w zasadzie to samo i były regionalizmami określającymi liche palenie się w piecu. W tym znaczeniu zachowało się na Kaszubach (bzić) i na Kujawach (bździć)

Słownik warszawski notuje czasownik bzikać = śpiewać dziecku, natomiast słowni gwar kaszubskich ks Bernarda Sychty podaje wprost „bzinka = kołysanka dla dziecka.

Słowo/nazwisko Bzowski = „diabeł” = Rusin
-=-=-=

Sprawy niestety bardzo się komplikują jeśli spojrzymy za granicę.

Bzura/бзура = instrument muzyczny popularny wśród tatarów krymskich odmiana bandury/kobzy, czyli takiej ukraińskiej "gitary".
Bzura/бзура to jednocześnie muzyk biegły w grze na tym instrumencie.

Podsumowanie. Jak widać wszystko zależy od tego skąd pochodzi nazwisko. Jeśli jest mniej więcej równo rozmieszczone w Polsce wchodzi w rachubę opcja pierwsza od określenia szybkiego, "prędkiego" (jak to Rzędzian mawiał "gorączka"). Jeśli regionalizm może mieć związek z kołysanką dla dzieci. Jeśli repatrianckie albo inaczej rozumiane kresowe, to od tatarskiego instrumentu. Z pewnością to nie wszystkie możliwe podstawy.
-=-=-=-=

Jak zauważyłem, niżej pan Roman podał inną, bardzo przekonującą etymologię.
ROMAN_B - 31-12-2016 - 16:24
Temat postu: Bzura - dodatkowe informacje o nazwisku.
Witaj.

Na portalu Leksykon genealogiczno – historyczny. Genealogia Polaków – Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich można przeczytać:
• „Bzura. Herb szlachecki Lis.”
• „Bzura. Rzeka - lewy dopływ Wisły. Nazwa ta poświadczona jest od 1241, również jako Brura, Brzura a sporadycznie w XVI w.: Mszura. Etymologia nazwy nie jest znana - gdyż wywodzenie jej od słowa *brzъ (żwawy, szybki) jest błędne - po pierwsze rzeka ta nie płynie szybko, a po drugie rozwój cząstki *r byłby tu inny niż w przypadku słów pokrewnych takich jak "bardzo". Również nie można jej wywodzić od słowa "Dъbra" (dziura, dół). Od nazwy tej pochodzi zawołanie herbu Lis, a także nazwisko: Bzura. (…).”

Herb szlachecki Lis - Inne nazwy, zawołanie: Lisy, Lisowie, Bzura, Mzura, Murza, Strempacz, Orzi-Orzi, Vulpis - jeden z najstarszych herbów polskich. Herb jest niemal identyczny z herbem Dąbrowa (który potem zanikł). W źródłach gdzie obydwa występują razem Lis ma krótsze górne ramiona.

W Herbarzu Seweryna Urskiego możemy przeczytać: Bzura h. Lis. Licznie rozrodzona zagrodowa rodzina w pow. wąsoskim; pisze się ze wsi Bzury. Nazwisko pochodzi więc albo od nazwy miejscowości, albo - tak jak zawołanie herbu od nazwy rzeki Bzura lub jeszcze wcześniejszego źródłosłowu. Stanisław 1439 r., jego synowie: Mikołaj, Jan i Heronim, Jakób, syn Heronima 1554 r., Mateusz, syn Zygmunta i inni 1587 r., Sebastyan, dziedzic wsi Bzury, w ziemi łomżyńskiej 1607 r., cytowani w aktach łomżyńskich i wąsoskich. Pelicyan, Kazimierz i Marcin podpisali elekcyę z ziemią wizką 1697 r. Po Marcinie, burgrabim wizkim, dziedzicu wsi Bzury 1715 r.. syn Adam, tego syn Antoni pozostawił syna Gracyana, żonatego z Franciszką Obrycką, z której syn Adam, urzędnik w gub. augustowskiej, dziedzic wsi Bzury, Nieckowo, Mieczki i inne, wylegitymowany w Królestwie 1837 r. Po Pawle, dziedzicu dóbr Janczewo Wielkie, w ziemi wizkiej 1720 r., syn Tomasz, tego syn Antoni miał syna Andrzeja, dzierżawcę wsi Wyrzyki, w pow. łomżyńskim, wylegitymowanego w Królestwie 1857 r.

Wieś Bzury – obecnie w Polsce są dwie wsie o tej nazwie:
1. wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn;
2. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki.
Wieś Bzury w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego (…), tom 1, strona 524
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/524


Pozdrawiam – Roman.
Łuniewska_Ewa - 31-12-2016 - 20:17
Temat postu: Bzura - dodatkowe informacje o nazwisku.
Dziękuję za wyczerpujące odpowiedzi. Moi Bzurowie to drobna szlachta z ziemi łomżyńskiej, dokładnie od kilku pokoleń mieszkający w Kokoszkach, parafia Wizna. Pierwszy z odnalezionych przodków to Stanisław Bzura ur. w 1797 r. Zamieszkały w Kokoszkach. Pierwsza żona Rozalia Janczewska, druga żona Marianna Janczewska. Może wcześniejsi przodkowie pochodzą z Bzur, ale raczej nie pochodzą z kresów. Jeszcze raz bardzo dziękuję za podpowiedzi i życzę wszystkim cierpliwości i sukcesów w NOWYM 2017 ROKU.
Pozdrawiam. Łuniewska Ewa.
czester - 06-01-2017 - 03:06
Temat postu: Bzura - dodatkowe informacje o nazwisku.
Witam,
poszukuje jakiejkolwiek informacji o etymologii nazwiska "Betiuk".
z góry dziękuję
Nanuk01 - 06-01-2017 - 21:57
Temat postu:
[quote="Gawroński_Zbigniew"][quote="Nanuk01"]
Gawroński_Zbigniew napisał:
Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Trochę za głęboki impass... Geleitmann, to inaczej osoba towarzysząca od Geleit - eskorta, konwój...

Pozdrawiam
Waldemar


Cytat:
Gleitsmann ...
Berufsname zu mittelhochdeutsch geleite (Führer, Führerin; Leitung, Begleitung, Geleit, Schutz; Geleitsgeld), geleitman (Begleiter, Beschützer); für einen, der Reisende oder Transporte zu begleiten hat (obrigkeitliche Person), Zollbeamter, der Warenzüge über die Grenze begleitet, Geleitsgeldeinnehmer, Gerichtsperson
Geleiczman (1411), Gleitsman (1504)


Szanowny Panie Zbigniewie!
Dalej utrzymuję swoje stanowisko, które Pan swym cytatem potwierdził.
Język niemiecki jest moim językiem ojczystym i nie muszę sięgać po jakiekolwiek cytaty, by Panu lub też komukolwiek innemu cokolwiek udowadniać.
Z atencją
Waldemar
lukasz.kalenczuk - 06-01-2017 - 23:09
Temat postu:
Witam.

Czy mógłbym uzyskać więcej informacji na temat pochodzenia nazwiska Kaleńczuk?
Z tego co udało mi się ustalić, to końcówka "-czuk" wskazuje na "ukraińskie (małoruskie) pochodzenie", no ale o co chodzi z tym przedrostkiem "Kaleń"? Może chodzi o kaletnika? Smile

Pozdrawiam
Łukasz
historyk1920 - 06-01-2017 - 23:32
Temat postu:
Witaj Łukaszu !
Pochodzenie nazwiska KALEŃCZUK = od kalać, ze staropolskiego kalić ‘brudzić, plamić, okrywać hańbą’

Pozdrawiam
Marek
lukasz.kalenczuk - 07-01-2017 - 09:10
Temat postu:
historyk1920 napisał:
Witaj Łukaszu !
Pochodzenie nazwiska KALEŃCZUK = od kalać, ze staropolskiego kalić ‘brudzić, plamić, okrywać hańbą’

Pozdrawiam
Marek


Dziękuję za ekspresową odpowiedź Wink


Czy mogę prosić o analizę nazwisk: Masiuk oraz Skrzypczak? Smile

Pozdrawiam
Łukasz
Ewa_Szczodruch - 07-01-2017 - 11:32
Temat postu:
Witam Smile

Masiuk - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mas-, por. masa, wschodniosłowiańskie, imię Mosiej (= Mojżesz).

Skrzypczak - od skrzypieć ‘piszczeć, chrzęścić’, skrzyp ‘odgłos skrzypienia; roślina zielna’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
lukasz.kalenczuk - 07-01-2017 - 11:52
Temat postu:
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam Smile

Masiuk - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mas-, por. masa, wschodniosłowiańskie, imię Mosiej (= Mojżesz).

Skrzypczak - od skrzypieć ‘piszczeć, chrzęścić’, skrzyp ‘odgłos skrzypienia; roślina zielna’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Dziękuję!

Pozdrawiam
Łukasz Kaleńczuk
wojtek_sojda - 07-01-2017 - 18:10
Temat postu: Nazwisko Attak
Witam,
W czasie przegladana ksiag metrykalnych natknalem sie w swoim drzewie na nazwisko Attak? Bardzo prosze o pomoc w genezie tego nazwiska. Z gory serdeczne dzieki Wink Smile
Gawroński_Zbigniew - 07-01-2017 - 22:23
Temat postu:
Nazwisko Betjuk

Raczej nie ma etymologii dającej się odnieść do Kresów. W dostępnych mi źródłach nie ma ani jednego nazwiska zbliżonego nawet do Betjuk, co nie ukrywam, jest dla mnie pewnym zaskoczeniem. Trzeba szukać na Litwie/Żmudzi albo w Niemczech.

Być może nazwisko pochodzi od imion Bertholdt, Bert, Bertram (berath + walten ) = mniej więcej ze starowysokoniemieckiego na współczesny niemiecki: Glänzender Herrscher = mniej więcej po polsku „jaśniejący władca”.

Być może, że etymologia odniemiecka jest zupełnie inna. W platach od Sprewy po Pomorze Gdańskie Bêt* to „kromka chleba” (Scheibe, Bisschen, Brocken, Fleck, Stück). Słowo funkcjonowało również jako określenie „małej”, mało płatnej pracy (Za słownikiem gwar pruskich).

Wspomniałem o Litwie/Żmudzi. Bet - to litewskie „ale”.

* - Skrypt zamienił E z daszkiem na polską literę "ę".

--=-=

Nazwisko Kaleńczuk
Trzy możliwe etymologie kresowe:
Wśród przyśpiewek/ciastuszek weselnych jest taka: „Ładnyś młody gładnyś/ równasz się Kalinie/ pewnie cię matula/ kąpała we winie”. Kresowe imię męskie pochodzenia greckiego: Каллиник będące złożeniem kallos+nike co można przetłumaczyć mniej więcej jako „piękny/skuteczny zwycięzca”. Od tego imienia tj. Каллиник (Kalinik) pochodzi sporo kresowych i rosyjskich nazwisk: Каленин, Каленистова, Каленихин, Каленихина, Каленицкая, Каленич, Калениченко, Калениченкосенга, Каленичок, Каленичук, Каленишина, Каленкевич, Каленкин, Калёнкин, Каленкина - to tylko początek serii. Imię Kalinik stało się bardzo popularne z powodu kultu świętego męczennika http://days.pravoslavie.ru/Life/life4341.htm .
Etymologia druga kresowa:
Od czasownika „калить” - silnie rozgrzewać metal przed jego kuciem - mniej więcej. Jest polski odpowiednik tego słowa: kalikować = dmuchać w miechy od kuźni albo organowe w kościele.
Etymologia trzecia kresowa:
Chyba mniej tu istotna. W rejonie Saratowa nad Wołgą przymiotnik каляный / калёный (kaliany / kaliony) oznaczał mężczyznę upartego, zawziętego.
To są oczywiście jedynie etymologie ograniczone jak zaznaczyłem terytorialnie.
--


Nazwisko Masiuk
Również etymologie kresowe, dwie:
Masiuk pochodzi od zdrobnienia imienia chrzcielnego Maksym/Maksymilian. Pochodzi oczywiście od popularnych świętych o tych imionach.
Druga etymologia kresowa:
Ukraińskie słowo масюнiнький (ros: маленький) pierwotnie w czasach chrztu Rusi było imieniem. Jego skrócenia: Малой, Малец, Масюта, Масюк (Mały, Malec, Masiuta, Masiuk) również i wszystkie funkcjonują jednocześnie jako nazwiska. Pisałem już o tym przy okazji niektórych odpogańskich imion kresowych. Dziecku nadawano imiona pogańskie jeszcze do 18 wieku (miejscami jeszcze dłużej) za każdym razem w celach magicznych. Miało to działać na „złe moce”, które słysząc, że dziecko jest „małe” = liche odpuszczały temu dziecku nie zsyłając na nie nieszczęść w postaci jakichś chorób czy niebezpieczeństw.
--




Panie Waldku (Nanuk01)

Cieszę się, że znalazł się ktoś, kto potrafi wychwycić absurdy w niemieckich profesjonalnych opracowaniach nt. etymologii nazwisk. Proszę częściej „podrzucać” swoje uwagi. Niemiecki znam jako język naturalny (nie uczony w szkole), posiłkując się niekiedy „telefonem do bratanka” tam urodzonego i wychowanego, ale nie na tyle by wychwytywać takie niuanse o których Pan pisze.

Pozdrawiam pięknie.
mAciej_k - 08-01-2017 - 03:28
Temat postu:
Dobry wieczor prosil bym o pomoc z nazwiskami kapinos, szmist i ceglinski dziekuje Smile
Ewa_Szczodruch - 08-01-2017 - 11:24
Temat postu:
Witam Smile

Ceglinski, Cegliński - od cegła, z niemieckiego Ziegel, a to z łacińskiego tegula.

Kapinos 1364 - w grupie nazwisk pochodzących od kapać, też od kapa ‘rodzaj derki, narzuty’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Szmist - nie znalazłam Sad
Irena_Powiśle - 08-01-2017 - 12:30
Temat postu:
Nazwisko Betjuk - jeszcze może być taka wersja. Litera "i" zmieniła się w literę "e". Albo zgubiła się po drodze wiekowej) Idzie ta nazwa od konia do pracy.
Nazywano tak:
1 - silnego człowieka
Wersja druga jest wąsko regionalna i raczej kojarzy z innym słowem - "birjuk". W gwarze pskowskiej słowem "bitiuk" nazywano tak
2 - zawsze niezadowolonego i za mało mówiącego człowieka.

Jest jeszcze jedna wersja,
3 - że protoplasta tego nazwiska żył na brzegu rzeki z nazwą Bitjug (rzeka Don, kraj kazacki).

Прозвище Битюк восходит к слову &laquo;битюк&raquo;. Изначально так называли крепкого ломового коня — костистую, плотную и рослую лошадь под извоз. Скорее всего, прозвище Битюк получил крепкий, плотный, здоровый человек, однако в псковских говорах так называли и сердитого, угрюмого, молчаливого.

Менее вероятно, что фамилия Битюков указывает на место рождения предка: он мог жить на берегу реки Битюг (левый приток Дона). Битюк, со временем получил фамилию Битюков.
http://www.ufolog.ru/names/order/%D0%B1 ... 0%BE%D0%B2

Pozdrawiam,
Irena
wojtek_sojda - 08-01-2017 - 13:49
Temat postu: Nazwisko: Attak
Witam,
Bardzo prosze o pomoc w wyjasnieniu znaczenia i pochodzenia nazwiska ATTAK Wink
mAciej_k - 08-01-2017 - 14:38
Temat postu: Nazwisko: Attak
Bardzo dziekuje za pomoc, I jak tak samo nic nie moglem znalesc na temat szmist jedyne co przychodzi mi do glowy to ze one jest niemieckie I zostalo spolszczone na inna forme:)
Gawroński_Zbigniew - 08-01-2017 - 16:46
Temat postu:
Nazwisko Kapinos

Niemieckie trochę starawe Kafenhaus/Kafenaus spolszczyło się do postaci Kapinaz. Cóż to takiego. Wg „Słownika warszawskiego” w czasach Słowackiego i wcześniejszych było to pomieszczenie w dworach, specjalne, elitarne, przeznaczone do parzenia kawy. Dostęp do niego miała tylko wyznaczona osoba. Chyba ze względu na ceny tejże.

Etymologia kresowa: Nazwisko to jest popularne na szeroko rozumianych Kresach i w Rosji. Zdaniem tamtejszych etymologów jest złożeniem słów „kapa+nos”. Sęk w tym, że słowo kapa ma chyba ze sto znaczeń i bardzo ciężko jest wychwycić sensowne znaczeniowo złożenie. Najprawdopodobniej chodzi to o kapę = miarę chleba. Określenie „kapka chleba” w znaczeniu „na jeden posiłek” funkcjonuje jeszcze w niektórych polskich gwarach (Pałuki na pewno), albo o kapę tj. narośl naturalnie występująca na drewnie, ale odniesienie jej do ludzkiego nosa nie jest niczym dziwnym.

W Polsce Najstarszy zapisany Kapinos advocat czyli wójt miejski pojawił się w dokumentach w 1399 roku w miejscowości Oporowo/Oporów (To gdzieś Ziemia Łęczycka chyba jest) i zaraz następny w 5 lat później zapisany jako Quapynos zwany Capmos - niestety „Słownik Taszyckiego” nie podaje miejscowości. Najpopularniejsza polska etymologia wszystkich około 30 nazwisk Kapi - podobnych wywodzi od kapy - rodzaju peleryny.

Zapis nazwiska zaczynający się od podstawy Quapi… rodzi podejrzenie, że nazwisko może pochodzić nie od kształtu nosa, posiłku, peleryny, ale od kwapisza/kwapicha, kwapiu/kwapia, kwapa, albo czasownika „kwapić”. Słowa podobne ale wszystkie maja skrajnie różne znaczenia. Czasownik kwapić się (pośpieszać/śpieszyć się) i pochodzące od niego określenia człowieka kwapich/kwapisz to odpowiednio: raptuśnik / człowiek prędki. Kwap/kwapie to czechizm oznaczający puch gęsi, delikatne pierze. Wreszcie kwap to miętus węgorzopodobna ryba, skądinąd również bardzo popularne nazwisko.



--==
Po namyśle i odnalezieniu nowych możliwych źródeł pochodzenia nazwiska zdecydowałem się na ukrycie treści wpisu w pierwotnej formie.
Nazwisko Schmist
Hipoteza. W gwarach wielkopolskich funkcjonuje słowo „szmajsnąć” = mniej więcej rzucić coś z całej siły, chlasnąć, walnąć, odrzucić daleko. Na moje oko jest ono spolszczeniem miejscowych dolnoniemieckich słów schmiſz i schmiſzen (ſ= długie „s”), które znaczyły mniej więcej to samo i dodatkowo oznaczały grę hazardową w „siutkę” polegającą na odbijaniu monet o kamień o ścianę. Czy nazwisko pochodzi od tego, czy jest jedynie przekręceniem zapisu nazwisk Szmito/Schmidto - podobnych związanych znaczeniowo z kowalstwem nie wiem.


-=-=
Nazwisko Cegliński
... naturalnie kojarzy się z cegłami albo dachówkami. To wydaje się być jak najbardziej słuszne gdyby nie niemiecki, w którym pewna ilość nazwisk zaczynających się na Ziege… odnosi się nie do cegieł a do sera (zieger) ze środkowowysokoniemieckiego i było określenie serowara i handlującego serem, albo od śląskich platowych: Ziegebein/Ziegenbein = chaber bławatek.
czester - 08-01-2017 - 16:54
Temat postu:
Bardzo dziękuję Państwu za odpowiedzi. Byłem ciekaw pochodzenia. I tutaj teoria ze wschodnią częścią Europy by się dość potwierdziła, gdyż poprzednie pokolenia zamieszkiwały tamte rejony. O tej rzece też przeszukując internet dywagowałem, bardzo możliwe Smile
Endriu - 08-01-2017 - 19:04
Temat postu:
Nie moje 3 grosze do nazwiska Cegliński - a mianowicie Pani dr hab. Aliny Naruszewicz-Duchlińskiej – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

http://www.genezanazwisk.pl/content/cegli%C5%84ski

Nazwisko utworzone przyrostkiem -iński od nazwy osobowej Cegła, ta od rzeczownika cegła: 1. kamień sztuczny z wypalonej gliny, 2. cegły = dom z cegły, 3. tafla w kształcie cegły. Wyraz pochodzi z niemieckiego Ziegel, to z łacińskiego tegula = dachówka (zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 259). Por. też nazwę miejscową Cegła, odnotowaną na terenie byłego powiatu odolanowskiego (zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s.424).
mAciej_k - 08-01-2017 - 20:18
Temat postu:
Dowry Wieczor wlasnie sie dowiedzialem ze oryginalny zapis nawziska Szmist byl Smit i jest one niemieckie wince bards dziekuje z te dwa pozwyzsze nazwiska, pozdrawiam jak by kots potrzebowal prztlumaczy cos z angielskiego czy na angielski moge pomuc Smile
Endriu - 08-01-2017 - 20:32
Temat postu:
Moje trzy grosze do nazwiska Kapinos

Zacznę od Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego

Kapinos wieś w powiecie sochaczewskim

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geografic ... XV_cz.2/54

Słownik najstarszych nazwisk polskich


KAPINOS, KAPONOS < kapaćA, < nos 'ts' Sstp 1399, odap., s. 139

Kapinos pochodzi od przezwiska Kapinos - ‘ten, któremu kapie z nosa

Kapinos
- od wyrazu pospolitego kapistka ‘mała kropla, kapka’

Kapinos architektura – profil nadany dolnej powierzchni (gzymsu, płyty poziomej wystającej poza lico ściany itp.) przez wyżłobione podcięcie, wymuszający na spływającej wodzie deszczowej opadanie przed licem budynku.

To nie znaczy że ja mam rację
Gawroński_Zbigniew - 08-01-2017 - 20:35
Temat postu:
Problem chyba jednak polega na czym innym. Być może to nazwisko używane i przez Polaków i Niemców i Rosjan i Ukraińców ma korzenie żydowskie. Przeanalizowałem kilkadziesiąt postaci noszących to nazwisko na Kresach i większość z nich była Żydami. Usiłuję z marnym skutkiem nawiązać do jakichś odniesień w jidisz. W Rosji i na Ukrainie w niedalekiej przeszłości było sporo znanych ludzi noszących to nazwisko - są w książkach, encyklopediach internetowych, a nie ma nazwiska jako takiego w indeksach nazwisk. Za każdym razem w źródłach książkowych ma właśnie taką pozornie zniekształconą postać Szmist/Шмист.

Bardzo ciekaw jestem przemyśleń Koleżeństwa piszących tutaj nt. tego nazwiska.
mAciej_k - 08-01-2017 - 21:24
Temat postu:
Dobry Wieczor, czyli nazwisko Szmist wedlug pana jest zydowskie? Powiedzialbym bardziej ze niemieckie, ale jestem otwarty na propozycje! Smile
ROMAN_B - 08-01-2017 - 21:28
Temat postu: Jeszcze coś do genezy nazwiska Betiuk, Masiuk oraz Kaleńczuk
Witaj Czester i Łukaszu!

Jeszcze kilka słów dopowiem do już przytoczonych wcześniej przez innych etymologii nazwiska: Betiuk, Masiuk oraz Kaleńczuk.

Zacznę może od słów profesora Kazimierza Rymuta, który pisał w jednej ze swoich prac: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał w swoich opracowaniach, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”.
Czester i Łukaszu skoro nic nie napisaliście w swoich postach o miejscu występowania nazwiska, narodowości osoby noszącej to miano, czasie w jakim po raz pierwszy odnotowano tą nazwę osobową oraz czy to nazwisko miało inne graficzne formy zapisu, to moim zdaniem pozostaje tylko hipotetyczna interpretacja – raczej luźne rozważania o ewentualnej genezie nazwisk: Betiuk, Masiuk oraz Kaleńczuk.
Zatem, wszystkie te trzy nazwiska według mojej oceny są derywatami [ nazwiskami sufiksalnymi ], zakończonymi przyrostkami -uk, -iuk/-juk,-czuk (-ук, -юк, -чук ). Ten typ nazwisk jest charakterystyczny dla Wołynia, Galicji, Polesia, a także Podlasia gdzie do dziś żyją potomkowie Rusinów. W zasadzie format -uk funkcjonował na pograniczu polsko - wschodniosłowiańskim. Pojawił on się w 2. połowie XVI wieku. Sufiks ten traktowany jest w antroponimii polskiej jako genetycznie ruski, chociaż badacze wskazują także na jego turecko-tatarskie lub bałtosłowiańskie pochodzenie. Przyrostek ten nie występował w językach słowiańskich przed XV wiekiem. Pojawił się w nich w wyniku procesów etnoonomastycznych zachodzących na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. Nazwiska tego typu zapisywane były w dawnych dokumentach w urzędowym języku polskim z zachowaniem ukraińskiej fonetyki. Dopiero z biegiem czasu gdy językiem wszelkiej administracji i Cerkwi został język rosyjski [ na skutek represji caratu po powstaniach ] wiele nazwisk zostało zrusyfikowanych – zapisanych zgodnie z rosyjską pisownią. W czasach II Rzeczypospolitej, w czasie urzędowej repolonizacji nazwisk po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, nazwiska były najczęściej zapisywane w wersji zgodnej z fonetyką rosyjską, niekiedy dodatkowo je polonizowano. Stąd też mamy dziś kilka wariantów jednego nazwiska. Dlatego dla etymologii nazwiska jest ważne jak konkretne nazwisko było zapisywane [ postać graficzna, językowa ] w konkretnym miejscu i czasie, to jest w czasie gdy obowiązywała łacina w metrykach, w języku polskim do mniej więcej roku 1869, w języku rosyjskim po jego wprowadzeniu w Królestwie Polskim jako urzędowego języka i w języku polskim po repolonizacji nazwisk, które na ziemiach wchodzących w skład byłego zaboru rosyjskiego zostało przeprowadzone najpóźniej, gdzieś po 1926 roku.

Nazwisko Betiuk.

Według portalu Moikrewni.pl w obecnych granicach Polski mieszka około 265 osób o nazwisku Betiuk. Najwięcej z nich mieszka w Chełmie i okolicznych powiatach. To niewielka populacja osób o tym nazwisku. Jest też w Polsce nazwisko Batiuk – brzmi ono bardzo podobnie jak nazwisko Betiuk. Ten sam portal pisze, iż w obecnych granicach Polski osób o nazwisku Batiuk jest 92. Najwięcej z nich mieszka w Jarosławiu i okolicznych powiatach. Osób o nazwisku Batiuk jest jeszcze mniej niż osób o nazwisku Betiuk. Zatem, oba te nazwiska należą do rzadkich i bardzo rzadkich nazw osobowych, które występują na obecnym obszarze Polski.
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/betiuk.html http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/batiuk.html
Krótka analiza mapy rozkładu nazwiska Betiuk i Batiuk, patrz linki powyżej, mówi nam jak obecnie to nazwisko występuje na obszarze Polski. Nazwiska te w zasadzie najczęściej występują w pasie od okolic Chełma do obszaru w rejonie Jarosławia tuż przy granicy z obecną Ukrainą. Drugi wniosek, to taki, iż oba nazwiska też występują mniej więcej na tym samym obszarze. Hipotetycznie nazwisko Betiuk i nazwisko Batiuk jest jednym i tym samym nazwiskiem tylko zapisanym w trochę innej postaci graficznej w języku polskim [ o takim zjawisku napisałem powyżej ]. Nazwiska te najczęściej spotyka się przy granicy z obecną Ukrainą, to nazwiska te najprawdopodobniej są powiązane z językiem ukraińskim [ szerzej z Rusinami ]. Nie przesądzam, że są one pochodzenia ukraińskiego czy są hybrydami językowymi polsko - ukraińskimi. Nazwisko Betiuk obecnie po ukraińsku powinno być zapisane jako Бэтюк a nazwisko Batiuk jako Батюк. Niestety nic nie wiemy jak te nazwiska były wymawiane dawniej przez ludność Rusińską i jak były zapisywane w języku polskim. Ludność pogranicza polsko - wschodniosłowiańskiego posługiwała się różnymi językami i gwarami wschodniosłowiańskim co znaczyło, że były różnice fonetyczne oraz znaczeniowe – jak słyszano tak zapisywano w języku polskim. Dodam, iż nazwa Rusini pochodzi od Rusi i oznaczała pierwotnie jej mieszkańców. W nomenklaturze polskiej i rosyjskiej termin Rusini był używany najczęściej dla nazwania Ukraińców [ Małorusinów ], terminy Rusowie i Rusy częściej dla określenia Rosjan [ Wielkorusinów ], a Rusnacy lub Ruśniacy dla określenia Łemków. Podział ten ma charakter zwyczajowy i nie jest ściśle przestrzegany. W niektórych, dawnych polskich źródłach Rusinami była nazywana ludność prawosławna bez względu na pochodzenie etniczne, w tym polscy wyznawcy prawosławia. I dla tego dzisiaj jest trudno jednoznacznie powiedzieć czy osoba nosząca dawniej takie nazwiska była narodowości Polskiej czy Rusińskiej. Przyjmują, że przedmiotowe nazwisko jest pochodzenia ukraińskiego [ Rusińskiego ] to może coś o nim powiedzą ukraińscy etymolodzy. Przejrzałem niektóre znane mi ukraińskie strony internetowe poświęcone etymologii języka ukraińskiego oraz niektóre pisemne publikacje, które posiadam. Znalazłem dwie informacje, które mogą mieć związek z nazwiskiem Батюк [ Batiuk ] oraz Бэтюк [ Betiuk ]. O Pierwszej z nich pisze encyklopedia Енциклопедія українознавства. Загальна частина (ЕУ-I). - Мюнхен, Нью-Йорк, 1949. W tomie 1. w rozdziale V. МОВА, na stronie 366 -368 znajduje się opracowanie [ podrozdział 6. ] które napisał profesor Яросла́в Рудни́цький [Яросла́в-Богда́н Анто́нович Рудни́цький ]. Opracowanie to nosi tytuł „Українське назовництво (ономастика)”. W części Особові назви [ strona 367 ] czytamy: „(…).Назви племінні основані теж на означуванні місцевого походження: сіверяни, бужани, деревляни, поляни, верховинці, подоляки, слов’яни (від річок із коренем слов-); від родової приналежности: кривичі, радимичі; від прикмет мови: лемки, бойки, батюки, билаки; від інших прикмет (часто прозви): чорні клобуки, дуліби, замішанці, кацапи, хахли й ін. Є назви чужі: гуцули, чудь, мордва, мурома, болгари, татари, мадяри, германці й ін. Деякі неясні: Чех, Русь тощо. (…).”.
Druga informacja zawarta jest w podręczniku, który napisał profesor Степа́н Арсе́нтійович Макарчу́к. Podręcznik ten nosi tytuł Етнографія України. Навчальний посібник [ Львів "Світ", 2004 ]. W opracowaniu tym znajduje się rozdział pt. Історичні етнотопоніми й етноніми (народоназви) українського народу, w którym czytamy: „(…). У довоєнний час львівський етнограф Адам Фішер, окрім підгорян, виділяв ще такі етнографічні підгрупи: зваричі (район Печеніжина), долинці (біля Жаб'є), поляники (околиці Тлумача, Городенки, Обертина і Гвіздця), батюки (мешканці колишніх Жовківського, Рава-Руського і Яворівського повітів), белжани (район Белза), бужани (у долині Бугу), в межах Бойківщини — тухольці (у районі сіл Тухля, Тухолька). Безумовно, уважне етнографічне вивчення України, в тому числі її західного регіону, може багато дати для глибшого розуміння історії міжетнічних контактів у давнину, проблеми слов'янської прабатьківщини, етногенезу українців та інших народів. (…)”.
Pierwsza informacja mówi, że była grupa ludności [ plemię ], która nazywała się батюки [ batiuki / batjuki ]. Druga informacja mówi, że przedwojenny Lwowski etnograf Adam Fiszer wyróżnił etnograficzne grup zamieszkujące Ukrainę. W tym grupę, którą nazywał батюки, napisał on o nich „батюки (мешканці колишніх Жовківського, Рава-Руського і Яворівського повітів)”. Co w moim tłumaczeniu brzmi: batjuki [ batiuki ] [ dawni mieszkańcy powiatu żółkiewskiego, rawskiego ( ruski ), jaworowskiego ]. Są to trzy powiaty przylegające do siebie. Tak więc батюки [ batiuki / batjuki ] to dawna etnograficzna nazwa grupy ludności, która zamieszkiwała na określonym obszarze Ukrainy. Батюки [ batiuki/ batjuki ] to liczba mnoga i odnosi się do wielu osób. Батюк [ Batiuk / Batjuk ] – liczba pojedyncza, odnosi się do jednego mieszkańca, osoby.
Łabowicz Ludmiła ( Filimoniuk ) w swoim opracowaniu pt. Podlaskie nazwiska, strona 31, pisała: „Część nazwisk została utworzona od nazw etnicznych i narodowości, a także od miejsca pochodzenia, które również często wskazywało na etniczną przynależność użytkownika nazwiska. Na Podlasiu przykładami takich nazwisk będą: Kozak, Kozaczuk, Kozakiewicz (козак – Kozak – przedstawiciel wojska zaporoskiego), Litwiniuk, Litwin, Litwińczuk, Litwinowicz (литвин – Litwin, w miejscowej gwarze ukraińskiej Litwinami nazywano również Białorusinów – mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego), Mazuruk, Mazur, Mazurczuk (мазур – Mazur – w dawnej polszczyźnie mieszkaniec Mazowsza, w szerszym znaczeniu – Polak), Laszuk (лях – Lach – ukraińskie określenie Polaka), Tatarczuk, Tatarynowicz (татар – Tatar), Halicki, Galicki (Галичина – Galicja). Jest grupa nazwisk wskazująca na związki z sąsiednim ukraińskojęzycznym Polesiem: Poleszuk (поліщук – mieszkaniec Polesia), Berestiuk (берестюк – mieszkaniec Brześcia), Pinczuk, Pińczuk (mieszkaniec Pińska), Wysocki (możliwy związek nazwiska z miasteczkiem Wysokie – Високе). Część nazwisk utworzono od nazw podlaskich miejscowości – wspomniane szlacheckie nazwisko Telatycki, Telacicki (Телятичи – Telatycze), Hryniewicki (Гринeвічи – Hryniewicze), a także Repko (Рипчичи – Repczyce), Tełuszecki (Телушкі – Ciełuszki) itd.”.
Tak więc i nazwisko Betiuk mogło zostać utworzone od miejsca pochodzenia lub zamieszkania, raczej od nazwy jednej z grup ludności zamieszkującej pewien obszar Ukrainy i nazywanej Батюки [ Batiuki/Batjuki ]. Oczywiście jest to tylko moja robocza hipoteza, raczej luźne rozważania o możliwym pochodzeniu nazwiska Betiuk.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_%C ... %82kiewski - powiat żółkiewski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_rawski_(ruski) – powiat rawsku ( ruski ) albo rawsko – ruski
https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0 ... 1%96%D1%82 – powiat jaworowski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_jaworowski - powiat jaworowski
http://nadbuhom.pl/art_2545.html


Nazwisko Masiuk.

W 1902 roku w Warszawie ukazał się XVI tom Wisły [ Zeszyt 1. Styczeń – Luty 1902 ]. Na stronie 56 - 68 zamieszczony jest artykuł Aleksandry Rumulówny pt. Z mili kwadratowej obszaru nad rzeczką Kosówką w pow. białostockim. Garść not krajobrazowych. W opracowaniu tym na stronie 57 czytamy:
„Nazwy topograficzne ( podług kwestjonarjusza w zesz. 2-im „Wisły” z r. 1900 ).
I. a) Nazwa wsi: Masie ( ludowa i urzędowa ).
b) Przypadkowanie: Masiów, Masiom.
c) Nazwa mieszkańców: Masiowiak albo Masiuk, Masiowianka.
d) Przymiotnik: masiowski.
e) Słoworód ludowy dla nazwy wsi – niewiadomy.
f) Wspólnego pastwiska niema.
(…).
Chat we wsi 17. Nazwiska gospodarzy: Gołębiowski, Litkowski, Sienkiewicz, Żukowski, Grochowski, Rożajewski, Przygócki, Puchalski, Woźniel.”.
Obecnie wieś Masie znajduje się w Polsce i położona jest w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki. W przeszłości, to jest w roku 1870 wieś ta znajdowała się w guberni grodzieńskiej, w powiecie białostockim, w wołost przytuliska. Natomiast w roku 1924 wieś była administracyjnie położona w województwie białostockim, w powiecie białostockim, w gminie wiejskiej Goniądz. Wieś Masie należała w 1900 roku do cerkwi i parafii prawosławnej Przemienienia Pańskiego w Knyszynie. Jeżeli chodzi o wyznanie rzymskokatolickie to wieś Masie przynależała do parafii Mońki MB Częstochowskiej i św. Kazimierza.
Mając na uwadze zamieszczone przeze mnie powyżej informacje nazwisko Masiuk z dużą dozą prawdopodobieństwa jest równa nazwie mieszkańca wsi Masie, to jest nazwie Masiuk. Masiuk to mieszkaniec wsi Masie [ osoba mieszkająca, pochodząca ze wsi Masie ].
Na koniec mała sugestia. Może jakaś osoba mieszkająca [ pochodząca lub urodzona ] początkowo we wsi Masie przeniosła się w inne miejsce i tam osiedliła się i od nazwy miejsca pochodzenia była nazywana Masiuk a jej prawdziwe nazwisko poszło w zapomnienie. Z powyżej zamieszczonego cytatu z opracowania Aleksandry Rumulówny wiemy jak nazywali się dawni mieszkańcy wsi Masie.

To też tylko moja robocza hipoteza, raczej luźne rozważania o ewentualnej genezie nazwiska Masiuk.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Masie
http://www.radzima.net/pl/miejsce/masie-1.html

Nazwisko Kaleńczuk.

Nazwisko Kaleńczuk może pochodzić od słowa kaleń, które znaczy tyle co kaluża, wyraz w staropolskim oznaczał miejsce bagniste – Słownik Języka Polskiego. Zatem, nazwisko Kaleńczuk może oznaczać osobę pochodzącą ze wsi o nazwie Kaleń albo osobę mieszkającą w miejscu bagnistym.
Na obszarze dzisiejszej Polski jest kilkanaście wsi o nazwie Kaleń. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego (…), tom 3, strona 676 wymienia liczne miejscowości o nazwie Kaleń i podobne, które znajdowały się na ziemiach wchodzących w skład Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.
To też tylko moje rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Kaleńczuk.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_III/676
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kale%C5%84

Może moje informacje przydadzą Wam się do dalszych badań nad genezą interesujących Was nazwisk.

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 08-01-2017 - 21:39
Temat postu:
Cytat:
nazwisko Szmist wedlug pana jest zydowskie? Powiedzialbym bardziej ze niemieckie, ale jestem otwarty na propozycje!


Może to jakieś słowo jidisz, które nieco zniekształcone weszło do potocznego języka Słowian. Jest ich całkiem sporo. Nie czas i miejsce by je przytaczać. Wszystko to co piszę tutaj równie dobrze może być bzdurą i za chwilę się okaże, że nazwisko jest zupełnie innego pochodzenia i co innego znaczy.
Pozdrawiam pięknie.
mAciej_k - 08-01-2017 - 21:44
Temat postu:
Dziekuje za pomoc! Chyba sie nigdy nie dowiem skad pochodzi Smile ja uznam ze niemieckie bo tak mi moja rodznia mowila ale nigdy nic nie moglem znalesc na jego temat wiec dlatego zwrocilem sie z pomocom do tutejszego forum!
Endriu - 08-01-2017 - 22:41
Temat postu:
Nazwisko Betiuk/Betjuk

w/g opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch



Betiuk - od niemieckich nazw osobowych Bet, Bett, te od imion na Bercht.

Betjuk - od niemieckich nazw osobowych Bet, Bett, te od imion na Bercht.

„berth”, czyli sławny, znakomity lub [b]„bereht” - lśniący[/b].

Imię męskie pochodzenia germańskiego. Na gruncie germańskim było imieniem dwuczłonowym, znanym w staro-wysoko- -niem. jako Berhtwald. W jego części pierwszej występował przymiotnik berht (zapisywany też beraht, brecht; por. gockie bairhts 'znany, znakomity'), a w drugiej rdzeń ten sam, co w staro-wysoko-niem. czasowniku waltan 'panować, rządzić'. Całość można mniej więcej oddać po polsku: 'panujący wspaniale; którego panowanie jest wspaniałe, znakomite' itp. Do XV w. to popularne wśród Niemców imię zapisywano Berthold, Bertold, Berteld, Bertelt.

Biblioteka Cyfrowa UMCS

Gospodarstwo kolonistów niemieckich w południowowschodniej części Królestwa Polskiego (1815-1864)

http://dlibra.umcs.lublin.pl/dlibra/pla ... nt?id=4262

Może to jest prawidłowa etymologia ? Może jest to prawidłowy trop ?
NAGÓRSKI_BOGUSŁAW - 09-01-2017 - 08:54
Temat postu:
Witam z Krakowa !
Będę bardzo wdzięczny za pomoc w rozgryzieniu pochodzenia nazwiska LEPPERT.
W Wielkopolsce nosili je zarówno ewangelicy jak i katolicy.
Gdzieś przeczytałem, że podobne nazwisko "Leper" wiązano z łacińską nazwą trądu(?).
Czy to nazwiska o podobnym pochodzeniu?
Pozdrawiam
Bogusław
Endriu - 09-01-2017 - 09:37
Temat postu:
Witam

Etymologia nazwiska Leppert i nazwiska Lepper w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

Leppert - od niemieckiej nazwy osobowej Leppert, ta od Lippert, z liut (leud) ‘naród’ + bert ‘sławny’.

Naumann - Familiennamenbuch

Lippert ze staro-wysoko-niemieckiego liobhart miły, luby, kochany, drogi, miły + twardy, surowy albo ze staro-wysoko-niemieckiego liutberaht naród, lud, ludzie’ + jasny, promienny, błyszczący, lśniący

Lepper - od średnio-dolno-niemieckiego lepper ‘łaciarz, krawiec’

Główne źródła opracowania

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997
Aleksandra Cieślikowa ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe’, Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego, Kraków 2000
Maria Malec ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego’, Polska Akademia Nauk, Instytut Języka Polskiego, Kraków 1995


Odnośnie nazwiska Leper znalazłem inną etymologie

Lepper - odpowiednikiem semantycznym nazwiska Gończ, Gończa od goniec jest górnoniemiecki Laufer i dolnoniemiecki Löper, spolszczone do postaci Leper, Lepper.
NAGÓRSKI_BOGUSŁAW - 09-01-2017 - 09:48
Temat postu:
Witaj z Krakowa!
Bardzo serdecznie dziękuję za błyskawiczną i fachową odpowiedź!!!

Oba nazwiska na przełomie XVIII XIX wieku występują w tej samej okolicy (Gniezno-Szubin).
Niestety osoby je noszące się nie podpisały a proboszcz zapisał "jak usłyszał" - "Leper" od "Lepert" niewiele się różni. Sami zainteresowani uważali się chyba za jedną rodzinę (chrzty)?
Dopiero w połowie XIX wieku zaczęto pisać "Leppert" .
Pozdrawiam
Bogusław
Gawroński_Zbigniew - 09-01-2017 - 19:26
Temat postu:
Łyżka dziegciu od Zbigniewa.

Nie kwestionuję i sam zapewne pisząc jako pierwszy napisałbym to samo co @Endriu.

Gdyby jednak okazało się, że przodkowie współczesnych Lepertów przybyli w okolice o których mowa z Kurlandii to etymologia nazwiska może być zupełnie inna. Nie wchodząc w szczegóły Lepert/Leppert/Lepper = "Z Olszy/n/ów". To od Lepp = Olsza + er(t) = przyrostek funkcjonujący w nazwiskach jako "z".

Oczywiście proszę to potraktować jako ciekawostkę. Sądzę, że ta linia jest co najmniej mało prawdopodobna w Polsce.

Jednak fakt, że podstawa staropruska: leipo, lipe, żmudzkie i skalvańsko-nadrawskie [nie wiem jak dokładnie nazwać ten dialekt] lepa, liepa wszystkie będące tożsame z naszą lipą - drzewem zignorować się nie da.

Pozdrawiam pięknie.
Creatura - 09-01-2017 - 20:55
Temat postu:
Witam
Czy ktoś wie może coś o nazwisku Sarzała lub Puternicki ?
Ewa_Szczodruch - 10-01-2017 - 05:11
Temat postu:
Witam Smile

Puternicki - od putera, putra ‘skopek na mleko’.

Sarzała - w nazwiskach na Szar-, Sar- nastąpiło pomieszanie dwóch różnych podstaw: pochodzących od apelatywu szary ‘ciemnopopielaty’ i imienia Sara, notowanego w Pplsce od XIII wieku, pochodzenia hebrajskiego, od Sarah ‘księżniczka, panująca’.


Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
benyzet - 10-01-2017 - 07:39
Temat postu:
Witam serdecznie. Proszę jeśli to możliwe parę słów o Zarzyckich. Wiem,że nazwisko pochodzi od mieszkania "za rzeką",ale może da się ustalić gdzie były początki Zarzyckich/Zarzeckich. Spotkałem się już z tym ,że bracia byli wpisywani przez plebana w taki sposób. W tej chwili moje nazwisko brzmi Zarzycki. Pozdrawiam serdecznie Grzegorz Smile
Ewa_Szczodruch - 10-01-2017 - 10:28
Temat postu:
Witam Smile


Zarzycki 1582
- od dawnego zarzecze ‘miejsce za rzeką’ lub od nazwy miejscowej Zarzecze (częste); od dawnego przymiotnika zarzeczny ‘leżący za rzeką’.

Zarzecki 1447 - od dawnego zarzecze ‘miejsce za rzeką’ lub od nazwy miejscowej Zarzecze (częste).

Źródłó: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
benyzet - 10-01-2017 - 19:41
Temat postu:
Dziękuję za szybką odpowiedź. Cyfry tłustym drukiem, to są daty od kiedy występuje dane nazwisko? Smile
Dziękuję i pozdrawiam. Grzegorz Smile
aktawres - 10-01-2017 - 23:12
Temat postu:
Witam serdecznie,
czy mógłbym prosić o informacje nt. dwóch (niespotykanych) nazwisk - KULZ i BROMKA (parafia Radziwie-Płock, XVIII w.)

Michał
Ewa_Szczodruch - 11-01-2017 - 04:15
Temat postu:
Tak, panie Grzegorzu. To rok odnotowania nazwiska w źródłach pisanych.
benyzet - 11-01-2017 - 10:32
Temat postu:
Bardzo dziękuję za wyjaśnienie. Proszę bez "Pan" Smile
Pozdrawiam Grzegorz.
ROMAN_B - 11-01-2017 - 13:32
Temat postu: Geneza nazwiska Bromka, Kulz.
Witaj Michale!

Napisałeś: „(…), czy mógłbym prosić o informacje nt. dwóch (niespotykanych) nazwisk - KULZ i BROMKA (parafia Radziwie-Płock, XVIII w.)”.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Bromka i nazwisko Kulz ma następującą genezę:
• "Bromka - od podstawy bram , por. brama, dawniej też brona, broma, bram ‘obszycie z kosztownej tkaniny’."
• "Kulz - od kulsać, kulzać ‘kuleć’."

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=788
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=811

Pozdrawiam – Roman.
dora_kg - 13-01-2017 - 07:40
Temat postu: Znaczenie nazwisk Juzwa, Morda, Matyjczak
Dzień dobry,


poproszę o pomoc w interpretacji nazwisk Juzwa lub juźwa ewentualnie Józwa, Morda, Matyjczak.




Dziękuję

Dorota Pawlicka
ROMAN_B - 13-01-2017 - 14:07
Temat postu: Juzwa, Juźwa, Jużwa, Morda, Matyjczak - etymologia.
Witaj Doroto!

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko:

Juzwa, Juźwa, Jużwa ma naastępującą genezę: „od imienia Józef. Imię pochodzenia hebrajskiego Joseph, oznaczające pierwotnie ‘niech Bóg pomnoży’. W Polsce imię popularne od średniowiecza. Adaptowane jako Ożep, Jożep, Jożef, na Kresach Wschodnich też jako Josyp, Hosyp, Jesyp, Josyf.”;
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=790
Morda ma następującą etymologię: „1561 w grupie nazwisk pochodzących od mord, mordować ‘męczyć, zabijać’, morda ‘pysk zwierzęcia’, też od imienia biblijnego (żydowskiego) Mordokai.”. 1561 – rok w którym odnotowano to nazwisko;
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=814


Nazwisko Matyjczak.

Według mnie nazwa osobowa Matyjczak jest derywatem, nazwiskiem sufiksalnym. Składa się ono z tematu nazwiska [ rdzenia ] Matyj- oraz sufiksu -czak [ Matyj+czak=Matyjczak; Matyj-czak ]. Sufiks -czak należy do grupy formatów rzeczownikowych tworzących patronimika. Patronimik to nazwisko, nazwa lub przydomek utworzone od imienia, nazwiska albo nazwy urzędu ojca albo przodków [ za: Słownik Języka Polskiego PWN ]. Wynika z tego, iż nazwisko Matyjczak jest odojcowską nazwą osobową utworzoną od imienia ojca. Matyj / Matyja to ojciec: syn Matyjczak W dawnych źródłach polskich występowały takie imiona jak: Mathaeus, Matyjasz, Matitiasz, Matyja, Matys(z), Matoz, Matusz. Wszystkie te imiona są pochodnymi biblijnego imienia Mateusz, które wywodzi się od hebrajskiego wyrazu Matan [ מַתָּן ], imienia Matanjah, Matisyahu oznaczającego "dar od Boga", "dar od Jahwe". Dodam, iż do XVI wieku imiona Maciej i Mateusz nie były w języku polskim rozróżniane. Dr Krystyna Długosz-Kurczabowa [ Poradnia Językowa PWN ] tak pisała o imieniu Mateusz i Maciej. „Mateusz i Maciej to dwa kontynuanty jednego, hebrajskiego, teoforycznego imienia biblijnego Mattan-jah, tzn. 'dar Jahwe'. Zostało ono zapożyczone do języka greckiego w dwu formach: Matthaios oraz Matthias i dało początek dwóm odrębnym imionom. Grecka forma Matthaios, w łac. Mathaeus, to spolonizowane imię Mateusz. Natomiast greckie Matthias, łac. Matthias to polski Maciej. W staropolszczyźnie były w użyciu liczne formy oboczne, m.in. Matys, Matysz, Matusz, Matyja, Matyjasz, które odnosiły się zarówno do Macieja, jak i Mateusza.”.

Pozdrawiam – Roman.
paulina_pudlo - 13-01-2017 - 14:09
Temat postu: Prośba o pomoc - nazwisko Salos
Witam,

Bardzo proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia nazwiska "Salos". Występuje ono w mojej rodzinie kilka razy w XVIII wieku i XIX wieku.

Niestety nigdzie nie mogę znaleźć informacji na temat etymologii tego nazwiska. Zastanawiałam się, czy nie jest to przekręcone nazwisko Salus ale mam kilka bardzo ładnie napisanych aktów tej rodziny gdzie ewidentnie jest to Salos zaś w formie żeńskiej Salosowa i Salosówna. Z kolei pod koniec XIX wieku nazwisko zostało przekręcone na Salora (forma żeńska) ale tylko w jednym akcie.

Mam jeszcze pytanie dot. nazwiska Hropacz. Mam je tylko w jednym akcie z początku XIX wieku. Też nie mogę znaleźć informacji na ten temat. Czy jest to może po prostu błędny zapis nazwiska Chrapacz?

Będę wdzięczna za pomoc.

Pozdrawiam serdecznie.
historyk1920 - 13-01-2017 - 15:51
Temat postu: Prośba o pomoc - nazwisko Salos
Witam !
Nazwisko Salos - Salus - w grupie nazwisk pochodzących od podstaw sal-, szal-, por. imiona typu Salomon, Salezy, niemiecka nazwa osobowa Sal, szalić ‘oszukiwać, kłamać’, szala ‘część wagi’, szaleć ‘zachowywać się gwałtownie, hulać’, szał ‘atak szaleństwa’.

Pozdrawiam
Marek
dora_kg - 13-01-2017 - 16:03
Temat postu: Juzwa, Juźwa, Jużwa, Morda, Matyjczak - etymologia.
dziękuję za pomoc
ROMAN_B - 13-01-2017 - 16:34
Temat postu: Coś jeszcze o nazwisku Salos, Hropacz.
Witaj

Nazwisko Salos.
Dołożę jeszcze dwie hipotetyczne możliwości pochodzenia nazwiska Salos.

Nazwisko Salos może mieć związek:

1. z Cerkwią Prawosławną i jej świętymi. W cerkwi prawosławnej święci prawosławni podzieleni są na kategorie. Jedna z nich to grupa świętych nazywana Błogosławieni, Szaleńcy Boży. Potocznie zwani oni są szaleńcami Chrystusowymi [ lub obłąkańcami Chrystusowymi ], ludzie świadomie i celowo pozorujący wobec otaczającego świata swoją głupotę, brak rozsądku, zachwianie umysłu objawiające się paradoksalnym postępowaniem i zachowaniem, narażające te osoby na kpiny, szykany, obelgi i pobicie. Nazywani oni są saloitamo – saloici, saloita. Nazwa ta pochodzi od greckiego słowa salos ‘chwianie się’ [ za: portal Cerkiew.pl ].
W Leksykonie Teologicznym, wydanym przez Wydawnictwo WAM w Krakowie w roku 2002, na stronie 180 – 181 pod hasłem Szaleni dla Chrystusa czytamy: „Grupa świętych, którzy cieszyli się uznaniem szczególnie - choć nie wyłącznie -
w Kościele wschodnim, a którzy na serio potraktowali słowa wypowiedziane przez św. Pawła: “My głupi dla Chrystusa” (1 Kor 4, 10; zob. 1 Kor 1, 18-19. 25; 3, 18-19; 2 Kor 6, 8; Mt 5, 11). Ten rodzaj życia świętych znamy już z Sentencji Ojców (Apophtegmata patrum). W języku greckim “człowiek głupi dla Chrystusa” jest określany wyrazem salos (prawdopodobnie z syryjskiego przekładu 1 Kor 4, 10 wyrazem saklas). Wśród Greków może najbardziej ulubionym z takich świętych jest legendarny św. Andrzej z Konstantynopola (X wiek?), którego życie łączy się z wielkim wschodnim świętem Opieki Bogurodzicy (Pokrow Bogomateri), związanym z płaszczem ochronnym Maryi. Krajem świętych szaleńców z prawdziwego
zdarzenia jest Rosja, gdzie “głupi dla Chrystusa” nazywa się “jurodiwij”. Dla przykładu wspomnijmy św. Izaaka Zatwornika (zm. 1090) i św. Bazylego Błogosławionego (zm. 1552). Sposobem życia, który może uchodzić za czystą karykaturę świętości, tacy szaleni dla Chrystusa w sposób proroczy podważają przyjęte przez społeczeństwo pozorne wartości i powierzchowną religijność wielu chrześcijan. Na Zachodzie wśród świętych znanych ze świętego szaleństwa znajdujemy św. Franciszka z Asyżu (ok.
1181-1226), św. Filipa Nereusza (1515-1595) i św. Benedykta Józefa Labrć'a (l 748-1783). Sprawa świętych szaleńców była natchnieniem dla klasycznych utworów literackich, takich jak: Blanquerna bł. Ramona Lulla (ok. 1233 - ok. 1315), Don Kichot Miquela de Cervantesa (1547-1616), Idiota Fiodora Dostojewskiego (1821-1881); bywali oni także wzorami różnych postaci występujących w utworach Aleksandra
Puszkina (1799-1837) i Lwa Tołstoja (1828-1910).”.

2. z litewskim słowem salos, które po polsku znaczy wyspy. Może też mieć związek z litewską nazwą wsi [ części Wilna ] Salos, po polsku Sołonica.


http://www.typo3.cerkiew.pl/index.php?id=411
http://www.cerkiew.pl/index.php?styl=nowy
https://lt.wikipedia.org/wiki/Salos_(Vilnius)
http://wikimapia.org/6261232/pl/So%C5%82onica
http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zeszyty/zeszyt_11.pdf


Nazwisko Hropacz.
Nazwisko Hropacz występuje też w graficznej formie Chropacz.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Chropacz ma nastepujacą genezę:
• „Chropacz: od gwarowego chropacz ‘ten, kto jest chropawy’, ‘stawać się chropowatym’, też od gwarowego chropnąć’ uderzyć’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=892

Była kiedyś wieś o nazwie Chropaczów, która obecnie jest dzielnicą Świętochłowic. Wśród mieszkańców wciąż żywe jest przekonanie, że nazwa miejscowości pochodzi od chropowatego, czyli nierównego, pofałdowanego terenu, na którym miejscowość ta powstała. Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości należy do grupy nazw patronomicznych i pochodzi od przezwiska założyciela oraz pierwszego właściciela Chropacza. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu Adamy wymienia jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Chropaczow podając jej znaczenie "Dorf des Chropacz" czyli po polsku "Wieś Chropacza". Stanisław Respond i Henryk Borek zaliczają nazwę Chropaczów do nazw dzierżawczych, sygnalizujących najczęściej pierwszego właściciela osady. S. Respond przyjmuje, że nazwa Chropaczów wywodzi się od właściciela wsi Chropacza [ za Wikipedia – znajdziesz tam też informacje na podstawie jakich źródeł opracowano przedmiotowe dane ]. Tu jest link:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chropacz%C3%B3w
Wynika z tego, że było imię Chropacz, które pierwotnie mogło być przezwiskiem.

Pozdrawiam – Roman.
dora_kg - 14-01-2017 - 10:17
Temat postu: Juzwa, Juźwa, Jużwa, Morda, Matyjczak - etymologia.
czy po znaczeniu nazwiska mozna w jakiś sposób dowiedzieć się o jego pochodzeniu ?
Gawroński_Zbigniew - 14-01-2017 - 22:24
Temat postu:
Moje trzy grosze odnośnie nazwiska Morda.

Rosyjskie źródła wskazują na nieco starszą od Taszyckiego pierwszą notacje nazwiska. Ów Morda pojawił się w mieście Jurijew Polskij (Юрьев-Польский) w połowie drogi między Moskwą a Jarosławiem. Dokładnie nazywał się Лаврентий Морда (1445) tj Wawrzyniec Morda.

Moim zdaniem - oceniając jedynie po postaci nazwisk podobnych do Mordy ze słownika Taszyckiego samo słowo morda może być skrócona wersją jakiegoś zapomnianego starosłowiańskiego imienia. Owe podobne do Mordy nazwiska (samego nazwiska Morda w słowniku nie ma!) to: Mordak, Mordbir, Mordebir, Morder, Mordko, Mordosz, Mordusz i Mordysz. Dowodów na to nie mam ale postacie powyższe jawnie pod takie imiona pasują.

Czy da się po nazwisku ocenić skąd może ono pochodzić?. Bardzo rzadko można w pewnym przybliżeniu sugerować gdzie ono powstało. Pewności jednak mieć raczej nie można.
Gawroński_Zbigniew - 14-01-2017 - 22:49
Temat postu:
Moje trzy grosze odnośnie nazwiska Salos. Jest konkretny święty o tym nazwisku i faktycznie był dokładnie taki jak w opisie p. Romana. http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/3583523

http://dic.academic.ru/dic.nsf/biograf2/9351

I w końcu pierwszy "głupiec dla Kościoła" = Salos : https://www.heiligenlexikon.de/Biograph ... Salos.html
Gawroński_Zbigniew - 14-01-2017 - 23:25
Temat postu:
Wydaje mi się, że nazwisko Bromka jest/może być zdrobnieniem imienia Bromir/Bromier.

Nazwisko Puternicki od putery tj skopka na mleko, ale nie od putry tj. pienistej zupy z mleka z kaszą jęczmienną i skwarkami znanej u wszystkich Bałtosłowian. (Ewentualnie sama ta kasza też się tak nazywała.)

Kluza to może być również słabo wypieczony chleb albo zakalec. - tak przynajmniej podaje cytowany bardzo często przeze mnie słownik pruski.
Cydejko - 14-01-2017 - 23:56
Temat postu:
Witam, bardzo prosiłbym o jakiekolwiek informacje na temat mojego nazwiska Cydejko. Za wszelkie wiadomości serdecznie dziękuję. Pozdrawiam
ROMAN_B - 15-01-2017 - 02:59
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Cydejko.
Witaj.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Cydejko. Według mnie nazwa osobowa Cydejko jest nazwiskiem sufiksalny, derywatem. Zbudowane może ono być z tematu [ rdzenia ] Cyd- oraz sufiksu -ejko [ Cyd + ejko = Cydejko, Cyd-ejko ]. Zacznę może od formatu -ejko. Przyrostek -ejko w zasadzie przesądza o pochodzeniu nazwiska Cydejko? Z uwagi na ten sufiks można powiedzieć, że jest to najprawdopodobniej nazwisko białoruskie? Format -ejko obok przyrostka -ko jest jednym z najczęściej występujących przyrostów w nazwiskach białoruskich. Z przyrostkiem -ejko jest pewien problem. Cząstka -ej- może być integralną częścią przyrostka -ejko ale też może być częścią rdzenia i zawsze trzeba mieć to na uwadze przy rozpatrywaniu pochodzenia konkretnej nazwy osobowej.
Zatem, nazwa osobowa Cydejko może być zbudowana z rdzenia Cydej- i przyrostka -ko [ Cydej + ko = Cydejko; Cydej-ko ]. Tak więc w grę mogą wchodzić dwa tematy nazwiska, to jest rdzeń Cyd- lub/i rdzeń Cydej-. To samo dotyczy formatu -ejko i -ko. Podejście to trochę komplikuje rozważania o pochodzeniu i znaczeniu nazwiska Cydejko.
Trochę informacji o genezie przyrostka -ko [ moim zdaniem jest on nie bez znaczenia dla wyjaśnienia genezy nazwiska Cydejko ].
W języku polskim sufiks -ko tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju nijakiego; na przykład szkiełko, pudełko, lusterko, uszko. Zatem, przyrostek ten tworzy nazwy rzeczy [ przedmiotów ] mniejszych od nazwy podstawowej. Poza tym przyrostek -ko tworzy derywaty [ pochodne ] od imion [ rzadko ]. Przykładem niech będą imiona: Jaśko < Jaś < Jan; Ignaśko < Ignaś < Ignacy; Staśko < Staś < Stanisław; Bolko < Bolesław [ od dwuczłonowego, słowiańskiego imienia Bolesław ]; Janko < Jan. Tak więc, tworzy też zdrobnienia imion. W przypadku zdrobnionego imienia Bolko przyrostek -ko w imieniu Bolko jest wynikiem latynizacji [ wpływu łaciny ] albo [ w innych wypadkach ] – wpływów Kresów Wschodnich. W Polsce jedynym oficjalnym imieniem z przyrostkiem -ko jest Mieszko [ współcześnie ponad 900 nosicieli ]. Etymologia [ pochodzenie ] tego imienia nie jest pewna. Sufiks -ko [-ко ] występuje w nazwiskach ukraińskich, białoruskich. Zatem, występował na dawnych Kresach Polski. Nazwiskami ukraińskimi z tym sufiksem są nazwiska typu: Czako, Gajko, Kaśko, Poskrobko. Natomiast nazwiska białoruskie zakończone przyrostkiem -ko, to jedne z najczęściej spotykanych nazwisk: Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko. Przyrostek -ko pełnił też funkcję patronimiczną, to jest tworzenie przezwisk, nazwisk od nazwy osobowej ojca. Tak więc, przyrostek ten tworzy też pojęcie osoby mniejszej lub relacji przynależności między ojcem i synem. Przyrostek -ko w przezwiskach lub nazwiskach nie jest w zasadzie polskim sufiksem. Do języka polskiego nazwy zakończone na -ko [ oraz -o ] dostały się przez język ukraiński oraz białoruski. W języku ukraińskim sufiks ten tworzy zdrobniałe formy imion, na przykład Pieczko – od imienia Piotr. Sufiks -ko uważany jest jako wariant polskiego przyrostka -ek. Widać jest to dobitnie w imieniu Krzys(z)tek oraz w imieniu Krzys(z)tko. Przyrostek -ek najczęściej występował w nazwach osobowych Małopolski a przyrostek -ko rozpowszechniony był na dawnych wschodnich ziemiach Polski.
Jak wspomniałem wyżej, tematem nazwiska Cydejko mogą być dwa apelatywy, to jest: ‘Cyd” oraz ‘Cydej’. Tylko jakie jest ich pochodzenie i co one znaczą?
Wyraz ‘Cydej” jest derywatem zakończonym bardzo rzadkim sufiksem -ej, który należy do zdrobnień. Przyrostek -ej występował na dawnych Kresach Południowych [ pogranicze białorusko – litewsko – polskie ]. Tak więc, apelatyw ‘Cydej” jest zdrobnieniem jakiegoś innego apelatywu. W naszym przypadku występuje on w rdzeniu nazwiska Cydejko a to mówi nam, że może on być przezwiskiem lub imieniem [ nazwiska ukraińskie i białoruskie w dużej mierze są nazwiskami odojcowskimi ]. Zatem rdzeń „Cydej” może być zdrobniałym przezwiskiem albo zdrobniałym imieniem, inaczej mówiąc skróconym imieniem lub/i przezwiskiem [ Cyd + ej = Cydej ]. Zdrobnienie to mogło pochodzić albo od imion złożonych, słowiańskich lub/i chrześcijańskich z członem Cyd, albo od przezwisk. W okresie staropolskim na Kresach Południowych rozpowszechnione były formy zdrobnień, imion skróconych, np. Misiej [ Miszej ]. Zdrobnienie to mogło pochodzić albo od imion złożonych, słowiańskich, z członem Miło-, albo od imion chrześcijańskich Mikołaj, Michał.
Tak wiec, miano Cydej to prawdopodobnie rzadko używane zdrobnienie przez nieczęsto w imionach lub/i przezwiskach zdrobniałych występujący przyrostek -ej, i które było nie nadawane oficjalnie w metrykach.

Zatem, nazwisko Cydejko [ Cyd + ej + ko = Cydejko ] prawdopodobnie pochodzi od zdrobniałego imienia lub/i przezwiska Cydej i może być w pierwotnym znaczeniu nazwiskiem odojcowskim [ sufiks -ko ]. Cydej to ojciec a syn Cydejko. Drugi wariant powstania nazwiska Cydejko: powstało ono od zdrobniałego imienia lub/i przezwiska Cydejko – nazwisko proste, równe imieniu lub/i przezwisku Cydejko.

Tylko powstaje pytanie, czy Cydej to imię czy raczej przezwisko? Tu dla wyjaśnienia tego zagadnienia dochodzi drugi temat nazwiska Cydejko, to jest rdzeń Cyd-. Cyd kojarzy mi się z Rodrigo [ Ruy ] Díaz de Vivar [ urodzony około 1043 w Vivar del Cid w prowincji Burgos, zm. 10 lipca 1099 w Walencji ], zwany Cydem Walecznym [ hiszp. El Cid Campeador ], Mój Cyd [ Mio Cid ] lub Cyd [ El Cid, arab. سيد sīd – Pan ], kastylijski rycerz [ hidalgo ], hiszpański bohater narodowy czasów rekonkwisty, zdobywca i późniejszy zarządca miasta Walencja. Tyle mówi nota biograficzna, z której jasno wynika, iż nazwa osobowa Cyd pochodzi z języka arabskiego i znaczy Pan. Co ma wspólnego arabskie nazwisko Cyd z nazwiskiem Cydej / Cydejko. Na dawnych Kresach Polski [ obecna Litwa, Ukraina, Białoruś ] mieszkali Tatarzy, Turcy, i inne narodowości. Wszyscy oni byli muzułmanami. W islamie język arabski jest językiem Koranu. I tu moim zdaniem mamy powiązanie z nazwą osobową Cyd [ Sīd ] – Pan. Wnioskuję z tego, iż Cydej / Cydejko to pierwotnie było przezwiskiem.

Oczywiście jest to tylko moja robocza hipoteza, raczej moje rozważania o ewentualnej etymologii nazwiska Cydejko. Może ktoś przytoczy inną genezę tego nazwiska? Bo jak pisał w jednej ze swoim prac profesor Kazimierz Rymut : „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”.

Pozdrawiam – Roman.
dora_kg - 15-01-2017 - 10:29
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź


Gdzieś czytając materiały natknęłam się na nazwisko Juzwa ( ponoć wywodzi się z Czechosłowacji) stąd moje pytanie czy mogę mieć to na uwadze szukając.?
Gawroński_Zbigniew - 15-01-2017 - 10:32
Temat postu:
Moje trzy grosze do nazwiska Cydejko.

Według mitologii „chazarskiej” zaczerpniętej z poplątanej mieszanki wpływów greckich i fenickich Cid/Cyd to myśliwy, rybak, bóg rybołówstwa, ale również „Pan miasta” = lokalny bóg lokalnego miasta (za encyklopedią mitologii świata cytowaną w: http://dic.academic.ru/ ) Według tej samej encyklopedii Cid/Cyd to również imię herosa/boga mniej więcej tożsamego z Herkulesem.

Według tradycji ormiańskiej/osetyńskiej cyd (pisany i wymawiany jako cyd) to „omałocozięć”. Dziewosłębowie udający się dla prezentacji przyszłego pana młodego w domu przyszłej panny młodej zachwalali cyda - demonstrując jego cnoty i majątek. (za słownikiem etnografii i mitologii narodów kaukazkich cytowanym w : http://dic.academic.ru/ )

Jest również mniej egzotyczne, swojskie odniesienie. Cyd, cyd, cyd /cydź, cydź, cydź/ cyyyda, cyda, cyda/ cyyydzia, cydzia, cydzia - to głos pasterza przywołującego kozy. (Na Kujawach funkcjonowało - o ile pamiętam - „mecia, mecia, mecia, meć, meć, meć”). Cydzia = koza.
Szermański_Marcin - 15-01-2017 - 13:15
Temat postu: Szermański - prośba o pomoc
Witam wszystkich Smile

Czy może mi ktoś pomóc w rozwikłaniu etymologii tego nazwiska? Jest rzadko spotykane. Kiedyś było inaczej pisane (chronologicznie do najstarszego znanego mi wariantu):

- Szermański
- Szermansky
- Schermansky
- Żermansky

Mój najstarszy znany przodek - Jakub Żermansky ur. przed 1676 r. - mieszkał (a może też urodził się) w dzisiejszym Frydku. Od czego może pochodzić to nazwisko?
paulina_pudlo - 16-01-2017 - 08:19
Temat postu:
Bardzo dziękuję za wyczerpujące odpowiedzi! Na pewno rozjaśni mi to kilka możliwości. Jeszcze raz dziękuję za pomoc. Pozdrawiam.
Ewa_Szczodruch - 17-01-2017 - 04:23
Temat postu:
Witam Smile

Salos - w grupie nazwisk pochodzących od podstaw sal-, szal-, por. imiona typu Salomon, Salezy, niemiecka nazwa osobowa Sal, szalić ‘oszukiwać, kłamać’, szala ‘część wagi’, szaleć ‘zachowywać się gwałtownie, hulać’, szał ‘atak szaleństwa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Pióro_Andrzej_J - 17-01-2017 - 08:34
Temat postu: Sajdowski [Zaydowski]
Witam
Skontaktował się ktoś, noszący to nazwisko, ze mną z prośbą o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska. Ten ktoś pochodzi chyba z Niemiec i pisze, że pierwsze zmianki o nazwisku, na które natrafił, pochodzą z około 1700 roku. Wtedy nazwisko było zapisywane Zaydowski. Składam więc uprzejmie nie swoją prośbę Smile
Dziękuję i pozdrawiam
Andrzej
PS nie wiem jak umieścić post przy nazwiskach na S Sad
Ewa_Szczodruch - 17-01-2017 - 10:07
Temat postu:
Witam Smile

Sajdowski - w grupie nazwisk pochodzących od sajdać się ‘kręcić się’, sajda ‘część warsztatu tkackiego’ od wschodniosłowiańskiego sajda, sojda ‘gatunek ryby’ lub od niemieckiej nazwy osobowej Seide, ta od średnio-wysoko-niemieckiego scheide ‘granica’.


Zajdowski - od zajść, zajdę lub od staropolskiego zajda ‘kosa’, też ‘płachta do noszenia siana’ lub od niemieckiej nazwy osobowej Seide, ta od apelatywu Seide ‘jedwab’.

Źródło:Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Myszor_Oskar - 20-01-2017 - 02:47
Temat postu:
Chciałbym prosić o etymologię nazwisk (najlepiej za Rymutem):

Dura > Durka (takie przejście, oboczność między pokoleniami)
Freykowski, Frajkowski
Ganske
Kajda
Myszor
Olejniczak
Spychała

Myszor jest z G. Śląska, pozostałe - Wielkopolska. Przepraszam, jeśli któreś już było.
Ewa_Szczodruch - 20-01-2017 - 05:13
Temat postu:
Witam Smile

Dura 1487 - od staropolskiego dur ‘szaleństwo’, durować ‘szleć’ lub od dura ‘dziura’.

Durka 1400 - od staropolskiego dur ‘szaleństwo’, durować ‘szleć’ lub od dura ‘dziura’; od staropolskiego Durka ‘dziurka’, od gwarowego durkać ‘padać, lać’.

Frajkowski, Freykowski - od niemieckiej nazwy osobowej Frei, ta od apelatywu frei ‘wolny’.

Ganske - od gęś.

Kajda 1597 - od kajda ‘torebka drewniana do chowania osełki, używana przez kosiarzy’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Myszor 1477 - w grupie nazwisk pochodzących od mysz, możliwe też od imion ma My-, typu Myślibor lub od myszor, mysior ‘szczur’.

Olejniczak - od olej ‘płynny tłuszcz wyciskany z olowek lub innych roślin oleistych’.

Spychała 1677 - od spychać, też od imion na Spy-, typu Spycigniew.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
[/b]
JACEK_WINKIEL - 20-01-2017 - 20:42
Temat postu: Nazwisko Goczał lub Gocał
Moi drodzy proszę o pomoc w znalezieniu odpowiedzi skąd pochodzi nazwisko Goczał lub Gocał. Za pomoc dziekuję.
Wladyslaw_Moskal - 21-01-2017 - 03:25
Temat postu: Nazwisko Goczał lub Gocał
Wpisz w Google; imię Goczałek
i poczytaj.

Ale "najslodszy " jest wpis na tym Forum Zbigniewa Gawronskiego z 22-01-2016 [wg Google - Genealodzy.PL Genealogia :: serwis genealogiczny];najslodszy, bo w paru zdaniach wyjasnia wszystko.

Jest to jedno z najmniej tysiąca nazwisk "Goczałkopodobnych to znaczy powstałych od imienia męskiego Goczałka. Goczałka to jest święty kościoła katolickiego - męczennik ukatrupiony w 1066 roku na Pomorzu, był księciem pomorskim. Sprawa jest dość trudna, ponieważ imię Goczałka jest spolonizowaną wtórnie wersją łacińskiego Godesclaus = "Boży sługa" mniej więcej, ale aż się chce wprost wypowiedzieć właściwe słowiańskie imię zlatynizowane pierwotnie. To Godzisław czyli "ten, który czyni sławę, gotujący sławę".
Ewa_Szczodruch - 21-01-2017 - 11:50
Temat postu:
Witam Smile

Gocał, Goczał 1411 - od niemieckich nazw osobowych Gottschall (d), Godschalk, te od Gödeoscak ‘sługa boży’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 21-01-2017 - 14:42
Temat postu:
Dokładnie to samo, ale nieco szerzej napisałem już wcześniej Wink

http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 966#307966

Fragment powyżej cytował p Władysław. Wink
Endriu - 21-01-2017 - 15:25
Temat postu:
http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Wad ... s53-72.pdf
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam Smile

Gocał, Goczał 1411 - od niemieckich nazw osobowych Gottschall (d), Godschalk, te od Gödeoscak ‘sługa boży’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999


Nazwisko proste, od imienia Gotschalk (święty Gottschalk, męczennik, książę pomorski, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 273), J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d. Lahn 1957 s. 581, E. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch. I Personennamen, München 1966 s. 689, H. Bahlow, Deutschen Namenlexicon. Familien und Vornamen nach Ursprung und Sinn erklärt, München 1967 s. 181, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2 Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego, opr. M. Malec, Kraków 1995 s. 48, staro-wysoko-niemieckie: got- ‘bóg’ + scalc ‘parobek, giermek, niewolnik, sługa’, H. Naumann, Familiennamenbuch, Leipzig 1987 s. 120, staro-wysoko-niemieckie Godesscealc, nowo-wysoko-niemieckie Gottschalk, Gottschall, zob. E. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch. I Personennamen, München 1966 s. 689, tłumaczenie wyrażenia łacińskiego servus dei, ancilla die, zob. H. Kaufmann, Untersuchungen zu altdeutschen Rufnamen, München 1965 s. 156, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 5 Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego, opr. Z. Klimek, Kraków 1997 s. 66, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 273.

http://www.genezanazwisk.pl/content/gotschalk

Etymologia nazwisk - Janusz Stankiewicz. Genealogia

http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44

pozwolę sobie uzupełnić

Pochodzenie imion i nazwisk
mieszkańców parafii Chocznia

http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Wad ... s53-72.pdf


GOC(Z)AŁ: Gocał, 1706; Grządziel vulgo Goczał, 1789; (por. niem.Godschalk, BS)


Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych

Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych

Struktura publikacji: Cz. 5, Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego;

http://rcin.org.pl/publication/42984

strona książki 74/75
JACEK_WINKIEL - 21-01-2017 - 16:23
Temat postu:
Dziękuję wszystkim serdecznie za opinię i pozdrawiam
Piller.Marek - 27-01-2017 - 16:49
Temat postu:
Witam
Bardzo bym prosił o jakiekolwiek informacje na temat mojego
nazwiska Piller.
Za wszelką pomoc serdeczne dzięki.
historyk1920 - 27-01-2017 - 16:57
Temat postu:
Witaj Marku !
Nazwisko Piller pochodzi od piła - pilić

Pozdrawiam
Marek Smile
Gawroński_Zbigniew - 27-01-2017 - 20:39
Temat postu:
Coś mi się zdaje, że włożę „kija w mrowisko“ Smile Smile Smile .

Moim zdaniem, a mam, uważam, solidne ku temu podstawy etymologia nazwisk typu: Pillat / Pilatus / Pillet / Piller / Pillukat / Pillukeit jest zupełnie inna. We wszystkich tych nazwiskach mamy do czynienia ze staropruskim i rozpowszechnionym na całej północy dzisiejszej Polski włącznie z Litwą, Łotwą - tematem Pil. Wszędzie tam oznacza/ł on: miasto, twierdzę, „górę”, zamek (pile, pille, pils, piliagarbis). Tłumacząc „na nasze” Piler i podobne = „z zamku”, „z góry”, „z twierdzy” itp.
Ponadto rzeczownik Piller/Biller - to już inna etymologia - o wiele nam w czasie bliższa to dzwonek noszony na szyi przez zwierzęta.*

Wszystkie powyższe tezy opieram na słowniku języka pruskiego, który dość często tutaj cytuję.


To są moje „trzy grosze”, wierzyć nie trzeba. Wystarczy przyjrzeć się mapom całej północnej Polski…. .

-=-=-=

* edit: poprawiłem lapsusa: Ten dzwonek to słowo mazurskie, nie góralskie jakieś tam. Dokładniej Pil, Pille, Piller, Pillchen, Pillerchen Pillak - wszystkie notowane wg słownika na Mazurach.
ROMAN_B - 28-01-2017 - 19:21
Temat postu: Coś jeszcze do genezy nazwiska Piller.
Witaj.

Nazwisko Piller.

Dołożę też moje „trzy grosze” odnoszące się do ewentualnej genezy nazwiska Piller. Niestety nic bliżej nie napisałeś o tym nazwisku [ gdzie się pojawiło pierwszy raz, kiedy się pojawiło pierwszy raz, jakie były ewentualne formy graficzne, jakiej narodowości była pierwsza znana Ci osoba nosząca to nazwisko, itp. ]. No cóż pozostają tylko ogólne informacje. W Polsce na przestrzeni wieków osiedlały się osoby o różnej narodowości, w tym Francuzi, Niemcy, Anglicy [ Szkoci ], Żydzi, Hiszpanie, Szwedzi, Duńczycy, osoby te miały swoje nazwiska. Nazwiska te albo zostawały w niezmienionej postaci albo były przystosowywane do języka polskiego i podlegały różnemu zapisowi graficznemu.

Język francuski.
Apelatyw piller może pochodzić z języka francuskiego. W tym języku piller jest czasownikiem. Otwarty słownik francusko-polski V.9.2007, Copyright (c) Jerzy Kazojć - 2007 r. tak tłumaczy francuskie słowo piller ‘grabić, ograbić, szbrować’. Słownik prawniczo handlowy francusko-polski, Anna Słomczewska tak mówi o słowie piller ‘rabować, plądrować, ograbiać’. ECTACO słownik francusko-polski Słowniki o wyrazie piller tak pisze – piller ‘splądrować, złupić, łupić, plądrować, obrabować, rabować, ograbić, łup’.
Francuska etymologia apelatywu piller:
1. (XIIIe siècle) Apparait avec le sens de << malmener, houspiller >>, puis prend le sens de << dépouiller quelqu'un (par la ruse) >>, (XIVe siècle) peillier << prendre, se saisir de quelque chose par la violence >>. Voir espillier, despillier << maltraiter, malmener, houspiller >>.
2. Wallon, pii ; provenç. pilhar, pillar ; esp. pillar ; port. pilhar ; ital. pigliare, qui signifie prendre (d'où, au XVIe siècle, quand les italianismes abondaient dans le français, piller patience, YVER, p. 564) ; du lat pilare, voler, piller. L'l mouillée dans toutes les langues romanes suppose probablement une forme pileare.

Język niemiecki.
W pierwszym roku rozbiorów polski [ 1772 rok ] do Lwowa przybył z Wiednia Antoni Piller i złożył w tym mieście firmę drukarską. Adam Trojanowski w opracowaniu Pillerowie, Drukarze Lwowscy tak pisze o Antonim Pillerze: „Życie jego przebiegało w okresie przemian ustrojowych, jakie miały miejsce w Austrii zgodnie z duchem absolutyzmu oświeconego, poprzez reformę administracji, sądownictwa, finansów, szkolnictwa, wojska itd. Założył we Lwowie firmę drukarską, dla której sprowadził z Wiednia wyposaże­nie drukarni, tworząc w ten sposób solidną, nowoczesną na owe czasy bazę produkcyjną. Wykazując szczególną przedsiębiorczość zawodową, związał swój los z mało wtedy znaną, ogólnie nową prowincją cesarstwa w randze królestwa, nazwaną Galicją i Lodomerią. Jako sygnet drukarski firmy zastosował postać kobiecą oraz prasę drukarską z napisem Altius, a niżej Labore et Favore, stanowiący symboliczny przekaz, informujący iż firma Pillera kieruje się dążeniem ku rozwojowi poprzez pracę i zdobywanie uznania. W ciągu ośmiu lat swojej działalności we Lwowie wydał Antoni Piller około 70 tytułów w językach łacińskim, niemieckim, francuskim i polskim. Od rządu austriackiego otrzymał tytuł Typografa Gubernialnego Jego Cesarskiej Mości, a także Drukarza Uniwersyteckiego. Zdobył, jak widać, wybitną pozycję w społeczeństwie lwowskim. Drukował przede wszystkim wydawnictwa urzędowe, podręczniki, kalendarze, modlitewniki, a w 1776 r. rozpoczął wydawanie tygodnika „Gazette de Leopol”, w którym wprowadził wydruk reklamy swoich wydawnictw. Nie brakowało mu inicjatywy, przeto firma stała się czołową drukarnią lwowską, przejmującą w walce konkurencyjnej tamtejsze drukarnie, a mianowicie franciszkańską oraz jezuicką. Antoni Piller dawał sobie dobrze radę w czarno-żółtej rzeczywistości administracyjnej, skorzystawszy m.in. z reformy Józefa II, podporządkowującej kościół katolicki państwu. Swoje umiejętności oraz doświadczenie przekazał swym potomnym, jako rzutki, nowoczesny przedsiębiorca, umiejący się dostosować do wymogów i możliwości ówczesnego społeczeństwa galicyjskiego oraz władz. Zmarł we Lwowie w 1781 r. (…).”.
Z powyższego tekstu wynika, że na ziemiach polskich w roku 1772 pojawiło się nazwisko Piller. Posiadacz tego nazwiska przybył z Wiednia a więc z Imperium Habsburgów, potocznie i skrótowo Austria. Austria to język niemiecki. Duden Die deutsche Rechtschreibung tak mówi o pochodzeniu i znaczeniu słowa piller:
„Wortart: Substantiv, maskulin
Gebrauch: umgangssprachlich
Bedeutungsubersicht: Penis.
Herkunft: zu ostmitteldeutsch pillern, Nebenform von pullern.”.
Tak więc apelatyw piller to rzeczownik rodzaju męskiego i przynależy do potocznego języka. Piller ‘penis’. Pochodzi z niemieckiego dialektu wschodnio – środkowego od słowa pillern, oboczna forma rzeczownika sikać.

Na portalu Avotaynu zajmującym się genealogią żydowską znajduje się wykaz nazwisk używanych przez żydów w Galicji. Wykaz ten pochodzi z książki pt. A Dictionary of Jewish Surnames from Galicia, którą opracował Alexander Beider. Ksiązka zawiera informacje o około 25.000 różnych nazwisk używanych przez Żydów w Galicji. Każde nazwisko jest opisane przez autora: gdzie się pojawiło w Galicji, różne warianty tych samych nazwisk oraz pochodzenie nazwiska [ etymologia ]. Wykaz ten zawiera też nazwisko Piller. Tu jest link do przedmiotowego wykazu:
http://www.avotaynu.com/books/DJSGNames.htm
Tu jest link do opisu wspomnianej przeze mnie książki:
http://www.avotaynu.com/books/DJSG.htm
Tu jest link do strony głównej portalu Avotaynu:
http://www.avotaynu.com/index.htm

Jest też miejscowość w Austrii, która nazywają się Piller. Piller, Tyrol, Austria.

Język szwedzki, język duński.
Piller ‘pigułka’. Pochodzi od łacińskiego słowa pilula ‘pigułka, pastylka’.

Język angielski.
W języku angielskim występuje słowo pillar, które ma 3 znaczenia:
1. filar, kolumna, słup
2. słup (dymu lub ognia)
3. podpora
Może nazwisko Piller jest obocznością angielskiego nazwiska Pillar.

Język hiszpański.
W języku hiszpańskim słowo pillar ma 3 znaczenia:
1. chwytać, łapać, przyłapać
2. grabić, plądrować, obrabować
3. potocznie kumać, czaić
Może nazwisko Piller jest obocznością hiszpańskiego słowa pillar, które zostało zmienione w polskich metrykach.

Język polski.
Piller - od piła – pilić.
Etymologia opracowana przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=759

Zatem, Marku masz z czego wybierać.
Pozdrawiam – Roman.

http://www.cracovia-leopolis.pl/index.p ... amp;id=110
http://www.lwow.com.pl/brama/gazeta/gazeta.html
Piller.Marek - 28-01-2017 - 20:46
Temat postu:
Bardzo dziękuję wszystkim za pomoc.
Otóż dopiero zaczynam poszukiwania swoich przodków , i z tego co do tej pory udało mi się dowiedzieć to rodzina moja przybyła z okolic Lwowa zaraz po II Wojnie Światowej.
walwaw - 02-02-2017 - 17:27
Temat postu:
Witam
interesuje mnie pochodzenie nazwisk: Błach/Błachowicz i Wawrzak.
Pozdrawiam
ROMAN_B - 02-02-2017 - 19:19
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Witaj.
W zasadzie nie wiem jak do Ciebie się zwracać. Według regulaminu forum, posty powinny być podpisane przynajmniej imieniem.

Geneza nazwiska Błach.

Posłużę się cytatem ze strony https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C5%82ach Błach – nazwiska polskie:
„Najstarsza wzmianka o nazwie osobowej Błach pochodzi z 1336 roku. Antroponim ten pochodzi od imienia zaczynającego się na Bła-, typu Błażej. Imię chrześcijańskie Błażej notowane jest w Polsce od XIII wieku. Jest polską formą łacińskiego imienia Blasius i zostało przejęte prawdopodobnie za pośrednictwem języka czeskiego. Nazwa osobowa Błach składa się z rdzenia Bła- i przyrostka słowotwórczego -ch. W średniowieczu miał on znaczenie zdrabniające, spieszczające. Nazwiska utworzone z podstawowym -ch- w części przyrostkowej są bardzo stare[1]. Nazwa osobowa Błach była skróceniem imienia zaczynającego się na Bła- i zarazem jego zdrobnieniem. Stała się dziedziczna i do dziś jest nierzadko spotykanym nazwiskiem.”
[1] - Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 85, 37, 39,43.

Nazwisko Błach w większej liczbie występuje w Małopolsce niż w innych dzielnicach. Zasięg gęstszego jego występowania obejmuje po kilka powiatów w Górach Świętokrzyskich oraz na pograniczu wielkopolsko-małopolsko-śląskim.

Geneza nazwiska Błachowicz.

Nazwa osobowa Błachowicz jest derywatem, nazwiskiem sufiksalnym i jest zbudowane z tematu Błach- oraz sufiksu -owicz [ Błach + owicz = Błachowicz; Błąch-owicz ]. O pochodzeniu i znaczeniu tematu Błach- napisałem powyżej. Według mnie nazwisk Błachowicz pochodzi od nazwiska lub/i imienia Błach i w pierwotnym znaczeniu oznacza syna Błacha. O takim pochodzeniu świadczy sufiks „-owicz”; Błach–owicz. Jest to nazwisko patrymoniczne, to znaczy, iż od nazwiska ojca pochodzą nazwiska dzieci. Nazwisko prawdopodobnie może wywodzić się z Wielkiego Księstwa, raczej ma rodowód Rusiński [ Białorusko – Ukraiński ]. Przemawia za tym sufiks –owicz, który pierwotnie brzmiał –owycz i był pochodzenia ukraińskiego. Polskim sufiksem jest sufiks –owic. Z biegiem czasu na terenie Rzeczypospolitej i Wielkiego Księstwa Litewskiego z obu sufiksów powstał jeden, to jest –owicz. Obecnie, na pierwszy rzut oka, trudno jest wnioskować czy nazwisko ma rodowód Polski, Ukraiński czy Białoruski. Aby to ustalić potrzebne są badania genealogiczne konkretnej rodziny.

Pierwotną polską formą nazwiska byłaby postać Błachowic, która z czasem mogła przybrać postać Błachowicz. W regionach polski gdzie występowało mazurzenie osoba nazywająca się Błachowicz zawsze mówiła Błachowic a nie Błachowicz. Stan taki wynikał z tego, iż mazurzenie to proces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z', 'dz'. Na przykład: "czepek" jako "cepek", "szkoła" jako "skoła", "życie" jako "zycie". Mazurzenie jest bardzo charakterystyczne dla wielu polskich dialektów, szczególnie zaś na Mazowszu i Mazurach, a także na terenie Małopolski i Śląska. Również w Wielkopolsce, to jest na terenie niemazurzącym, w okolicach Puszczy Noteckiej w gwarze Mazurów wieleńskich [ osadników z Mazowsza ] występuje zjawisko mazurzenia.
Na koniec dodam, iż pierwotnie odojcowski charakter nazwisk wiąże się głównie z grupą przyrostków typu: -ak, -ek, -ec, -ik, -yk, -ewicz, -owicz. Z czasem format -owicz utracił patronimiczny charakter i stał się strukturalnym przyrostkiem tworzącym nazwiska strukturalne, tak zwane ulepszone. Aby stwierdzić jakie to jest nazwisko trzeba zawsze zbadać historię rodziny i zapis graficzny tego samego nazwiska [ to jest osoby je noszącej] na przestrzeni czasu.

Geneza nazwiska Wawrzak.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z Przyjaciółmi nazwisko Wawrzak ma następującą gebnezę:
„Wawrzak - 1380 od imienia Wawrzyniec, od łacińskiego Laurentius, to od nazwy miasta Laurentum. W Polsce imię znane do XIII wieku, polonizowane jako Ławrzyniec, Wawrzeniec, Wawrzyniec.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=555

Dodam coś od siebie o nazwisku Wawrzak. Miano to jest derywatem i jest zbudowane z rdzenia Wawrz- oraz przyrostka -ak [ Wawrz + ak = Wawrzak; Wawrz-ak ]. Format -ak należy do grupy sufiksów zdrobniających. Najczęściej występował i występuje w północnej części Polski i był stosowany dla określania istot młodych, niedorosłych. Tak więc sufiks ten miał dwie funkcje. Pierwsza zdrobniająca – Wawrzak to zdrobnienie imienia Wawrzyniec. Druga funkcja, która związana jest z nazywaniem istot młodych i niedorosłych, określająca stosunek ojca do syna. Ojciec Wawrzyniec, syna Wawrzak. W tym przypadku nazwisko Wawrzak miałoby pochodzenie odojcowskie. W ten sposób powstały też niektóre nazwy własne, na przykład nazwiska: Majchrzak, Antoniak, Baraniak itp.
Odojcowski charakter nazwisk pierwotnie wiąże się głównie z grupą przyrostków typu: -ak, -ek, -ec, -ik, -yk, -ewicz, -owicz.

Pozdrawiam – Roman.
walwaw - 03-02-2017 - 13:49
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Przepraszam za gapiostwo, dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam
Waldemar Wawrzak
Kamila_Kamila - 03-02-2017 - 15:05
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Dzien dobry,
Czy ma ktos z Panstwa pomysł na pochodzenie nazwiska
KARACZEWSKI
DANICKI
HUDZIK???
Jestem baaaaardzo ciekawa.
Dziekuje pięknie !!!
Kamila Karaczewska
przemko20161 - 03-02-2017 - 15:21
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Witam

A ja mam pytanie dotyczące Fundacjii Perucka z 1679 r już istniejącej i moje pytanie brzmi czy ową fundację założył /a jakiś/aś osoba nosząca nazwę Perucka ? skąd ta nazwa się wywodzi ? i dlaczego owa fundacja miała taką nazwę ? Czy nazwisko Perucki/a ma coś wspólnego z kanonikami kościelnymi ? czy ktoś z was natrafił może na nazwisko Perucki / a w swoich parafiach i metrykach z XVII - XVIII w?
Pomóżcie.
Przemek
Gawroński_Zbigniew - 03-02-2017 - 19:50
Temat postu:
Bardzo ciekawi mnie co Koleżeństwo napisze na temat nazwiska Karaczewski!? Pozwolę sobie pomilczeć jeszcze żeby niczego nie sugerować. W każdym razie ja piszę sobie gotowca do
Worda i wkleję później. Wink
Wladyslaw_Moskal - 04-02-2017 - 07:36
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Dec i innych nazwisk Dakow.
Nazwisko Dec - nazwisko z czasow Daków i ich krola Decebala [ur. 87, zm. 106 r. n.e.].


W 2008 r ukazaly sie dwie informacje o odkryciu przez archeologow kurhanow Dakow w rejonie Niska.

Jedna z nich napisana jest w stylu sensacji;
http://www.echodnia.eu/podkarpackie/wia ... ,id,t.html

Druga informacja/relacja dr Marka Florka jest bardziej stonowana i poparta bardzo istotnymi datami;
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/ ... dakow.html

Dr hab. M. Florek twierdzi, ze uzyskana z jednej ze spalonych belek stosu data radiowęglowa (C14) wskazuje, że kurhan usypano w ostatniej ćwierci III wieku bądź latach 20-tych IV wieku. Dotyczy to kurhanu w Przedzelu.

Młodszy, bo pochodzący prawdopodobnie z przełomu V i VI wieku, był kurhan w Kopkach, oddalonych ok. 10 km od Przędzela.

Datowanie kurhanu w Przedzelu odpowiada datowaniom skarbow monet rzymskich z Kopek, Przedzela i Zarzecza. Skarby te A. Nieweglowski; Z BADAN NAD MONETĄ RZYMSKĄ W POLSCE W OKRESIE WCZESNO- I ŚRODKOWORZYMSKIM, zalicza do I, II i pierwszej połowy III w. n.e..
Pamietac nalezy, ze od czasu wybicia monety, jej nagromadzenia, wedrowki az doczasu zakopania jako skarbu, uplywa kilkadziesiat lat.

Pani Monika Kuras i pan Marek Florek chyba nie beda mi mieli za zle, jesli informacje z wymienionych informacji prasowych, uzupelnie informacjami nagromadzonymi w Internecie w ciagu ostatnich 10 lat.

W sklad krolestwa Dakow [w j. lacinskim] lub Getae [w j. greckim] w czasach Decebala t.j. 87–106 r. n.e., wchodzilo 15 plemion. Oprocz Dakow, ktorzy w tym czasie juz ulegli slawizacji, na terenie polnocnej czesci Kotliny Panonskiej mialy siedziby Jazyges [Jazygowie uzywajacy juz j.slowianskiego], z ktorymi od polnocy graniczyli germanscy Quadi oraz Gotini [lub Cotini] czyli Kotynowie, zwani tez slowianskimi kowalami - napisze o nich pozniej i niewielkie koczownicze w tym czasie plemie Carpi [Karpowie, tez zaliczani do Slowian].
Zobacz;
https://en.wikipedia.org/wiki/Gotini#/m ... re_125.png

Dakowie przeciwko legionom rzymskim uzywali straszliwej broni dla legionistow, byl to rodzaj kosy/sierpu ktorym mozna bylo dosiegnac legioniste kryjacego sie za tarcza i przebic jego helm lub ciac jego nogi.
Zobacz kilka ilustracji tutaj;
https://en.wikipedia.org/wiki/Falx#/media/File:Falx.png

Kiedy Rzymianie wedlug swojej zasady "dziel i rzadz", spowodowali rozdzwieki w krolestwie Decebala i udoskonalili uzbrojenie legionow [wzmocniony helm i inne dodatki do uzbrojenia], cesarz Trajan pokonal Dakow Decebala w 106 r. n.e. a Decebal popelnil samobojstwo. Trajan przejal kopalnie zlota i srebra Dakow oraz pojal 100 000 niewolnikow dla Imperium.
Wiecej informacji jest tutaj;
http://www.imperiumromanum.edu.pl/szukaj/?q=dakowie

Ci ktorzy uciekli, mogli szukac wolnosci na polnoc od Karpat w strefie wplywow celtyckich ale i plemion uzywajacych jezyka slowianskiego - np. Kotynow.
Uciekajacy przed niewola, po smierci krola Decebala i takze pozniej, chyba przedkladali swoje i swoich bliskich zycie, ponad swoje stada. Czasem zabierali z soba monety rzymskie, ale co za nie mogli kupic w tym czasie nad Dolnym Sanem - drzewo ? Wiec skarb byl chowany w ziemi.
Nie byla to jednorazowa fala uciekinierow, przez nastepnych kilkaset lat przybywalo uciekinierow, bo trwaly wojny w Kotlinie Panonskiej, przybywalo rzymskich monet i z chwila smierci wazniejszej osoby wsrod przybylych, przybywalo kurhanow.
W pewnym momencie wszyscy stali sie rownymi, zmienily sie wierzenia i z tego okresu nie ma danych archeologicznych, ale nie oznacza to ze Puszcza Sandomierska opustoszala.
Pozostaly nazwiska, ktore wymienie ponizej, wskazujace na kilkusetletnia ciaglosc osadnicza na tych ziemiach.

Na stronie;
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_r ... cian_words
jest wyjasnienie, ze imie/nazwisko Decebalus [= Decebal] przyjal krol Dakow Diurpaneus, po zwyciestwach nad Rzymianami.

Przy imieniu/nazwisku Decaneus jest wyjasnienie, ze sklada sie ono z rdzenia Dec = znaczacego Dak, a w sumie Decaneus oznacza "Dak, ktory wie", czyli "Madry Dak".

Natomiast w imieniu/nazwisku krola - Decebalus, slowo "balus" oznacza silny, potezny, czyli Decebalus = Dec/Dak potezny" i jest to podobne okreslenie do nazwy naszego krola Boleslawa Chrobrego.

Okazuje sie, ze juz kilkaset lat przed nowa era, rzymianie mieli spisy legionistow wg nazwiska i imienia. Zatem juz wtedy utrwalala sie waznosc posiadania nazwiska i imienia.

Nazwisko Dec [czyli Dak] wystepuje w Czechach; np Deč Miroslav, Jezeřany-Maršovice i Slowacji; Dečová Mária, Košice.

W Polsce trudno ustalic etymologie nazwiska Dec; "Dec - od nazwy etnicznej Deutsch ‘Niemiec’ lub od Detsch (od Diettrich) lub od łacińskiego cognomen Decianus lub od Denis na Kr W", to wg;
http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=534

takze wynika to z dyskusji ;
http://www.goldenline.pl/grupy/Pozostal ... ka,199629/

niestety nikt nie zwiazal nazwiska Dec, z plemieniem Dakow i ich krolem Decebalem oraz malo znanymi odkryciami archeologicznymi w rejonie Niska.

Obecnie doceniam jak wielka zasluga prof. K. Rymuta, czlonka PAN, jest to, ze wg zasad PESEL w 2002 zestawil nazwiska wszystkich Polakow mieszkajacych w Polsce wg powiatow.

Wedlug strony;
http://www.moikrewni.pl/mapa/
mozna zobaczyc wystepowanie nazwiska Dec w Polsce w 2002 r ;
1.Leżajsk (579) 2.Łańcut (347) 3.Rzeszów (345) 4.m. Białystok (193)
5.Kolbuszowa (164) 6.Tarnobrzeg (157) 7.Warszawa (151) 8.Mońki (140)
9.m. Lublin (138) 10.Lubaczów (135), Stalowa Wola (wiecej niz 100), Nisko (75 do 100),
co utwierdza odkrycia pani Moniki Kuras i pana Marka Florka.

Zobacz ponizej informacje takze o Dackich nazwiskach Bajdas, Duma, Kosierb i Jaskot.

Nazwisko Dec wg J.M.Zawdzkiego i jego ksiazki "1000 najpopularniejszych nazwisk w Polsce" 2002, jest na 591 pozycji i nosilo go w 2002 r., 7583 Polakow.

Wg strony;
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_r ... cian_words
zanim Dakowie ulegli slawizacji, ze starodackim;

- słowem "lug" = moczary, bagno wiaze sie polskie slowo "ług" i nazwa rezerwatu w Lasach Janowskich "Imielty Ług" czyli "Moczary Jemioły" [bo Imielty to odmiana nazwiska Jemioła] , straznika i łowcy krolewskiego - nie jest to rosyjska nazwa pochodzaca z okresuu rozbiorów Polski,

- słowem "kasla" mamy nasze słowo "kaszel",

- słowm "baidas" = strachliwy, bojazliwy wiaze sie polskie nazwisko Bajdas, w Polsce w 2002 r, bylo 108 osób o nazwisku Bajdas, w tym w pow. Stalowa Wola 53 osob,

- słowem "dumas"= ciemnobrazowy, moze wiazac sie polskie nazwisko Duma, nazwisko osoby z takimi włosami, a w Polsce w 2002 r. bylo 1729 osób o nazwisku Duma; nazwisko to najczęściej występowalo w:
1.m. Tarnobrzeg (220), 2.Tarnobrzeg (118), 3.Bolesławiec (75), 4.Biłgoraj (66), 5.Sandomierz (62), 6.m. Lublin (51), 7.Lublin (47), 8.Zamość (46), 9.Stalowa Wola (45), 10.Kraśnik (41), Nisko ( 1 do 10).

Nazwisko Kosierb , chyba wiaze sie z Dackim wojownikiem z czasow krola Decebala, ktory walczyl uzywajac " kososierpu".
W Polsce w 2002 r. bylo 339 osób o nazwisku Kosierb, ale w pow. 1.Stalowa Wola (119) i 3.Krasnystaw (39), bylo az 158 osob.

Nazwisko Jaskot, byc moze wiaze sie z nazwa plemienia Jazygow, wspierajacych Dakow i nazwa Jazygot zostala w ciagu wiekow przeksztalcona w nazwisko Jaskot.
W Polsce w 2002 r, bylo 1469 osób o nazwisku Jaskot. Nazwisko 'Jaskot' najczęściej występowalo w:
1.Kolbuszowa (153), 2.Bolesławiec (112), 3.Nisko (93), 4.Stalowa Wola (77), 5.Dębica (62), 6.Tarnobrzeg (39), 7.Toruń (29), 8.m. Kraków (29), 9.Warszawa (2?), 10.Kraśnik (25)
Mapa nazwiska wskazuje wedrowke nazwiska od Przeleczy Dukielskiej do rejonu Niska i Stalowej Woli.

Czy Cotini = Kotynowie byli Celtami czy Slowianami okolo 150 r. n.e.? Jesli uzywali jezyka slowianskiego to byli Slowianami !.

A wskazuje na to rozmieszczenie nazwiska Kowal w Polsce wg ;
http://www.moikrewni.pl/mapa/
Nazwisko 'Kowal' najczęściej występowalo w 2002 r:
1.m. Kraków (800) 2.Przeworsk (549) 3.Biłgoraj (474) 4.Jarosław (426) 5.Warszawa (408) 6.Wieliczka (406) 7.m. Wrocław (383) 8.Nisko (374) 9.Dąbrowa Tarnowska (337) 10.Rzeszów (317)
Nazwisko przywedrowalo przez Brame Orawska lub Przelecz Dukielska z terenow obecnej Slowacji.

Takze potwierdza to nazwisko Wislan - Kuta i nazwisko Ledzian - Kata, pochodzace od slowa "kuć" - bo tak chyba tez nazywali kowali Kotynowie.
W Puszczy Sandomierskiej nie bylo zadnej "uczelni katowskiej", aby nazwisko Kata wiazac ze slowem "kat", po prostu jest to "gwarowa" wymowa nazwiska Kuta.

Nazwisko 'Kuta' najczęściej występowalo w 2002 r w:
1.Tarnów (510) 2.m. Tarnów (350) 3.Tomaszów Mazowiecki (253) 4.Puławy (201) 5.Dąbrowa Tarnowska (116) 6.Dębica (112) 7.m. Kielce (109) 8.Kielce (101) 9.Węgrów (91) 10.Jarosław (77)
Nazwisko to przywedrowalo przez Przelecz Dukielska.

Nazwisko 'Kata' najczęściej występowalo w 2002 r w:
1.Stalowa Wola (249) 2.Nisko (230) 3.Kolbuszowa (114) 4.Bolesławiec (106) 5.Opoczno (52) 6.Rzeszów (45) 7.Janów Lubelski (41) 8.Chełm (3?)
Takze to nazwisko przywedrowalo przez Przelecz Dukielska.

Rozne informacje wzajemnie uzupelniajace sie, wskazuja na bardzo ciekawa przeszlosc ziem Malopolski i ciaglosc osadnicza na tej ziemi az do czasow wspolczesnych.

Pozdrawiam - Wladyslaw.
Kamila_Kamila - 04-02-2017 - 20:51
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Bardzo ciekawi mnie co Koleżeństwo napisze na temat nazwiska Karaczewski!? Pozwolę sobie pomilczeć jeszcze żeby niczego nie sugerować. W każdym razie ja piszę sobie gotowca do
Worda i wkleję później. Wink







Prosze tak dlugo nie milczec ! Smile Smile Smile
Pozdrawiam
KAMILA KARACZEWSKA
Gawroński_Zbigniew - 04-02-2017 - 21:45
Temat postu:
Nazwisko Karaczewski może być nazwiskiem kresowym o etymologii starocerkiewnej. Wszystko zaczęło się od Apostoła Filipa. W zachodnim Kościele post przed Bożym Narodzeniem trwa 4 tygodnie. Natomiast w Kościele wschodnim od czasów średniowiecza trwał 40 dni, od 15 listopada do świąt. Post ten nazywał Postem Filipowym, Filipowką, Czterdziestówką, albo Karaczun.
Rusińskie słowo karaczun oznaczało jeszcze kilka spraw: jednego ze złych duchów, wzgórze grzebalne, wzgórze zgromadzeń, wzgórek w centrum osady.

Sama Wigilia i obrzędy wigilijne to również Karaczun. Skąd wzięła się ta pozornie dziwaczna nazwa Świąt Bożego narodzenia, postu, albo Wigilii? Przedchrześcijański zły duch obłaskawiany w święto przesilenia zimowego był uznawany za złego sprawcę młodocianych nienaturalnych śmierci, u dzieci, i młodzieży, zwłaszcza tych umierających w tzw. drgawkach. Zmieniła się istota święta, ale nazwa została za sprawą gry słów. Otóż staroruski.: koroczun (корочунъ), słowacki: Kraèun, bułgarski: крачунец = dzień narodzin, ale pochodzi od nieco dziwnego skrócenia łacińskiego: quartum jejunium (post czterotygodniowy, bo w tym czasie mniej więcej się skrócił z 40 dni do 4 tygodni). W tym znaczeniu zastąpiła wspomniany dzień kultu złego ducha skracającego życie. I tu mamy właśnie Apostoła Filipa i reformę cyrylo-metodiańską, która schrystianizowała słowo.
Podsumowanie: Karaczun to ktoś urodzony w Adwencie, pod warunkiem, że korzenie rodziny można wyprowadzić z terenów o których pisałem.

Bardzo pachnąca jest również etymologia odtatarska.

N. Karaczewski byłoby wtedy odmiejscowym od miejscowości Karaczew opodal Kazania w Tatarstanie. Nazwiskiem o etymologii po pierwsze odmiejscowej, po drugie odtureckiej. Nazwa miejscowości Karaczew pochodzi od tureckiego słowa „karaca” = śniady i ciemnowłosy, albo od również tureckiego „qaracy” - karbowy, nadzorca itp.

źródła:
- Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона. — С.-Пб.: Брокгауз-Ефрон. 1890—1907.
- Энциклопедический словар Брокгауза и Ефрона
- http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/976043
- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 80;й
- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 77;в
pominięte:
=- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 72;ч
=- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 77;в
i ich odpowiedniki w słownikach.

Źródła polskie przekierowują do historycznego nazwiska Karczewski, od niego podają wiek wg najstarszych zapisów tj o ile pamiętam na 2 połowę 14 wieku dedykując nazwisko miejscowościom Karabczewo albo Korabczewo. Nazwiska podobne od karania (wymierzania kary), maści konia albo... karalucha.
ROMAN_B - 04-02-2017 - 22:29
Temat postu: Karczewscy.
Witaj Kamilo!

Do informacji podanych przez p. Zbigniewa o nazwisku Karczewski dołożę trochę dalszych wiadomości o Karczewskich.

W sieci jest strona nosząca tytuł „Strona Rodzinna Kokorzyckich”. Według informacji tam zamieszczonych ród Korzyckich jest spokrewniony z rodem Karczewskich.
Tu jest link do strony: http://www.kokorzycki.com/

Na stronie tej zamieszczone jest elektroniczna wersja książki Andrzeja Stanisława Korzyckiego pt.
HISTORIA I DZIEJE NAJNOWSZE RODZIN KOKORZYCKICH I KARCZEWSKICH Z FRAGMENTAMI WYDARZEŃ Z GENEALOGII RODZIN GLONKÓW, GRABANOWSKICH, DORENDÓW, NICKE,
PAWŁOWSKICH I WIŚNIEWSKICH; TORUŃ – CIECHOCINEK 1997-2010. Tu jest link:
http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko/index.htm
Jest to bardzo obszerne i ciekawe opracowanie ponieważ autor dołożył wszelkich starań aby jego praca była jak najbardziej rzetelna i udokumentowana. Część poświęcona Karczewskich jest bardzo obszerna i zawiera wiele informacji o różnych liniach Karczewskich z terenu [ dawnej i obecnej ] Polski oraz herbach.

Tu jest link do jednego z wielu rozdziałów mówiących o Karczewskich. Rozdział nosi tytuł „KARCZEWSCY - historia rodu XIV- XVIII w.” w tym rozdziale zamieszczona jest etymologia nazwiska Karczewski. http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko ... XIV-XX.pdf


Może w powyżej wymienionej publikacji odnajdziesz własne korzenie?

Życzę przyjemnej lektury.

Nazwisko Chudzik / Hudzik.

Za Kazimierz Rymut; Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny"; Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999.

Chudzik – od chudy, notowane w 1546 roku.
Hudzik – od chudy.


Pozdrawiam - Roman.
Wladyslaw_Moskal - 05-02-2017 - 01:00
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Karaczewski
Kamila_Kamila napisał:
Dzien dobry,
Czy ma ktos z Panstwa pomysł na pochodzenie nazwiska

KARACZEWSKI

Jestem baaaaardzo ciekawa.
Dziekuje pięknie !!!
Kamila Karaczewska

-------------------------------------------------------------------------

Jesli ,,,, z tych Karaczewskich, to moze .... krol Wladyslaw Jagiello byl Twoim dalekim krewnym. Moze mniej slawny Karaczewski pozostal na czesci Ksiestwa , nie zmienil nazwiska i Ty Kamilo .... moze jestes Ksiezna ?
Nazwisko Karaczewski/Karaczewska to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce - tylko okolo 100 osob.

Wedlug;
Encyklopedja powszechna,1864
https://books.google.ca/books?id=nXU_AQAAMAAJ

"Wielcy książęta moskiewscy ustanowieni od hanów poborcami daniny od wszystkich
książąt udzielnych ruskich rosnąc w potęgę zaczęli dotkliwiej rozpościerać nad
nimi swą władzę chociaż przeciw uciskom tatarskim bronić ich nie mogli, zachodnie
księstwa oswobodziły się już były od tego przyjąwszy zwierzchnictwo wielkich
książąt litewskich lub królów polskich. To pobudziło i zadnieprskich władzców
słowiańszczyzny do szukania ich opieki, a oddzielenia się zupełnego na obcej dla
nich lubo już zaludniającej się słowiańskiemi osadami krainy i od Tatarów.
Wszyscy więc oni ze swemi księstwami przyłączyli się do Litwy pod silną wówczas
opieką Witolda.

Światosław Karaczewski oprócz tych miał jeszcze inną pobudkę do tego przyłączenia
się mianowicie bliskie powinowactwo z Witoldem i Jagiełłą.

Około r bowiem 1375 pojął był za żonę Teodorę Olgerdównę. Urodzony z niej sławny
syn jego Jerzy dostał od ojca wydział z księstwa Karaczewskiego i Zwinigrodzkiego
krainę zawartą między rzekami Desną Ugrą Zyzdrą i Oka."

Takze;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Massalscy ... 5%82asnego

Pozdrawiam - Wladyslaw
Endriu - 05-02-2017 - 11:20
Temat postu: Re: Karczewscy.
ROMAN_B napisał:
Witaj Kamilo!

Do informacji podanych przez p. Zbigniewa o nazwisku Karczewski dołożę trochę dalszych wiadomości o Karczewskich.

W sieci jest strona nosząca tytuł „Strona Rodzinna Kokorzyckich”. Według informacji tam zamieszczonych ród Korzyckich jest spokrewniony z rodem Karczewskich.
Tu jest link do strony: http://www.kokorzycki.com/

Na stronie tej zamieszczone jest elektroniczna wersja książki Andrzeja Stanisława Korzyckiego pt.
HISTORIA I DZIEJE NAJNOWSZE RODZIN KOKORZYCKICH I KARCZEWSKICH Z FRAGMENTAMI WYDARZEŃ Z GENEALOGII RODZIN GLONKÓW, GRABANOWSKICH, DORENDÓW, NICKE,
PAWŁOWSKICH I WIŚNIEWSKICH; TORUŃ – CIECHOCINEK 1997-2010. Tu jest link:
http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko/index.htm
Jest to bardzo obszerne i ciekawe opracowanie ponieważ autor dołożył wszelkich starań aby jego praca była jak najbardziej rzetelna i udokumentowana. Część poświęcona Karczewskich jest bardzo obszerna i zawiera wiele informacji o różnych liniach Karczewskich z terenu [ dawnej i obecnej ] Polski oraz herbach.

Tu jest link do jednego z wielu rozdziałów mówiących o Karczewskich. Rozdział nosi tytuł „KARCZEWSCY - historia rodu XIV- XVIII w.” w tym rozdziale zamieszczona jest etymologia nazwiska Karczewski. http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko ... XIV-XX.pdf


Może w powyżej wymienionej publikacji odnajdziesz własne korzenie?

Życzę przyjemnej lektury.

Nazwisko Chudzik / Hudzik.

Za Kazimierz Rymut; Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny"; Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999.

Chudzik – od chudy, notowane w 1546 roku.
Hudzik – od chudy.


Pozdrawiam - Roman.


Przepraszam że się wtrącam - wydaje mi się że pomylił Pan nazwiska

Karaczewski - Karczewski

w zapytaniu o etymologię było nazwisko Karaczewski

etymologia Karczewski jest pod linkiem

http://www.genezanazwisk.pl/content/karczewski

Pozdrawiam
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 13:00
Temat postu: Re: Karczewscy.
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Boć. Osoby o tym nazwisku mieszkały na początku XIX wieku w Małym Płocku (niedaleko Łomży), nigdzie więcej nie spotkałem tego nazwiska. Obecnie można je spotkać w Małym Płocku i okolicach, w innych częściach Polski rzadko.
Pozdrawiam
Sławomir
ROMAN_B - 05-02-2017 - 13:16
Temat postu: Karaczewski.
Witam ponownie.

Panie Jędrzeju,
dziękuję za zwrócenie uwagi, faktycznie pomyliłem nazwisko Karczewski z nazwiskiem Karaczewski.

Kamilo,
błędnie odczytałem nazwisko, przepraszam za ten błąd. Poniżej zamieszczam informacje o genezie nazwiska Karaczewski.
Etymologia nazwiska Karaczewski według p. Ewy Szczodruch z portalu Genealogia Stankiewicze z Przyjaciółmi:
„Karaczewski – 1383 od nazwy miejscowości Karabczewo, też Korabczewo.
Karaczewski – od podstawy kar-, por. karać, kara, dawniej też karza, kary ‘czarny, o koniu’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=807


Pozdrawiam – Roman.
Endriu - 05-02-2017 - 13:28
Temat postu: Re: Karczewscy.
Kazmierczak_Slawomir napisał:
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Boć. Osoby o tym nazwisku mieszkały na początku XIX wieku w Małym Płocku (niedaleko Łomży), nigdzie więcej nie spotkałem tego nazwiska. Obecnie można je spotkać w Małym Płocku i okolicach, w innych częściach Polski rzadko.
Pozdrawiam
Sławomir


Witam

Definicja

boć to przestarzały spójnik wprowadzający zdanie wyjaśniające wcześniejszą informację lub ostrzegające przed konsekwencjami niewykonania tego, o czym była mowa wcześniej; dziś obecny w stylu książkowym i gwarach

Boć - od bok, też od boczyć się

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=788

Pozdrawiam
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 13:32
Temat postu: Re: Karczewscy.
Dziękuję.
Sławomir
Kamila_Kamila - 05-02-2017 - 13:50
Temat postu: Re: Karczewscy.
Bardzo bardzo bardzo dziekuje za odpowiedzi, czytam z zaciekawieniem I sama coraz wiecej "szperam" Wink
Roman - niee szkodzi, pomylki sie zdarzaja. Mimo to dziekuje za zaangarzowanie.
Jesli mialby ktos jesczce czas I ochote wypowiedziec sie co do nazwiska Danicki ??
Endriu - 05-02-2017 - 14:01
Temat postu: Re: Karczewscy.
Witam

Pani Kamilo tak na szybko

Danicki - od podstawy dan-, por. dany, dań, od imion Daniel, Bogdan.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... ub=534Daga

Pozdrawiam
Kamila_Kamila - 05-02-2017 - 14:02
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Karaczewski
Jesli ,,,, z tych Karaczewskich, to moze .... krol Wladyslaw Jagiello byl Twoim dalekim krewnym. Moze mniej slawny Karaczewski pozostal na czesci Ksiestwa , nie zmienil nazwiska i Ty Kamilo .... moze jestes Ksiezna ?
Nazwisko Karaczewski/Karaczewska to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce - tylko okolo 100 osob.

Wedlug;
Encyklopedja powszechna,1864
https://books.google.ca/books?id=nXU_AQAAMAAJ

"Wielcy książęta moskiewscy ustanowieni od hanów poborcami daniny od wszystkich
książąt udzielnych ruskich rosnąc w potęgę zaczęli dotkliwiej rozpościerać nad
nimi swą władzę chociaż przeciw uciskom tatarskim bronić ich nie mogli, zachodnie
księstwa oswobodziły się już były od tego przyjąwszy zwierzchnictwo wielkich
książąt litewskich lub królów polskich. To pobudziło i zadnieprskich władzców
słowiańszczyzny do szukania ich opieki, a oddzielenia się zupełnego na obcej dla
nich lubo już zaludniającej się słowiańskiemi osadami krainy i od Tatarów.
Wszyscy więc oni ze swemi księstwami przyłączyli się do Litwy pod silną wówczas
opieką Witolda.

Światosław Karaczewski oprócz tych miał jeszcze inną pobudkę do tego przyłączenia
się mianowicie bliskie powinowactwo z Witoldem i Jagiełłą.

Około r bowiem 1375 pojął był za żonę Teodorę Olgerdównę. Urodzony z niej sławny
syn jego Jerzy dostał od ojca wydział z księstwa Karaczewskiego i Zwinigrodzkiego
krainę zawartą między rzekami Desną Ugrą Zyzdrą i Oka."

Takze;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Massalscy ... 5%82asnego

Pozdrawiam - Wladyslaw[/quote]

Wladyslaw - dziekuje za to. Lecz niestety nie plynie w, moich zylach blekitna krew...poniewaz z tego co czytam to po ksieciu Swiatoslawie Karaczewskim, nikt potem nie nosil tego nazwiska...hmmm....Massalscy to juz nie Karaczewscy ....
Smile
Kamila
Gawroński_Zbigniew - 05-02-2017 - 15:23
Temat postu:
A niech tam. Mam nadzieję, że forumowa cenzura mnie nie zje. Nazwisko Boć jest najprawdopodobniej nazwiskiem pochodzenia żydowskiego. Do tej pory mając dziesiątki ku temu okazji starannie unikałem powiązań etymologii nazwisk, zwłaszcza z chazarskiego pochodzenia Żydami.

Boć to mielona kawa, osad, fusy w szklance po wypitej kawie. Boć to również przezwisko handlującego kawą. "I to by było na tyle".

Wink

Oczywiście kusi mnie analiza pod katem staropolskiego czasownika "boćkać"/"boc'it' s'ie", tudzież wspomnianej grupy spójników boć, abociem, bociem i podobnych, alibo imienia męskiego Burkhardt i nazwy poltergeista: "butze". Tę jednak pozostawię już innym.
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 15:45
Temat postu:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Czy mógłbym prosić o informację w jakim języku słowo "Boć" ma takie znaczenie? W hebrajskim?
Pozdrawiam
Sławomir
Gawroński_Zbigniew - 05-02-2017 - 15:56
Temat postu:
Kazmierczak_Slawomir napisał:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Pozdrawiam
Sławomir
To może znaczyć tylko jedno: ścieżka przeze mnie podana jest błędna! Wink
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 16:12
Temat postu:
Może i błędna, ale ciekawa. Bocie byli chłopami, w Małym Płocku byli już na pewno przed 1800 r. i to dość licznie, pod koniec XIX wieku mieszkało ich tam ok. 130.
Wladyslaw_Moskal - 05-02-2017 - 17:34
Temat postu:
Kazmierczak_Slawomir napisał:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Czy mógłbym prosić o informację w jakim języku słowo "Boć" ma takie znaczenie? W hebrajskim?
Pozdrawiam
Sławomir


Prof. K. Rymut takze sugeruje, ze nazwisko Boć moze pochodzic od slowa "bocian". A kazda gwara miala swoje upodobania i swoje sciezki.

Pozdrawiam - Wladyslaw
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 18:19
Temat postu:
Dziękuję Władysławie,
pozdrawiam
Sławomir
bkazana - 06-02-2017 - 15:06
Temat postu: Nazwisko: Kazana
Dzień dobry

Czy ktoś z Państwa mógłby mi pomóc w ustaleniu etymologii nazwiska Kazana? W moich rodzinnych stronach jeszcze w połowie XIX w. obowiązywał dwojaki zapis tego nazwiska. W aktach metrykalnych te same osoby widnieją nawet czasami pod nazwiskiem Kozana i Kazana. Jednocześnie, w innego rodzaju dokumentach, np. spisie ludności Woli Mieleckiej z 1852 roku wśród mieszkańców pojawiają się zarówno Kazanowie, jak i Kozanowie, choć, jak się domyślam, mieli wspólne korzenie. Skąd może jednak wywodzić się to nazwisko i co oznacza?

Pozdrawiam
Bartosz
mmaziarski - 06-02-2017 - 18:10
Temat postu: Nazwisko: Kazana
W najstarszej księdze ślubów 1762-1777 z Mielca występuje tylko nazwisko Kozana.Patrz 1765 r.
Materiały źródłowe do historii Mielca i regionu.
Późniejsze zapisy Kozana lub Kazana to tylko błąd zapisującego gęsim piórem księdza lub
błąd odczytującego akt.
bkazana - 06-02-2017 - 19:28
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź. To ostatecznie wyjaśnia oryginalne brzmienie nazwiska.

Czy ma Pan bezpośredni dostęp do księgi ślubów, o której Pan wspomina? Być może będzie mi Pan mógł pomóc w ustaleniu kilku informacji.

Śledząc losy przodków najdalej dotarłem do Jana Kozany (ur. ok. 1781 r., zm. 1847). W 1808 r. wziął w Mielcu ślub z Małgorzatą Rymanowską (jej rodzicie: Wawrzyniec Rymanowski i Marianna Pyż). Niestety nie wiadomo mi nic o przodkach Jana Kozany.

Będę wdzięczny za każdą informację.
ROMAN_B - 06-02-2017 - 23:10
Temat postu: Coś do genezy nazwiska Kazana, Kozana.
Witaj!

Według portalu Moikrewni.pl w obecnych granicach Polski mieszka około 798 osób o nazwisku Kazana. Natomiast osób o nazwisku Kozana jest tylko 48. Tak więc nazwisko Kazana jest nazwiskiem rzadkim a nazwisko Kozana bardzo rzadkim.
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/kazana.html
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/kozana.html

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Kazana i Kozana ma następującą etymologię:
Nazwisko Kazana.
„Kazana - od podstawy kaz-, por. kazać ‘wydawać rozkaz, polecenie’, dawniej ‘wygłaszać kazanie’, kazić , dawniej ‘kalać, psuć’, także od imienia Kazimierz.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=807 – Kazana
Nazwisko Kozana.
„Kozana – od Koza.”
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=809 – Kozana

Jak zauważyłeś nazwisko Kazana ma inną genezę niż nazwisko Kozana. Pierwotnie nazwisko Kazana i nazwisko Kozana były przezwiskiem i odnosiły się do konkretnej osoby. Czy jest to jedno i to samo nazwisko [ przezwisko ], trudno powiedzieć. Może być to jedno nazwisko, tylko które z nich jest prawdziwe? Czy jest to nazwisko [ przezwisko ] Kazana czy jest to nazwisko [ przezwisko ] Kozana? Każde z nich ma inną etymologię i zapewne w małej społeczności; np. wsi, osady; osoba nazwana konkretnym przezwiskiem musiała mieć jakieś cechy, które spowodowały, że została w taki sposób nazwana. Jak wiesz przezwiska były stosowane w celu odróżnienie jednej osoby od drugiej osoby. Tak więc miały ogromne znaczenie przy identyfikacji osoby w grupie społecznej, np. wsi, osady. Wspominasz, iż w „spisie ludności Woli Mieleckiej z 1852 roku wśród mieszkańców pojawiają się zarówno Kazanowie, jak i Kozanowie”. Mogą to być dwie różne rodziny o różnych nazwiskach, które nie muszą być ze sobą spokrewnione. Druga możliwość jest taka, że jest to jedna i ta sama rodzina wywodząca się od jednego przodka, którego we wsi nazywano Kazana lub Kozana. Aby stwierdzić czy jest to jedna rodzina czy dwie rodziny trzeba by przeprowadzić kwerendę genealogiczną oraz porównać zapis graficzny nazwiska na przestrzeni czasu konkretnej osoby. Oczywiście może to być błąd pisarski ale to też trzeba sprawdzić w metrykach. Jeśli osoby o nazwisku Kozana i Kazana wywodzące się z tej samej miejscowości wiedzą i uznają, że są krewnymi to sprawa jest raczej prosta? Tylko trzeba ustalić, które przezwisko był pierwsze.

Nazwisko Kazana i Kozana mogą być utworzone paradygmatycznie za pomocą końcówki rodzaju żeńskiego -a od przezwiska lub/i nazwiska Kazan i Kozan. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Kazan > syn Kazana. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc są to nazwiska typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca wyrażenia: syn Kazana > Kazana – od nazwiska Kazan, syn Kozana > Kozana – od nazwiska Kozan. To tylko moja hipoteza.

Słownik najstarszych nazwisk polskich na stronie 64 notuje nazwisko Kazan i tak o nim mówi:
„KAZAN < i. pch. Kazan : i. stpdw. Kazimír 1416, odim.”.
Zapis ten oznacza, że nazwisko to pochodzi od imienia Kazan a ono od staropolskiego dwuczłonowego imienia Kazimir i było notowane w 1416 roku, nazwisko odimienne. Słownik ten nie notuje nazwiska Kozan.
W kwestii nazwiska Kazana na koniec dodam, że na obszarze dawnej Polski mieszkała ludność pochodzenia tureckiego. W języku tureckim istnieje słowo kazan ‘kocioł’. Może jest to ścieżka do pochodzenia nazwiska Kazana?

Etymologia nazwiska Kozana zakłada, że pochodzi ono od apelatywu koza. Są takie nazwiska jak Koza, Kozan, Kozon i inne tego typu. Według mnie nazwisko to mogło mówić, że jego właściciel mógł być hodowcą lub pasterzem kóz lub/i jego cechy fizyczne, psychiczne mogły mieć jakiś związek z kozą.
Wspomniałeś, że nazwisko Kozana występuje w Woli Mieleckiej. Wola Mielecka leży nieopodal Mielca. Mielec znajdował się w zasięgu osadnictwa wołosko – ruskiego. Wołosi to pasterze pochodzący mniej więcej z terenu obecnej Rumunii. W Krakowie w 1892 roku nakładem G. Gebethnera i Spółki ukazało się opracowanie Dr Antoniego Józefa Rolle pt. Pamiętnik Delegatów Kamienickich. Po insurekcji kozackiej. – Bakota jako stolica Ponizia. Państwo Wołodyjowscy. Powstanie nazwisk rodowych u ludu Małoruskiego. Na stronie 394 w rozdziale „Powstanie nazwisk rodowych u ludu Małoruskiego” wymienione jest nazwisko Kozan, które określane jest jako rumuńskie [ wołoskie ]. To też moja hipoteza o pochodzeniu nazwiska Kozana.

Może informacje zebrane przeze mnie i opisane powyżej przydadzą Ci się w badaniach genealogicznych Twojej rodziny.

Pozdrawiam – Roman.
mmaziarski - 07-02-2017 - 09:25
Temat postu: Coś do genezy nazwiska Kazana, Kozana.
Nawiązując do mojej wypowiedzi szukaj na :
http://nukat.edu.pl/search/query?match_ ... heme=nukat
Ponadto jak popatrzysz na skany aktów metrykalnych
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... amp;exac=1
to zauważysz ,że w jednej rodzinie nazwisko jednych dzieci jest Kozana a drugich Kazana.
Wg obecnego prawa aby powrócić do własciwej formy nazwiska to trzeba przeprowadzić postepowanie sądowe.
Ponadto można sprawdzać numer domu.
bkazana - 07-02-2017 - 13:06
Temat postu:
Panowie, dziękuję uprzejmie za wyczerpujące informacje. Wiele wyjaśniają.

Zakładam, że rodzina Kazanów/Kozanów to jedna rodzina - okręg mielecki jest stosunkowo nieduży, prawdopodobne wydaje się więc, że była to jedna rodzina, w której z jakichś względów - być może prozaicznych, o czym wspomina mmaziarski - nastąpił podział na Kazanów i Kozanów. W informacjach zawartych na genealodzy.pl w spisach metrykalnych czasami te same osoby są wpisane jako Kazana lub Kozana. Do pokolenia mojego prapradziada (Piotr Kazana, 1863-1932) nazwisko jest zapisywane na dwa sposoby, choć może to raczej wynikać z błędnego w odczytaniu ręcznego pisma w starych dokumentach, bo zachowało się wiele wzmianek o dziadku Piotrze ze względu na jego działalność społeczną w Mielcu i tam zawsze widnieje jako Kazana. Jeśli nastąpiło rozróżnienie w ramach rodziny, to raczej w pokoleniu jego dziadka Jana Kazany (1781-1847), najczęściej wymienianego jako Kozana (choć w tym wypadku opieram się jedynie na informacjach znalezionych w internecie). To jednak oczywiście moje domysły, niepodparte doświadczeniem w prowadzeniu badań genealogicznych.

W odniesieniu do nazwiska Kozana, bardzo interesujący jest trop wołosko-ruski. Pisząc o spisie ludności z 1852 r. miałem bowiem na myśli właśnie Mielec (jako Wolę Mielecką potraktowano w tym spisie miasto Mielec i przylegającą wówczas do miasta wieś Cyranka). Najstarsze znane mi dokumenty (patrz - podana przez mmaziarskiego - najstarsza księga ślubów 1762-1777) potwierdzają, że rodzina Kozanów jest związana z Mielcem co najmniej od poł. XVIII w. (w spisie nie pojawia się nazwisko Kazana). Jest niewykluczone, a może wręcz bardzo prawdopodobne, że to przybysze ze wschodu, o których pisze Roman.

Jeszcze raz dziękuję.
Alik_Bydzia - 07-02-2017 - 14:52
Temat postu:
A nazwisko JOACHIMIAK - przodkowie mieszkali w okolicach Żnin - Janowiec Wlkp. - Kcynia
Poproszę o informacje na maila achim@go2.pl
Nanuk01 - 07-02-2017 - 21:26
Temat postu:
historyk1920 napisał:
Witaj Marku !
Nazwisko Piller pochodzi od piła - pilić

Pozdrawiam
Marek Smile


Większej bzdury dawno nie czytałem!
https://en.wiktionary.org/wiki/piller

Waldemar
Ewa_Szczodruch - 08-02-2017 - 05:21
Temat postu:
Witam Smile

Joachimiak - od imienia Joachim. Imię pochodzenia hebrajskiego, od Jehojaqim oznaczające pierwotnie ‘Bóg wzmocni, podniesie’. W Polsce znane od XIV wieku. W średniowieczu realizowane jako Joachym, Achym, Jachym, Jochym, na Kresach Wschodnich Jakim, Ochym, Ofim.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 08-02-2017 - 20:51
Temat postu:
Nanuk01 napisał:
historyk1920 napisał:
Witaj Marku !
Nazwisko Piller pochodzi od piła - pilić

Pozdrawiam
Marek Smile


Większej bzdury dawno nie czytałem!
https://en.wiktionary.org/wiki/piller

Waldemar


To jest cytat z opracowania p Ewy Szczodruch, dostępnego na portalu "Stankiewicze", opartego w całości na m. in. Rymucie i jego "Nazwiskach Polaków". Smile Smile Smile

-=-=--=-=-=-==

Kazmierczak_Slawomir napisał:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Czy mógłbym prosić o informację w jakim języku słowo "Boć" ma takie znaczenie? W hebrajskim?
Pozdrawiam
Sławomir


Tak, to jest z jidisz. Ponadto rdzeń "boc'" ma inne znaczenia kaukaskie. Osetyńskie boc' = miękki, zniewieściały
Czeczeńskie boc', bacbiec' = to tzw etnik, nazwa ludu wewnątrz Czeczenów i Osetyńców, obecnie zamieszkały w okolicach m. Zemo-Ałwani i Ahmet.
Urszula_Pogoń - 09-02-2017 - 12:06
Temat postu: PPochodzenie nazwiska Pidanty
Bardzo proszę o wyjaśnienie pochodzenia i znaczenia nazwiska Pidanty. Było i jest dość rzadkie. Z góry dziękuję
Sofeicz - 09-02-2017 - 19:06
Temat postu: PPochodzenie nazwiska Pidanty
"Pidanty - (z fonetyką ukraińską) od imienia Teodor, notowanego w Polsce od XIII wieku, pochodzenia greckiego Theódoros, to od theós ‘Bóg’ + doron ‘dar’. W okresie staropolskim byłow też adaptowane jako Czader, Czador. Na Kresach Wschodnich używane były też formy wschodniosłowiańskie tego imienia Chodor, Fiedor, mołdawski Todor, Tader."

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=759
Gawroński_Zbigniew - 09-02-2017 - 21:02
Temat postu:
Ukraińskie imię męskie Piedan (Педан) = Teodor jest niewątpliwie jedna z podstaw znaczeniowych nazwiska Pidanty.

Przy okazji podaje trochę wariantów tego imienia. To tylko niektóre wszystkich jest chyba ze sto: Феодан; Феодор; Фёдорка, Федя, Федюка, Федюля, Федюня, Дюня, Федюся, Дюся, Федюха, Федюша, Федяйка, Федяка, Федяня, Федяхя, Федяша, Федора, Теодор, Сидор (Сидор), Тодор, Тео, Тедар.

Jest inna możliwa etymologia nazwiska Pidanty. Poniekąd bardziej pasująca do pani nazwiska... Wink



Cytat:
pėda, acc. sg. pėdą 3 p. a. "stopa; odciśnięty ślad stopy, trop zwierzęcy", SD
«stopa wyrażona nogą» (pėdomis adv. "w ślad, śladem"). Odpowiednik łot. pėda
"podeszwa; ślad nogi, stopy; stopa jako miara długości", pėdu mėrs "calówka", linu pėda
"wiązka, garść lnu", arklą pėda "drewniana podstawa sochy", mastą pėda "osada masztu".
Obok tego pėdas 1. "ślad stopy a. kopyta", 2. "snop zboża", SD «kopyto wyrażone na
ziemi, stopa kopytna»; pėdė "luśnia, drążek podtrzymujący drabinę wozu". Por. łot. pėds
"ślad stopy", stpr. peadey EV "skarpety, Sacken". — Drw. įpėdin (zob.), pėdelė SD
«soszka» ["podpórka"], pėdelė kojos SD «kula na ktorey chory na nogi chodzi», pėdulas
"o białych nogach (np. koń)" pėdžia "rosochaty słup żurawia studziennego", SD «podpora;
socha rosochata do podparcia» (n. m. Pėdžiai 3x, Pedlskiai 2x). Por. łot. papėdis "pięta;
obcas w bucie". Cps. pėdsakas "ślad, trop" (por. łot. pėdsaką "tropienie", pėdsaku darlt
"iść tropem"), pėdsakis m. "pies tropiący", SD pėdsake «pies łowczy, ogar», pėdsekys
"tropiciel; tropowiec" (zob. sekti I), n. m. Pūstapėdziai. Vb. denom. pėdinti pot. "kroczyć,
sunąć" (nupėdinti "odejść pomału"), pėduoti "zostawiać ślady; dreptać, deptać". —


Od powyżej cytowanego za słownikiem profesora Smoczyńskiego zakresu znaczeniowego słowa pochodzenia litewskiego, łotewskiego, żmudzkiego, kuryjskiego, wschodniopruskiego i kilku innych nazwisko Pidanty i kilkadziesiąt podobnych wywodzonych jest na rosyjskojęzycznych portalach zajmujących się etymologią nazwisk. W dialektach wschodniopruskich ponadto pid/pist = nosić; pidas, pidonas = tragarz; pidit = taszczyć dźwigać, tachać.

Pozdrawiam pięknie.
MARIOK - 13-02-2017 - 17:46
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Witam,
Proszę o wyjaśnienie znaczenia i pochodzenia nazwisk: Kapra,Gawidon, Karcz oraz Pałyga.

Nazwiska te były już w XVIII wieku w parafii w Wysokienicach.

Z góry dziękuję.

Pozdrawiam
Ewa_Szczodruch - 14-02-2017 - 05:13
Temat postu:
Witam Smile

Podaję za Rymutem:

Gawidon - od imienia Gaweł. Imię, znane w tej formie od XIV wieku, stanowi słowiańską przeróbkę imienia Gaulus.

Kapra - od podstawy kopr-, por. koprawy ‘cierpiący na cieczenie z oczu’, od kapra 'pniak', z czeskiego kapra ‘kropla.

Karcz 1370 - w grupie nazwisk pochodzących od karcz ‘pniak pozostały po ścięciu drzewa, też w niektórych formach od kark.

Pałyga 1630 - od pałyga 'wzgórze'.
korthals - 17-02-2017 - 13:56
Temat postu:
Witam,

Czy mógłbym się dowiedzieć czegoś na temat nazwiska SPITZA?
Ponadto mam pytanie, które nurtuje mnie od dawna. Chodzi mi o nazwiska zakończone podwójnym S na końcu, typu Bess, Bross, Hess etc. Czy możemy uznać je za nazwiska pochodzenia niemieckiego, bo polskie to raczej nie są? Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.
MARIOK - 17-02-2017 - 14:04
Temat postu:
Pani Ewo,
ślicznie dziękuję.



korthals napisał:
Witam,

..... Chodzi mi o nazwiska zakończone podwójnym S na końcu, typu Bess, Bross, Hess etc. Czy możemy uznać je za nazwiska pochodzenia niemieckiego, bo polskie to raczej nie są? Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.



nie znam się na etymologii ale odnośnie nazwiska zakończone podwójnym S na końcu, typu Bess, Bross, Hess et - ja bym tak odgórnie nie zakładał.. w moim drzewie mam nazwisko Pakos, raz pisane przez podwójne "s" czasami w innych parafiach pisane Pakosz, podobne nazwisko..

Pozdrawiam
ROMAN_B - 17-02-2017 - 19:12
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Spitza.
Witaj korthals.

W zasadzie to nie wiem jak mam się do Ciebie zwracać. Nasze forum posiada regulamin, w którym jest powiedziane, iż posty powinny być podpisywane nazwiskiem lub imieniem – wybór należy do ciebie.

Pytasz, „Czy mógłbym się dowiedzieć czegoś na temat nazwiska SPITZA?” Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Nic nie napisałeś o historii nazwiska, nie wspomniałeś czy nazwisko to miało oboczne formy graficzne i na jakim obszarze i kiedy wystąpiło pierwszy raz. Tak więc pozostają ogólne informacje i hipotezy o genezie tego nazwiska.

Zatem, nazwa osobowa Spitza może pochodzić z dwóch kręgów językowych. Pierwszy to język polski, drugi to język niemiecki.

Język polski.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Spitza ma następującą genezę:
• „Spitza – od szpic, szpica, ze staropolskiego spica ’ostre zakończenie czegoś; pies pokojowy’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=824

Nazwisko Spitza może być utworzone paradygmatycznie za pomocą końcówki rodzaju żeńskiego -a od przezwiska lub/i nazwiska Spitz. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Spitz > syn Spitza. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc jest to nazwisko typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca: syn Spitza > Spitza – od nazwiska ojca Spitz. Zatem, ojciec Spitz, a syn jego Spitza.
To tylko moja hipoteza.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Spitz ma następującą genezę:
• „Spitz – od szpic, szpica, ze staropolskiego spica ’ostre zakończenie czegoś; pies pokojowy’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=824


Język niemiecki.

Z dużą dozą prawdopodobieństwa miano Spitza może mieć za podstawę niemiecki apelatyw spitz. Wyraz spitz jako:
• przymiotnik: ostry, szpiczasty,
• jako przysłówek ostro, uszczypliwie.
Rzeczownik to die spitze, który ma dwa znaczenia: szczyt, ostry koniec. Czasownik to spitzen – ostrzyć.
Tak więc wiemy co znaczy niemieckie słowo spitz w standardowym języku niemieckim. Spitz – osty koniec czegoś, na przykład ostry koniec noża, ostry koniec góry itp.
Niemniej jednak jest w Austrii gmina o nazwie Spitz, która znajduje się w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Krems-land.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Spitz_(Austria)

Nazwisko Spitza najprawdopodobniej może być hybrydową nazwą osobową, która została utworzona na gruncie języka niemieckiego i polskiego. Nazwisko Spitza może być utworzone paradygmatycznie za pomocą polskiej końcówki rodzaju żeńskiego -a od niemieckiego przezwiska lub/i nazwiska Spitz. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Spitz > syn Spitza. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc jest to nazwisko typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca: syn Spitza > Spitza – od nazwiska ojca Spitz. Zatem, ojciec Spitz, a syn jego Spitza.
To tylko moja hipoteza.


W kontekście niemieckiego pochodzenia nazwy osobowej Spitz dodam, że nazwisko to występuje też wśród żydowskich mieszkańców Gorlic w okresie międzywojennym [ za: portal Wirtualny Sztel ]:
http://www.sztetl.org.pl/pl/article/zel ... ieszkania/
Cmentarz Żydowski we Wrocławiu przy ul. Lotniczej – nagrobek Margarete Spitz [ urodzona 1891 – zmarła 1906 ]
http://www.friedhofcosel.info/kwatery/pole5pic.php

Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna i historyczna wiedza o rodzinie może rozwiać różne dylematy o pochodzeniu nazwiska Spitza [ Spitz ].

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 17-02-2017 - 21:05
Temat postu:
Moim zdaniem nazwisko Spica /Spitza/Спица jest nazwiskiem litewskim - nie mylić ze żmudzkim. Spica to broń. I od tej broni pochodzi nazwisko. Najwcześniejszy wynotowany Спица, katolik, pojawił się w dokumentach w Nowogródku w roku 1539 i był urzędnikiem od soli.

Warto by sprawdzić jeszcze jedną ścieżkę. Spica to szprycha w kołach drabiniastych, jakaś inna od pozostałych. Trudno mi jest odpowiedzieć dokładniej o co z tą szprychą chodzi. Jeśli by przyjąć tę ścieżkę to warto by zainteresować się dokładnie szczegółowymi zawodami stelmachopodobnymi.

Niemieckie źródła internetowe na jakie wpadłem, nazwisko wywodzą od kowala produkującego ofnale/ufnale.
korthals - 18-02-2017 - 10:09
Temat postu:
Dziękuję Panom za udzielenie odpowiedzi. Korthals to moje nazwisko, imię Patryk gwoli ścisłości. Smile

Nie została mi jednak udzielona odpowiedź o nazwiska typu Bess, Bross, Mess, Hess, Russ etc. Mieszkam w kujawsko-pomorskiem. Sporo znam takich nazwisk i zastanawiam się nad ich pochodzeniem. Pozdrawiam, Patryk Korthals.
Gawroński_Zbigniew - 18-02-2017 - 11:53
Temat postu:
W ciemno, nie wchodząc w szczegóły obstawiam, że to są nazwiska menonickie, tychże wypędzonych z Torunia. Osiedlili się oni na południowych Kujawach i w dwa pokolenia "skatolicyzowali" w zdecydowanej większości. Ostatnio sporo na ten temat dyskutowaliśmy na profilu FB miłośników ziemi kujawskiej: https://www.facebook.com/groups/774479675969582/ Proszę "pokopać" tak ze 30-40 wpisów do tyłu patrząc.

A dokładnie gdzie na Kujawach coś takiego miało miejsce?
Rusin_Aleksandra - 18-02-2017 - 18:34
Temat postu:
Proszę o pomoc w sprawie nazwiska Bińkowski.
Na stronie Genealogia Janusza Stankiewicza znalazłam informację, że występuje ono od 1794r. i pochodzi od nazw miejscowych Bieńki, Bieńkowice, Bieńkówka.
W innych źródłach nazwiska Bieńkowski i Binkowski podawane są jako te, które wywodzą się od tych nazw miejscowych .
Czy mogę domniemywać, że wszystkie te nazwiska Bieńkowski, Binkowski, Bińkowski wywodzą się od wspólnego przodka, a co za tym idzie można je zaliczyć do rodów szlacheckich?
myszka81 - 20-02-2017 - 10:35
Temat postu:
Witam serdecznie. Czy mogę prosić o pomoc w sprawie pochodzenia nazwiska Auchimik.
Dziękuję
Lewicki_Przemysław - 20-02-2017 - 10:44
Temat postu:
Mam pytanie o pomysły w zakresie pochodzenia nazwisk: Orzałkiewicz, Mrzygłód i Grudziński Smile .
Gawroński_Zbigniew - 20-02-2017 - 11:34
Temat postu:
myszka81 napisał:
Witam serdecznie. Czy mogę prosić o pomoc w sprawie pochodzenia nazwiska Auchimik.
Dziękuję


Auchimienej / Auchimik (Аухименей /Аухимик) jest "białoruską"/ litewską odmianą starocerkiewnego imienia męskiego Jewfimij (Евфимий) - polskiego mało popularnego Eutymiusz, pochodzącego od greckiego Εὐφήμιος. Na Ukrainie to samo imię, również funkcjonujące jako nazwisko to Juchim (Юхим).

Starocerkiewne imiona funkcjonujące jako nazwiska sprawiają Polakom sporo kłopotu z racji ich pozornego podobieństwa do innych funkcjonujących w chrześcijaństwie zachodnim. Tak jest i tym razem. Jak widać imię upodabnia się do Joachima, a to fałszywy trop. Wszystko za sprawą nieocenionych świętych Cyryla i Metodego, którzy w Sołuniu (Tesaloniki) hurtem "przetłumaczyli" greckie imiona na słowiańskie, często, a w zasadzie bardzo często w sposób bardzo niepodobny do oryginału. Cool
ROMAN_B - 20-02-2017 - 22:33
Temat postu: Mrzygłód, Grudziński, Orzałkiewicz.
Witaj Przemysławie!

Nazwisko Mrzygłód / Mrzygłod.

Dr hab. Alinę Naruszewicz – Duchlińską profesor Uniwersytetu Warmińsko –Mazurskiego tak pisze o genezie nazwiska:
„Mrzygłód – Potencjalne podstawy etymologiczne nazwiska to: I. rzeczownik mrzygłód, czyli: 1. głodomorek, skąpiec, sknera, kutwa, dusigrosz („nędzny mrzygłodzie, chleb z solą jadasz po wodzie”, 2. gatunek rośliny, zob. tzw. Słownik warszawski, t. II, s. 1062-1063; II. nazwa miejscowa Mrzygłód, odnotowana na terenie powiatów: będzińskiego, sanockiego, mogilnickiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VI, s. 771-772.”.
http://www.genezanazwisk.pl/content/mrzyg%C5%82%C3%B3d

Słownik Języka Polskiego wspomina, że miano Mrzygłód to:
• „roślina zielona z rodziny kapustowatych”,
• „dawniej: biedak, głodomór”.
Głodek mrzygłód ( Draba aizoides ) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Występuje w górach środkowej Europy. W Polsce tylko w Tatrach.
https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82od ... %82%C3%B3d

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Mrzygłód / Mrzygłod pochodzi:
• „Mrzygłód – od mrzeć ‘umierać’; od mrzygłód ‘głodomorek, skąpiec’.”.
• „Mrzygłod – od mrzeć ‘umierać’; od mrzygłód ‘głodomorek, skąpiec’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=814

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe nazwisk omówionych w Historii Nazwisk Polskich na stronie 101 tak mówi o nazwisku Mrzygłod: „MRZYGŁOD < mrzygłod ‘sknera’ SXVI 1425, odap., s. 175.”. Z zapisu tego wynika, iż nazwa osobowa Mrzygłod pochodzi od apelatywu mrzygłod ‘sknera’, która notowana była w 1425 roku, nazwisko odapelatywne.

Ze współczesnego punktu widzenia przywołany apelatyw mrzygłód, od którego powstało nazwisko Mrzygłód, to archaizm wyrazowy [ wyraz zapomniany lub wychodzący z użycia w polszczyźnie ogólnej ]. Mrzygłód to wyraz wieloznaczeniowy:
• głodomór, głodomorek – niejadek [ ktoś wychudzony ],
• skąpiec, kutwa [ człowiek przesadnie oszczędny ],
• biedak,
• roślina z rodziny kapustowatych,
• nazwa kilku miejscowości,
• mrzeć ‘umierać’.

Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało nazwisko Mrzygłód.

Nazwisko Grudziński.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Grudziński pochodzi:
• Grudziński – 1499 od nazw miejscowych typu Grodno, też Grodnica, Grudna, Grudzyny.
• Grudziński – 1795 od gruda ‘bryła ziemi; zmarznięta ziemia’.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=773

Nazwisko Grudziński może być nazwiskiem neofickim. Kwestię neofityzmu możemy powiązać z zagadnieniami ściśle dotyczącymi imion i nazwisk żydowskich. Wśród nazwisk Żydów polskich możemy wyróżnić nazwiska neofickie pochodzące od nazw miesięcy, w których przyjmowany był chrzest. W przypadku nazwiska Grudziński to nazwisko pochodziłoby od grudnia; Grudziński < grudzień.
Bogusław Kreja [ Studia onomastyczne, Gdańsk 2005, s. 60–61 ] pisząc o nazwiskach konwertytów stanowczo zastrzegał jednak, że „należy […] wyraźnie zaznaczyć, że nazwiska te nie były wyłącznie neofickimi, także jakiekolwiek wnioski o pochodzeniu poszczególnych rodzin noszących te nazwiska, oparte na ich brzmieniu, są ryzykowne. W szczególności dotyczy to nazw urobionych od nazw miesięcy […]. Nazwy miesięcy występują bowiem dość często wśród ludności włościańskiej (Styczeń, Marzec, Kwiecień, Maj itd.), a dodanie końcówki -ski było przecież czymś bardzo powszechnym; poza tym są tu też nazwiska odmiejscowe (z Czerwińska, z Lipna, z Wrześni itd.).”.

Tak więc nazwisko Grudziński może mieć różne pochodzenie i może być:
1. odmiejscową nazwą osobową, to jest nazwiskiem:
• szlacheckim, utworzonym od na przykład takich miejscowości jak: Grodno, Grodnica, Grudna, Grudzyny,
• nieszlacheckim, utworzonym od na przykład takich miejscowości jak: Grodno, Grodnica, Grudna, Grudzyny,
2. strukturalną nazwą osobową, to jest nazwiskiem:
• strukturalnym, utworzonym od nazwiska / przezwiska Gruda a ono od apelatywu gruda ‘bryła ziemi; zmarznięta ziemia’ za pomocą strukturalnego przyrostka –ski, na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego,
• strukturalnym, utworzonym na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego [ odmiejscowego ] od nazwiska lub/i przezwiska Grudzień [ nazwa miesiąca ] przy pomocy strukturalnego sufiksu –ski.
• strukturalnym, utworzonym od nazwy miesiąca Grudzień, w którym neofita [ żyd ] przyjął chrzest i stał się chrześcijaninem.

Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osoby noszącej nazwisko Grudziński.

Nazwisko Orzałkiewicz.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Orzałkiewicz pochodzi:
• „Orzałkiewicz – do orzeł.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=547

Od siebie dodam, że nazwisko Orzałkiewicz według mojej oceny jest nazwą osobową sufiksalną i może być mianem strukturalnym. Zbudowane jest z rdzenia Orzał– oraz przyrostka –kiewicz [ Orzał + kiewicz = Orzałkiewicz; Orzał–kiewicz ]. Rozkodowując to nazwisko powinno się zacząć od początku. Przyrostek –owicz oraz –ewicz zaliczany jest to cząstek patronimicznych, na przykład Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, na przykład w takich nazwiskach jak: Mic–kiewicz, Sien–kiewicz oraz był też dodawany i do polskich rdzeni wyrazowych, na przykład takich jak: Brat–kiewicz, Kwiat–kiewicz, Mał–kiewicz czy Drąż–kiewicz. Zatem, nazwa osobowa Orzałkiwicz to dawniej ‘syn Orzała – ojciec Orzał’. Wynika z tego, że nazwisko Orzałkiwicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być mianem odojcowskim, nazwiskiem patronimicznym.
Oby nie było tak łatwo dodam, iż patronimiczny sufiks –kiewicz z czasem utracił funkcję odojcowskich nazw osobowych i stał się strukturalnym przyrostkiem przy pomocy, którego tworzono nazwiska od imion, przezwisk czy innych pospolitych słów. W przypadku nazwiska Orzałkiewicz mogą to być przezwiska typu: Orzał, Orzałek, Orzałko [ Orzełek, Ożałek ] > Orzałkiewicz.

Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osoby noszącej nazwisko Orzałkiewicz.

Pozdrawiam – Roman.
Kazmierczak_Slawomir - 20-02-2017 - 23:01
Temat postu: Darmetko
Dobry wieczór,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Darmetko. Nazwisko występuje w okolicach Łomży i Kolna.
Pozdrawiam
Sławomir
Ewa_Szczodruch - 21-02-2017 - 05:37
Temat postu:
Witam Smile

Darmetko - od darmy ‘daremny’, darmo.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazmierczak_Slawomir - 21-02-2017 - 07:17
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam
Sławomir
Lewicki_Przemysław - 21-02-2017 - 09:22
Temat postu: Re: Mrzygłód, Grudziński, Orzałkiewicz.
ROMAN_B napisał:
Witaj Przemysławie!

[...]

Pozdrawiam – Roman.


Dziękuję Ci bardzo Romanie za pomoc, to bardzo obszerny wpis, który bardzo dużo mi dał Smile . Na pewno otwiera nowe perspektywy w badaniu rodziny, zwłaszcza Orzałkiewiczów, którzy wedle mojej wiedzy wywodzą się rdzennie z Wielkopolski przynajmniej od początku XIX wieku.

Czy mogę mieć też, w związku z ogromną wiedzą, pytanie o moje własne nazwisko, Lewicki? Wiem, że moja rodzina przyjęła je między 1754 a 1779, wcześniej Paweł Lewicki nosił nazwisko Beda, a było to w ziemi wieluńskiej, jego syn Filip (i jego synowie) był stajennym u Wierzchlejskich z Wierzchlasu.
bkalafat - 21-02-2017 - 10:51
Temat postu: Re: Mrzygłód, Grudziński, Orzałkiewicz.
Czy można spytać po pochodzenie nazwiska Kałafatiuk? Mam pewną teorię na ten temat, ale nie podpartą żadnymi dowodami.

Znalazłem tylko coś takiego:
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=541
Ewa_Szczodruch - 21-02-2017 - 11:25
Temat postu:
Witam Smile

Kałafatiuk - od rumuńskiego kalapód ‘kopyto szewskie’, calafat ‘pakuły’.

Źródło:Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
ROMAN_B - 21-02-2017 - 20:56
Temat postu: Geneza nazwiska Lewicki.
Witaj ponownie Przemysławie!

Pytasz: „Czy mogę mieć też, w związku z ogromną wiedzą, pytanie o moje własne nazwisko, Lewicki? Wiem, że moja rodzina przyjęła je między 1754 a 1779, wcześniej Paweł Lewicki nosił nazwisko Beda, a było to w ziemi wieluńskiej, jego syn Filip (i jego synowie) był stajennym u Wierzchlejskich z Wierzchlasu.”.

Nazwisko Lewicki.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Lewicki ma następującą genezę:
• „Lewicki - 1659 od lewy, w pochodnych też od imion Leon i od hebrajskiego Levi.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=543


W roku 2004 Instytut Kaszubski w Gdańsku wydał 6 tom Acta Cassubiana. W periodyku tym, w części 1 Studia i materiały, znajduje się opracowanie Edwarda Brezy pt. Wybrane nazwiska pomorskie (cd.). Autor na stronie 262 – 265 pod pozycją 57 zamieszcza notę noszącą tytuł Lewa, Lewek, Lewan, Lewanczyk, Lewańczyk, Lewański, Lewon, Lewicki i podobne. Zacytuję całą notę ponieważ daje ona całościowy obraz etymologii nazwiska Lewicki. Tak więc ” SNWPU podaje 194 osoby o nazwisku Lewa: 16 w woj. bydgoskim, 5 gdańskim, 144 łódzkim; 713 Lewek: 5 w woj. elbląskim, 31 gdańskim, 4 słupskim, 161 kaliskim, 103 wrocławskim, 89 katowickim, 1 Lewekowiczw woj. łódzkim; od Lewek występuje wiele form pochodnych, jak np. ( notuję tylko te, które występują na Pomorzu Gdańskim): 4405 Lewczuk; 46 w woj. bydgoskim 109 elbląskim, 146 gdańskim, 27 słupskim, 1 096 bialskopodlaskim, 347 chełmskim, 214 siedleckim, 150 katowickim; 519 Lewczyk: 18 w woj. bydgoskim, 11 elbląskim, 3 gdańskim, 102 zamojskim, 61 tarnobrzeskim; 158 Lewczyński: 24 w woj. bydgoskim, 3 gdańskim, 23 bielsko-podlaskim, po 19 w warszawskim i lubelskim; 64 Lewan: 12 w woj. bydgoskim, 33 katowickim, 5 legnickim, po 4 koszalińskim i krakowskim, po 2 warszawskim i wałbrzyskim, po 1 gorzowskim i opolskim; 40 Lewanczyk: 34 w woj. gdańskim, 3 elbląskim, 2 słupskim, 1 pilskim; 91 Lewaniak: 69 w woj. pilskim, 11 łódzkim, 5 kieleckim, po 2 chełmskim i olsztyńskim, po 1 warszawskim i skierniewickim; 1 Lewaniec w woj. szczecińskim; 20 Lewaniewski: 17 w woj. olsztyńskim, 3 przemyskim; Lewanik O; Lewaniowska O; Lewaniuk O; 4 Lewankowski: 1 w woj. bydgoskim, 3 szczecińskim; 82 Lewanowicz: 1 w woj. gdańskim, 13 olsztyńskim, 9 toruńskim, 8 pilskim, 7 jeleniogórskim; 59 Lewanowski: 31 w woj. słupskim, po 3. bydgoskim, konińskim i koszalińskim, 6 wrocławskim; Lewañ O; 17 Lewańczuk: po 5 w woj. gdańskim i łomżyńskim, 3 szczecińskim, po 2 warszawskim i opolskim; 510 Lewańczyk: 28 w woj. elbląskim, 415 gdańskim, 28 elbląskim i płockim, 9 słupskim, 13 wałbrzyskim; 566 Lewański: 11 w woj. bydgoskim, 8 elbląskim, 35 gdańskim, 30 słupskim, 89 toruńskim, 33 łódzkim, 21 konińskim; 35 Lewon 1 w woj. bydgoskim, 14 zielonogórskim, 7 koszalińskim, 6 warszawskim; Lewoncewicz O, 5 Lewonczuk w woj. białostockim; 21 Lewoniak: 3 w woj. koszalińskim, 18 szczecińskim; 1 Lewonicka w woj. wrocławskim; 27 Lewoniec: po 6 w woj. poznańskim i szczecińskim, 5 olsztyńskim, 4 zielonogórskim, po 2 w woj. warszawskim, nowosądeckim i opolskim; 154 Lewoniewski: 1 w woj. bydgoskim, 4 elbląskim, 14 gdańskim, 58 białostockim, 17 zielonogórskim; 15 Lewonik: po 4 w woj. gdańskim i szczecińskim, 7 olsztyńskim; 49 Lewoniuk: 28 w woj. białostockim, 7 wrocławskim, 5 koszalińskim;12 Lewonowicz: 10 w woj. białostockim, 2 katowickim; 89 Lewonowski: po 1 w woj. bydgoskim i słupskim, 50 białostockim, 9 warszawskim; 223 Lewoń: 1 w woj. bydgoskim, 10 gdańskim, 3 słupskim, 97 suwalskim, 24 olsztyńskim, 18 łomżyńskim, 16 szczecińskim; Lewońcio O; 81 Lewończuk: 65 w woj. białostockim, po 4 warszawskim, łomżyńskim i suwalskim; 7 Lewończyk: 2 w woj. słupskim, 5 suwalskim; 24 Lewońko: 11 w woj. suwalskim, 5 olsztyńskim, 4 katowickim; 7 Lewoński: 3 w woj. warszawskim, 4 wrocławskim.
SSNO III 253 notuje z kresów południowo-wschodnich robotnika Lewkę, zwanego inaczej Lewa ( laborios(us ) Lewko alias Lewa) z roku 1486. Lewek ma bardzo dużo zaświadczeń, zbiera je M. Malec ( MaI III 270 ), wszystkie ze wspomnianych kresów: Lewka z roku 1441, Lewko wspomniany 13 razy w roku 1430 i 1442; Lewo w roku 1457, Lewik w roku 1438; jest to więc wschodniosłowiańska postać im. Leon, od której pochodzą wyliczone wyżej nazwiska: Lewa, Lewek, formy patronimiczne: Lew(e)kowicz, Lewczuk, Lewczyk i modelowa, utworzona za pomocą przyrostka -vński: Lewczvński. S. Rospond ( SEMiG 185 ( s. v. Lewin Brzeski ) pisze: "W latach 1257 r., 1284 r. jest Lewin, czyli n. dzieeż. od imienia Lewa, spolszczonego Leona i Leonarda ". Wyliczone nazwiska często zbliżone są fonetycznie do przezwiska Lewy : lewy 'położony po stronie serca', imienia hebr. Lewi, jakie nosił jeden z synów patriarchy Jakuba, protoplasta kapłańskiego pokolenia Lewiego, imienia, potem nazwiska Lewin, o których szerzej w NP III 199-200, i przezwiska bądź im. Lew. Do "kompletu" omawianych nazw należy także północno-kaszubskie, drobnoszlacheckie nazwisko Lewiński ze wsi Lewin(o) w pow. Wejherowo, której nazwę J. Treder ( PMT XIV 60 ) wywodzi od im. Lewa lub Lewi. Nietrudno zauważyć, że nazwiska typu Lewan(cz)yk plasują się na Pomorzu Gdańskim ( częste na północnych i środkowych Kaszubach ), typu Lewoń( cz)yk na wschodnich lub centralnych ziemiach Polski. Od strony słowotwórczej mamy w tym materiale ( pomijając formy od podstawy Lewek, o których była już mowa ) struktury na -an, -ań, -on, -oń ( o ile to nie etymologiczne -on z im. Leon z dyftongiczną, bilabialną wymową o jako wo): Lewan, Lewań, Lewon, Lewoń; patronimiczne na -ak: Lewaniak, Lewoniak ( 21 nosicieli: 3 w woj. koszalińskim, 18 szczecińskim ); -ec: Lewaniec, Lewoniec ( 27 nosicieli ), -ik: Lewanik, Lewonik; (-cz)yk: Lewańczyk); (-cz)uk: Lewaniuk, Lewańczuk, Lewoniuk ( 49 osób), Lewończuk ( 81 osób ), modelowe, utworzone za pomocą strukturalnych przyrostków (-ow )ski, (-ew)ski: Lewan(k)owski, Lewoniewski i inne.
Na Pomorzu Gdańskim mamy niewiele historycznych zaświadczeń omawianych tu nazwisk. Poza podanymi w NP III 199-200 spotkałem w źródłach: Adrian Lewek w roku 1664 w CzarnymIesie ( F 32, s. 48 ); w roku 1789 w par. Miłobądz pod Tczewem zapisana została Marianna Lewkowska, w roku 1796 chrzczone było dziecko Michaelis Lewkowski; w księdze ślubów par. Kościerzyna w roku 1881 zapisany został Liwek Joseph ( AP XII 199 ); w księdze metrykalnej par. Reda zapisani zostali: Andreas Lewa w roku 1772, Jacobus Leva rok 1795; Emestus Levan rok 1808; Michael Lewek w roku 1774 ( księga niepaginowana ); w księdze metrykalnej par. Kielno wystąpił Franz Lewanczyk w roku 1839 ( AP IX 59 ).
Osobne zagadnienie to pochodzenie nazwiska, powiedzmy zaraz, homonimicznego Lewicki, noszonego przez 13441 osób: 754 w woj. bydgoskim, 214 elbląskim, 857 gdańskim, 171 słupskim, 1011 warszawskim, 682 wrocławskim, 594 toruńskim. Notowane było w SSNO III 254 w roku 1401 w Wielkopolsce i w roku 1457 na Mazowszu u starosty ( capitaneus ) czerskiego oraz odniesione przez SEMotIII 100 do wsi Lewice, gm. Międzychód, woj. gorzowskie i n. m. Lewiczyn, gm. Belsk Duży, woj. radomskie; herbarze, np. Leszczyca ( s. 277, 282 ) notują Lewickich herbu Rawa z Galicji i h. Rogala z ziemi bielskiej z roku 1540, nie podając tzw. gniazda, czyli wsi rodowej. Po wtóre już SSNO III 254 notuje od roku 1427 nazwisko patronimiczne Lewic z Małopolski, również stamtąd od roku 1429 Lewiec; nadto SNWPU podaje 111 osób noszących nazwisko Lewik ( brak na Pomorzu Gdańskim ); od tych form można było ( i na pewno tę możliwość wyzyskano ) utworzyć nazwisko Lewicki. Prof. H. Gómowicz zawsze mawiał, że Lewicki pochodzi od substantywizowanego przymiotnika lewicki 'pochodzący z nieprawego
łoża', wyrazu przez słowniki nienotowanego, ale zyskującego potwierdzenie np. w takich kaszubskich strukturach, jak archaiczne lewiczka 'kobieta niezamężna i niedziewica' - antonim wobec prawiczka; lewiczëc 'psuć' i pochodne z lewiczëc: 1) 'zepsuć', 2) 'zgwałcić, pozbawić dziewictwa'; lewiczëc so - 'prowadzić życie rozpustne', Sych II 364. Historycznie Lewicki notowany był często na Kociewiu, np. w archiwaliach pelplińskich Tomasz Lewicki 1744, Katarzyna Lewicka tegoż roku, w księdze metrykalnej par. Miłobądz Anna Lewicka 1788 ( Damps 177 ).
W świetle przedstawionego tu materiału szerzej trzeba spojrzeć także na pochodzenie nazwiska Lewna, notowanego od roku 1330 w SSNO III 255 i pochodnych patronimicznych form Lewnic od roku 1419 i Lewnik 1449, wyprowadzonego w SEMot I 143 od podstawy lewna ( flasza ) 'forma odlewnicza', a przeze mnie ( NP 249-250 ) od hipotetycznego lewna 'mańkut'. Okazuje się, że w interpretacji tego nazwiska wziąć trzeba także imiona Lewa, Lewi, Lew, może to być więc nazwisko homonimiczne ( poligenetyczne, jak się wyrażał B. Kreja ).”.

Z etymologią konkretnego nazwiska, w zasadzie każdego nazwiska, moim zdaniem, zawsze jest jakiś problem z ustaleniem jednoznacznej genezy jego powstania. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. W pełni się zgadzam ze stwierdzeniem profesora. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może z dużą dozą prawdopodobieństwa odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób, kiedy i dlaczego powstało jednostkowe nazwisko. Nie zawsze jest to możliwe, czasami po prostu brakuje danych źródłowych.

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 22-02-2017 - 02:30
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Darmetko.
Witaj Sławomirze!

W swoim poście napisałeś: „(…) proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Darmetko. Nazwisko występuje w okolicach Łomży i Kolna.”.

Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Pierwszą z genez nazwiska Darmetko podała Ci pani Ewa Szczodruch, która na podstawie publikacji profesora Kazimierza Rymuta pt. "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", wydanego przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie w roku 1999, tak napisała o tym nazwisku: „Darmetko - od darmy ‘daremny’, darmo.”.

Druga geneza nazwiska Darmetko będzie oparta o moje rozważania na temat jego pochodzenia i znaczenia. Tak więc, w mojej ocenie, ta nazwa osobowa jest sufiksalnym nazwiskiem, derywatem. Miano to zbudowane jest z tematu Darmet– oraz z sufiksu –ko [ Darmet + ko = Darmetko; Darmet–ko ]. Zacznę od opisu przyrostka –ko, który ma też znaczenie dla tej nazwy osobowej. Przyrostek –ko należy do sufiksów zdrobniających wyraz podstawowy. Tworząc wyrazy zdrobniałe od apelatywów pospolitych, na przykład szkło > szkiełko. Przy pomocy tego przyrostka były też konstruowane imiona, przezwiska oraz nazwiska od dwuczłonowych imion słowiańskich oraz imion chrześcijańskich. Przyrostek –ko pełnił też funkcję patronimiczną, to jest tworzenie przezwisk, nazwisk od nazwy osobowej ojca. Tak więc, przyrostek ten tworzy też pojęcie osoby mniejszej lub relacji przynależności między ojcem i synem. Przyrostek –ko w przezwiskach lub nazwiskach nie jest polskim sufiksem. Do języka polskiego nazwy zakończone na –ko (oraz –o) dostały się przez język ukraiński oraz białoruski [ litewski ]. W języku ukraińskim sufiks ten tworzy zdrobniałe formy imion, na przykład Pieczko – od imienia Piotr. Sufiks –ko uważany jest jako wariant polskiego przyrostka –ek. Widać jest to dobitnie w nazwisku Jochenek oraz w nazwisko Jochenko. Przyrostek –ek najczęściej występował w nazwach osobowych Małopolski a przyrostek –ko rozpowszechniony był na dawnych wschodnich ziemiach Polski. Można powiedzieć, że nazwiska z przyrostkiem –ko bardziej są pochodzenia ukraińskiego, białoruskiego niż polskiego. Za przykład niech posłużą następujące nazwiska ukraińskie: Iwaneko – mały Iwan, syn Iwana albo Żmieńko, które pochodzi od apelatywu жменя – garść albo nazwiska białoruskie: Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko lub nazwiska litewskie: Moniuszko, które pochodzi od imienia Moniwid. Zatem nazwiska zakończone sufiksem –ko w zasadzie pochodzą z terenów zamieszkałych przez Rusinów. Niemniej jednak w języku polskim, ukraińskim oraz białoruskim sufiks –ko ma utrwaloną pozycję w systemie słowotwórczym. Dodam, że największym zgrupowaniem nazwisk z sufiksem –ko jest historyczny obszar Podlasia i Kresów [ Podlasie - historyczne Podlasie obejmuje centralną i południową część województwa podlaskiego, północny wschód i północ województwa lubelskiego oraz wschodni skrawek województwa mazowieckiego ].

Wspomniałeś, iż nazwisko Darmetko występuje w okolicach Łomży i Kolna. Tak więc region jego występowania zgadza się z obszarem największego zgrupowania nazwisk zakończonych formatem –ko. Zatem miano Darmetko może być zdrobnieniem nazwiska Darmet. Osobiście stawiam, że w pierwotnym znaczeniu nazwisko Darmetko było patronimiczną [ odojcowską ] nazwą osobową. Darmetko to syn Darmeta; ojciec Darmet – syn Darmetko.

Pozostaje tylko ustalić co znaczy nazwa osobowa Darmet. Według mnie jest to z bardzo dużą dozą prawdopodobieństwa nazwisko francuskie. Zapewne zapytasz dlaczego stawiam taką hipotezę? Mam dwie robocze hipotezy, które zakładają dwa różne okresy, w których pewien francuz o nazwisku Darmet osiedlił się gdzieś w okolicy Łomży lub/i Kolna. Pierwszy okres to mniej więcej czas powstania Księstwa Warszawskiego. Księstwo warszawskie powstało na mocy postanowień pokoju w Tylży w roku 1807, był on konsekwencją pruskiej i rosyjskiej klęski w wojnie z Francją. Działania te objęły ówczesne ziemie polskie będące pod pruskim panowaniem. Najcięższe walki toczyły się w Prusach Wschodnich, a po klęsce sprzymierzonych w bitwie pod Frydlandem 14 czerwca 1807 roku przeniosły się one na Suwalszczyznę. Dotarli tu w pościgu za pokonanymi zarówno Francuzi, jak i Polacy. Wniosek jest taki, że w okolicy Łomży lub/i Kolna pozostał jeden żołnierz francuski, który mógł być ranny lub chory. Mogła być to też cywilna osoba, który coś robiła przy wojsku francuskim i z jakiś powodów postanowiła zostać. Drugi okres to czas wojny Francusko – Rosyjskiej. W 1812 roku Cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte idąc na Rosję zatrzymał się w Łomży na krótki odpoczynek. W tym czasie mógł pozostać w tym mieście jakiś chory żołnierz francuski. Bardziej prawdopodobne jest jednak inne zdarzenie. Po przegranej wojnie z Rosją Napoleon Bonaparte w dniu 9 grudnia 1812 roku zatrzymał się w Łomży pospiesznie wracał do Paryża. Ten odwrót, raczej ucieczka niedobitków armii francuskiej przetoczył się też przez okolice Łomży i Kolna. Może jakiś wycieńczony, chory albo ranny żołnierz francuski pozostał lub został zostawiony przez brać żołnierską na dolę i niedolę w jakiś miejscu w okolicy Łomży lub/i Kolna.

Skoro ustaliliśmy jakiego pochodzenia może być nazwisko Dormet, to pozostaje ustalenie co może ono znaczyć? Przeszukałem znane mi francuskie strony genealogiczne i strony poświęcone etymologii francuskich nazwisk. Wydawało mi się, że sprawa będzie łatwa ale taka nie była. W końcu udało mi się ustalić co znaczy nazwisko Darmet. Faktycznie jest to francuskie nazwisko. Jego etymologia po francusku brzmi:
Origine et étymologie du patronyme Darmet:
„Origine: "darmet" est un nom de famille derive de darme, nom topographique, representant une variante de derme, issu du latin eremus lieu inculte.”.
Więcej pod linkiem: http://www.filae.com/nom-de-famille/DARMET.html

Po polsku brzmi to mniej więcej tak:
Pochodzenie i etymologia nazwiska Darmet:
Pochodzenie: „Darmet” jest pochodną, wariantem nazwiska Darme, nazwa topograficzna, wywodzi ona się od łacińskiego słowa eremus. [ może ktoś to lepiej przetłumaczy? ]
Eremus – pustelnia. Wskazywałoby to wówczas na miejsce zamieszkania dalekie od innych siedzib ludzkich. Zatem, osoba nosząca nazwisko Darmet [ Darme ] została tak nazwana ponieważ mieszkała gdzieś na pustkowiu, w miejscu oddalonym od siedzib ludzkich.

Z etymologią konkretnego nazwiska, w zasadzie każdego nazwiska, moim zdaniem, zawsze jest jakiś problem z ustaleniem jednoznacznej genezy jego powstania. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może z dużą dozą prawdopodobieństwa odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób, kiedy i dlaczego powstało jednostkowe nazwisko. Nie zawsze jest to możliwe, czasami po prostu brakuje danych źródłowych.

Na koniec dodam jeszcze, iż nazwisko Darmetko może być hybrydą językową, utworzoną na bazie francuskiego nazwiska Darmet i polskiego sufiksu -ko.

Oczywiście są to tylko moje hipotezy, raczej rozważania o pochodzeniu i znaczeniu nazwiska Darmetko.

Pozdrawiam – Roman.
Kazmierczak_Slawomir - 22-02-2017 - 07:17
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Darmetko.
Witaj Romanie,
bardzo dziękuję za tak obszerne wyjaśnienie.
Pozdrawiam
Sławomir
Gawroński_Zbigniew - 22-02-2017 - 08:09
Temat postu:
Mnie zastanawia dlaczego kilkanaście nazwisk bardzo podobnych do Darmetko (Darmiejko/Darmieniuk itp.) Rosjanie wiążą z reliktami najazdów mongolskich i imieniem męskim mongolskim Darma (Дарма) = mniej więcej: młody, pełen sił. Albo od imienia męskiego Darmen (Дармен) = siła moc. To drugie jednak jest popularnym imieniem tatarskim. Nie pisałem tego wcześniej, żeby nie ściągać dyskusji na niepotrzebnie poboczne tory. Teraz jednak jako pewnego rodzaju dopełnienie ma sens.
Kazmierczak_Slawomir - 22-02-2017 - 10:50
Temat postu:
Dziękuję za wyjaśnienie, dodam jeszcze, że dość dużo rodzin o nazwisku Darmetko mieszkało w okolicach Kolna już na początku XIX wieku, więc pochodzenie z języka francuskiego jest raczej mało prawdopodobne. Te rodziny, które znam, to rodziny chłopskie, wsie Borkowo, Czerwone, Zaskrodzie, Czernice - wszystkie w pobliżu Kolna.
Pozdrawiam
Sławomir
piotr_romanski - 17-03-2017 - 21:54
Temat postu:
Witam serdecznie. Czy mogę prosić o pomoc w sprawie pochodzenia nazwisk Szlamka, Romański, Kobyłecki.
Dziękuję
historyk1920 - 17-03-2017 - 22:35
Temat postu:
Witam !
Oto pochodzenie nazwisk w telegraficznym skrócie Wink
Szlamka - od szlam, ślam ‘rzadki muł, śluz’, szlama, ślama ‘kobieta zaniedbana’
Romański 1651 od nazwy miejscowej Romany (kilka wsi)
Kobylecki/ Kobyłecki - od nazwy miejscowej Kobielice (włocławskie, gmina Dobre).

Pozdrawiam
Marek
piotr_romanski - 17-03-2017 - 22:36
Temat postu:
dzięki
Gawroński_Zbigniew - 17-03-2017 - 23:28
Temat postu:
Szlamka pisany z niemiecka w kilkunastu wersjach zapisu np Schlamke/ Schlamka/ Schlammke itp to odpowiednik polskiego Tarnicki, to od nazwy kolczastego krzewu - tarniny.

Szlamka to również nazwisko charakterystyczne dla Litwy i Łotwy. Niestety nie mogę dociec transkrypcją jakiego niemieckiego imienia męskiego na litewski i łotewski jest.

Oczywiście inne wersje są równie uprawnione.
Paulina_W - 22-03-2017 - 17:56
Temat postu:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.
jacekroszak1986 - 29-03-2017 - 11:52
Temat postu: Nazwisko Moskwa
Witam!

Czytałem kiedyś ciekawy artykuł w internecie odnośnie pochodzenia nazwiska Moskwa. Autor twierdził, że pewnej grupie chłopów zasłużonej w walce o Moskwę, nadano szlachecki tytuł i nazwisko Moskwa na pamiątkę.
Nie mogę teraz nigdzie znaleźć tego artykułu. Czy ktoś z Was o tym słyszał ? Czy ktoś posiada jakieś źródła potwierdzające tą historię?

pozdrawiam
Litwos - 02-04-2017 - 14:58
Temat postu:
Witam,

mam dosc rzadkie nazwisko: PARALEWICZ - zamieszkiwali Litwe. Szlachta ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. Skad moga pochodzic?

Widzalem PAROLEWICZOW na Mazowszu, nie wiem czy te dwa nazwiska sa ze soba powiazane (Parolewicz widnieje w herbarzach, ale bez podanego herbu)

Dziekuje z gory.
przemko20161 - 02-04-2017 - 15:45
Temat postu:
witam

Chciałbym dowiedzieć się co znaczy nazwisko Sztandera Synowski Warciński i Wilk
przemek
historyk1920 - 03-04-2017 - 21:54
Temat postu:
Witam !
Oto pochodzenie w/w nazwisk ;
Sztandera - od sztandar, stendar, stender ‘chorągiew, flaga’.
Synowski - w grupie nazwisk pochodzących od syn; też od ukraińskiego synij ‘siny’
Warciński - od warczeć , warknąć, może też od imienia złożonego Warcisław.
Wilk - XII w. od wilk ‘ssak z rodziny psów’.

Pozdrawiam
Marek
przemko20161 - 03-04-2017 - 22:01
Temat postu:
A proszę sprawdzenie nazwiska Perucki i kiedy i gdzie to nazwisko zostało poraz pierwszy odnotowane ?
Byłbym wdzięczny za pomoc

Przemek
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 00:07
Temat postu:
Sztandera Synowski Warciński i Wilk

Zacznę od nazwiska Wilk. To typowy przykład bardzo starej antropoleksemy o różnych korzeniach. Najpierw czeskie. Znaczeniowo równa się mądry, zdecydowany. Albo jeśli chodzi o cechy fizyczne równa się znaczeniowo: odważny, dzielny, wymagający.
Polska ma nieco inne znaczenia: nieufny, nietowarzyski wobec otoczenia.
Źródła obydwu są bardzo ciekawe. Sięgają mitologii pogańskiej Słowiańszczyzny. Wilk (zwierzę) był w niej noszącym informacje, wiadomości z tego na tamten świat i na odwrót. Najczęściej interpretowano to tak, że wilk porywający stada był jakby informacją bogów (od Peruna np.), że coś nie tak ze składanymi ofiarami, coś nie tak z innymi sprawami zawiadywanymi przez bogów. W ten sposób mądrość adaptacyjna zwierząt nabrała cech boskich i wtórnie została „uczłowieczona”.
Wilk było również pogańskim imieniem męskim zachowanym w licznych zabytkach kresowych i tam nadawane dzieciom w dwóch celach: podkreślenia związku z przyrodą, aby bóstwa natury traktowały dziecię bardziej jako „swego”.

--
Nazwisko Sztandera.
To nazwisko ma najmniej kilka zupełnie różnych podstaw znaczeniowych. Wszystkie niemieckie. Najważniejsze to kuźnica, miechy w kuźnicy, pracownicy pomocniczy w takiej kuźnicy i handlujący surówką kuźnicową (Tzw kęsami. Też sporo nazwisk jest takich kęsopodobnych). Drugie nie mniej ważne to rybak zajmujący się połowem grubych ryb, w praktyce połowem łososi, co konkretnie sytuuje pochodzenie nazwiska (nie wszędzie były i są rzeki z łososiami).
--
Nazwisko Synowski pachnie Ukrainą i moim prywatnym zdaniem może mieć związki z judaizmem. Może pochodzić od ukraińskiego сыний co jest odpowiednikiem nie polskiego sinego a raczej fioletu jakiegoś. Może pochodzić również od słowa сыновец i сыновица = synowiec i synowica tzn. syn albo córka brata. Ciekawe i charakterystyczne dla nazwisk o korzeniach żydowskich z terenów szeroko rozumianych Kresów jest ich upodobnianie do nazwisk polskich odmiejscowych ze stosowaniem końcówek: -wski/-ski/-dzki/-cki. Oczywiście obydwa powyższe wywody i sugestie mogą być błędne. Nie wiem jak rozpowszechnione było określenie synowiec. Czy było powszechne również na terenie Polski, czy jedynie rozpowszechnione za pośrednictwem popularności prozy doby sienkiewiczowskiej, gdzie pojawiło się sporo razy.
--
Warciński obok wątpliwego pochodzenia id imion męskich typu Wrościsław, Warcisław i podobnych pochodzić może od pruskiego słowa „warte”, tożsamego ze żmudzkim/litewskim „wartas”. To kolejna, jedna z kilkudziesięciu nazw sieci na ryby. Tutaj jest to jakiś rodzaj żaka z dużymi skrzydłami, za pomocą których można było „przegrodzić” jakąś rzeczkę.

-=-=-=


edit: Nazwisko Perucki było już omawiane? Tak patrzę sobie i co widzę: pisatiela albo handlarza pierzem i znów końcówka -cki. Wink
Szanter_Adam - 04-04-2017 - 14:58
Temat postu:
Witam serdecznie, powoli zabieram się do odkopywania informacji na temat swoich przodków, mogą mi państwo na start pomóc z informacją na temat mojego nazwiska jest ono dość rzadko spotykane: Szanter, ojciec wspominał, że mogło ono zostać spolszczone i zmienione z oryginalnego Szantyr (zamiana y na e), posiadam fotografie rodzinne z 1906 roku w mieście Dynenburg obecnie Łotwa. Jednak ojciec uważał, że rodzina osiadła w tamtych terenach po wcześniejszej migracji z Niemiec.
przemko20161 - 04-04-2017 - 18:19
Temat postu:
Tak wiem że ten temat Perucki był omawiany ale chciałbym dowiedzieć się gdzie i kiedy to nazwisko Perucki było najwcześniej używane w jakim regionie Polski i czy to nazwisko jest pochodzenia polskiego czy obcego i czy to nazwisko wywodzi się od jakiegoś zawodu , regionu ?
Pomożesz ?

Przemek
ROMAN_B - 04-04-2017 - 19:42
Temat postu: Szanter, rozważania o genezie nazwiska.
Witaj Adamie!

Pytasz o etymologię nazwiska Szanter oraz Szantyr. Według mnie obie te nazwy osobowe mogą najprawdopodobniej pochodzić od nazwiska Santer. Miano Santer może:
• pochodzić od łacińskiego słowa sanctus ‘święty’,
• być wariantem [ inną formą zapisu ] skróconego imienia Sander, które pochodzi od pełnego imienia Alexander [ po polsku Aleksander ]. Alexander jest zgermanizowaną formą greckiego imienia Alexandros. Imię Sander w Niemczech było używane do XVII wieku. W Holandii imię to jest nadal używane. W Anglii imię Sander było też nadawane dzieciom ale obecnie używa się formy Saunder. We Włoszech też można spotkać skrócone imię Sandro – Alessandro oraz na Węgrzech w formie Sándor.
Tak więc nazwisko Santer może pochodzić od skróconego imienia Santer [ Sander ] o ono od pełnego imienia Alexander albo od łacińskiego słowa sanctus ‘święty’.

Nazwisko Szanter, Szantyr to prawdopodobnie polska forma nazwiska Santer, która mogła powstać w związku z tak zwanym szadzeniem.

Szadzenie – zjawisko polegające na zastąpieniu szeregu spółgłosek zębowych: c, s, z, dz szeregiem spółgłosek dziąsłowych cz, sz, ż,dż. Jego powstanie wynikło z przesadnego unikania mazurzenia, które w tym przypadku jest procesem do niego odwrotnym. To cecha typowa dla obszaru granicznego gwar mazurzących z niemazurzącymi, np. Suwalszczyzny.

Może ktoś jeszcze coś doda?

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 20:19
Temat postu:
W Rosji (tj dokładniej w strefie ,gdzie używa się języka rosyjskiego w piśmie) jest kilkadziesiąt nazwisk Szandero/Szandyro/Szantero/Szantyropodobnych i tamtejsi etymolodzy również od Aleksandra albo niekiedy od piasku (Sand) je wywodzą. Oczywiście ścieżką - jak opisał p. Roman - z niemieckiego.

Istnieje też, ale nieco w innych okolicach popularne imię męskie Szandar/Шандар = dumny i używane jest głównie przez... Kałmuków. Razz
Christian_Orpel - 04-04-2017 - 20:27
Temat postu: Re: Szanter, rozważania o genezie nazwiska.
ROMAN_B napisał:
Miano Santer może:
• pochodzić od łacińskiego słowa sanctus ‘święty’,

Pozdrawiam – Roman.


Trudno mi w to wierzyć !


Pozdrawiam

Chrystian Orpel
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 22:11
Temat postu:
Nie dało mi spokoju to ostatnie nazwisko. "Pokopałem" jeszcze trochę i chyba mam całkiem inną spójną etymologię.

W Królewcu znalazłem takie onegdaj funkcjonujące przysłowie: "Schanderbander schlaegt sich, Schanderbander vertraegt sich"*. W tym samym miejscu funkcjonowały jeszcze: " Schaend'ju allwedder?"**, "Hingegebe dem Schandeere on dem Kickelkackel". W Szczecinie natomiast Schande był skazańcem, który za karę miał nosić jakiś tam czas na plecach znak hańby/kary za to co zrobił.

Przechodzę do rzeczy. Imię męskie Schân jest zdrobnieniem imienia Christian. W tej postaci jest (było) notowane bardzo często w okolicach Kłajpedy, Królewca. W zapisie miejscowego platu tak to wyglądało: "Schân, Schânke... bed nau" = "Krystianeczku do łóżeczka!" Albo: „Wen ӧck man wuſzd, wi ӧck dem Schân minem leve Sän helpe kun“.
marek14 - 04-04-2017 - 22:45
Temat postu:
Witam.
Prosiłbym o informację o nazwisku Apola, z góry dziękuję.
przemko20161 - 04-04-2017 - 23:00
Temat postu:
proszę o znaczenie nazwisk Bińkowski Konieczny Kwieciński Kadmek Jasnos Jasnowski Gaj

Przemek
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 23:54
Temat postu:
marek14 napisał:
Witam.
Prosiłbym o informację o nazwisku Apola, z góry dziękuję.


Imię Apola (Аполя) jest wariantem, wersją potoczną, niedbałą, albo popularną następujących imion: Аполлинарий, Аполлинария, Аполлон, Аполлоний, Аполлония (Apolinary, Apolinaria, Apollon, Apoloniusz, Apolonia).
Źródło: Словарь русских личных имен. Н. А. Петровский. 2011. Czy od powyższego pochodzi nazwisko? Nie wiem.
Szanter_Adam - 05-04-2017 - 12:42
Temat postu: Szanter, rozważania o genezie nazwiska.
Dziękuję, może jeszcze ktoś się wypowie ?
Jeśli jeszcze można to nazwiska: Charo (dziadek był żołnierzem podczas I WŚ na terenach Galicji) oraz Lubiniecki ta część rodziny pochodzi z Chodorowa (Ukraina). Jak mogą mi państwo doradzić od czego rozpocząć poszukiwania przodków ? Wiem, że dziadek urodził się w Brześciu n. Bugiem, natomiast jak już wcześniej wspominałem posiadam fotografie Pradziadka z rodziną z 1906 roku w Dynenburgu obecna Łotwa. Myślą państwo, że w archiwach kościelnych lub państwowych byłbym w stanie coś odkopać, wiadomo, że wiąże się to z podróżą.. Nie wiem jak się do tego zabrać, jakieś rady ? Dziękuję i pozdrawiam Adam
Gawroński_Zbigniew napisał:
W Rosji (tj dokładniej w strefie ,gdzie używa się języka rosyjskiego w piśmie) jest kilkadziesiąt nazwisk Szandero/Szandyro/Szantero/Szantyropodobnych i tamtejsi etymolodzy również od Aleksandra albo niekiedy od piasku (Sand) je wywodzą. Oczywiście ścieżką - jak opisał p. Roman - z niemieckiego.

Istnieje też, ale nieco w innych okolicach popularne imię męskie Szandar/Шандар = dumny i używane jest głównie przez... Kałmuków. Razz

Więc może, jednak ojciec się mylił i rodzina nie pochodziła z terenów niemieckich, a rosyjskojęzycznych. Dokopałem się też do herbu LUBICZ, który posiadała średniozamożna szlachta właśnie o nazwisku Szantyr.
Ewa_Szczodruch - 10-04-2017 - 05:16
Temat postu:
Witam Smile

Charo - w grupie nazwisk pochodzących od gwarowego hara ‘dół na ziemniaki’, też ‘nędzna wódka’, od imienia Harasym, od niemieckiej nazwy osobowej Haar.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Matpil - 13-04-2017 - 02:50
Temat postu: Rebizant
Nazwisko Rebizant podobno pochodzi od napoleońskiego żołnierza powracającego spod Moskwy. Czy ktoś ogarnia temat? Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew i chyba pozostał!? Kim był, skąd pochodził i czy na prawdę stał się protoplastą obecnie żyjącej w okolicach Tomaszowa Lubelskiego rodziny Rebizantów? A może prawdziwa jest teoria spiskowa, która mówi, że ktoś na użytek własny wykorzystał tzw. dane osobowe biednego napoleończyka prawie 200 lat temu??
Arek_Bereza - 13-04-2017 - 08:42
Temat postu: Rebizant
Ja bynajmniej nie zamierzam legendy obalać (ładna Smile) więc po co.
Ale jeśli pytasz o Rebizantów z okolic Tomaszowa Lubelskiego, to wystarczy zajrzeć do bazy lubgens i do akt grecko-katolickiej parafii w Łosińcu (9 km od Tomaszowa) pod pierwszy z dostępnych on line roczników 1826 - http://www.szukajwarchiwach.pl/35/2059/ ... 5#tabSkany
znajdziesz tam śluby Bazylego Rebizanta (ur.ok.1800 we wsi Rebizanty w Galicji austriackiej) z Ewą Sikliwiec, czy Praxedy Rebizant (ur.ok 1804) z Grzegorzem Jaczyszynem- rożni rodzice obojga. W ogóle Rebizantowie pojawiają się tam także w innych aktach. W 1834 umiera w Łosińcu Grzegorz Rebizant lat 90 (pewnie to lekka przesada ale z pewnością urodził się przed Rewolucją francuską).
Gawroński_Zbigniew - 13-04-2017 - 12:45
Temat postu:
Nazwa Rebizanty jest najprawdopodobniej pochodzenia tatarskiego. Odnosi się do maści konia. Rebizat = tatarskie: rebuz = pol.: raby = mniej więcej "piegowaty, dziobaty". Najczęściej dotyczyło to koni siwych w kropki. Niekiedy na konie łaciate też mówiono rabe. Co region inne odcienie znaczeniowe. W każdym razie u Tatarów rebuz odnosiło się do maści konia albo do śladów po przebytej ospie.
Krystyna.waw - 13-04-2017 - 20:27
Temat postu: Re: Rebizant
Matpil napisał:
Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew

Identycznie jak mój Szarlip w Szczebrzeszynie!
Tylko ja już mam pewność, że mój "żołnierz napoleoński" pochodził z Prus...
Gawroński_Zbigniew - 13-04-2017 - 23:11
Temat postu: Re: Rebizant
Krystyna.waw napisał:
Matpil napisał:
Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew

Identycznie jak mój Szarlip w Szczebrzeszynie!
Tylko ja już mam pewność, że mój "żołnierz napoleoński" pochodził z Prus...


Właśnie nie mogłem skojarzyć nazwiska, a pamiętałem bardzo podobne pytanie z sugestią co do pochodzenia, jakie tu padło całkiem niedawno! Smile Smile Smile
ROMAN_B - 14-04-2017 - 00:23
Temat postu: Re: Rebizant
Matpil napisał:
Nazwisko Rebizant podobno pochodzi od napoleońskiego żołnierza powracającego spod Moskwy. Czy ktoś ogarnia temat? Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew i chyba pozostał!? Kim był, skąd pochodził i czy na prawdę stał się protoplastą obecnie żyjącej w okolicach Tomaszowa Lubelskiego rodziny Rebizantów? A może prawdziwa jest teoria spiskowa, która mówi, że ktoś na użytek własny wykorzystał tzw. dane osobowe biednego napoleończyka prawie 200 lat temu??



Witam!

Matpil regulamin naszego forum mówi, że posty należy podpisywać przynajmniej imieniem.

Rebizanty – zniesiona nazwa miejscowości w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec, nad Tanwią. Nazwa została zlikwidowana rozporządzeniem z 2001 roku. Wchodzi w skład sołectwa Huta Szumy.

Monika Rebizant – Siwiło prowadzi blog noszący tytuł Historie Rodzinne. Jak sama napisała: „Historie Rodzinne to blog poświęcony moim przodkom i miejscom, które są dla mnie ważne”. Na stronie blogu znajduje się zakładka Rebizant, która poświęcona jest rodzinie noszącej nazwisko Rebizant:
http://rebizantsiwilo.blogspot.com/ - strona główna blogu
http://rebizantsiwilo.blogspot.com/p/rebizant.html - zakładka Rebizant
Autorka blogu tak pisze o etymologii nazwy wsi Rebizanty i nazwiska Rebizant [ powołując się na opracowanie Mariusza Koper pt. „Z toponimii Roztocza”. ]

„Rebizanty. Proces antroponimizacji zaszedł także w innej nazwie miejscowej tego obszaru. W nieopodal położonej wsi Huta-Szumy jeden z przysiółków nosi miano Rebizanty. Toponim ten należy wiązać z nazwą rodową od nazwy osobowej Rebizant, tę zaś z apelatywem rebelizant, rebeliant, ‘przeciwny, nieposłuszny prawu’. W toponimie Rebizant < Rebelizant obserwujemy uproszczenie fonetyczne w nazwach miejscowych polegające na skróceniu wyrazu poprzez częściowe usunięcie jednej z dwóch podobnych i następujących po sobie sylab, por. sześciościan > sześcian, tragikokomiczny > tragikomiczny, człowiek > człek.
Nazwa Rebizanty określała dawniej mieszkańców obszarów przygranicznych, trudniących się handlem oraz przemytem. Słownik geograficzny z przełomu XIX i XX wieku informuje nas o mieszkańcach tego obszaru jako o ubogiej, ale oświeconej i „zabiegłej” ludności, która z uwagi na kiepskie warunki życia oraz nieurodzajne gleby trudniła się m.in. przemycaniem okowity. Warto przy tej okazji wspomnieć, że omawiane wsie położone były w tym czasie na granicy dwóch zaborów: rosyjskiego oraz austriackiego. W sąsiedniej miejscowości Paary, a także w niedalekich Maziłach, istniały nawet posterunki straży granicznej. Z czasem nazwa Rebizant zmieniła swoją kategorię, przechodząc z pierwotnego przezwiska odapelatywnego do kategorii nazw rodowych.”.

Monika Rebizant – Siwiło w Albumie Rodziny Rebizant, który zamieszczony jest na stronie MyHeritage między innymi pisze:
„JA. Moja rodzinna miejscowość leży na granicy dawnych zaborów rosyjskiego i austriackiego, biegnącego z biegiem rzeki Tanew. Dziadkowie mojego tata byli wyznania greko-katolickiego. Przeszli na katolicyzm tuż po wojnie, w obawie przed wysiedleniami (Akcja Wisła). Wiele mam jeszcze do odkrycia w ruinach starej cerkwi, gdzie znajdują się bardzo stare nagrobki. Z obu stron- i po mieczu i po kądzieli korzenie prowadzą do Galicji, do obwodu lwowskiego i terenów Pokucia, Podola, Zakarpacia.
Moi pradziadkowie po mieczu to Aleksander i Anna Rebizant „Polacy grekokatolicy” urodzeni i mieszkający we wsi, której nazwa jest taka sama jak nazwisko – Rebizanty. Mój dziadek Piotr, syn Aleksandra i Anny, gdy go pytałam o nazwisko i skąd pochodzi rodzina, odpowiadał niezmiennie, że „ Pochodzi stąd, z Rebizantów, że byli tu zawsze.” Całe Rebizanty zamieszkiwali spolszczeni Rusini o nazwisku Rebizant, wyznania greko- katolickiego. Było wiele małżeństw mieszanych. Anna Zaborniak była Polką. Polacy grekokatolicy”, bez żalu przeszli na rzymokatolicyzm, by zostać w wiosce. Greko Rebizantów wysiedlono, moi pra zostali. Mam zdjęcie przedstawiające Annę i Aleksandra z dziećmi na tle chaty krytej słomą. Byli to ewidentnie chłopi, gdy z drugiej strony, po kądzieli miałam prawdziwych burżujów Schienbein, Korincic czy zubożałą szlachtę Gruszczyńskich.”.
https://www.myheritage.pl/FP/newsItem.p ... ;newsID=22
https://www.myheritage.pl/site-74343561 ... y-rebizant

Teraz inne spojrzenie na pochodzenie i etymologię nazwy wsi Rebizanty. Валентин Стецюк [ ukraiński językoznawca, niezależny badacz w dziedzinie językoznawstwa historycznego i etnologii z wykorzystaniem analizy matematycznej ] opublikował artykuł pt. „Ślady dawnych populacji Polski w nazwach miejscowości”. Autor tej publikacji w rozdziale Cymbryjskie nazwy miejscowości w Polsce między innymi napisał: „W pobliżu Karpat w województwie lubelskim na małym obszarze odkryto łańcuszek nazw, które mogą być łatwo objaśnione przy użyciu języka kurdyjskiego. Są to takie nazwy polskich osiedli:
Narol, (…);
Paary, (…);
Rebizanty, nazwa miejscowości w woj. lubelskim, w powiecie tomaszowskim – Kurd. reb „bóg”, zend „ręka”.
Hamernia, (…);
Pordysówka (…).
(…).”.

Przyjmując, iż nazwa wsi Rebizanty wywodzi się z języka kurdyjskiego to można powiedzieć, że pochodzi ona od złożonej nazwy Rebizant. Rebizant [ Kurdyjski: Rebzend < Reb+zend ] gdzie człon reb znaczy ‘bóg’ a człon zend znaczy ‘ręka’. Tak więc kurdyjskie imię Rebzend może znaczyć ‘boża ręka’.

Mam nadzieję, że podane przeze mnie informacje choć trochę pomogą Ci w badaniach nad historią i genealogią rodziny Rebizant. Wnioski pozostawiam Tobie Matpil.

Pozdrawiam – Roman.
Litwos - 14-04-2017 - 11:00
Temat postu: Re: Rebizant
[quote="Gawroński_Zbigniew"][quote="Krystyna.waw"]
Matpil napisał:


Właśnie nie mogłem skojarzyć nazwiska, a pamiętałem bardzo podobne pytanie z sugestią co do pochodzenia, jakie tu padło całkiem niedawno! Smile Smile Smile


Historie napoleonskich zolnierzy czesto sie powtarzaja Smile
Matpil - 14-04-2017 - 13:37
Temat postu: Re: Rebizant
Witam wszystkich i dziękuję pięknie za wszelkie informacje!
Dopóki historia ta będzie nie rozwiązana do końca "duch przodka żołnierza" unosić będzie się nad tematem. Laughing
Pozdrawiam Agnieszka
Lewicki_Przemysław - 15-04-2017 - 15:33
Temat postu: Nazwisko Beoca/Beca
Dzień dobry Smile

Nazwiskiem przedmiotowym jest Beoca, być może fonetycznie Beca. Pojawia się w dokumentach z połowy XVIII wieku na ziemi wieluńskiej, nieopodal samego Wielunia. Jak do tej pory przeszło mi przez myśl, że może się ono wiązać z kolonizacją olęderską (tj. z Niderlandów i Fryzji), która faktycznie objęła częściowo w XVIII wieku (aczkolwiek chyba później) te rejony. Z drugiej strony, wedle wszelkich zachowanych dokumentów osoby noszące to nazwisko były wyznania rzymskokatolickiego już tak daleko jak w 1754 (pierwszy akt i najstarszy akt), co niezbyt pasuje do konfesyjnego profilu kolonistów olęderskich (byli głównie protestantami). Między 1754 a 1779 osoby noszące to nazwisko zmieniły je na Lewicki, być może mowa o żydach?
luck194 - 16-04-2017 - 01:07
Temat postu:
Witam! Jesli jest możliwość to proszę o sprawdzenie nazwiska Cyprowski. Z góry dziękuję! Smile
Litwos - 16-04-2017 - 12:10
Temat postu: Moskwa
Witaj,

przypomialo mi sie, ze kiedys to nazwisko bylo tu kiedys omawiane. Zerknij od 8 strony: http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic ... -105.phtml
Lewicki_Przemysław - 17-04-2017 - 10:02
Temat postu:
Dzień dobry Smile

Chciałem zapytać również o jeszcze jedno nazwisko. Dziwiński, względnie zapisywanie Dziwieński. Wiem, że pochodzili z pustkowia (obecnie wieś) Dziwińskie, co ładnie tłumaczy pochodzenie, ale nadal po pierwsze nic więcej nie wiem (co to może znaczyć i skąd może się wywodzić), a po drugie, czy ma coś wspólnego z herbowymi Dziwieńskimi? Najstarszy znany mi Dziwiński z Dziwieńskiego urodził się około 1755 r.
kazouman - 19-04-2017 - 09:43
Temat postu: Nazwisko MALARA
Witam, gdzie robi nazwę MALARA, co oznacza, że to robi?

dziękuję
Sidor - 19-04-2017 - 21:55
Temat postu: Nazwisko MALARA
"Malara - od malarz." painter (http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44&sub=545

Ula
arlera - 23-04-2017 - 19:21
Temat postu: pochodzenie nazwiska Mustwiłło
Witam

Poszukuję pochodzenia nazwiska Mustwiłło

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 24-04-2017 - 08:56
Temat postu:
To kurlandzkie/estońskie nazwisko = czarnowłosy/kruczowłosy. Jak się "zbiałorusiowało" końcówką trudno dociec. Rdzeń jest moim zdaniem na 100% estoński.

Źródła niektóre uwzięły się by je wywodzić od niemieckiej podstawy Must = moszcz winny.
arlera - 24-04-2017 - 18:15
Temat postu:
Witam
Zawsze uważaliśmy ze nazwisko to pochodzi z Litwy z uwagi na końcówkę dwóch liter łł.
Dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam
Kazmierczak_Slawomir - 24-04-2017 - 18:43
Temat postu:
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwisk Zuzga i Cudnik, nazwiska te występują w okolicach wsi Mały Płock (blisko Łomży).
Pozdrawiam
Sławomir
Gawroński_Zbigniew - 24-04-2017 - 20:09
Temat postu:
Historyczna Litwa to dzisiejsza w 70-80% Białoruś i kawałek północno-zachodniej Ukrainy. Litwa dzisiejsza to Żmudź. Dlatego "myśląc Litwa - piszę Białoruś". Smile
Gawroński_Zbigniew - 24-04-2017 - 20:34
Temat postu:
...Jak to było:

Czto'że ty moja staruszka priumołkła u okna...
ili driemliesz pod żużżaniem swojewo wierietiena..."

Powyżej fragment wiersza Puszkina - "starodatowcy" chyba wszyscy uczyli się go w liceum. W tym fragmencie również ukryte jest zuzga/ żużża/żużga czyli charakterystyczny odgłos pracującego kołowrotka. Słowo ma konkretne korzenie - litewskie od ichniejszego czasownika zuzti = buczeć, brzęczeć. Po rosyjsku: жужжать. Czy jest to rozwiązanie zagadki nazwiska? Nie mam pojęcia. Czy może powinno się szukać w kręgu legend żydowskich: http://www.jhi.pl/psj/Zusja_(Zysza_Zisz ... z_Annopola

Pozdrawiam pięknie.
Kazmierczak_Slawomir - 24-04-2017 - 20:54
Temat postu:
Bardzo dziękuję.
Pozdrawiam
Sławomir
Magda_Kijewska - 24-04-2017 - 23:18
Temat postu:
Witam,

czy ktos z Was moze wie skad moze pochodzic nazwisko Aperyas?

Pozdrawiam,

Magda
Kasia_Marchlińska - 26-04-2017 - 12:52
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Czy mogłabym się dowiedzieć skąd i od czego może pochodzić nazwisko Lippoman?
bardzo dziękuję za odpowiedź,

Kasia Marchlińska
Gawroński_Zbigniew - 26-04-2017 - 13:23
Temat postu:
Przy tym nazwisku fundamentalne znaczenie ma pochodzenie ludków noszących to nazwisko.
Są najważniejsze trzy podstawy znaczeniowe:
1. niemiecka od nadrauisch-schalauisch plattdeutsch (tj pruskie Mazury od Warmii na wschód) w którym lipa/wapno gaszone funkcjonowała jako Lipa a nie Linde. [proszę porównać polskie nazwiska i miejscowości typu Lipniki, lipnicki, Lipka - w których nie sposób dociec czy pochodzą od drzewa czy od pieców i dołów wapiennych w których najpierw palono a następnie gaszono wapno.]
2. niemiecka z Niemiec niemczastych od imienia męskiego Filip + mann.
3. żydowska z całych kresów bazująca na niemieckim: liep = dobry + mann = człowiek.
Pozdrawiam pięknie.

Powyższe oparte na http://www.ufolog.ru ; http://www.deutsche-nachnamen.de/index.php/herkunft-a-z ; http://dic.academic.ru ; ... i często przeze mnie cytowany papierowy słownik pruski.
krycla - 27-04-2017 - 22:39
Temat postu:
Witam,
Czy mogę prosić o kilka słów na temat pochodzenia nazwiska Bernacki/Barnacki?

Pozdrawiam Krzysztof
Ewa_Szczodruch - 28-04-2017 - 11:57
Temat postu:
Witam Smile

Bernackii - od nazw miejscowych Biernacice, Biernaty, Biernatki (kilka wsi).

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
krycla - 28-04-2017 - 16:10
Temat postu:
Dziękuję bardzo
ROMAN_B - 29-04-2017 - 01:25
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu i etymologii nazwiska Lippoman.
Witaj Kasiu!

Pytasz, skąd i od czego może pochodzić nazwisko Lippoman?
Portal Moikrewni.pl mówi, że w Polsce mieszka 7 osób o nazwisku Lippoman. Najwięcej z nich mieszka w Białymstoku – 3, dwie w Warszawie i po jednej w Pruszkowie i Gliwicach. Zatem, jest to bardzo rzadkie nazwisko. Można hipotetycznie powiedzieć, że wszystkie te osoby są ze sobą w jakiś sposób spokrewnione?

Jest trochę podobnych mian do nazwiska Lippoman. Do takich osobowych nazw można między innymi zaliczyć: Lipoman, Lippman, Lipman itd. Kasiu, niestety nic nie wspomniałaś o tym jak kształtował się zapis graficzny nazwiska Lippoman na przestrzeni czasu i gdzie to nazwisko występowało i kto ewentualnie je nosił. Skoro jest tylko nazwisko i nic o nim nie wiemy, to o jego genezie można wypowiedzieć się na ogólnym poziomie i czysto teoretycznie. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Lippman to nazwisko prawie identyczne w zapisie graficznym do nazwy osobowej Lippoman. Nazwisko to należało do niemieckiego żyda przybyłego z Czech do wielkopolskiego Leszna w drugiej połowie XVIII wieku. Ów człowiek był rabinem [ cadykiem ] w Lesznie i nazywał się Jehuda Lejb ben Lippman. Zmarł on w Lesznie w roku 1806 i został on tam pochowany. Wspomniany Jehuda miał być potomkiem Lwa z Pragi, rabina, twórcy sławnego Golema. Po pewnym czasie Lippman zmienił nazwisko na Toeplitz. Nazwisko Toepliz ma pochodzić od nazwy uzdrowiska Cieplice. Jehuda Lejb ben Lippman był pierwszym, który nosił nazwisko Toepliz. Potomkiem wspomnianego rabina jest Krzysztof Teodor Toeplitz, publicysta, krytyk filmowy, autor scenariuszy [ między innymi Czterdziestolatka ].
( Informacje pochodzą z książki Krzysztofa Teodora Toeplitz’a pod tytułem Rodzina Toeplitzów. Książka mojego ojca, która została wydana w roku 2004 przez Wydawnictwo Iskry ).

Wspomniane powyżej przeze mnie nazwisko Lippman jest bardzo podobne do nazwiska Lippoman, o którego pochodzenie pytasz. Obie te nazwy osobowe mogą mieć wspólną genezę ale też mogą mieć różne pochodzenie. Każde z tym mian jest złożeniem, które zbudowane jest z dwóch członów:
1. Lipp + man > Lippman;
2. Lippo + mam > Lippoman.
Oba nazwiska mają taki sam drugi człon „man”, różni je tylko pierwszy człon nazwiska. W pierwszym przypadku jest to wyraz „Lipp” a w drugim jest to słowo „Lippo”. Według mnie człon „man” jest spolonizowaną formą niemieckiego apelatywu „mann”, który znaczy ‘człowiek’. W mojej ocenie uproszczenia niemieckich nazw osobowych na płaszczyźnie fonetycznej przejawiało się w uproszczeniach niemieckiego zapisu zgodnie z polską fonetyką i z polskimi regułami ortograficznymi. Za przykład niech posłuży nazwiska typu: Nejman, które powstało od niemieckiego miana Naumann, Rozman od Rossmann oraz Brąszwik, które wywodzi się od niemieckiej nazwy miejscowej Braunschweig. Zdarzają się także uproszczenia graficzno – fonetyczne i graficzne typu Akiermann od niemieckiego nazwiska Akkermann, Hoffman od Hoffmann, Herman od Hermann. Tak więc mając to na uwadze, nazwy osobowe Lippman i Lippoman są w mojej ocenie uproszczeniami i spolonizowanymi formami niemieckich nazwisk. Zatem w języku niemieckim powinny one być zapisane w formie Lippmann oraz Lippomann.

Wiemy, że nazwisko Lippman należało do niemieckiego żyda, który przybył z Czech do Polski w drugiej połowie XVIII wieku i zamieszkał w wielkopolskim Lesznie. Tak więc nazwa osobowa Lippman [ Lippmann ] powinna pochodzić z kręgu języka niemieckiego. Ale czy nazwisko Lippman jest inną graficzną formą zapisu miana Lippoman. Czy nazwa osobowa Lippman jest skróceniem nazwiska Lippoman [ Lippomann ]? Czy miano Lippman i nazwa osobowa Lippoman jest jednym i tym samym nazwiskiem i pochodzi od tego samego apelatywu, to jest czy Lipp jest równe Lippo [ Lipp = Lippo ]? Czy nazwisko Lippoman mogła nosić osoba wywodząca się z narodowości żydowskiej? Sporo pytań.

Drugim krokiem w kierunku poznania genezy nazwiska Lippoman powinno być stwierdzenie znaczenia pierwszego członu tej nazwy osobowej – Lippo. Lippo to może być zdrobnienie lub/i odmiana włoskiego imienia Filippo, które z czasem stało się też samoistnym nazwiskiem. Moim zdaniem imię Lippo powstało na skutek odcięcia pierwszej samogłoski z imienia Fillipo. Przykładem tego zjawiska może być inne imię włoskie Antonio, które dało początek imieniu Tonio [ Antonio > Tonio ]. Imię Filippo jest pochodzenia greckiego, które wywodzi się od słowa filihippos [ kochający konie lub znawca koni ]. Filippo to po polsku Filip. W innych językach: francuski – Philippe, niemiecki – Philipp, hiszpański – Felipe. To tylko moje rozważania i propozycja genezy pierwszego członu nazwiska Lippoman [ Lippomann? ] – Lippo. Nieodparcie nasuwa się wniosek, że nazwisko Lippoman [ Lippomann? ] może być hybrydą włosko – niemiecką. Ale czy taka konstatacja jest prawdziwa? Odpowiedź może mieć dwa warianty. Pierwszy z nich zakłada prawdziwość takiej tezy, za czym ma przemawiać drugi człon nazwiska – man [ mann? ], który może pochodzić z języka niemieckiego i znaczy ‘człowiek’. Drugi wariant odpowiedzi sprzeciwia się temu pierwszemu i zakłada, iż człon „man” w nazwisku Lippo–man nie pochodzi z języka niemieckiego. Tylko z jakiego języka miałby pochodzić? O tym napiszę poniżej.

Na wstępie napisałem, że nazwisko Lippoman jest nazwą bardzo rzadką nazwą osobową w Polsce [ 7 osób ]. W zasadzie trudno coś znaleźć o tym nazwisku w polskiej literaturze poświęconej genezie nazwisk, przynajmniej ja nic konkretnego nie znalazłem. Niemniej jednak są informacje, które rzucają nieco światła na ewentualne pochodzenie nazwiska Lippoman. Otóż w Herbarzu Polskim, w części 1 Wiadomości Historyczno – Genealogiczne O Rodach Szlacheckich, w tomie 14, który został ułożony i wydany w Warszawie w roku 1911 przez Adama Bonieckiego, na stronie 316 czytamy: „Lippomanowie. Nie mamy wiadomości o czasie przybycia Lippomanów do Polski, zapewne krewnych słynnego nuncjusza Alojzego Lippomano za Zygmunta Augusta, ani o ich indygenacie. Musieli jednak już w XVII-m wieku być w Polsce, kiedy Jan, syn Antoniego, wnuk Pawła prawnuk Ignacego, praprawnuk Franciszka, z synami: Kazimierzem, Józefem, Antonim, Teofilem, Stanisławem, Gotfrydem, Władysławem, Mikołajem i Wiktorem, dowiódł 1822 r. starego szlachectwa w Kijowie. Jan był chorążym czehryńskim, był świadkiem w dziecinnych latach buntu hajdamaków 1768 r., który następnie opisał, zajmował się literaturą, umarł 1822 r. Potomkowie jego synów: Kazimierza, Józefa i Antoniego, legitymowali się ze szlachectwa w Kijowie 1851 – 1899 ( Spis. ).”.
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadat ... ublication
W informacji podanej przez Adama Bonieckiego o rodzie Lippomanów jest ciekawy zapis, który mówi, że byli oni zapewne krewnymi słynnego nuncjusza Alojzego Lippomano, który przybył do Polski za czasów króla Zygmunta Augusta. Według danych pochodzących ze strony Nuncjatury Apostolskiej w Polsce wynika, że: „Historia stosunków dyplomatycznych między Polską i Stolicą Apostolską sięga początków XV stulecia. Pierwszym przedstawicielem Stolicy Apostolskiej był bp Zachariasz Ferreri, od 1519 r. Natomiast pierwszym stałym nuncjuszem był bp Alojzy Lippomano, który otrzymał nominację od papieża Juliusza III w 1555 r.”.
http://nuncjatura.pl/nuncjatura-apostol ... -w-polsce/
Biskup Alojzy Lippomano do Polski, do Warszawy, przybył 28 września 1555 roku. Alojzy to polskie imię, w zasadzie bp Alojzy Lippomano nazywał się Luigi [ Alossio lub Alvise ] Lippomano. Urodził on się w Wenecji w roku 1496 a zmarł w Rzymie w dniu 15 sierpnia 1559 roku. Wspomniany Luigi [ Alojzy ] Lippomano był biskupem katolickim, doradcą w Administracji Centralnej Kościoła Katolickiego oraz członkiem Soboru Trydenckiego.
Boniecki wiąże rodzinę Lippomanów [ Lippoman ] w biskupem Luigi Lippomano i podaje, że byli oni zapewne krewnymi tego biskupa. Mówi on też, że jakiś krewny tego biskupa zapewne przyjechał z nim do Polski gdzie pozostał i osiedlił się. Biorąc to pod uwagę można postawić hipotezę, która zakłada, iż nazwisko Lippoman wprost wywodzi się z nazwiska Lippomano. Forma nazwiska Lippoman w takim razie jest spolszczoną nazwą osobową, która mogła powstać na skutek uproszczenia graficzno – fonetyczne i graficznego nazwiska Lippomano – pisałem o tym wyżej. Tak więc nazwisko Lippoman niekoniecznie ma związek z językiem niemieckim a może mieć włoskie konotacje. W takim razie drugi człon „man” w nazwisku Lippo–man jak najbardziej może wywodzić się z języka włoskiego od słowa „mano”. W języku włoskim apelatyw „mano” oznacza rękę [ mano ‘ręka’ ]. Oczywiście jest to też moja hipoteza.

Adam Boniecki w swoim herbarzu za wielce prawdopodobne uznaje, że jakiś krewny biskupa Lippomano przybył z nim do Polski gdzie pozostał. Biskup Lippomano był nuncjuszem w Polsce od roku 1555. Polskę opuścił najprawdopodobniej na początku roku 1557. Przejrzałem kilka stron poświęconych biskupowi Lippomano i nigdzie nie znalazłem informacji, że wraz z nim do Polski przyjechał jakiś jego krewny. Za to jest pewien ślad, który może z dużą dozą prawdopodobieństwa uznać za czas, w którym pojawili się w Polsce przedstawiciele rodu Lippomano. W dniu 9 marca 2013 roku ukazał się artykuł Alberto Macchi pt. Luigii Lippomano we włoskiej gazecie Gazetta Italia. Jedyny dwujęzyczny magazyn polsko – włoski. Autor tego artykułu między innymi pisze: „Osiemnaście lat później Girolamo, kolejny duchowny z rodziny Lippomano, razem ze swoim bratem Paolem, kuzynem Luigim zostają wysłani przez Senat Wenecki do Polski, tym razem do Krakowa, aby asystować przy uroczystościach pogrzebowych Zygmunta Augusta oraz przy koronacji Henryka III Walezego, brata króla Francji Karola IX. Girolamo nie wrócił szybko do swojego kraju zafascynowany rozmachem ceremonii, ostentacją królewskiej świetności, która będzie widoczna przez pierwszych kilka miesięcy nowego panowania, ciekawymi miejscami, takimi jak Kopalnia soli w Wieliczce, pięknem krajobrazów i interesującymi relacjami utrzymywanymi między polskimi książętami a innymi książętami, w szczególności rosyjskimi i tureckimi. Obawiał się powrotu do Wenecji również z powodu zarazy, która tam panowała, dlatego zatrzymał się w Polsce na dobrych dziesięć miesięcy. Niestety czas przyjęć, zabaw i bankietów, które polska szlachta urządzała, prześcigając się w pomysłach, nie trwał zbyt długo. Rzeczywiście zdarzy się, tak że “wszystkie zabawy zamienią się w opłakiwanie” najpierw ze względu na śmierć Karola IX, a następnie z powodu ucieczki Henryka. Te wydarzenia wzbudzą wśród Polaków obawę przed „rozlewem krwi, popadnięciem w ruinę, utworzeniem się wielkich frakcji i różnymi nastrojami”. Z tego fragmentu dowiadujemy się, że 18 lat po tym jak biskup Luigi Lipomano był w Polsce ponownie w Polsce zjawiło się 3 przedstawicieli rodu Lippomano. Zapewne był to rok 1572 ponieważ 7 lipca 1572 roku zmarł w Knyszynie król polski Zygmunt II August i na ceremonii pogrzebowej byli jako przedstawiciele Wenecji bracia Lippomano. Autor pisze też, że do Wenecji powrócił Girolamo Lippomano. Nic nie wspomina o 2 pozostałych Lippomanach – prawdopodobnie jeden lub/i obaj mogli pozostać w Polsce. Wniosek jaki można wysnuć jest taki, że przynajmniej od 1572 roku [ XVI wiek ] Lippomanowie rozpoczynają Polską historię rodu. Z tego samego artykułu dowiadujemy się też, iż Luigi Lippomano [ oraz też jego bracia i kuzyni, raczej krewni ] byli potomkami rodziny Lippomano, Lippamano lub Luppomani, to jest weneckich patrycjuszy z tak zwanych Casade Novissime, rodziny która osiedliła się w Wenecji około 908 roku. Ta rodzina, pochodząca z greckiej wyspy Negroponte, dawniej Eubea, miała być założona przez anonimowego żyda, który nawrócił się na katolicyzm.
Więcej przeczytasz pod linkiem gdzie jest zamieszczona elektroniczna wersja cytowanego przeze mnie artykułu:
http://www.gazzettaitalia.pl/pl/luigi-lippomano/

W sieci jest przynajmniej kilkanaście włoskich stron piszących o weneckim rodzie patrycjuszy Lippomano [ czasami Lippomani – w licznie mnogiej ] oraz o poszczególnych jego przedstawicielach. Można też znaleźć informacje o przedstawicielach tego rodu na polskich stronach internetowych. Ja podam Ci tylko jedną z nich:
https://it.wikipedia.org/wiki/Lippomano
Jest to strona włoskiej Wikipedii ale podaje ona źródła na podstawie, których została opracowana nota o weneckim rodzie Lippomano. Dowiemy się z niej, że w 1381 roku patrycjusz wenecki Pietro Lippomano został szlachcicem. W XV wieku rodzina ta stała się właścicielem banku w Wenecji. Z dalszych informacji dowiadujemy się, że pochodzenie i historia tej rodziny ginie w mrokach dziejów. W większość informacji o pochodzeniu i początkach tej rodziny to legendy i przypuszczenia, w szczególności te mówiące o żydowskim, greckim pochodzeniu rodu Lippomano. W nocie tej jest informacja, która mówi: „È più probabile, come suggerisce il cognome, che la casata fosse di ascendenze tedesche, infatti in un documento del maggio 1060 viene concesso a Scico e Luipomanno «nati ex teotonico genere» un sepolcro nella chiesa di Sant'Aponal, avendo essi contribuito al restauro dell'edificio sacro”. Informacja ta pochodzi z publikacji profesora Riccardo Predelli, Le reliquie dell'archivio dell'ordine teutonico in Venezia, in Atti del Reale Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, anno accademico 1904-05, tomo LXIV, parte II, p. 1384. Tu jest link do oryginalnego tekstu:
http://www.mgh-bibliothek.de/dokumente/a/a008125.pdf
Zatem, co mówi tekst: È più probabile, come suggerisce il cognome, che la casata fosse di ascendenze tedesche, infatti in un documento del maggio 1060 viene concesso a Scico e Luipomanno «nati ex teotonico genere» un sepolcro nella chiesa di Sant'Aponal, avendo essi contribuito al restauro dell'edificio sacro”. Dowiadujem się z niego, że bardziej prawdopodobne jest, jak samo nazwisko wskazuje, że rodzina była niemieckiego pochodzenia, w rzeczywistości, w dokumencie z maja 1060 roku przyznano Scico i Luipomanno < urodzonego, pochodzącego z Germanii, z Niemiec > grób w kościele Sant'Aponal, gdyż przyczynili się do budowy / odbudowy świętego budynku. Niestety nie wiem czy dobrze to przetłumaczyłem i oddałem dobrze sens. Dodam, że włoskie słowo „teotonico” to przymiotnik, literacko znaczy niemiecki lub germański, historycznie w znaczeniu krzyżacki. [ ordine teutonico → zakon krzyżacki; cavalieri teutonici → Krzyżacy ].
Biorą wszystkie powyższe informacje pod uwagę, wynika jednak, że włoski ród Lippomano mógł pochodził z Niemiec a tym samym i jego Polska część o nazwisku Lippoman.
Tu jest link do wizerunku herbu rodu Lippomano:
https://www.heraldrysinstitute.com/cogn ... 1/lang/es/
Kończąc ten wątek dodam, iż ostatnim męskim przedstawicielem roku Lippomano we Włoszech [ Wenecja ] był Gaspare di Francesco [ 1772-1854 ].

Kasiu, może przywołane przeze mnie informacje, moje hipotezy i rozważania o etymologii nazwiska Lippoman pomogą Ci w Twoich badaniach i poszukiwaniach. Oczywiście weryfikację i wnioski już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.

PS.
Lippoman Władysław 1888-? Biblioteka Sejmowa. Baza parlamentarzyści polscy. 1922-1927 Sejm II RP. 1 kadencja. Poseł I kadencji 1922-27. KP ZLN. W okresie międzywojennym był on właścicielem folwarku we wsi Mazowszany w obecnej gminie Kowala, majątek liczył 167 ha obszaru.

Bibliografia:
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadat ... ublication
http://www.gazzettaitalia.pl/pl/luigi-lippomano/
http://www.gutenberg.czyz.org/word,41498
https://it.wikipedia.org/wiki/Lippomano
http://www.empik.com/tomasz-lippoman-w- ... ra,23785,a
http://venezia.myblog.it/2012/04/19/il- ... dimento-a/
https://histmag.org/Pijany-zarloczny-i- ... macji-9070
http://www.memofonte.it/home/files/pdf/ ... VENETI.pdf
http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=3648
http://nuncjatura.pl/nuncjatura-apostol ... -w-polsce/
http://www.kowala.pl/asp/pl_start.asp?t ... p;strona=1
http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=47993
http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=3648
Kasia_Marchlińska - 29-04-2017 - 12:18
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu i etymologii nazwiska Lippoman.
Bardzo dziękuję, Był poseł, była rodzina spod Kijowa zesłana na Syberię, był :
14 lutego 1900 zmarł Jan Alfons Lippoman lat 66 - ur 1834 były obywatel ziemski , były redaktor “Tygodnika Rolniczego” - nekrolog w “Gazeta kaliska 14 lutego 1900”; Lippoman J. A., Pamiętnik Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego za czas od r. 1845 do r. 1895, Kr. 1898 s. 41, 80, 137, 146, Dobranowice
książka: Bunt hajdamaków na Ukrainie r. 1768 / opisany przez Lippoman, Jan (1758-1832), chorąży czehryński
Moja pra-pra-pra babka nazywała się Amelia Lippoman i pochodziła spod Kijowa. Próbuję coś ustalić o jej rodzinie. Chrzestnymi ich syna byli:
sędzia pow. skwirskiego Stanisław Lippoman z Anną żoną Kazimierza Podczarskiego? w asyście podpułkownika Andrzeja Fajgela z panną Eugenią Lippoman.
poszukam wspomnianego przez ciebie wywodu szlachectwa.

jeszcze raz dziekuję,
Kaśka
Paulina_W - 29-04-2017 - 16:37
Temat postu:
Witam,

Paulina_W napisał:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.


wracam do tematu nazwiska Oszkandy. Może pochodzi od węgierskiej wersji wersji imienia Oskar - Oszkár?
Ktoś coś doda? Proszę o hipotezy Smile
MartaFio - 01-05-2017 - 23:01
Temat postu: pochodzenie nazwiska Fiodorowicz
Witam serdecznie,

Czy ktoś z Państwa ma może jakieś koncepcje dotyczące pochodzenia
nazwisk?

- przodkowie Fiedorowicz - moje teraźniejsze Fiodorowicz (ktoś gdzieś kiedyś powiedział mi, że od rodu Romanowów - ale - podobno ten ród wyginął - więc to jakaś bujda)
- Rapcewicz
- Butkiewicz
- Sulima,
- Ponieważ (a te już po mężu)

Z góry dziękuję za wszelką pomoc i pozdrawiam

Marta Rolling Eyes
historyk1920 - 02-05-2017 - 00:08
Temat postu: pochodzenie nazwiska Fiodorowicz
Witam - oto pochodzenie nazwisk = w telegraficznym skrócie
Fiedorowicz - 1443 w grupie nazwisk pochodzących od imienia Teodor, notowanego w Polsce od XIII wieku, pochodzenia greckiego Theodoros, to od theos 'Bóg' + doron 'dar'. W okresie staropolskim adaptowane też jako Czader, Czedor, na Kresach wschodnich występowały natomiast formy wschodniosłowiańskie tego imienia Chodor, Fiedor.

Rapcewicz - w grupie nazwisk pochodzących od rap, rapa ‘koń ciemnej maści’, niektóre formy też od imienia Raphael, od niemieckiej nazwy osobowej Rap.

Budkiewicz - 1673 w grupie nazwisk pochodzących od podstawy bud , por. buda, budzić, imion złożone typu Budzisław.

Sulima - 1394 od imienia złożonego Sulimir, notowanego w Polsce od XI w.; też od nazwy herbu Sulima.

Poniewaź - od ponieważyć ‘znieważać’.

Pozdrawiam
Marek
MartaFio - 02-05-2017 - 00:14
Temat postu: pochodzenie nazwiska Fiodorowicz
Dziękuję bardzo Marku

pozdrawiam

Marta
ROMAN_B - 02-05-2017 - 16:45
Temat postu: Rozważania o etymologii nazwisk ...
Witaj Marto!
Zaproponuję Ci moje subiektywne spojrzenie na etymologię nazwisk, o które pytasz w swoim poście.

Tak więc nazwisko Fiedorowicz / Fiodorowicz, Rapcewicz oraz Butkiewicz według mnie są derywatami, nazwiskami sufiksalnymi. [ Derywat, to jednostka złożona, o dwudzielnej budowie formalnej. Część zwana tematem słowotwórczym pokrywa się z wyrazem – bazą; pozostała część, czyli formant ( formatyw ), decyduje o różnicy między bazą a derywatem i sprawia, że derywat staje się strukturą. Derywat to też wyraz motywowany, składający się z podstawy słowotwórczej i formantu słowotwórczego; wyraz pochodny ]. W przypadku nazwiska Fiedorowicz oraz Fiodorowicz odpowiednio bazą jest temat słowotwórczy Fiedor- i Fiodor-. Natomiast w odniesieniu do nazwy osobowej Rapcewicz bazą jest temat słowotwórczy Rapc-. Natomiast w mianie Butkiewicz bazą jest temat But-. W przypadku nazwiska Fiedorowicz / Fiodorowicz formatem jest –owicz. W nazwisku Rapcewicz formatem jest –ewicz a w mianie Butkiewicz format to –kiewicz. Tak więc w nazwisku Fiedorowicz i Fiodorowicz rdzeniem jest odpowiednio temat słowotwórczy Fiedor- oraz Fiodor- i format słowotwórczy –owicz. Podobnie jest w nazwisku Rapcewicz i Butkiewicz. Osobowa nazwa Rapcewicz i Butkiewicz jest mianem o dwudzielnej budowie, która motywowana jest odpowiednio podstawą słowotwórczą Rapc- i But- oraz formatem słowotwórczym –ewicz oraz –kiewicz. Zatem wszystkie wymienione nazwiska powstały na skutek połączenia dwóch wyrazów w wyniku czego powstał wyraz pochodny, który stał się jednorodną strukturą o nowym znaczeniu, innym niż temat [ baza ] nazwiska. Proces ten można zobrazować w następujący sposób:
1. Fiedor + owicz > Fiodorowicz; Fiedor–owicz,
2. Fiedor + owicz > Fiedorowicz; Fiodor–owicz,
3. Rapc + ewicz > Rapcewicz; Rapc–ewicz,
4. But + kiewicz > Butkiewicz; But–kiewicz.
Rozkodowując przedmiotowe nazwiska zacznijmy od przyrostków. Przyrostek –owicz oraz –ewicz pierwotnie zaliczany był do cząstek patronimicznych [ tworzył odojcowskie nazwy osobowe ] na przykład Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, na przykład w takich nazwiskach jak: Mic–kiewicz, Sien–kiewicz oraz był też dodawany i do polskich rdzeni wyrazowych, na przykład takich jak: Brat–kiewicz, Kwiat–kiewicz, Mał–kiewicz czy Drąż–kiewicz.
Tak więc pierwotnie nazwiska Fiedorowicz, Fiodorowicz, Rapcewicz i Butkiewicz mogły być nazwiskami odojcowskimi [ patronimicznymi ] powstałymi od nazwiska, imienia, przezwiska, przydomka lub/i zawodu ojca.
Z czasem sufiksy –owicz, –ewicz oraz –kiewicz utraciły swoje pierwotne znaczenie, to jest tworzenie nazwisk odojcowskich. Formaty te stały się tylko strukturalnymi przyrostkami przy pomocy, których tworzono już strukturalne i modelowe nazwiska od nazwisk, imion, przezwisk oraz innych pospolitych apelatywów. Takie postępowanie najczęściej wynikało z chęci upodobnienia dotychczasowej nazwy osobowej do tak zwanych „lepszych” nazwisk typu szlacheckiego. Dodam, że wspomniane sufiksy służyły też do polonizowania nazwisk niepolskich.
Zatem, wspomniane przeze mnie powyżej nazwiska mogą być odojcowskimi [ patronimicznymi ] lub/i strukturalnymi nazwami osobowymi.

Podstawami [ rdzeń, temat, baza ] motywującymi powstanie nazwisk, o których piszę wyżej, mogą być te, które podał Marek w swoim poście. Tylko w jednym przypadku mam wątpliwości co do bazy od której mogło powstać nazwisko Butkiewicz. Marek pisze o nazwisku Budkiewicz. Ty pytasz o genezę nazwiska Butkiewicz. Oba nazwiska są prawie identyczne w zapisie graficznym. To co je różni to w moim przekonaniu jest rdzeń. W mianie Budkiewicz jest nim Bud- a w osobowej nazwie Butkiewicz jest nim But-. Teoretycznie oba nazwiska mogą być jednym i tym samym mianem, tylko które z nich jest prawdziwe? Różnica w zapisie graficznym mogła powstać na skutek błędnego zapisu przez osobą sporządzającą metrykę – błąd polegający na pisaniu głosek dźwięcznych jako bezdźwięcznych. Jest też druga możliwość wynikająca z błędnego zapisu przez osobę sporządzająca jakiś dokument a skutek wady wymowy osoby wypowiadającej własne nazwisko [ jak słychać tak należy zapisać ]. Wada ta mogła polegać na wymowie dźwięcznej głoski ‘d’ w sposób bezdźwięczny – jako głoska ‘t’: d > t. W takim przypadku pierwotnym nazwiskiem byłoby miano Budkiewicz, które zostałoby zapisane jako Butkiewicz. Z formalnego punktu widzenia nazwisko graficznie zostało zapisane jako Butkiewicz i taką formę należy rozpatrywać przy omawianiu genezy tego nazwiska. Tak więc bazą tego nazwiska jest temat słowotwórczy But-.

W Słowniku Najstarszych Nazwisk Polskich – Pochodzenie językowe nazwisk omówionych w Historii Nazwisk w tomie 1 na stronie 22 znajdziemy następujące nazwiska, które mogą służyć jako baza nazwiska Butkiewicz:
• But < buta ‘arogancja’, nazwisko odapelatywne wymienione już w 1443 roku, nazwisko odapelatywne;
• Buta < ja wyżej, wymienione w dokumentach już w 1425 roku, nazwisko odapelatywne;
• Butny < butny ‘pyszny, chełpliwy, zarozumiały’, wymienione już w 1478 roku, nazwisko odapelatywne.
Ten sam słownik na stronie 13 wymienia nazwisko Butner, które pochodzi od niemieckiego nazwiska Bütner a ono od niemieckiego apelatywu bütner a on od średniowysokoniemieckiego bütenaere ‘bednarz’.

Może od apelatywu / przezwiska But - część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy albo od członu staropruskich nazw osobowych bŭt.

Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska.

Pozdrawiam – Roman.
MartaFio - 02-05-2017 - 22:37
Temat postu:
wow ... DZIĘKUJĘ bardzo ROMAN.

A mógłbyś coś zaproponować ta temat nazwiska PONIEWAŻ - mąż się dopytuje Smile

pozdrawiam

Marta
Litwos - 03-05-2017 - 10:14
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Witam,

mam dosc rzadkie nazwisko: PARALEWICZ - znalazlem ich na Litwie i Wolyniu. Szlachta, ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. Skad i od czego moze pochodzic?

Widzalem rowniez PAROLEWICZ na Mazowszu, ale nie wiem czy nazwiska sa ze soba powiazane.

Dziekuje z gory.
pawel.dyda - 03-05-2017 - 13:00
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Mazowieckie nazwisko Parolewicz (lub Parlewicz), to zapewne odmiana nazwiska Parol (występuje w parafii Kaski). Raczej na pewno nie ma nic wspólnego ze szlachtą.
Janina_Tomczyk - 03-05-2017 - 15:33
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Witam

Jeśli nazwisko PAROLEWICZ wywodzimy od nazwiska PAROL to w XVIII wieku w Niemirowicach parafii Biała Rawska mieszkała rodzina szlachecka i można to sobie przeczytać w opublikowanych indeksach. Prawdopodobnie na skutek zubożenia część tej rodziny zamieszkała w Brzezinach( łódzkie) i stali się mieszczanami.
pawel.dyda - 03-05-2017 - 17:09
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Dziękuję Pani Janino. Skupiłem się raczej na przeglądaniu indeksów i metryk z parafii Kaski i Błonie z końca XVIII i początków XIX wieku.
I spotkałem się z użyciem odmiany Parolewicz na osoby ewidentnie urodzone pod nazwiskiem Parol. Wzmianki o szlachectwie nie było, ale owszem, to może być już po obowiązku legitymacji (i braku środków na nią).
Litwos - 03-05-2017 - 19:17
Temat postu:
Pawle, Janino, dziekuje bardzo za odpowiedz Smile

U Gajla sa oba rodzaje: "Parol" h. Nalecz i Ogonczyk oraz "Parolewicz" herb niepodany. Swoja droga, dlaczego nie "Parolewski" - koncowka -icz wskazuje raczej na pochodzenie z ziem litewskich.
Gawroński_Zbigniew - 03-05-2017 - 22:05
Temat postu:
Co się dość często zdarza - łyżka dziegciu od Zbigniewa - Zacny Litwosie.

Zalecam ostrożność przy tym nazwisku z prostego powodu. Jeśli nazwisko jest z dzisiejszej Białorusi = Litwy historycznej to możliwe, że jest nazwiskiem pochodzącym od aż trzech męskich przyjętych przez cerkiew: Paramon = stanowczy, twardy, wierny; Parigor = pocieszyciel [tzn. dziecko, które swym narodzeniem przyniosło radość rodzicom]; Parmen = stały, trwały. Wszystkie te imiona mają po kilkanaście wariantów i zdrobnień, z których pojawiają się interesujące nas: Паруля i Парoля (Parula i Parola). To nie koniec jednak. Jeśli nazwisko ma związki ze Żmudzią (dzisiejszą Litwą mniej więcej) to najprawdopodobniej wywodzi się od czasownika paarti = orać. Ergo: Parul jest tożsamy z polskim Oraczem. Namąciłem prawda?
Idea Razz

Pozdrawiam pięknie.
Litwos - 03-05-2017 - 23:52
Temat postu:
Zbigniewie, dziekuje Smile

Pojawiaja sie nad Wilnem, na Wolyniu i moze na Mazowszu, czyli wszystko jest mozliwe - ja mam szczescie do takich Wink
ROMAN_B - 04-05-2017 - 22:18
Temat postu: Re: Paralewicz / Parolewicz.
Witaj Robercie!

Do informacji podanych przez Janinę, Pawła oraz Zbigniewa dołożę trochę innych danych oraz moje rozważania, moje spojrzenie na temat ewentualnej genezy nazwiska Paralewicz oraz pochodzenia osób je noszących.

Według mnie miano Parolewicz i Paralewicz jest derywatem. [ Derywat, to jednostka złożona, o dwudzielnej budowie formalnej. Część zwana tematem słowotwórczym pokrywa się z wyrazem – bazą; pozostała część, czyli formant [ formatyw ], decyduje o różnicy między bazą a derywatem i sprawia, że derywat staje się strukturą. Derywat to też wyraz motywowany, złożony z podstawy słowotwórczej i formantu słowotwórczego; wyraz pochodny ]. W przypadku nazwiska Parolewicz bazą jest temat słowotwórczy Parol-. Natomiast w odniesieniu do nazwy osobowej Paralewicz bazą jest temat słowotwórczy Paral-. W obu przypadkach formatem jest sufiks –ewicz. Tak więc nazwisko Parolewicz i Paralewicz jest też dwudzielnym i pochodnym mianem, które motywowane jest odpowiednio podstawą słowotwórczą Parol- i Paral- oraz w obu przypadkach formatem słowotwórczym –ewicz. Tak więc oba nazwiska powstały na skutek połączenia dwóch wyrazów w wyniku czego powstał wyraz pochodny, który stał się jednorodną strukturą o nowym znaczeniu, innym niż temat [ baza ] nazwiska. Proces ten można zobrazować w następujący sposób:
1. Parol + ewicz > Parolewicz;
2. Paral + ewicz > Paralewicz.
Sufiks –ewicz w okresie staropolskim występował w postaci –ewic. Pod wpływem ruskim, kresowym [ Ukraina, Białoruś i pogranicze ] format ten przyjął formę –ewicz, czyli końcowe –cz istnieje gdzieś już od wieku XV. Przyrostek [ format słowotwórczy ] –ewicz miał w zasadzie dwa główne znaczenia. Pierwsze z nich to pierwotne jego znaczenie, które mówi, że format –ewicz był sufiksem patronimicznym, a więc Parolewicz to dawniej ‘syn Parola’; Parol ojciec a jego syn to Parolewicz. Podobnie jest w przypadku nazwiska Paralewicz; Paral ojciec a jego syn to Paralewicz. Rzeczony przyrostek później zatraca swoją pierwotną funkcję na rzecz funkcji strukturalnej, która polegała na tworzeniu przy pomoce tego sufiksu nazwisk modelowych [ wzorcowych ] lub/i „ulepszonych” nazw osobowych na wzór i podobieństwo nazwisk szlacheckich. Zatem, biorąc pod uwagę drugie znaczenie formatu –ewicz można powiedzieć, że nazwisko Parolewicz i Paralewicz jest nazwiskiem strukturalnym, które powstało odpowiednio od nazwiska lub/i przezwiska Parol i Paral.
Oprócz nazwiska Parolewicz i Paralewicz jest też nazwa osobowa Parulewicz, której rdzeniem jest baza Parul- a formatywem jest –ewicz [ Parul + ewicz = Parulewicz ]. Zatem, Parulewicz to syna Parula; ojciec Parul, syn Parulewicz. To jedna z możliwości powstania nazwiska Parulewicz. Druga to ta, która zakłada, że miano to jest strukturalną [ modelową ] nazwą osobową, która powstała od już istniejącego nazwiska / przezwiska lub/i imienia Parul albo od miana, którego rdzeniem jest baza Parul-, na przykład Parula, Parulak, Parulis itd.
Tak więc pozostaje tylko ustalenie co może ewentualnie znaczyć wyraz paral, parol, parul? O tym napiszę pod koniec mojego postu.

Wróćmy jeszcze na chwilę do przyrostka –ewicz i jemu pokrewnych. Profesor Jan Stanisław Bystroń w swojej publikacji pt. Nazwiska Polskie. Wydanie drugie poprawione i rozszerzone. Książnica – Atlas; Lwów – Warszawa, 1936 w rozdziale Nazwiska Odimienne w podrozdziale Określenia Patronimiczne na stronie 27 – 28 między innymi pisze:
„(…). Dłużej wypada nam się zatrzymać przy końcówce –wicz, która przez długie czasy uważana za mieszczańską, na ziemiach kresowych bardzo często u szlachty spotykana, dziś bierze drugie miejsce po przymiotnikowej –ski, i jest powszechnie uważana za „dobrą”. Niewątpliwie, w wartościowaniu nazwisk wedle ustalonej opinii społeczeństwa najlepszym jest Michałowski, tuż za nim idzie Michalski, potem Michałowicz; Michalik, Michałek czy Michaniak są nazwiskami pospolitymi. Końcówka ta w tej formie, jak ją dziś widzimy, jest niedawną i to ruskiego pochodzenia. Pierwotnie jest to patronimiczny sufiks –ic, który dochował się nam w takich wyrazach jak księżyc, ( syn księdza, księcia ), rodzic ( pierwotnie „krewny” ), wojewodzic itp., lub w takich nazwiskach herbowych, jak Prawdzic, Leszczyc, choć większość z nich przyjęła z czasem formę ruską, jak: Rawicz, Lubicz itp. Bardzo dawno spotykamy już rozszerzenie tego sufiksu przez –ow–, względnie po spółgłoskach miękkich –ew–, a więc –owic, –ewic, i tak jeszcze powszechne do początku XVII wieku ( Klonowic, Zimorowic ). Były to na ziemiach etnicznie polskich nazwiska mieszczańskie; szlachta wcześnie zarzuciła patronimikę, biorąc nazwiska od włości lub też ustalając nazwy przezwiskowe. Natomiast na ziemiach wschodnich powszechne były nazwy odojcowskie; w XVI wieku nazwisko na –ski było rzadkie i mogło się trafić częściej na ziemiach pogranicznych. Z chwilą gdy szlachta litewsko – ruska wchodzi po unii w skład społeczeństwa szlacheckiego, zwycięża w niedługim czasie końcówka –wicz (–owicz, –ewicz ); odtąd też i mieszczanie polscy zaczęli kończyć swe nazwiska na –cz, i tak ustaliła się ta końcówka w postaci ruskiej ( oddziaływać tu mogły też przekonania, że dawna forma polska jest wulgarną, mazurzącą; w ten sposób także niektóre appellativa zmieniły końcowe –c, jak królewicz itd. ). (…).”.
Mając na uwadze to co napisał profesor Bystroń można powiedzieć, iż nazwisko Paralewicz, jak i podobne ( Parolewicz, Parulewicz ), początkowo były nazwiskami odojcowskimi, i na ziemiach etnicznie polskich osoby takie z dużą dozą prawdopodobieństwa mogły przynależały do mieszczaństwa a na wschodnich ziemiach do szlachty litewsko – ruskiej.

Robercie, napisałeś w swoim poście: „(…), mam dość rzadkie nazwisko: Paralewicz – znalazłem ich na Litwie i Wołyniu. Szlachta, ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. Skąd i od czego może pochodzić? Widziałem również Parolewicz na Mazowszu, ale nie wiem czy nazwiska są ze sobą powiązane.”.
Piszesz: „(…).Szlachta, ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. (…)”. Rozumiem, że wiesz [ przypuszczasz ], iż osoby noszące nazwisko Paralewicz, Parolewicz i podobnie przynależały do szlachty. Jednocześnie dodajesz, iż nazwisko Paralewicz, nie występuje w herbarzach. Fakt nie występowania konkretnego nazwiska w herbarzach jeszcze nie przesądza, że osoba nosząca to nazwisko nie pochodziła ze szlachty. Ludzie zmieniali, dostosowywali, ulepszali swoje pierwotne nazwiska z jakiś powodów i takie nazwiska nie zawsze są wymieniane w herbarzach. W zasadzie wiedza historyczna o rodzinie, dokumenty, wszechstronna kwerenda genealogiczna może doprowadzić do konstatacji o szlacheckim lub nieszlacheckim pochodzeniu konkretnej rodziny noszącej takie czy inne nazwisko.

Robercie, trudno jednoznacznie stwierdzić:
1. Czy obecne nazwisko Paralewicz, Parolewicz i Parulewicz jest nazwiskiem patronimicznym czy jest nazwiskiem strukturalnym;
2. Czy obecne nazwisko Paralewicz, Parolewicz i Parulewicz jest nazwą osobową wywodzącą się z jednego pnia [ bazy, tematu, rdzenia ] słowotwórczego;
3. Czy osoby noszące obecnie nazwisko Paralewicz, Parolewicz i Parulewicz są potomkami osób wywodzących się ze stanu szlacheckiego czy innego stanu [ chłopstwo ( włościanie ), mieszczanie ].

Skupmy się na nazwisku Paralewicz – zapisie graficznym Paralewicz. Nazwisko to zostało wymienione w rewizji starostwa brzeskiego przeprowadzonej przez Dymitra Sapiehę w roku 1566 [ w tym czasie starostwo brzeskie znajdowało się w Wielkim Księstwie Litewskim ]. Rewizje były też nazywane lustracjami. W rewizji tej wymieniona jest wieś [ sioło ] Miedwiedica [ w roku 1570 Niedzwiedzicza, dziś Niedźwiedzica ] był to prawdopodobnie zaścianek będący częścią wsi Studzianka. W lustracji z roku 1570 został on nawet określony jako odrębna wieś. Dodam, że dawna wieś Miedwiedica to obecna kolonia o nazwie Niedźwiedzica, która położona jest w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy. W rewizji starostwa brzeskiego z roku 1566 wymieniony jest z imienia i nazwiska Andrejko Paralewicz, który mieszkał we wsi Miedwiedica i posiadał jakiś kawałek ziemi z 48 włók należących do tej wsi oraz 3 morgi i 10 prętów naddatku.
„W 1566 r. taką rewizję na terenie starostwa brzeskiego przeprowadził Dymitr Sapieha. Wbrew często spotykanemu w literaturze stanowisku nie była to pierwsza rewizja jaką przeprowadzono na terenie starostwa brzeskiego. W tym miejscu warto by wyjaśnić parę terminów z zakresu miar. Podstawową jednostką powierzchni była włóka. Na terenie Podlasia została ona wprowadzona stopniowo około połowy XVI w., a obowiązek rozmierzenia nałożony został wprowadzoną w 1558 r. „Ustawą na wołoki”. Na terenie starostwa brzeskiego nastąpiło to jednak już trochę wcześniej. Przeprowadzenie pomiary włócznej było wielką operacją. Zamiast istniejących wcześniej gospodarstw, często rozproszonych i o nierównych polach, wprowadzono zwarte regularne wsie o jednolitych równych polach. Znane jest kilka rodzajów włók: na terenie Podlasia obowiązywały tzw. włóki chełmińskie liczące 16,8 ha. Włóka chełmińska dzieliła się na 30 morgów ( 0,56 ha ) każdy po 30 prętów ( 1,87 ara ). Pomiara włóczna wprowadzała także naddatki. Każdy gospodarz musiał płacić od posiadanej włóki jednakową opłatę, ale pola nie były przecież jednolite. Na wymierzonym kawałku mogła być część gorszej jakości np. bagienna. Aby wyrównać te różnice w jakości wprowadzano naddatki – specjalne kawałki pola, które wynagradzały posiadanie słabszej części pola. (…).”. [ za Andrzej Buczyło: Studzianka w 1566 r. w świetle rewizji starostwa brzeskiego ].
Wieś Miedwiedica była własnością króla [ tak zwana królewszczyzna ]. Z rewizji z 1566 roku wynika, że wsie wchodzące w skład starostwa brzeskiego były zamieszkane przez ludność miejscową [ chłopi ] – Rusinów oraz bojarów i drobną szlachtę przybyłą z Mazowsza. Niestety nic nie jest wiadomo czy Andrejko Paralewicz był Rusińskim chłopem, Rusińskim bojarem czy polskim szlachcicem przybyłym z Mazowsza. Więcej przeczytasz w artykule Andzreja Buczyło pod tytułem Koszoły w świetle rewizji starostwa brzeskiego Dymitra Sapiehy z 1566 r. – od strony 12 do strony 14. Tu jest link do tego artykułu:
http://tloka.pl/wp-content/uploads/2015 ... zanr-6.pdf [ od strony 12 do 14 ]
oraz w artkule Andrzeja Buczyło pt. Studzianka w 1566 r. w świetle rewizji starostwa brzeskiego [ od strony 3 do strony 5 ]. Tu jest link do przedmiotowego artykułu:
http://www.studzianka.pl/echo17.pdf
Tu jest link pod którym możesz zobaczyć położenie wsi Niedźwiedzica i wsi Studzianka, które oddalone są od siebie koło 4 km:
https://www.google.pl/maps/dir/Nied%C5% ... 51.9264238
Skoro w roku 1566 nazwisko jest zapisane w formie Paralewicz to należy przyjąć, iż jest ono odojcowską nazwą osobową [ nazwiskiem patronimicznym ]; ojciec Paral, syn Paralewicz – przynajmniej w tym przypadku.
To chyba nie jedyny ślad nazwiska Paralewicz. Jadwiga Romanowska [ ur. 9 października 1895 w Linderówce, powiat podhajecki, zm. 15 lipca 1964 w Gdańsku ] – pielęgniarka. Urodziła się w rodzinie ziemiańskiej herbu Boża Wola. Była córką Aleksandra Romanowskiego – sędziego i Marii z domu Paralewicz.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jadwiga_Romanowska

Wróćmy do genezy nazwiska Paralewicz, Parolewicz, Parulewicz. W zasadzie do tematu tego nazwiska: Paral, Parol, Parul. Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko:
• Paral - od parala, paralusz, dziś paraliż ‘bezwład mięśni’.
• Parol - 1655 od parol ‘zobowiązanie ustne; słowo honoru’.
• Parul - 1474 od para ‘substancja lotna; dech, tchnienie’, też ‘dwie jednakowe sztuki czegoś’, parzyć; od parol ‘zobowiązanie ustne; słowo honoru’.
• Parulewicz - od para ‘substancja lotna; dech, tchnienie’, też ‘dwie jednakowe sztuki czegoś’, parzyć; od parol ‘zobowiązanie ustne; słowo honoru’.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=548
Według opracowania E. Skalskiej pt. Nazwiska na Mazowszu w XVI wieku [ Zakład Języka Polskiego Uniwersytet Gdański ] nazwisko Parul było notowane na Mazowszu przynajmniej już w XVI wieku.
Słownik najstarszych nazwisk polskich wymienia nazwisko Parul, które według tego źródła ma pochodzić od zwrotu parać się ‘zajmować się czymś’ i być odapelatywną nazwą osobową, która notowana była w dokumentach już w roku 1474 [ strona 114 ].
Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII wieku Instytutu Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk pod hasłem Parol wymienia kilka ewentualnych etymologii tego miana. Nie będę cytował ponieważ jest tego dość dużo. Najlepiej jak sam przeczytasz. Tu jest link:
http://xvii-wiek.ijp-pan.krakow.pl/pan_ ... AROL#10624

Od siebie dodam, że w grę może wchodzić też rzeczownik „para” albo czasownik zwrotny „parać się”. Profesor Wiesław Boryś [ pracujący w Katedrze Filologii Chorwackiej, Serbskiej i Słoweńskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz kierownik Pracowni Języka Prasłowiańskiego PAN, członek Międzynarodowej Komisji Etymologicznej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów ] twierdzi, że zwrot „parać się” przed XVI wiekiem oznaczał ‘przebywać gdzieś’. Profesor Aleksander Brückner [ polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej ] podaje zapomniane już znaczenie słowa „para”. Jak mówi słowo „para” istniało w językach słowiańskich i miało oznaczać „duszę zwierzęcia’. Tak więc zapomniane słowiańskie słowo „para” mogło też znaczyć: tchnienie ożywcze, duch, dusza. Może, któreś z tych wyrazów jest protoplastą przezwiska/nazwiska Paral. W takim razie nazwa osobowa Paral może składać się z rdzenia para– oraz prostego sufiksu –l [ para + l = Paral, Para–l ]. Należy też dodać, że słowa para to też ‘substancja lotna; ciało lotne, które w warunkach zwykłych występuje w stanie ciekłym”. Oczywiście to tylko moja hipoteza.

Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska. To już pozostawiam Tobie, Robercie.
Mam nadzieję, że choć trochę pomogą Ci moje informacje w badaniach nad historią, genezą nazwiska i rodu Paralewicz. Oczywiście wnioski i ewentualną weryfikację już pozostawiam Tobie, Robercie.

Pozdrawiam – Roman.


PS.
Na Mazowszu jest:
1. obecnie wieś o nazwie Parole, która położona jest wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn, nad rzeką Utratą. Była to wieś szlachecka, która w drugiej połowie XVI wieku znajdowała się w powiecie tarczyńskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. [ za Adolf Pawiński: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 288, Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4. ].
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_VII/870
2. obecnie wieś o nazwie Parolice, która położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz. W XVI wieku wieś nazywała się Parulicze.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_VII/870

Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski opracował i wydał we Lwowie w roku 1845 Elektorów Poczet Którzy Niegdyś Głosowali Na Elektorów Jana Kazimierza r.1648, Jana III. r. 1674, Augusta II. r. 1697 i Stanisława Augusta r. 1764, Najjaśniejszych Królów Polskich Wielkich Książąt Litewskich i t.d., i t.d., i t.d.
Na stronie 112 jest wymienione nazwisko Parul. Pod tym nazwiskiem wymieniony:
1. Parul Paweł – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
2. Parul Stanisław – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
3. Parul Wojciech – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
4. Paral Maciej – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
5. Parol Franciszek – na Augusta II, z Ziemi Czerskiej,
6. Parul Franciszek – na Augusta II, z Ziemi Warszawskiej,
7. Parol Jan – na Augusta II, z Województwa Nowogrodzkiego.

Ewaryst Andrzej Kuropatnicki w Warszawie, w roku 1789 wydał opracowanie pt. Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim, Tudzież w przyległych Prowincyach z Ksiąg Paprockiego, Okolskiego, Potockiego, Rzączynskiego, Niesieckiego, Dunczewskego, Chmielowskiego, oraz Aktu Elekcyi JKM Stanisława Augusta Jako też z Aktów Konfedaracyi na Seymie Convocationis 1764 zaczetey, a w roku 1766 rozwiązaney tudzież z Konstytucyi innych Seymów za teraźniejszego Panowania odprawionych Zebrana w Czterech Częściach.
W publikacji znajdziemy następujące części [ rozdziały ]:

Część I – zawiera traktat wyjęty z księgi Heraldica wydany w 1752 r. przez Józefa Aleksandra Jabłonowskiego.
Część II – nosi tytuł: Zbiór nazwisk domów z ich herbami w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim.
Część III – nosi tytuł: Opisy herbów.
Część IV – nosi tytuł: Chronologia Królów i Xiążąt Polskich.
W części II przedmiotowego opracowania pt. Zbiór nazwisk domów z ich herbami w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim na stronie 78 znajdują się dwa nazwiska:
1. Parul – przynależny herb: Nałęcz;
2. Parul – przynależny herb: Prawdzic.

Moim zdaniem nic nie stało na przeszkodzie aby niektóre osoby lub niektórzy członkowie ich rodzin przyjęli z czasem nazwisko: Paralewicz, Parolewicz, Parulewicz. Ale czy tak było, tego niestety nie wiem?
.
Roman.
Litwos - 04-05-2017 - 23:02
Temat postu:
Romanie,

dziekuje slicznie Smile Jestes niezawodny.

Wykaz elektorow i wymienione nazwisko we wszystkich formach, oraz fakt ze "icz" moze miec zrodlo koronne - jest mocna poszlaka, ze nazwisko pochodzi jednak z Mazowsza.
lipczynska - 05-05-2017 - 21:59
Temat postu: Piśniak,Lipczyński
Witam
Poszukuje pochodzenia nazwiska Piśniak oraz Lipczyński
Pozdrawiam
Malwina
danisha - 05-05-2017 - 22:51
Temat postu:
Lipczyński z jakich terenów?
Jedna z moich pra.. Marianna Lipczyńska ur ok.1781 wyszła za mąż za Ignacego Wiśniewskiego w 1799 roku w Wąwolnicy.
Dana
Ewa_Szczodruch - 08-05-2017 - 05:22
Temat postu:
Witam Smile

Lipczyński - od lipa.

Piśniak - od staropolskiego pilśniak ‘worek zrobiony z pilśni’, pilśń ‘gruby materiał z wełny lub sierści zajęczej’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
beata_k2 - 09-05-2017 - 21:01
Temat postu:
Witam serdecznie,
Poproszę o kilka słów na temat pochodzenia i etymologii nazwiska Tokarek.

Pozdrawiam,
Beata
Ewa_Szczodruch - 10-05-2017 - 05:24
Temat postu:
Witam Smile


Tokarek - od tokarz ‘rzemieślnik specjalizujący się w obróbce drzewa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 10-05-2017 - 07:43
Temat postu:
Paulina_W napisał:
Witam,

Paulina_W napisał:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.


wracam do tematu nazwiska Oszkandy. Może pochodzi od węgierskiej wersji wersji imienia Oskar - Oszkár?
Ktoś coś doda? Proszę o hipotezy Smile


A jeśli powiem, że nazwisko może mieć korzenie tatarskie to pani spróbuje uwierzyć?
Zakładając takie pochodzenie jest nazwiskiem złożonym ( jak około 90% imion i nazwisk tatarskich) o dwóch możliwych znaczeniach:

1.Osz + kandy[r] = pozwolić + pocałować się.
2. Osz + kandy = miasto w Kirgizji + przystawka z kolorowego topionego cukru podawana podczas uroczystych posiłków u muzułmanów w postaci zastygłego, przypominającego lizaki syropu.

Źródło: moje własne tworzące się opracowanie nt. etymologii imion i nazwisk pochodzenia turecko-tatarskiego i i słownik turecko rosyjski onlie: http://enc.biblioclub.ru/termin/8622099_94 dół lewej szpalty.

Jeśli nazwisko pochodziłóby od imienia Oskar, to nieśmiało przypomnę, ze imię to powstało od starowyskoniemieckiego imienia męskiego Ansgar[ius]. Może to coś pomoże. Wink

Oczywiście ścieżkę turecko-tatarską proszę traktować dość luźno, ale możliwa jest. Idea
VILLA_POPŁAWY - 10-05-2017 - 14:10
Temat postu:
Witam
Chciałbym dowiedzieć się czegoś więcej o nazwisku Gołuchowski herbu Trzaska z Gołuchowa w parafii Kikół w powiecie lipnowskim ziemi dobrzyńskiej. Nazwisko odmiejscowe, obecnie około 1000 osób je nosi. Coś więcej można o nim powiedzieć?

pozdrawiam Wojciech
Ewa_Szczodruch - 11-05-2017 - 05:07
Temat postu:
Witam Smile

Gołuchowski 1395 - od nazwy miejscowej Gołuchów, Gołuchowice, Gołuchy (kilka wsi).

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
beata_k2 - 11-05-2017 - 20:45
Temat postu:
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam Smile


Tokarek - od tokarz ‘rzemieślnik specjalizujący się w obróbce drzewa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

Dziękuję za odpowiedź.
Ciekawi mnie jeszcze, kiedy i dlaczego zaczęto dodawać przyrostki typu -ek.

Pozdrawiam,
Beata
Paulina_W - 13-05-2017 - 12:46
Temat postu:
Witam,

Gawroński_Zbigniew napisał:
Paulina_W napisał:
Witam,

Paulina_W napisał:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.


wracam do tematu nazwiska Oszkandy. Może pochodzi od węgierskiej wersji wersji imienia Oskar - Oszkár?
Ktoś coś doda? Proszę o hipotezy Smile


A jeśli powiem, że nazwisko może mieć korzenie tatarskie to pani spróbuje uwierzyć?
Zakładając takie pochodzenie jest nazwiskiem złożonym ( jak około 90% imion i nazwisk tatarskich) o dwóch możliwych znaczeniach:

1.Osz + kandy[r] = pozwolić + pocałować się.
2. Osz + kandy = miasto w Kirgizji + przystawka z kolorowego topionego cukru podawana podczas uroczystych posiłków u muzułmanów w postaci zastygłego, przypominającego lizaki syropu.

Źródło: moje własne tworzące się opracowanie nt. etymologii imion i nazwisk pochodzenia turecko-tatarskiego i i słownik turecko rosyjski onlie: http://enc.biblioclub.ru/termin/8622099_94 dół lewej szpalty.

Jeśli nazwisko pochodziłóby od imienia Oskar, to nieśmiało przypomnę, ze imię to powstało od starowyskoniemieckiego imienia męskiego Ansgar[ius]. Może to coś pomoże. Wink

Oczywiście ścieżkę turecko-tatarską proszę traktować dość luźno, ale możliwa jest. Idea



Bardzo dziękuję Zbigniewie za możliwą etymologię nazwiska. Ja kompletnie nic nie znalazłam. Zauważyłam że w parafii w jednym czasie pojawiły się nazwiska Ferenz i Oszkandy, stąd moje założenie o węgierskim pochodzeniu.
Życzę dobrego dnia.
Hejnik - 16-05-2017 - 16:48
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Może zainteresuje Państwa moje nazwisko "Hejnicki", z tego co udało mi się ustalić, dziś jest mniej niż 100 osób w Polsce z tym nazwiskiem.
An_Polana - 17-05-2017 - 11:40
Temat postu:
Witam serdecznie

śledzę portal Genealodzy.pl z zaciekawieniem, chciałabym dowiedzieć się więcej o etymologii nazwiska POLANA, czy aktualnie nadal jest używane, ile osób je nosi, gdzie szukać informacji na ten temat. Będę wdzięczna za informacje oraz wszelkie wskazówki.

Z wyrazami szacunku
Anna Polana
Ewa_Szczodruch - 17-05-2017 - 19:09
Temat postu:
Witam Smile

Polana 1481 - w grupie nazwisk pochodzących od Polak, ze staropolskiego Polanin; niektóre formy od polana.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
beata_k2 - 18-05-2017 - 23:07
Temat postu:
Witam serdecznie,
Ciekawa jestem etymologii nazwiska Gawlica.

Z góry dziękuję za każdą informację.
Pozdrawiam,
Beata
Ewa_Szczodruch - 19-05-2017 - 04:21
Temat postu:
Witam Smile

Gawlica 1709 - od imienia Gaweł. Imię, znane w tej formie od XIV wieku, stanowi słowiańską przeróbkę imienia Gaulus.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 19-05-2017 - 09:24
Temat postu:
Święty Galen/Gaulus/Gallus/Gaweł to jeden z najbardziej popularnych świętych misyjnych z czasów misyjnych w Europie, tj od 6-7 do 13 wieku. Krążą o nim dziesiątki bardzo nośnych legend związanych z jego pracą misyjna wśród "dzikich" górali alpejskich, w których w co drugiej eufemistycznie ową góralską "dzicz" ukrywa się pod postacią niedźwiedzia. Chyba również z tej racji Gallus była bardzo wcześnie spolszczony do postaci Gawła i popularyzowany przez misjonarzy w czasach misyjnych.

Obszerniejszy biogram z ilustracją legend można znaleźć na niemieckiej wiki, a tłumacz góglowski dość dobrze sobie z jej przekładem na polski radzi. : https://translate.google.pl/translate?h ... rev=search

Oryginał: https://de.wikipedia.org/wiki/Gallus_(Heiliger)

Imię/nazwisko ciekawe z prostego powodu: popularności na całym obszarze szeroko rozumianym alpejskim i połowie Karpat, a jednocześnie korzeni w czasach misyjnych niezależnie od ustalonych czy też nie ustalonych drzew rodowych.

Samo słowo oznacza... koguta.
weronika97 - 19-05-2017 - 21:10
Temat postu:
Witam,
Czy mogłabym poprosić o informacje o nazwisku Tul (Tulo, Tulio, Tullo)
Z góry dziękuję i pozdrawiam
Weronika
beata_k2 - 19-05-2017 - 22:19
Temat postu:
Dziękuję za ciekawe informacje na temat nazwiska Gawlica.

Pozdrawiam Smile
Beata
ROMAN_B - 19-05-2017 - 23:14
Temat postu: Nazwisko Tul - Tulo, Tulio, Tullo.
Witaj Weroniko!

Pytasz o pochodzenie nazwiska Tul [ Tulo, Tulio, Tullo ] – ciekawe nazwisko, może mieć kilka podstaw słowotwórczych od którym można wywodzić pochodzić tego miana.
W Słowniku Języka Polskiego, tak zwany Słownik Warszawski, w tomie 7 [ T – Y ] z roku 1919 na stronie 165 i 166 znajdują się następujące apelatywy:
• Tul – tiul,
• Tula – mały chłopiec,
• Tulać, Turlać, Tolać – toczyć się, koziołkować się,
• Tuł, Tulu, Tół, Tula, Tuleja – kołczan, sajdak na strzały
Wymienione przeze mnie słowa moim zdaniem mogą być rdzeniem, podstawą od której mogło powstać nazwisko Tul. Niemniej jednak prawdopodobnym tematem nazwiska Tul jest apelatyw Tuł – kołczan na strzały.

Może ktoś poda inne propozycje genezy nazwiska Tul.

Pozdrawiam _ Roman.
Gawroński_Zbigniew - 19-05-2017 - 23:14
Temat postu:
weronika97 napisał:
Witam,
Czy mogłabym poprosić o informacje o nazwisku Tul (Tulo, Tulio, Tullo)
Z góry dziękuję i pozdrawiam
Weronika


Najprostsze i najkrótsze nazwiska zawsze sprawiają najwięcej kłopotu. Występują co do pisowni zazwyczaj w większości języków dookoła i konia z rzędem temu, kto odgadnie które znaczenie przywiązać do nazwiska.

Zacznę od polskich. Tul/tuł/tula/tuła/tóla/tuleja i trochę jeszcze wariantów to kołczan/sajdak na strzały do łuku. Tak przynajmniej widzimy m.in. w tłumaczeniu „Biblii królowej Zofii” w 1 Księdze Kronik 18.7.: „I pobrał Dawid tuły złote, ktoreż mieli słudzy Adadezerowi a przyniosł je do Jerusalema.” Mnie ta argumentacja słabo przekonuje, ale tak chce Rymut.

O wiele bardziej przekonuje mnie etymologia litewska i staropruska. Toule/tule/tulewaide = myśliwy zbieracz. Powyższe występuje w delikatnych odmianach na Żmudzi i Prusach.

Sprawę komplikuje niemiecki w różnych jego platach (gwarach) bliskich Polsce i tak:
Tulle to zdrobnienie od… säuglingen = niemowlęta, noworodki.
Tulle to również Frauenzimmer = babon, babsztyl, zgryźliwa baba mniej więcej.
Tulle to cynownik, facet, który robi i cynuje do kupy rynny, opierzenia dachowe i takietam.

Etymologia kilkunastu podobnych nazwisk rosyjskich wywiedziona jest wprost od kołczanu, przy czym słowo w znaczeniu kołczan zachowało się w językach wschodnich o wiele dłużej niż u nas. To za sprawą, a jakże Tatarów u których słowo tułb do dziś oznacza skórzany mieszek, worek na strzały.

Zatem jak widać do wyboru do koloru. Idę o zakład, że szperając dalej znalazłbym podobne kwiatki w kolejnych językach sąsiadów. Obiecująca jest np. ścieżka poszukiwań we Włoszech. Wszystkie warianty mają po ponad tysiącu odsłon: tu akurat Tullo: http://forebears.io/es/surnames/tullo .
weronika97 - 20-05-2017 - 09:29
Temat postu:
Dziękuję serdecznie za odpowiedzi. Mam jeszcze pytanie czy można gdzieś sprawdzić, oczywiście orientacyjnie występowanie osób o nazwiskach Tul/Tull/Tullo/Tulo/Tulio w Polsce i na Świecie? Jeszcze nie do końca odnajduję się w tych wszystkich pomocnych srtonach.
Weronika
Gawroński_Zbigniew - 20-05-2017 - 09:55
Temat postu:
weronika97 napisał:
Dziękuję serdecznie za odpowiedzi. Mam jeszcze pytanie czy można gdzieś sprawdzić, oczywiście orientacyjnie występowanie osób o nazwiskach Tul/Tull/Tullo/Tulo/Tulio w Polsce i na Świecie? Jeszcze nie do końca odnajduję się w tych wszystkich pomocnych srtonach.
Weronika


W tę wyszukiwarkę [ u góry jest pole search/buscar - wpisać i enter] powyżej proszę wpisać dowolne nazwisko, a system wyszuka i wyświetli kolorową mapę świata z gęstością występowania. To są oczywiście dane trochę pi razy oko, ale dają orientację w temacie.
weronika97 - 20-05-2017 - 10:19
Temat postu:
Dziękuję bardzo Panie Zbigniewie
Jurewicz_Krystyna - 22-05-2017 - 17:02
Temat postu: Pochodzenie nazwisk Sochan, Jurewicz, Klimkowicz...
Witam!

Jestem z Ukrainy. Mieszkam we Lwowie, ale prawie wszyscy moje przodkowie pochodzą z Chodorowa (powiat Bibrka/Bobrka, Galicja).

W naszej rodzinie są takie nazwiska:

Sochan, Jurewicz, Lubieniecki, Klimkowicz, Loziński, Kaliniec.

Poszukuje informacji o pochodzeniu tych nazwisk.

Dziekuje!

Krystyna
Ewa_Szczodruch - 23-05-2017 - 05:46
Temat postu:
Witam Smile

Jurewicz 1624
- od imienia Jerzy. Greckie imię Georgios, to od georgós ‘rolnik’, przejmowane było przez języki słowiańskie w kilku postaciach. W staropolszczyźnie znane były formy Jerzy, Jura Jurg (za pośrednictwem języka niemieckiego), na Kresach Wschodnich Juryj.

Kaliniec - od kalina ‘gatunek drzewa o czerwonych owocach’.

Klimkowicz 1419 - od imienia Klemens. Imię, notowane w Polsce od początku XIII wieku, jest pochodzenia łacińskiego, od clemens, entis ‘łagodny, spokojny, cichy’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Lubieniecki 1444 - od nazwy miejscowej Lubieńce (KrW).

Łoziński 1493 - od nazwy miejscowej Łozina (KrW).

Sochan
- w grupie nazwisk pochodzących od socha ‘rozwidlona gałąź; prymitywne narzędzie orne’; w pochodnych też od imion na So-, typu Sobiesław.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 23-05-2017 - 10:08
Temat postu:
Sochan/Sachan [Сахан/Сoхан] to bardzo ciekawe nazwisko kresowe typu akającego (tzn że na 80% pochodzi z terenów dzisiejszej Białorusi i północnej Ukrainy). Jest zeslawizowaną formą Dzikopolowego nazwiska/przezwiska Sakan/Sakkan, a to jest mieszanina trzech języków: ukraińskiego, tatarskiego i kazachskiego, które dosłownie znaczy z orientalnych: "bądź jak Sak" = "bądź ostrożny" a z kresowych "syn Saka"/ "młody Sak". Soch/sach/sok/sak to kresowy "ostrożniacha", człowiek, który nie pcha się niepotrzebnie w kłopoty.

Wierzyć nie trzeba, ale tutaj to ja wierzę w to co napisałem. Idea Cool Pozostałe nazwiska w odniesieniu do polskich kresów i umiejscawiające ich powstanie w tamtym obszarze - wieczorem. Wink
Jurewicz_Krystyna - 23-05-2017 - 16:49
Temat postu:
Dziękuje serdecznie za odpowiedź, Pani Ewo i Panie Zbigniewie!

Panie Zbigniewie, cierpliwie czekam na kontynuację Smile
Gawroński_Zbigniew - 24-05-2017 - 00:01
Temat postu:
Nazwisko Klimkowicz.
Klim [Клим] to skrócona wersja ukraińskiego imienia męskiego Klimentij [Климентий], oczywiście od imienia Klemens. I tu ciekawostka kresowych nazwisk. Jeśli nazwisko odimienne powstawało od pełnej wersji imienia - mamy do czynienia z kimś znakomitszego stanu, natomiast jeśli od wersji skróconych - raczej możemy się spodziewać osób tzw. „prostej kondycji” jeśli chodzi o majętność. Samo imię z greckiego oznacza winorośl, a wtórnie z łaciny słodycz, słodkiego.

---
Nazwisko Kaliniec.

Imiona najogólniej w Polsce i na Kresach można podzielić na dwie grupy 1 chrześcijańskie i 2: niechrześcijańskie, po rosyjsku mirskoje - мирское. Właśnie mamy do czynienia z imieniem Kaliniec [Калинец]. Dzieciom - o czym już niejednokrotnie pisałem na szeroko rozumianych kresach bardzo często nadawano „tajne” niechrześcijańskie imiona o charakterze magicznym, życzeniowym. Takim właśnie życzeniowym imieniem „pogańskim” jest Kaliniec = „jak kalina” = „prawiczek, czysty, nieskalany” - mniej więcej. Bowiem kalina jest symbolem czystości, dziewictwa, piękna, miłości. [Dla przykładu żurawina - też w formie imienia jest symbolem pierwszej dziewiczej miłości.] Analogicznie takimi imionami „tajnymi” są np. „Lew”, „Wilk”, „Dąb” i 300 innych gatunków zwierząt roślin, minerały, cuda wianki. Stały się nazwiskami i jako takie dopiero były tolerowane przez cerkiew i katolicyzm.
--

W nazwisku Jurewicz powstałym od skróconej wersji imienia Jerzy, a mianowicie Jura [Юра] mamy do czynienia z tym samym zjawiskiem co przy nazwisku Klimkiewicz. Nazwisko określa stan. Poniekąd prawdopodobną jest również całkiem inna etymologia nazwiska. Nie od greckiego Georgiosa = rolnika mniej więcej, ale od starosłowiańskiego boga płodności, budzącej się wiosny - Jaryły/Jarowita [Ярило]) Informacje o nim można znaleźć choćby na Wikipedii.
--

Nazwisko Lubieniecki, jeśli odnieść je do Kresów jest na pewno najciekawsze. Zacznijmy od tego, że z pewnością pochodzić będzie od imienia żeńskiego Lubawa [Любава] = mniej więcej: „miłość/umiłowana”. Tu oczywiście zdrobnienie Lubieńka i mąż, który pojechał na wojny w służby carskie na lat trzydzieści, a dzielna żona sama wychowuje dzieci, które z racji tego przybierają przezwisko nie otczestwopodobne ale od imienia matki. Takich nazwisk od imion żeńskich jest bardzo mało. Jeszcze jedno zdanie na temat samego imienia. Chociaż z pozoru wygląda na „mirskoje imia” tj. niechrześcijańskie - jest jak najbardziej chrześcijańskie. Święta Zofia męczennica miała trzy córki Wiarę [Wiera/Вера], Nadzieję [Nadieżda/Надежда i Miłość - wspomnianą Lubawę (albo Agapę). Cała czwórka poniosła śmierć od miecza za odmówienie złożenia pogańskiej ofiary Dianie.

--
Chociaż to co widzę o nazwisku Łoziński jest chyba nie mniej zajmujące. Oczywiście pod warunkiem jak w odniesieniu do pozostałych nazwisk, że przyjmujemy Kresy jako punkt odniesienia. Mało komu zapewne przyszłoby do głowy wiązać łozę z winoroślą. Tymczasem łoza to starosłowiańska winorośl. Po stuleciach, z racji po13wiecznego ochłodzenia klimatu na Kresach po winogronach „toloko smrod”, a słowo nie zanikło, jedynie zmieniło znaczenia na rózgę, pęd, witkę. Kresowy Łoziński zatem od powyższych wywodzić się może.

-=-=-

Jeszcze raz zaznaczę: powyższe elukubracje mogą być prawdziwe, jeśli nazwiska pochodzą z Kresów i tam powstały. Całość została opracowana głównie na podstawie odnośników szczegółowych z portali : http://dic.academic.ru ; http://www.ufolog.ru
Monika_Gierczak - 24-05-2017 - 11:26
Temat postu:
Witam,

Ponieważ bardzo mnie zaciekawiły powyższe wpisy zapytam czy przedmówcy mogą coś powiedzieć na temat nazwisk moich przodków z tzw. kresów: Łuczkiewicz, Skulicz, Frydlewicz, Kukurewicz.

Z góry dziękuję i pozdrawiam,
Monika
Gawroński_Zbigniew - 24-05-2017 - 12:45
Temat postu:
Nazwisko Łuczkiewicz oczywiście pochodzi od Łukaszka/Łukaszki [Łuczka = Лучка] - bardzo popularnego zdrobnienia imienia męskiego Łukasz. Przez analogię, jak we wcześniejszych przykładach określa jednocześnie stan, że tak powiem, majętny.
--
Nazwisko Frydlewicz pochodzi zapewne od niemieckiego wariantu imienia Fryderyk tj. Frydl (Friedl). Według dostępnych mi źródeł od niego pochodzą kresowe i głębiej niż kresowe nazwiska: Фридель, Фридлис, Фридлер, Фридельс, Фриделевич, Фридлевич (Frydel, Frydlis, Frydler, Frydelis, Frydelewicz, Frydlewicz). Nazwiska te są ciekawe z pewnego względu. Otóż wszystkie są niepoślednie, jeśli chodzi o wykształcenie je noszących. Są nazwiskami sztucznymi, jakie manierycznie wywodzili sobie Kresowianie z głębokich Kresów i Zachodniej Rosji na znak pewnego „kultu” wszystkiego co niemieckie. W ten oto sposób jest kilkaset, jeśli nie więcej rodów Frydlopodobnych wywodzących się…. od Fryderyka II Hohenstaffa.

--
Nazwiska Skułopodobne mogą pochodzić od flisactwa. Skuła to typ łodzi rzecznej. Musiałbym nieco dłużej poszukać szczegółów aby coś sensownego napisać.
--

Kukurewicz to syn rzeźnika/handlarza mięsem. Kukura to mięso pokrojone w charakterystyczne paski przeznaczone do peklowania albo częściej do suszenia. Kukuran/Kukurian to handlujący takim mięsem. Też wieczorem spróbuję coś więcej znaleźćna ten temat.

Po raz kolejny zaznaczam, że powyższe wywody mogą mieć sens jedynie w odniesieniu do Kresów.
Monika_Gierczak - 24-05-2017 - 13:18
Temat postu:
Panie Zbyszku,

Jestem pod dużym wrażeniem Smile Wszystkie powyższe rodziny pochodzą z okolic Lwowa i Sambora. Bardzo się cieszę, że był Pan tak miły i zajął się moimi nazwiskami ponieważ Pana powiązania i wywody wydają mi się bardzo adekwatne. Jeśli coś jeszcze kiedyś Pan znajdzie to będę wdzięczna za kontakt. Najbardziej frapują mnie moi Skulicze gdyż to bardzo rzadkie nazwisko. W parafii Stara Sól i Stary Sambor skąd pochodzą moi przodkowie jest też rodzina Skulskich ale nie udało mi się znaleźć powiązania między Skulskimi a Skuliczami. Sama myślałam o tym czy to nazwisko nie ma czegoś wspólnego z tamtejszymi kopalniami soli i skuwaniem soli. Oprócz tego stwierdziłam, ze to nazwisko jest znacznie bardziej popularne np. w Serbii, Chorwacji itd. - tam pisze się je Skulic z daszkiem nad c. Nie udało mi się jednak stwierdzić czy istniała jakaś migracja z południa na te tereny w XVIIIw.
Jeszcze raz dziękuję i pozdrawiam,
Monika
Dagamero - 24-05-2017 - 14:43
Temat postu:
Witam, proszę o informacje na temat nazwiska "Sobotta". Rodzina zamieszkiwała tereny dzisiejszej Opolszczyzny w okolicach Prudnika już przed wojną. Serdecznie dziękuję za wszelkie informacje. Pozdrawiam Smile
Jurewicz_Krystyna - 24-05-2017 - 16:29
Temat postu:
Panie Zbigniewie, dziękuje jeszcze raz za tak obszerne wytłumaczenie! Poczułam się znowu, jak 20 lat temu na studiach filologicznych na Uniwersytecie:-)

Pozdrawiam, Krystyna
Gawroński_Zbigniew - 24-05-2017 - 23:00
Temat postu:
Wracając do nazwiska Skuła/Skulewicz/Skułysz/Skulko i podobnych. Jak wspomniałem jedna z podstaw znaczeniowych to łódź jakaś tam ma chyba mniejsze znaczenie. Natomiast druga podstawa to skuła/скула = kość policzkowa. I poniewczasie sądzę, że to właśnie tj. cecha wyglądu jest podstawą znaczeniową nazwisk. Skułka/Скулка = po ukraińsku „pryszczaty”, pokryty nienaturalnym trądzikiem - co również wyraźnie koresponduje z wyglądem, czy raczej nienaturalnością wyglądu twarzy.
--
Nazwiska Kukurano'podobne są - tak mi się wydaje analizując kilkanaście podobnych - bojkowsko/huculskie tzn. ich korzeni należałoby szukać w okolicach od Krzyworówni w stronę naszej granicy. Niestety to już jest "szpekulacyja" ponieważ widzę również Kukurków w Synkowiczach na dzisiejszej Białorusi i to pochodzących aż z 1698 roku.

Nazwisko wyraźnie domaga się dalszej analizy.
Wink
jasiel - 25-05-2017 - 11:54
Temat postu:
proszę o etymologie nazwisk moich przodków i czy mają one jakichś szlacheckich przedstawicieli (herb):

Garbuleński/Garbuliński,
Buratowski,
Gliński,
Pers.

Pozdrawiam
Janusz
Litwos - 25-05-2017 - 21:06
Temat postu:
Witam,

mialbym ciekawe do rozgryzienia: Protobowier

Gajl przypisuje im h. Alabanda.

Dziekuje z gory.
ROMAN_B - 25-05-2017 - 22:28
Temat postu: Skulicz, Kukurewicz, Frydlewicz, Łuczkiewicz.
Witam!

To może i ja dołożę trochę informacji o ewentualnym pochodzeniu i znaczeniu nazwiska Skulicz, Kukurewicz, Frydlewicz oraz Łuczkiewicz. Raczej to będzie moje subiektywne spojrzenie na ich genezę. Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Nazwisko Skulicz.
Nazwa osobowa Skulicz jest zbudowana z rdzenia i sufiksu. Tematem nazwiska jest baza słowotwórcza Skul– oraz dzierżawczy przyrostek –icz (–ycz). Można to zapisać w następujący sposób: Skul + icz = Skulicz; Skul–icz.
Sufiks –icz mówi nam, że miano Skulicz jest nazwiskiem patronimicznym [ odojcowskim ]. Skulicz to syn Skuly / Skuły [ miano Skula / Skuła ]. Nazwiska z tym formatem to najstarszy typ nazwisk, który był notowany w źródłach od XIII wieku. Pierwotnym polskim przyrostkiem był –ic, ale pod wpływem języka ruskiego polskie wygłosowe c przechodzi w ruskie cz i sufiks –ic przyjmuje forę –icz. Należy też nadmienić, że nazwiska zakończone na –ic w pewnym czasie uważane były za gorsze, bo kojarzyły się z mazurzeniem a dialektem mazurzącym mówiło pospólstwo i dlatego nazwiska zakończone na –ic w zasadzie zniknęły, ale też nieliczne pozostały i istnieją nadal.
Tak więc pozostaje ustalić, jakie może mieć znaczenie baza słowotwórcza „Skul”. Profesor Kazimierz Rymut uważa, że nazwisko mogło powstać od następujących zwrotów i apelatywów:
• od skulić – zgiąć się, zwinąć się;
• od skolić – skamleć;
• od skuła – policzek.
Od siebie dodam, że dawno temu:
• skuła znaczyła też wrzód,
• skulić znaczyło też skamleć.

Zatem, moim zdaniem nazwisko Skulicz / Skulic jest nazwiskiem odojcowskim. Powstałym najprawdopodobniej od przezwiska Skula / Skuła [ rdzeń Skul ], które zapewne nosił ojciec Skulicza.

Wspominasz, też o nazwisku Skulski. Miano to zbudowane jest z tematu Skul– i sufiksu –ski [ Skul + ski = Skulski; Skul–ski ]. Zapewne zauważyłaś, że w nazwisku Skulski i nazwisku Skulicz jest ten sam rdzeń słowotwórczy Skul– . Różni je tylko sufiks. W przypadku nazwy osobowej Skulski przyrostkiem jest –ski. Nazwiska z tym formatem mówią nam, że mogły one zostać utworzone od:
1. nazwy miejscowości [ nazwiska posesywne, tak zwane szlacheckie ]. Właściciel [ szlachcic ] konkretnej wsi, osady, miasta przyjmował nazwisko od nazwy miejscowości, której był posiadaczem. W przypadku nazwiska skulski byłaby to wieś o nazwie Skuly. Jest wieś na Mazowszu, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola, która obecnie nazywa się Skuły. Wieś ta w roku1408 zapisana była pod łacińską nazwą Sculi, w roku 1477 nosiła ona nazwę Skuly a w roku 1792 Skuły. Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Skuła / Skula, która powstała od przezwiska Skuła ‘policzek, wrzód’. Wieś Skuły [ Skuli, Skuly ] była gniazdem starożytnej rodziny Skulskich herbu Rogala. Skulscy to rodzina mocno zaangażowana w życie polityczne kraju. Wielu jej członków piastowało odpowiedzialne i zaszczytne stanowiska państwowe, brało udział w walkach w obronie ojczyzny;
2. nazwy miejscowości Skuły [ nazwisko odmiejscowe, nieszlacheckie ]. W tym przypadku nazwisko to mówi, że dana osoba urodziła się w tej miejscowości, mieszkała w niej lub pochodziła z niej;
3. istniejącej już nazwy osobowej / przezwiska Skula / Skuła. W tym przypadku byłoby nazwisko strukturalne, modelowe, tak zwane „ulepszone”. Przyczyny powstawania takich nazwisk to zazwyczaj chęć upodobnienia własnego nazwiska do nazwiska typu szlacheckiego, które uważane było za lepsze lub/i przydania godności nazwisku.

Nazwisko Kukurewicz.
Miano Kukurewicz jest utworzone z rdzenia Kukur– oraz przyrostka –ewicz. Można to zapisać w następujący sposób: Kukur + ewicz = Kukurewicz; Kukur–ewicz.
Zacznę od krótkiego omówienia formatu –ewicz ponieważ ma on znaczenie dla tego nazwiska. Sufiks ten powstał pod wpływem języka ukraińskiego gdzie polskie wygłosowe c przechodzi w ruskie cz. Typowym polskim przyrostkiem był format –ewic, który jest kontynuatorem starszego przyrostka –ic. Z sufiksem –ewic było podobnie jaki z przyrostkiem –ic. Nazwiska polskie z przyrostkiem –ewic uważane były też za gorsze ponieważ kojarzono je z mazurzeniem a dialektem mazurzącym mówili chłopi, pospólstwo i dlatego nazwiska zakończone na –ewic dość szybko przeszły w zakończenie na –ewicz. Format –ewic i –ewicz należą do patronimików tworzących nazwiska odojcowskie. Trzeba podkreślić, że formant –ewicz w XVI i XVII wieku był bardzo produktywny. Na ziemiach etnicznie polskich szczególnie często tworzono za jego pomocą nazwiska mieszczańskie, zaś na kresach wschodnich typ nazwisk patronimicznych z formantem –ewicz dominował tak w odniesieniu do nazwisk szlacheckich, jak i mieszczańskich.

Tak więc Kukurewicz / Kukurewic to syn Kukura / Kulury [ rdzeń Kukur ].
Profesor Kazimierz Rymut uważa, iż nazwisko Kukurewicz pochodzi od apelatywu kukurydza / kukuruza ‘roślina, zboże z rodziny traw’.

Kukurydza do Polski dotarła dość późno. Pierwszy raz jako roślina została omówiona przez Szymona Syreńskiego w „Zielniku”, który został wydany w roku 1613. W języku polskim dla kukurydzy używał on określenia „pszenica turecka”. [ Felisiak S. ( praca zbiorowa ): Słownik biologów polskich PAN, PWN, Warszawa, 1987 ]. Wśród polskich językoznawców panuje przekonanie że słowo kukurydza wywodzi się z języka tureckiego od słowa kukuruz [ Szymczak K. ( praca zbiorowa ): Słownik języka
polskiego, PWN, Warszawa, 1982 ]. W języku ukraińskim кукурудза [ kukurudza ], w języku białoruskim кукуруза [ kukuruza ], w języku rosyjskim кукуруза [ kukuruza ]. Władysław Kopaliński mówi, że kukurydza symbolizuje majestat [ Kopaliński W.: Słownik symboli, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1991 ].

Tak więc nazwisko Kukurewicz w mojej ocenie jest patronimiczną [ odojcowską ] nazwą osobową. Kukurewicz to syn Kukura / Kukury. Kukura to raczej jest przezwisko człowieka, który zajmował się przerobem, sprzedażą kukurydzy lub/i jej wytwarzaniem.

Nazwisko Frydlewicz.
Nazwa osobowa Frydlewicz zbudowana jest z bazy słowotwórczej Frydl– oraz sufiksu –ewicz [ Frydl + ewicz = Frydlewicz; Frydl–ewicz ]. Przyrostka –ewicz nie będę omawiał ponieważ wspomniałem o nim przy okazji nazwiska Kukurewicz.

Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko Frydlewicz pochodzi od „imienia Fryderyk, znanego w Polsce od XIII wieku. W średniowieczu występowało w licznych wariantach fonetycznych jako Frydrych, Fryderych, Fryderyk, Frydryk, Frydyryk, Fredrych, Frederych, Frederyk, Fredryk, Fredyryk; do języka polskiego przejęte też jako Biedrzych. Jest to imię genetycznie germańskie, od germańskiego fridu ‘pokój’ + rihhi ‘mocny’.”.

Czeską formą imienia Fryderyk jest imię Frýdl.

Zatem, Frydllewicz byłby synem Frydla – Fryderyka.

Nazwisko Łuczkiewicz.
Nazwisko Łuczkiewicz jak i poprzednie nazwy osobowe zbudowane jest z rdzenia i przyrostka. W przypadku miana Łuczkiewicz rdzeniem jest baza Łucz– a sufiksem jest –kiewicz. Można to zapisać tak: Łucz + kiewicz = Łuczkiewicz; Łucz–kiewicz.
Nazwiska z przyrostkiem –kiewicz pojawiły się około XVI / XVII wieku pod wpływem języka białoruskiego. Sufiks –kiewicz jest złożonym sufiksem i należy do patronimików tworzących odimienne nazwiska odojcowskie. Format ten był dodawany i do podstaw wyrazowych wschodnich jak Sienkiewicz i do polskich, jak na przykład Bratkiewicz.
Zatem, ojciec to Łucz a syn jego to Łuczkiewicz. Imię Łucz jest skróconą formą cerkiewnego imienia Лукиан [ Łukian ]. Po polsku będzie to imię Lucjan. Po rosyjsku Лукьян.
Obok nazwiska Łuczkiewicz jest miano Luckiewicz. Nazwisko Luckiewicz pochodzi od skróconego imienia Luc, które wywodzi się od pełnego imienia Lucjan. Nazwisko Luckiewicz może pochodzić też od niemieckiej nazwy osobowej Lutz.
Tak więc miano Łuczkiewicz byłoby nazwiskiem kresowym lub/i Rusińskim a nazwisko Luckiewicz polskim nazwiskiem.

Oczywiście to tylko moje hipotezy, raczej rozważania na temat pochodzenie powyżej wymienionych nazwisk. Na sam koniec dodam, że z czasem wszystkie sufiksy tworzące nazwiska utraciły soje pierwotne znaczenie i tworzyły już tylko strukturalne nazwiska od różnych podstaw.

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 26-05-2017 - 11:04
Temat postu: Protobowier
Witaj Robercie!

Nazwisko ciekawe.

Napisz coś więcej o tym nazwisku, gdzie, kiedy występowało i kto ewentualnie je nosił w przeszłości?

Pozdrawiam - Roman.
Monika_Gierczak - 26-05-2017 - 12:17
Temat postu: Skulicz, Kukurewicz, Frydlewicz, Łuczkiewicz.
Panie Romanie,

Naprawdę nie wiem jak dziękować za tak dogłębne zajecie się moim pytaniem. Póki co nie wiem czy rozważania Pana Zbyszka czy Pana Romana są bliższe prawdy gdyż najstarsze metryki do jakich udało mi się dotrzeć sięgają drugiej połowy XVIII w a więc znacznie później niż ukształtowały się powyższe nazwiska. Niemniej jednak cały czas szukam i drążę. Kresy nie są najłatwiejszym terenem do takich poszukiwać, niemniej jednak nie ustaję w wysiłkach.

Panie Romanie - czy może Pan chociaż w b. okrojonej formie przybliżyć mi prawdopodobne pochodzenie nazwisk Szkiela, Szmigrodzki, Sałata i Gierczak? Te rodziny nic wspólnego z kresami nie miały (dlatego, jak rozumiem, nie znajdują się w kręgu zainteresowań pana Zbyszka) a najstarsi ich członkowie pochodzą z Mazowsza i gór świętokrzyskich.

Pozdrawiam serdecznie,
Monika
Litwos - 26-05-2017 - 17:32
Temat postu:
Romanie,

Mam niewiele informacji - tylko jedna osobe Jozefe urodzona okolo 1790, ewentualnie jeszcze jej ojca ktory powinien miec na imie Karol. Jozefa pojawia sie pod Lwowem jako zona Listopadzkiego pochodzacego z Beresteczka.

Google jest w tym wypadku bezradny Smile
Irena_Powiśle - 26-05-2017 - 17:53
Temat postu:
Google jest w tym wypadku bezradny Smile

-
jest to nazwisko szlachty gubernii Kijowskiej.
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0 ... 0%B8%D0%B8
"Павлинские, Павловичи, Павловские, Павловские-Папроцко, Павловы, Падлевские, Падлевские-Скорупки, Падуры, Пакуцкие, Палиенко, Пальховские, Пальчинские, Пальшау, Панаевы, Панасюки, Пановы, Панютины, Папроцкие, Папроцко-Павловские, Парафиевские, Пархоменки, Парфеновы, Парчевские, Паскудские, Пафнутьевы, Пациорковские, Пацы, Паше-Озерские, Пашкевичи, Пашковские, Пащенки, Пелрашкевичи, Пелчинские, Пензины, Пениожкевичи, Пенкины, Пенские, Пересвет-Солтаны, Перетиаткевичи, Перковичи, Перковские, Перро, Персидские, Петраковы, Петрище-Салатко, Петровские, Петровы, Петропавловские, Петрусевичи, Петр, Пешинские, Песчанские (Пещанские), Пивоваровы, Пиленко, Пилецкие, Пилявские, Пироцкие, Пирские, Пискаревичи-Литинские, Пискорские, Письменные, Пионтковские, Пиотровичи, Пиотровицкие-Бобр, Пиотровские, Пиотухи-Кублицкие, Плаксовские, Плаховы, Плесские, Плехановы, Пликус-Жмудские, Плиско, Пловецкие, Плоновские, Плохоцкие, графы Плятеры, Плятзеры, Плюты-Шатан, Пневские, Повало-Швейковские, Повилевичи, Погорелко, Подвысоцкие, Подгаецкие, Подгородецкие, Подгорские, Поджио, Подолинские, Подольные-Ващенко, Подосские-Кальм, Подрезаны, Подсендковские, Позняки, Познанские, Покрживицкие, Полль, Полубинские, Полыновы, Поляковские, Поляновские, Полянские, Помяны, Понговские, Пономаревы, Понтусы, Понятовские, Попандопуло, Попели, Поповы, Порембские, Порчинские, Посадские-Духовские, Посудзевские, Потаповы, Потаповичи-Гайдовские, Потемпские, Потоцкие, Графы Потоцкие, Похвисневы, Поярковы, Пражевские, Пражмовские, Преснухины, Прехтли, Пржевалинские, Пржевлоцкие, Пржесмыцкие, Пржестиниские, Пржибышевские, Пржибытевичи, Пржикуцкие, Пржиленцкие, Принцлейны, Приходкины, Прокопенко-Чоповские, Прокоповичи, Прокоповичи-Терлецкие, Прокофоровы, Прокофьевы, Прокофф, Просины, Проскуры-Сущинские, Протасовецкие, Протасовы, Протасьевы, Протобоверы, Протопоповы, Прохницкие, Прохоровы, Проценко, Прудкевичи, Прусиновские, Прушинские, Пузынские, Пузыревичи, Пусторослевы,Путковские, Пухальские, Пучневские, Пушкины-Мусины, Пфейферы, Пышенковы, Певницкие, Пеньковские, Пенковы, Песляки, Петуховы, Пеховские, Пяецкие, Пясковские, Пятыгоровичи"

Pozdrawiam,
Irena
Litwos - 26-05-2017 - 17:56
Temat postu:
Ireno,

dziekuje za odpowiedz, a czy miala bys moze jakies szczegolowe informacje?
Irena_Powiśle - 26-05-2017 - 18:01
Temat postu:
Niestety, nie(((
znalazłam to w Internecie.
Jeszcze jest tu, u genealogów Spb
http://www.petergen.com/fam-p.shtml
ale coś konkretnego nie znam.

Irena
Litwos - 26-05-2017 - 18:10
Temat postu:
Ireno,

dziekuje, jakis kierunek juz jest, choc nazwisko brzmi bardzo romansko.
Irena_Powiśle - 26-05-2017 - 18:12
Temat postu:
http://besedka.rossiaforum.com/t156-topic
Ale chyba nikt niczego nie napisał i potrzebna jest rejestracja.
Znalazłam jeszcze
Протобоверы (6.1844)
(6.1844) – первая цифра в скобках – номер части дворянской Родословной книги губернии (наместничества), в которую был внесён род. Вторая цифра – год внесения в Родословную книгу, утверждённый решением Дворянского депутатского собрания губернии (наместничества). Как правило, даётся только дата первого внесения в Родословную книгу, а сопричисления и Указы по Департаменту Герольдии Правительствующего Сената не приводятся

6-я часть. Древние благородные дворянские роды, доказательство дворянского достоинства, которых восходят за 100 лет, то есть до времени правления императора Петра I.
http://goldarms.narod.ru/kijow.htm
to znaczy że szlachectwo jest wpisane do Księgi w roku 1844, część 6 - dawne sławne szlachectwo które jest starszym niż 100 lat, przed panowaniem cara Piotra I.

Irena
ROMAN_B - 27-05-2017 - 01:18
Temat postu: Sałata, Szkiela, Gierczak, Szmigrodzki.
Witam!

Moniko, zgodnie z Twoją prośbą napisałem Ci trochę informacji o nazwisku:
Sałata, Szkiela, Gierczak, Szmigrodzki.

Nazwiska Sałata.
„Nazwisko pochodzi od rzeczownika sałata, czyli: 1. roślina z rodziny złożonych, 2. różna ogrodowizna, warzywo drobno pokrojone jako potrawa na zimno, 3. dorożkarz, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VI, s. 13-14. Por. także nazwę miejscową Sałata z byłego powiatu koneckiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, s. 221. Nazwę osobową Sałata odnotowano na terenie Polski w 1569 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 393.”. [ etymologia opracowana przez dr hab. Alinę Naruszewicz – Duchlińską – profesor Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego ].

Nazwisk Szkiela.
Nazwę osobową Szkiela można rozkodować przynajmniej na dwa sposoby:
1. Dość powszechnym zjawiskiem występującym przy tworzeniu nazwisk były tak zwane zmiany paradygmatu [ dodane –a; Szkiel + a = Szkiela; Szkiel–a ]. Była to chęć oddalenia nazwiska od motywującego go tematu słowotwórczego, zazwyczaj było to wyraz pospolity. Takie zjawisko zaczęło już występować w okresie staropolski i trwało gdzieś do końca IXX wieku. Za przykład tego zjawiska niech posłużą nazwiska: Dyla < Dyl; Buca < Buc; Kloca < Kloc; Mecha < Mech. Tak samo może być w przypadku nazwy osobowej Szkiela: Szkiela < Szkiel.
2. Miano Szkiela mogło powstać od nazwiska Szkieł, określające pochodzenie od ojca [ nazwisko patronimiczne ], a więc mógł być Wojciech od Szkiela oraz Wojciech [ czyj? ] Szkiela, tak więc nazwisko z pochodzenia dopełniaczowe. Ojciec Szkiel, syn Szkiela.
Pozostaje ustalić co może znaczyć nazwa osobowa Szkiel? Miano to kojarzy się mi na dwa sposoby:
1. ze szkłem [ szkło ]. Może miano Szkiel było nazwą wykonywanego zawodu, czynności, na przykład szklarz albo jakiś zawód związany z wytapianiem szkła lub handlem szkłem,
2. z dawnym apelatywem skieł, skiła – zły człowiek, zły pies. Ta więc w tym przypadku miano Szkiel / Szkieł było by przezwiskiem.

Nazwisko Gierczak.
Nazwisko to jest mianem derywowanym przy pomocy sufiksu –ak od podstawy Giercz–. Zapisać to można tak: Giercz + ak = Gierczak. Przyrostek –ak należy do grupy formatów przy pomocy, których tworzono nazwiska odojcowskie [ patronimiczne ]. Giercz to ojciec, Gierczak to syn.
Zatrzymajmy się trochę przy formacie –ak. Sufiks ten początkowo dominował w gwarach, w języku ludowym skąd później przeszedł do języka ogólnopolskiego. Przyrostek ten tworzył nazwy istot małych w gwarach Polski północnej, na przykład prosiak, źrebak, cielak. Sufiks ten tworzy nazwy zdrobnień, na przykład: zapałeczka, choineczka, buteleczka itp.
Zatem, pozostaje ustalić co znaczy rdzeń, to jest słowo Giercz? Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko Giercz / Gierczak pochodzi od niemieckich nazw osobowych Gerz, Gertz, te od imion na Ger-. Można powiedzieć, iż Giercz i Gierczak to spolonizowane formy niemieckich nazwisk / imion.

Nazwisko Szmigrodzki.
Nazwisko to na pierwszy rzut oka wydaje się łatwym do zdiagnozowania. Moim zdaniem takim nie jest. Można to nazwisko opisać na kilkanaście sposobów od różnych podstaw słowotwórczych, w tym i od niemieckich. Sufiks –dzki jaki można wyodrębnić w tej nazwie osobowej wskazuje, iż jest to nazwisko przymiotnikowe i może być odmiejscowe [ szlacheckie i nieszlacheckie ] lub/i być mianem strukturalnym powstałym na bazie jakiegoś innego nazwiska lub/i przezwiska. Tylko czy tak jest w tym przypadku?

Pierwsze skojarzenie jakie mi się nasunęło to takie, iż nazwisko Szmigrodzki przypomina nazwisko Śmigrodzki. Profesor Kazimierz Rymut pisał, że nazwisko Śmigrodzki pochodzi od nazwy miejscowej Żmigród w gminie Nowy Żmigród [ Nowy Żmigród w gminie Nowy Żmigród, w powiecie jasielskim, w województwie podkarpackim. W tej samej gminie jest też Stary Żmigród ]. Profesor Rymut pisze też o nazwisku Żmigrodzki [ Żmigrocki ], które ma pochodzić od nazwy Stary Żmigród / Nowy Żmigród. Może coś jest na rzeczy? Na stronie Gminy Nowy Żmigród znalazłem dość ciekawą informację, która może wskazywać, że nazwisko Smigrodzki / Śmigrodzki / Żmigrodzki może pochodzić od miasta Żmigród. Informacja ta mówi:
„(…). W 1949 roku mieszkańcy Nowego Żmigrodu zwrócili się pismem najpierw do Archiwum Państwowego w Krakowie, a później do Archiwum Głównego w Warszawie celem ustalenia herbu dawnej osady miejskiej. W Archiwum Głównym w Warszawie zachowały się papierowe odciski oryginalnej pieczęci miasteczka Żmigrodu z XVI wieku – pieczęci miejskiej z 1566 roku z wyobrażeniem Skrzydlatego Smoka z podwiniętym ogonem i napisem „Sigilum Civitatis Smigród” (…).". Wynika z tego tekstu, że miasto Żmigród w XVI wieku i zapewne później też nosiło nazwę Smigród. Tak więc osoby mieszkające / pochodzące z tego miasta mogły przyjąć nazwisko Smigrodzki / Śmigrodzki / Żmigrodzki lub/i Smigrocki / Śmigrocki / Żmigrocki.

Tak więc wiemy już jak mogły powstać wymienione wyżej nazwiska, ale jak to ma się do nazwiska Szmigrodzki lub/i Szmigorcki. Nazwisko zapisane w formie graficznej Szmigrodzki mogło powstać na skutek zjawiska nazywanego szadzeniem. Termin szadzenie pochodzi od wymawiania wyrazu sadzić [ sadzić się ‘silić się na coś’ ] jako szadzić. Szadzenie polega na błędnej wymowie spółgłosek s, z, c, dz jako sz, ż, cz, dż wywołanej unikaniem mazurzenia. Osoby wyzbywające się gwarowej wymowy typu: zaba, sopa, casy, skłonne są zastępować wszystkie głoski c, z, s, dz spółgłoskami dziąsłowymi, w wyniku czego powstają formy hiperpoprawne typu: szołtys, kocz, szanie, żabawa, zamiast sołtys, koc, sanie, zabawa. Nazwisko Smigrodzki / Śmigrodzki mogło zostać uznane za gwarowe [ mazurzące ] i zostać zapisane w hiperpoprawnej formie Szmigrodzki. To oczywiście moja hipoteza.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nowy_%C5%BBmigr%C3%B3d
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stary_%C5%BBmigr%C3%B3d
http://www.nowyzmigrod.eu/index.php/118 ... -3-go-maja


Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska. To już pozostawiam Tobie, Moniko.
Mam nadzieję, że choć trochę pomogą Ci moje informacje w badaniach nad historią oraz genezą nazwisk o które mnie pytałaś. Oczywiście wnioski i ewentualną weryfikację już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 28-05-2017 - 15:10
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Protobowier.
Witaj Robercie!

Pytasz o etymologię nazwiska Protobowier. Nazwisko w zasadzie nie istnieje w obiegu w obecnej Polsce. Nigdzie nie znalazłem, w znanej mi polskiej literaturze przedmiotu, nawet małej wzmianki o ewentualnej genezie tego nazwiska. Niemniej jednak przedstawiam Ci moje rozważania i hipotezy o tym nazwisku.

Sprawdziłem w Słowniku nazwisk współcześnie w Polsce używanych pod red. Prof. Kazimierza Rymuta, wydanego przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie, występowanie nazwiska Protobowier. Słownik ten nie notuje nazwiska Protobowier lub/i Protabowier. Dodam, że przedmiotowy słownik prezentuje występowanie nazwisk w Polsce na początku lat 90–tych XX wieku. Dane zostały zaczerpnięte z systemu PESEL. W słowniku tym są wymienione podobne nazwiska do nazwy osobowej Protobowier: Protocki, Protokiewicz, Protokitow, Protokowicz, Protokowska, Protołowicz, Protopopow, Protopow, Protoryczyn, Protorius, Protorski, Protos, Protosawicki, Protosewicz, Protosiewicz, Protosiuk, Protowski. Słownik profesora Rymuta wymienia też nazwiska podobne do miana Protabowier: Protacki, Protakiewicz, Protaliński, Protański, Protas, Protas vel Prokopczyk, Protasewicz, Protasewicki, Protasiewicz, Protasik, Protasińska, Protasiuk, Protaska, Protasow, Protasowicki, Protassewicz, Protaszczyk, Protaszewicz, Protaszuk, Protaś, Protaz, Protazewicz, Protaziuk, Protazy.
Napisałem o mianie Protabowier ponieważ to miano może być obocznością nazwiska Protobowier, ale i tak obu tych nazwisk nie notuje słownik profesora Rymuta.

Na pierwszy ogląd miano Protobowier oraz Protabowier są złożeniami dwóch wyrazów i tak:
1. Protobowier: Proto + bowier; Proto–bowier;
2. Protabowier: Prota + bowier; Prota–bowier.

Rozkodujmy pierwszy wyraz „proto” w nazwisku Protobowier. W zasadzie jest to prefiks proto–. Proto pochodzi z języka greckiego i greckie proto – pierwszy. Inaczej mówiąc jest to pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu. Za przykład niech posłuży wyraz protodiakon. Wiemy co znaczy „proto”. Diakon z greckiego to ‘sługa’. Tak więc protodiakon to pierwszy wśród diakonów. Jak wiesz, protodiakon to nazwa stanowiska i godności w kościele katolickim, grekokatolickim, prawosławnym. Historycznie pierwszym protodiakonem był pierwszy męczennik [ po grecku protomartyrios ] i apostoł Stefan [ Szczepan ], który został przełożonym wszystkich diakonów. Człon proto odnajdziemy też w nazwisku Protosawiski [ Proto–sawicki ]. Nazwisko Protosawicki może oznaczać pierwszy Sawicki lub/i pierwszy z Sawickich.

Rozszyfrujmy pierwszy wyraz „prota” w nazwisku Protabowier. Słowo „prota” może pochodzić od:
• imienia Prot. Prot to imię męskie pochodzenia greckiego. W Polsce znane od XV wieku. Powstało poprzez użycie w charakterze imienia greckiego liczebnika prōtos, 'pierwszy' lub skrócenie takich dwuczłonowych imion greckich, jak Protagoras, Protarchos, Protonikos, Protogenes. Znaczeniowo odpowiada mu łacińskie imię Primus;
• imienia Prota. Imię to jest inną formą imienia Prot. W formie Prota było odnotowane dokumentach w roku 1672;
• imienia Protazy. Protazy jest to imię pochodzenia greckiego, genetycznie forma spieszczona imion dwuczłonowych typu Prtarchos. Po grecku zapisywano je jako Protas [ protos – pierwszy, pierworodny, najlepszy ], po łacinie Protasius. W Polsce imię było i jest niezbyt popularne, bardzo rzadko występujące.

Co może znaczyć drugi człon „bowier” w nazwisku Protobowier lub/i Protabowier? Przejrzałem kilka różnych słowników języka polskiego, ale nigdzie nie znalazłem wyrazu „bowier”. Profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Może to właśnie takie zapomniane słowo? Może też wyraz „bowier” pochodzi z innego języka?

Robercie, wspomniałeś, że przy nazwisku Protobowier jest przypisywany herb Alabanda przez Tadeusza Gajla. Faktycznie w Herbarzu Polskim Tadeusza Gajla przy nazwisku Protobowier wymieniony jest herb Alabanda.
http://gajl.wielcy.pl/herby_nazwisko_herby.php
Herb Alabanda posiada też alternatywne nazwy: Alaband, Albalant, Alba Luna, Albaluna, Alba-luna, Allabanda, Bielina, Koniczek, Koniowaszyja. Choć niektórzy z heraldyków uważają, że herb Blelina i Koniowaszyja jest niesłusznie przypisywany herbowi Alabanda. W herbie Alabanda znajduje się księżyc [ półksiężyc ] co może wskazywać na jego tureckie pochodzenie. Za takim postawieniem sprawy może przemawiać to, że w Turcji jest miejscowość o nazwie Alabanda , która opisywana była przez Pliniusza jako miejsce starożytnych szlifierni granatów. Jednymi z bardziej rozpowszechnionymi granatami [ kamienie szlachetne ] są te o nazwie almandyny, których nazwa pochodzi od miasta Alabanda w Turcji.
Ciekawe informacje podała w swoim poście Irena. Wynika z nich, że nazwisko Протобоверы wymienia Список дворян Киевской губернии Российской империи – Киев, 1906 [ Wykaz szlachty województwa ( guberni ) kijowskiego – Kijów, 1906 ].
Spis ten został sporządzony na podstawie oficjalnych spisów szlachty Podolskiej [ Podole ], które zostały sporządzone przez marszałka szlachty.
Nazwisko Протобоверы [ Протобовер ] w tym spisie zostało umieszczone w 6 części. Szósta część tak jest opisana: 6-я часть – Древние благородные дворянские роды. «Древние благородные не иные суть, как те роды, коих доказательства дворянского достоинства за сто лет и выше восходят; благородное же их начало покрыто неизвестностию». Поскольку для действительно древних русских дворянских родов основным доказательством их древности являлось упоминание в так называемых Столбцах – средневековых списках о предоставлении поместий на время службы, – то такие дворяне назывались столбовыми.
Część 6 dotyczyła starożytnej szlachty, arystokratyczne domy szlacheckie, która potrafiła udowodnić swoje szlachectwo przynajmniej 100 lat wcześniej, czyli do czasów cara Piotra I Wielkiego. Car ten władał Rosją w latach 1689 – 1725.
Z tych informacji wynika, że jakiś ród/ rodzina Протобоверы [ Протобовер ] mogła mieszkać lub/i pochodzić z Podola i zaliczana była do arystokracji, starej szlachty.

Nazwisko Протобовер po polsku zapisać można Protobowier. Nazwisko Протобоверы po polsku to Protobowiery. Nazwisko Протобоверы i nazwisko Протобовер to złożenie przynajmniej dwóch wyrazów:
1. Протобоверы: Прото + боверы; Прото – боверы,
2. Протобовер: Прото + бовер; Прото–бовер.
W obu nazwiskach występuje wyraz Прото. W języku rosyjskim wyraz Прото to prefiks, który jest pierwszym członem wyrazów złożonych, i który oznacza pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu. Człon Прото odnajdziemy w rosyjskim nazwisku Протопопов [ Прото–попов ]. Nazwisko to znaczy ‘pierwszy pop lub/i pierwszy z popów [ pop = ksiądz ].

Przejdźmy do znaczenia drugiego członu w nazwisku Протобоверы i nazwisku Протобовер, odpowiednio боверы i бовер. I tu też miałem problem z ustaleniem znaczenia tych wyrazów.
Zacznę od wyrazu боверы. Wyraz ten występuje w języku rosyjskim i języku białoruskim. Najprościej byłoby powiedzieć, że obecnie on oznacza altany [ боверы – altany ]. Natomiast słowo бовер to po polsku altana. Wynika z tego, że Протобоверы odnosi się do rodziny / rodu Protobowierów a Протобовер to nazwisko jednej osoby – Protobowier. Tak więc nazwa osobowa Протобовер [ Protobowier ] może znaczyć ‘pierwsza altana’.
Poszukałem trochę. Jest słownik, który po rosyjsku nazywa się СЛОВАРЬ РУССКИХ НАРОДНЫХ ГОВОРОВ. Выпуск 3 ( Блазнишка – Бяшутка ) a po polsku Słowniczek rosyjskich dialektów ludowych, który został wydany w roku 1968 przez Instytut Języka Rosyjskiego Akademii Nauk ZSRR. Na stronie 40 – 41 tego słownika znajduje się wyraz Бовер. Słowo to jest tak opisane: „Бовер, а, м. [ удар.? ]. Холостой парень, приглашенный женихом на свадьбу. Великолукск. Пек., 1927. «В Великолуцком уезде Псковской губ. В середине XIX в. Холостые парни, приглашенные женихом к дню брака, назывались боверами. От бояре». Перм., Зеленин.”.

[ удар ? – uderzenie – niepewne znaczenie odnoszące się do słowa Бовер ].

Nieżonaty chłopak [ kawaler ] zaproszony przez narzeczonego na wesele. Wielkie Łuki. „W powiecie Wielkie Łuki w guberni pskowskiej. W połowie XIX wieku. Nieżonaci chłopcy [ kawalerowie ], zaproszeni przez narzeczonego w dniu małżeństwa, nazywani byli bowierami. Od bojarów.

Bojarzy [ z bułgarskiego boliare, boliarin ]:
• Zbiorowa nazwa przedstawicieli klasy panującej w Rusi Kijowskiej, zajmującej drugą – po książętach – dominującą pozycję w rządzie.
• Na terytoriach Wielkiego Księstwa Litewskiego niższa warstwa szlachty sytuująca się poniżej kniaziów i panów. Po prawnym zrównaniu szlachty litewskiej i ruskiej na wzór Polski, na wschodnich terenach Rzeczypospolitej bojarami [ bojarzynami ] zaczęto nazywać wolnych chłopów. Bojarzy ubierali się w długie szaty i nosili prawie nigdy niegolone brody.
• W średniowiecznej Bułgarii [ do XIV wieku ], Wołoszczyźnie, Mołdawii i później na Rusi – wyższa szlachta feudalna, magnaci, wielcy właściciele ziemscy.
• W Księstwie Moskiewskim współuczestniczyli w rządzeniu państwem w ramach Dumy Bojarskiej. W Rosji tytuły bojarskie stosowano do czasów Piotra I Wielkiego, który je zniósł.

Reasumując, słowo боверы / бовер [ bowiery / bowier ] może znaczyć kawaler, nieżonaty młody chłopiec, tak więc wolny chłop [ człowiek, pan ] – to tylko moja hipoteza.

Tak więc nazwisko Protobowier / Протобовер może oznaczać pierwszy wolny chłop lub/i człowiek, albo pierwszy wśród wolnych chłopów lub/i ludzi, lub też wolny człowiek / pan. To też moja hipoteza.

Zatem, tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska. To już pozostawiam Tobie, Robercie.
Mam nadzieję, że choć trochę pomogą Ci informacje i moje rozważania w badaniach nad historią oraz genezą nazwiska Protobowier. Oczywiście wnioski i ewentualną weryfikację już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.



http://volyniak.at.ua/news/rodoslovnaja ... 1-08-31-84

http://jhscz.blogspot.com/2015/03/1840-1864.html

https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0 ... 1%80%D0%B5
Irena_Powiśle - 28-05-2017 - 15:26
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Protobowier.
"Бовер, а, м. [ удар.?] "

удар. - to skrót w słownikach od ударение - akcent.

Pozdrawiam,
Irena
ROMAN_B - 28-05-2017 - 15:37
Temat postu:
Witam.

Ireno, dziękuję z przypomnienie.

Robercie, tak więc nie bierz pod uwagę znaczenia słowa удар w odniesieniu do nazwiska Protobowier.

Roman.
Irena_Powiśle - 28-05-2017 - 15:59
Temat postu:
Romanie, nie ma za co:)

Irena
marcinkosmalski - 28-05-2017 - 16:14
Temat postu:
Witam serdecznie
Uprzejmie proszę o rozszyfrowanie nazwiska Bezhenar (wym. Beżenar) z terenu Ukrainy regionu Czerniowickiego.
Pozdrawiam
Marcin
Irena_Powiśle - 28-05-2017 - 16:21
Temat postu:
Беженар to nazwisko pochodzenia raczej mołdawskiego albo rumuńskiego.
bejenar - uciekinier

Irena
Litwos - 28-05-2017 - 16:50
Temat postu:
Ireno,

dziekuje bardzo Smile

Romanie,

dziekuje silcznie, ja w pierwszym odczytaniu widzalem w nazwisku slowo "bouvier" - ale poza rasa psow z Flandrii, nic nie znalazlem pasujacego Smile

Ciekawe nazwisko i ciekawy herb - napisze, jezeli znajde cos wiecej o nich.
ROMAN_B - 28-05-2017 - 19:34
Temat postu: Bezhenar.
Witaj Marcinie!

Tu jest link do strony [ strona w języku rosyjskim ] na której znajdziesz rozszerzenie informacji podanych przez Irenę o nazwisku Bezhenar / Беженар:

https://www.analizfamilii.ru/Bezhenar/p ... denie.html

Pozdrawiam – Roman.
marcinkosmalski - 28-05-2017 - 19:40
Temat postu: Bezhenar.
Bardzo dziękuję za pomoc Pani Ireno i Panie Romanie.
Pozdrawiam serdecznie
Marcin
rempage - 28-05-2017 - 22:14
Temat postu: Bezhenar.
Ja mam pytanie o nazwisko Leibiniec/Laibiniec/Lajdyniec z terenu dzisiejszej Ukrainy w okolicach Stanisławowa. Jedyne osoby o tym nazwiku jakie znam były obrządku greckokatolickiego. Czy jest to typowo ukraińskie nazwiko?

Dziękuję
Gawroński_Zbigniew - 29-05-2017 - 00:06
Temat postu:
Nie sądzę. Dla mnie jest to albo czyste niemieckie nazwisko typu Leibniz z drobnymi literówkami albo litewskie/ bałtyjskie nazwisko złożone ze słów "laja" i "dienoti" = korona drzewa + rozkwitająca. Ten konkretny jest to litewski idiom dla "ludzia" o wyjątkowo bujnej czuprynie. Oczywiście mogę być w błędzie i nazwisko może wywodzić się z innego obszaru kulturowego i mieć całkiem inne znacznie. Np kurlandzkie: gdzie słowo laidun = pastwisko, wygon a laidiniec nieco zniekształcony po rosyjsku to pastuch/pasterz.
rempage - 29-05-2017 - 08:52
Temat postu:
Dziękuję Panie Zbigniewie. Mi też przyszło do głowy nazwisko Leibniz. Może pochodzi od niemieckich kolonistów których w tamtych stronach było wielu? Skąd jednak ten greckokatolicki obrządek powszechny w tej rodzinie?
Monika_Gierczak - 30-05-2017 - 09:40
Temat postu: Sałata, Szkiela, Gierczak, Szmigrodzki.
Panie Romanie,

Dziękuję raz jeszcze i życzę wszystkiego dobrego.

Pozdrawiam,
Monika
agakuchta - 30-05-2017 - 23:17
Temat postu: Nazwisko Turek
Dzień dobry

Czy ktoś wie, skąd wywodzi się nazwisko Turek?

Znalazłam je w swojej rodzinie i zastanawiam się czy może to mieć związek z kim kto pochodził z Turcji?

Pozdrawiam

Aga
Litwos - 31-05-2017 - 00:32
Temat postu:
Agnieszko,

a z jakiej parafii?

Bardziej prawdopodobnie ze z https://pl.wikipedia.org/wiki/Turek_(ujednoznacznienie)
Smile
KPM - 31-05-2017 - 01:42
Temat postu:
Przyłączam się do pytania Roberta. Teoretycznie nazwisko Turek może pochodzić o nazwy zwierzęcia (tur) lub czasownika turkać/turczeć (w znaczeniu dosłownym - np. dźwięk motoru, jak i w przenośni - skrzeczeć, gęgać, nadawać). Tak na marginesie - nazwisko Turek występuje również na terenie dzisiejszych Czech i Słowacji (w aktach nawet z początków XVII wieku). Jeśli masz okazję, prześledź nazwisko w dokumentach historycznych (idąc wstecz), odnotowując lata, miejsca oraz formy występowania nazwiska. Wtedy będziesz miała nieco jaśniejszą sytuację.Wink

Pozdrawiam. Kamila
jasiel - 31-05-2017 - 12:00
Temat postu:
ponawiam prośbę o etymologię nazwisk:

Garbuleński/Garbuliński,
Buratowski,
Gliński,
Pers.

Janusz
Ewa_Szczodruch - 31-05-2017 - 19:01
Temat postu:
Witam Smile

Garbuleński, Garbuliński - od garb, garbić się ‘pochylac się, trzymać się krzywo’.

Buratowski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy bur- , por. bury; bura ‘awantura’; burak, burka ‘opończa’, burza, burzyć.

Gliński 1391 - od nazw miejscowych Gliny, Glinki, Glinik, Glińsk.

Pers - od Pers ‘mieszkaniec Persji’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 31-05-2017 - 22:13
Temat postu:
Coś z Kresów:

Poniekąd zdumiewająca jest etymologia kresowa w odniesieniu do nazwiska Pers. To oczywiście prawda, że od Persji nazwisko pochodzi, ale znaczenie słowa kresowe jest całkowicie inne. Pers to idiom = nie Turek nie Tatar. To przezwisko podkreślające brak jakichkolwiek związków z islamem i tymi nacjami. Od przezwiska do nazwiska jeden krok.
--
W historii kresowej pojawił się najznamienitszy Gliński. Murza tzn. syn chana z Ordy o imieniu Leksad porzucił ordę, islam i swego ojca Mamaja udając się na służbę do wielkiego księcia Witolda na Litwę. Schrystianizował się przybierając imię Aleksander, a z nadania książęcego otrzymał Glińsk i Połtawę na swoją własność. Ród Glińskich, potomków Leksada zachował tytuł książęcy, a od miasta sporo Glińskich pochodzi. http://dic.academic.ru/dic.nsf/es/15915 ... 80;е
--
Burat to inaczej baraban albo grochot (барабан, грохот) tj. bęben bojowy. Widzieliśmy takie w „Ogniem i mieczem”.
jasiel - 02-06-2017 - 11:12
Temat postu:
dziękuje, ciekawe, że i Buratowski, Gliński i Pers byli w XIX wieku spowinowaceni Smile

Janusz
Bartusman - 02-06-2017 - 17:21
Temat postu: Pochodzenie nazwisk : Hałaś, Szczerbaty, Smycz, Makuch
Witam

Zwracam się do Was z prośbą o pochodzenie nazwisk:
Hałaś, Szczerbaty, Smycz, Makuch, Majcher,
Ewa_Szczodruch - 02-06-2017 - 18:58
Temat postu:
Witam Smile

Hałaś - od hałas ‘wrzawa, krzyk’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Majcher 1690 - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Melchior. Jest to imię pochodzenia hebrajskiego, od melki’or ‘król (Bóg) jest moją światłością’. W Polsce notowane od XIV wieku, wykazywało różnorodne wahania fonetyczne: Melchior, Malchior, Melchier, Malchier, Melchiar, Malchar, Malchier, Marchel, Merchar, Malchar, Marchał, Melchar, Malchiel.

Makuch 1606 - w grupie nazwisk pochodzących od mak, możliwe też od imion Maksym, Makary.

Smycz - od smyk ze staropolskiego ‘grajek’, smykać.

Szczerbaty - od szczerba, ze staropolskiego szczyrba ‘miejsce powstałe po odpadnięciu czegoś, wyrwa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 02-06-2017 - 20:28
Temat postu:
Kresowe trzy grosze.
Szczerba (щерба/щурба) to ukraińska zupa z ryby zaprawiana mlekiem. Czasownik szczerbczit’ (щербачить) = robić coś z entuzjazmem/ wykrzykiwać coś z entuzjazmem.
Natomiast „szczerbaty” (Щербатый) i „szczerbak” (щербак) to kolejny kresowy idiom i oznacza wykonującego pracę w jednego konia.
--
Makuch/Makucha/Makuszka (Макух/ Макуха/ Макушка) to południowokresowy… chmiel a jednocześnie przedchrześcijańskie imię męskie o tej samej etymologii. Makuch to imię życzeniowe wyrażające prośbę o cechy chmielu u dziecka tj. swoistą lekkość życia związaną z wyglądem rośliny i jej przeznaczeniem. Jako drugorzędna etymologia pojawia się wytłoki po wyciśnięciu oleju z roślin oleistych.
JakubP - 03-06-2017 - 13:15
Temat postu: Fedyrko
Od czego pochodzi nazwisko Fedyrko? Czy może to mieć związek z imieniem Friedrich?
Pobłocka_Elżbieta - 03-06-2017 - 14:25
Temat postu:
Fedyrko - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Teodor, notowanego w Polsce od XIII wieku, pochodzenia greckiego Theodoros, to od theos 'Bóg' + doron 'dar'. W okresie staropolskim adaptowane też jako Czader, Czedor, na Kresach wschodnich występowały natomiast formy wschodniosłowiańskie tego imienia Chodor, Fiedor też od niemieckiej nazwy osobowej Feder.
http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=536
Dagamero - 03-06-2017 - 22:20
Temat postu:
Witam, bardzo proszę o informacje na temat nazwiska "Sobotta". Rodzina już przed II wojną światową mieszkała na terenie Śląska Opolskiego w okolicach Prudnika. Pozdrawiam serdecznie i dziękuję za odpowiedź Smile
agakuchta - 04-06-2017 - 22:49
Temat postu:
Robert, Kamila

Z parafii Pniewo, obecnie woj. mazowiecki.

Pozdrawiam

Aganieszka
Litwos - 04-06-2017 - 22:55
Temat postu:
Agnieszko,

wiec tutaj moze byc zrodlo:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Turek_(wo ... zowieckie)

80 km od Pniewa.
Jan64 - 14-06-2017 - 09:57
Temat postu:
Nazwisko Turek - wg Genezanazwisk.pl :

Nazwisko proste, od nazwy etnicznej Turek[1]‘
ktoś pochodzący z Turcji’.
Można też wiązać pochodzenie nazwiska z: I. nazwą miejscową Turek, występującą kilka razy na terenie całego kraju, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. XII s. 638; II. apelatywem turek:
1. ‘muzułmanin’ M. B. Linde, Słownik języka polskiego, Lwów 1854-1860, t. V s. 741,
2. gatunek kwiatów, Z. Abramowicz, L. Citko, L. Dacewicz, Słownik historycznych nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Białostocczyzny (XV-XVII wiek), t. I-II, Białystok 1997, s. 152; III. Nazwiskiem Tur lub apelatywem tur + przyrostek -ek Borek s. 239. Nazwę Turek odnotował już Słownik staropolskich nazw osobowych, red. W. Taszycki 1965-1981 t. V s. 489. Por. Turka.

[1] „Nazwa ogólna szczepów tursko-tatarskich, Torki u ruskiego nestora; później na Osmanów przeniesiona; od imienia wodza, znaczącego ‘dzielny’.” Brückner s. 585.

Janusz
kar102030 - 16-06-2017 - 10:10
Temat postu: Kardela
"Nazwisko kresowe"

Witam. Chciałbym zwrócić się z prośbą do Państwa, czy macie jakieś informacje nt. nazwiska Kardela. Moja rodzina tovrepatrianci ze wschodu, tj. okolic Lwowa. Dodam tylko, że w pewnej księdze metrykalnej z arch. lwowskiej pojawia się forma przez dwa"l", tj. Kardella. Z góry dziękuję.

Pozdrawiam, Krzysztof
Gawroński_Zbigniew - 16-06-2017 - 12:34
Temat postu: Kardela
Rosyjskie źródła odnajdują mi najstarszego Kardelę jako chłopa pańszczyźnianego w Putiwilu nad rzeką Sejm w 1591 roku. Problem w tym że jest to nazwisko również o korzeniach litewskich i... francuskich, a jak francuskich to zapewne i z połową Europy powiązane.

Jeśli by nazwisko miało mieć korzenie kresowe to może również, ale nie musi pochodzić od flisactwa. Kardel/kardela i trochę wariantów to specjalny spleciony rzemień z łyka, najczęściej sosnowego, którym wiązało się spławiane rzekami drewno. Oprócz tego kordel/kardel to po prostu rzemień, cieniutki służący do szycia np uprzęży końskiej, do obszywania butów ze skóry itp.

Tknięty przeczuciem sprawdziłem i mogę z całą pewnością potwierdzić, że jeśli nazwisko jest kresowe to i podlega zjawisku akania. Tzn, że wśród przodków nazwiska Kordela i Kardela są tożsame i wynikają z czytania cyrylicy "po białorusku i nie po białorusku" - tak bez wnikania w szczegóły. To również oznacza, że było rozpowszechnione na konkretnym obszarze tzn na Litwie bez Żmudzi z czasów sprzed pierwszego zaboru = całej dzisiejszej Białorusi i północnej Ukrainie.

Może być też całkiem inaczej. Otóż jeden z książąt Rurykowiczów nazywał się Kordeli, a miejscowości zachowanych w nazwie do dziś od jego nazwiska/przydomka jest sporo. Rodzi to jednak inną implikację. Kordeli to litewskie = żmudzkie słowo. Nie bardzo mam czas sprawdzać teraz co ono dokładnie znaczyło, ale odwraca dokładnie o 180 stopni to co napisałem w akapicie wyżej o jego występowaniu Smile .


Nazwisko odfrancuskie pochodzi od imienia męskiego Kordul i żeńskiego Kordula = mniej więcej: serdeczny/na. Co do rozpowszechnienia wymagałoby to dłuższego ślęczenia w temacie.
ROMAN_B - 17-06-2017 - 01:02
Temat postu: Kardela, Kardella.
Witam!
Nazwisko Kardela jest osobową nazwą derywowaną za pomocą sufiksu –ela od podstawy słowotwórczej Kard– [ Kard + ela = Kardela; Kard–ela ]. Przyrostek –ela w osobowych nazwach występuje gdzieś od XIII wieku i był bardzo produktywny do XIX wieku. Miano Kardela moim zdaniem powstało od bazy apelatywnej rzeczownikowej, to jest od apelatywu kard. W Słowniku Języka Polskiego [ tak zwany Słownik Warszawski – Warszawa, 1900 ] w tomie 2, litera H – M, na stronie 265 znajduje się słowo kard,(a), które znaczy tyle co ‘karczoch’. [ Kard to warzywo przypominające nieco karczocha, zwane również karczochem hiszpańskim lub ostowym. W przeszłości w Polsce kardy były popularne; dziś próżno szukać ich na targowiskach - uprawiane są amatorsko ].
W zasadzie można jeszcze wiele napisać o sufiksie –ela i rdzeniu kard, który jest bazą nazwiska Kardela. Wspomnę tylko, iż sufiks –ela wiąże się z przyrostkami –el, –ała, –ela,–ale [ nazwiska Kardel, Kardała, Kardela, Kardale ]. Jest też nazwisko Kardell [ suliks –el ]. W zasadzie można powiedzieć, że jest to jedno i to samo nazwisko, które różni się tylko sufiksem. Każde z wymienionych nazwisk powstało w różnym okresie czasu, co jest związane z pojawieniem się konkretnego przyrostka.
Niemniej jednak nazwa osobowa Kardela mogła powstać na skutek dość powszechnego zjawiska występującego przy tworzeniu nazwisk, które zwane jest zmianą paradygmatu [ dodane –a ]. Była to chęć oddalenia nazwiska od motywującego go tematu słowotwórczego, zazwyczaj było to wyraz pospolity. Takie zjawisko zaczęło już występować w okresie staropolskim i trwało gdzieś do końca XIX wieku. Za przykład tego zjawiska niech posłużą nazwiska: Dyla < Dyl; Buca < Buc; Kloca < Kloc; Mecha < Mech. Tak samo może być w przypadku nazwy osobowej Kardela: Katdela < Kardel.
Następną możliwością powstania miana Kardela jest ta możliwość, która zakłada, iż nazwisko Kardela jest mianem patronimicznym tak zwanym nazwiskiem dopełniaczowym. Tak więc mógł być Wojciech od Kardela oraz Wojciech [ czyj? ] Kardela. Ojciec Kardel, syn Kardela.
Odnośnie różnych znaczeń bazy ‘kard’ w nazwisku Kardela nie będę się dalej wypowiadał ponieważ już wcześniej Krzysztofie otrzymałeś wiele informacji o możliwym znaczeniu tego nazwiska, choć ani słowem nie wspomniałeś, że pytałeś [ w roku 2016 ] już o etymologię i pochodzenie nazwiska Kardela / Kardella i otrzymałeś odpowiedzi na zadane pytania.
Zaznaczam, że to tylko moje hipotezy i rozważania, które można pogłębić lub rozwinąć oraz zweryfikować – to już pozostawiam Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
Kukuła - 19-06-2017 - 01:28
Temat postu: Kardela, Kardella.
Witam Moje nazwisko Kukuła Adam mam 28 lat od jakiegoś czasu szukam moich krewnych z informacji które znajduje w internecie Nazwisko Kukuła wywodzi się od Kukułka natomiast nazwisko Kukułka od Kukulka i teraz mam pytanie czy dobrze to wszystko szukałem ponieważ gdy wchodzę na stronę http://genealogia.okiem.pl/genealogia_mieszko.htm Znajduje tam że nazwisko Kukulka to potomkowie Mieszka pierwszego. ja wiem że jestem młody mogę czegoś nie wiedzieć bo po prostu się nie znam Natomiast był bym bardzo wdzięczny gdyby ktoś umiał by mi powiedzieć czy to prawda (ktoś by powiedział po co tyle zachodu )generalnie interesowała mnie tylko i wyłącznie nazwisko Kukuła aczkolwiek w miarę szukania chciałem znaleść mojego najstarszego krewnego z kąd pochodzi itp. Mam też ciekawy trop ponieważ na południowej Ukrainie znajduje się dwór Kukuły czy to prawda że to rodzinne nie będę dalej przynudzał aczkolwiek naprawdę z góry dziękuję za wszelką pomoc pozdrowienia dla wszystkich na forum >
Gawroński_Zbigniew - 19-06-2017 - 11:34
Temat postu:
Происхождение фамилии Кукул

1. Фамилия Кукул ведет свое начало от прозвища Кукул. По одной из версий, прозвище Кукул восходит к украинскому слову «кукуль» - «куколь», т.е. головной убор христианских монахов, а также капюшон, который на севере служит накомарником. Кроме того, куколями называли особого рода плащи. Соответственно, прозвище Кукул мог получить либо человек, носивший куколь, либо тот, кто вел монашеский, затворнический образ жизни.

2. Согласно другой, более правдоподобной версии, в основе этого прозвища лежит слово «кукул» - «самец кукушки» (кукушку на Украине называют кукуличкой или кукулижкой).

Tyle, jeśli chodzi o kresy. Wink
lukasz.hyrchel - 21-06-2017 - 09:12
Temat postu: Hyrchel
Witam serdecznie,

szukam informacji o pochodzeniu mojego nazwiska - Hyrchel. Wiem, że mój prapradziadek Walenty ur. się 1870 r. w Czerminie (Mielec).
W księgach metrykalnych i na FS istnieje wiele wersji tego nazwiska: Herchel, Herhel, Cherchel, Cherhel, Chyrchel, Chyrhel, Hurchel, Churchel, Chorchel, Horchel oraz prawdopodobnie (C)Hersel, (C)Herszel, (C)Herschel - nie mam pojęcia, które może być to właściwe Wink

Dziękuję za jakiekolwiek informacje.

Pozdrawiam,
Łukasz Hyrchel

Nazwiska występują głównie w Czerminie, Mielcu, Łodzi, Częstoborowicach, Bobinie oraz Prandocinie.
Gawroński_Zbigniew - 21-06-2017 - 12:13
Temat postu:
Ja tylko o Kresach ewentualnie. Nazwisk Churchelo/Chorhelo podobnych jest niewiele. Mało tego, wszystkie one wywodzone są od podstawy Korh, a nie horh. Podstawa korh natomiast w regionalizmach połowy Ukrainy i Białorusi dzisiejszej oznacz kułak = rękę złożoną w zaciśniętą pięść. Czasownik:корхать/ korchać oznaczał okładać/ bić się pięściami. Poza tym: Korch/Chorch Kurch/Church to również tzw "mirnyje imia" tzn imię męskie (jedno z setek) o korzeniach przedchrześcijańskich nadawane sekretnie dodatkowo dzieciom przy chrzcie, a mające charakter życzeniowy.

Ponadto słowo to również jest idiomem oznaczającym niemieckich kolonistów na tych terenach.

Tak więc z samych Kresów jest co wybierać, a z Polski to: lewa ręka, szmaja.
Monika_Gierczak - 21-06-2017 - 14:11
Temat postu:
Panie Zbigniewie,

Niedawno był Pan tak miły, że pomagał w rozszyfrowaniu pochodzenia "moich" nazwisk. Dzisiaj chciałam zapytać czy ma Pan jakieś teorie na temat swojego własnego nazwiska Gawroński zakładając pochodzenie rodziny z okolic Warszawy?

Pozdrawiam,
Monika Gierczak
Gawroński_Zbigniew - 21-06-2017 - 18:04
Temat postu:
Typowe "odewsiowe" nazwisko. Wsi Garwonów, Gawronków, Gawronowów jest w Polsce jak "mrówków".

Pytanie jest ciekawe dopiero gdy odwrócimy kwestię: Czy Gawrony postały od szlachetnej krwi lokatora, właściciela, twórcy wsi - Gawrońskiego, czy też parobek prostej kondycji po wyprowadzce z "Gawronów" do "Gąsiorów" albo "Motyków" otrzymał przydomek/nazwisko Gawroński.

Zastanawiałem się i szukałem dziesiątki godzin pochodzenia rodu Gawrońskich. Ci z Kujaw i okolic Łodzi pieczętowali się najczęściej "Rolą", ci od Wisły na wschód "Panną na niedźwiedziu". Nazwisko "pachnie mi" Czarną Rusią i Rusią Czerwoną. Prawdopodobieństwo "odptacze" oceniam jako bliskie zera. W tysiącach niepicowanych pogańskich przedchrześcijańskich imion kresowych i polskich jest sporo Kruków, ale nie ma Gawronów. Tę hipotezę więc również zasadniczo odrzuciłem. Został mi tylko Gabriel (archanioł) w kilkudziesięciu rusińskich wariantach (Gawryło/ Gawriucha/ Gawrych/Gawrył/ Gawryła/Gawron itd.) albo powiązanie znaczeniowo nazwiska z herbem: panną na niedźwiedziu" czyli nieco wygibaśnie ale sensownie z gawrą gawrami, z niedźwiednikami specjalizującymi się w polowaniu na te "drobne zwierzątka".

Sam jakiś czas temu postawiłem identyczne pytanie koleżeństwu na forum i nie otrzymałem odpowiedzi.

W nazwisku Gawroński jest bardzo ciekawy inny element. Zdarzyło się, że kompletnie obcy facet w Zabrzu zaczepił tam mojego brata, podówczas mniej niż trzydziestolatka: "a ty to Gawroński jesteś .... spod Łodzi...?" Innym razem już mój brat w Essen zaczepił faceta dokładnie w ten sam sposób. Oczywiście Gawrońskiego - jak się okazało. Ja sam spotkałem Gawrońskiego w Lutomiersku k/ Łodzi, patrząc na nasze "dzioby" nie ma takiej opcji, żebyśmy nie mieli wspólnych przodków. Podobieństwo było takie, że wypisz wymaluj zdjęcie w dowód wklej. Wnioskuję, że to genetycznie bardzo "sielna" rodzinka.

Pozdrawiam pięknie.
lukasz.hyrchel - 22-06-2017 - 09:21
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Ja tylko o Kresach ewentualnie. Nazwisk Churchelo/Chorhelo podobnych jest niewiele. Mało tego, wszystkie one wywodzone są od podstawy Korh, a nie horh. Podstawa korh natomiast w regionalizmach połowy Ukrainy i Białorusi dzisiejszej oznacz kułak = rękę złożoną w zaciśniętą pięść. Czasownik:корхать/ korchać oznaczał okładać/ bić się pięściami. Poza tym: Korch/Chorch Kurch/Church to również tzw "mirnyje imia" tzn imię męskie (jedno z setek) o korzeniach przedchrześcijańskich nadawane sekretnie dodatkowo dzieciom przy chrzcie, a mające charakter życzeniowy.


Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź odnośnie Kresów Wink

Gawroński_Zbigniew napisał:
Ponadto słowo to również jest idiomem oznaczającym niemieckich kolonistów na tych terenach.

Tak więc z samych Kresów jest co wybierać, a z Polski to: lewa ręka, szmaja.


Czy do idiomu i szmaja jest jakiś źródłosłów? Z jakiego źródła są te informacje - bo nie mogę znaleźć powiązania z nazwiskiem.

Hmm.. na ten moment jeszcze mam za mało informacji żeby wykluczyć/potwierdzić którąś z opcji pochodzenia nazwiska.

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 22-06-2017 - 11:20
Temat postu:
lukasz.hyrchel napisał:


Czy do idiomu i szmaja jest jakiś źródłosłów? Z jakiego źródła są te informacje - bo nie mogę znaleźć powiązania z nazwiskiem.

Hmm.. na ten moment jeszcze mam za mało informacji żeby wykluczyć/potwierdzić którąś z opcji pochodzenia nazwiska.

Pozdrawiam

Źródła kresowe opieram w zasadzie na dwóch stronach pisanych cyrylicą:
http://www.ufolog.ru/names/ - tu jest alfabetyczny indeks około pół miliona nazwisk rosyjskojęzycznej strefy językowej i około 150 tysięcy etymologii. Do brakujących pozostałych są dodane "etymologie" horoskopowe. Smile więc trzeba trochę uważać. W Polsce też pojawiła się ta idiotyczna moda - zwłaszcza jeśli chodzi o imiona.
Szczegółówy link: http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 88;х
INazwiska Korchopodobne zaczynają się na 22 stronie podstawy "Кор..." = pol: Kor...

I strona druga: jest to taka rosyjskojęzyczna encyklopedia wszystkiego i na każdy temat: http://dic.academic.ru

Naturalnie sprawdzam przy okazji słowniki Niedźwiedzkiego i Karłowicza (tj warszawski i gwar polskich) - tam jest zawsze bardzo dużo podpórek co do kresowych słówek.


Z lewą ręką poszedłem na łatwiznę zaglądając do opracowania p Ewy Szczodruch umieszczonej na "Stankiewiczach": http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44

Teraz właśnie zauważyłem: np: nazwisko Korchonien/Chorchonien ma korzenie fińskie z przydatkami a oznacza głucholca, kogoś kto ogłuchł z jakiegoś powodu. Nazwiska jak wspomniałem jest mało, około 10, warto szczegółowo przeanalizować sobie wszystko co Ruskie o nich piszą.
ROMAN_B - 22-06-2017 - 20:54
Temat postu: Re: Hyrchel, rozważania o pochodzeniu nazwiska.
lukasz.hyrchel napisał:
Witam serdecznie,

szukam informacji o pochodzeniu mojego nazwiska - Hyrchel. Wiem, że mój prapradziadek Walenty ur. się 1870 r. w Czerminie (Mielec).
W księgach metrykalnych i na FS istnieje wiele wersji tego nazwiska: Herchel, Herhel, Cherchel, Cherhel, Chyrchel, Chyrhel, Hurchel, Churchel, Chorchel, Horchel oraz prawdopodobnie (C)Hersel, (C)Herszel, (C)Herschel - nie mam pojęcia, które może być to właściwe Wink

Dziękuję za jakiekolwiek informacje.

Pozdrawiam,
Łukasz Hyrchel

Nazwiska występują głównie w Czerminie, Mielcu, Łodzi, Częstoborowicach, Bobinie oraz Prandocinie.



Witaj Łukaszu!
Poniżej przedstawiam Ci moje rozważania na temat pochodzenia i etymologii nazwiska Hyrchel, raczej będzie to daleko idąca hipoteza.

Profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących nazwisko Hyrchel. Łukaszu, zaproponuję Ci moje spojrzenie na pochodzenie nazwiska Hyrchel, raczej będzie to hipoteza, której weryfikację pozostawię Tobie, jeśli uznasz ją za dość wiarygodną.

Napisałeś, że nazwa osobowa Hyrchel i jej podobne występują głównie w Czerminie, Mielcu, Łodzi, Częstoborowicach, Bobinie oraz Prandocinie. Część tych miejscowości położona jest niezbyt daleko od granicy z obecną Ukrainą. Tak więc z dużą dozą prawdopodobieństwa miano to może mieć związek i pochodzić z południowokresowego dialektu języka polskiego. Według mapy zasięgu tego dialektu, opracowanej przez profesor Zofię Kurzową [ Z. Kurzowa, Język polski Lwowa i Kresów południowo-wschodnich do 1939 roku, wyd. II, Kraków 2006 ] część miejscowości wymienionych przez Ciebie znajduje się w zasięgu tego dialektu. Dialekt południowokresowy obecny jest na Ukrainie, wyodrębnił się z dialektu małopolskiego, charakteryzuje się wpływami języka ukraińskiego. Dialekt południowokresy cechuje, tak jak i język ukraiński, akcent dynamiczny i redukcja nieakcentowanych samogłosek o, e przechodzących w i, y oraz u, miękkie t’, d’.
Przyjmując, iż miano Hyrchel ma związek z południowokresowym dialektem języka polskiego jego poprawna forma zapisu graficznego powinna być zapisana z dźwięcznym h, a nie z bezdźwięcznym ch. Tak więc powinno ono brzmieć Hyrhel. Wspomniałeś, że Twój pradziadek, Walenty Hyrchel, urodził się w roku 1870 w Czerminie [ Mielec ]. W tym czasie była to Galicja, inaczej mówiąc było to Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru [ po niemiecku Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; po ukraińsku Королівство Галичини та Володимирії з Великим князівством Краківським і князівствами Освенцима і Затору ], które w latach 1772–1918 wchodziło w skład [ kolejno ]: Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. W zaborze austriackim prawo nakazywało prowadzenie ksiąg metrykalnych po łacinie a ludność mogła swobodnie przemieszczać się po całym terytorium zaboru austriackiego. Galicja to w zasadzie 3 języki: niemiecki, polski i ukraiński. Zatem, nazwiska mogły być różnie zapisywane i podlegać wpływom różnych języków. Tak też mogło być w przypadku nazwiska Hyrchel.

W tak zwanym słowniku warszawskim [ J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, Słownik języka polskiego, tom II, Warszawa 1902, strona 18 ] znajduje się hasło „harhara”. Słownik ten uznaje ten wyraz jako gwarowy i podaje jego znaczenie: ‘coś wielkiego a niezgrabnego, starego [ na przykład o kobiecie, piecu ], nędzny koń, zwłaszcza wielki a chudy, szkapa’. Hasło „harhara” odnajdziemy też w Słowniku języka polskiego pod redakcją profesora Doroszewskiego [ tom 3, Warszawa 1964, strona 30 ]. Słownik ten twierdzi, że harhara - 'coś dużego, niezgrabnego, niezręcznego, nieudolnego [ czasem o człowieku; czasem o dużym koniu’ ]. Oba słowniki uważają, że słowo „harhara” pochodzi [ wywodzi ] się z języka ukraińskiego.
Wyraz „harhara” został nie tylko odnotowany w słownikach języka polskiego. Został on odnotowany w publikacjach profesor Zofii Kurzowej, które były poświęcone kresowemu językowi polskiemu, to jest: Polszczyzna Lwowa i kresów południowo – wschodnich do roku 1939, Warszawa – Kraków 1983, strona 169; Język polski Wileńszczyzny i kresów północno – wschodnich XVI – XX wieku, Warszawa – Kraków 1993, strona 360. Autorka tych publikacji uważa, że słowo „harhara” ma swoje źródło w języku ukraińskim i języku białoruskim.

W roku 2011 w Актуальні проблеми слов’янської філології – Випуск XXІV. –
Частина 1, od strony 493 do strony 550, Лєснова В.В. [ кандидат філологічних
наук, Луганський національний університет імені Тараса Шевченка ] opublikowała pracę naukową pt. ДІАЛЕКТНІ ОЦІННІ НАЗВИ ЯК ОСНОВА ТВОРЕННЯ ПРІЗВИЩ. Na stronie 495 w punkcie 6. Прізвища, утворені від апелятивів, характерних для нижньонаддніпрянських говірок znajduje się nazwisko Гергель, o którym tak pisze: „Гергель ірон. ‘висока, незграбна людина’ ( зауважимо, що в степових говірках зафіксовано лексеми герголя ‘висока на зріст жінка’ та гергуль ‘нерозторопний високий чоловік’, апелятив гергуль використовують також у полтавських говірках як глузливе прізвисько довгошийої, незграбної людини;”.
W zasadzie Валентина Лєснова tłumacząc pochodzenie i znaczenie nazwiska Гергель podała takie samo znaczenie jak podał profesor Doroszewski i tak zwany słownik warszawski przy haśle harhara. Autorka twierdzi, że jest to ironiczne nazwisko. Niemniej jednak są pewne smaczki, które podaje Валентина Лєснова, które warto poznać. Dlatego nie będę tłumaczył dokładnie jej tekstu – jak będziesz chciał je poznać to zapewne postarasz się przetłumaczyć ten króciutki tekst.

Jak wspomniałem na początku, profesor Kazimierz Rymut między innymi pisał: „(…).Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Słowa te jak najbardziej odnoszą się do nazwiska Гергель. W słowniku wydanym w Kijowie w roku 1966 pod tytułem Сучаснi українські прiзвища, którego autorem był Юлиа́н Константи́нович Редько́, na stronie 185 w podrozdziale Прізвищ німецьког походження jest wymienione nazwisko Гергель, które tak jest opisane: „Гергель ( Gergel – жолобок, фуга)”.
Autor tego słownika twierdzi, że nazwisko Гергель [ Gergel ] jest pochodzenia niemieckiego i znaczy:
• Жолобок – bruzda, rowek,
• Фуга – fuga.

Jak można zauważyć ukraińskie nazwisko zapisane jako Гергель ma dwa różne znaczenia i może pochodzić z dwu różnych języków, to jest ukraińskiego i niemieckiego. Zatem, jak między innymi pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. (…)”.

Zapewne po przeczytaniu powyższych informacji zadasz sobie pytanie dlaczego powiązałem nazwisko Hyrchel z nazwiskiem Гергель? Moim zdaniem miano Hyrchel jest zniekształconą formą nazwy osobowej Hyrhel, któremu odpowiada ukraińskie nazwisko Гергель. Ukraińskiej głosce Г [г] odpowiada polska głoska H [h]. Natomiast, polskiemu CH [ch] odpowiada ukraińska głoska X [х]. Co do zasady w języku polskim h pisze się w wyrazach, które nie pochodzą z języka polskiego. Tak więc ukraińskie nazwisko Гергель po polsku powinno być wypowiadane i zapisywane przez Polaków jako Herhel.
W swoim poście między innymi napisałeś: ” W księgach metrykalnych i na FS istnieje wiele wersji tego nazwiska: Herchel, Herhel, Cherchel, Cherhel, Chyrchel, Chyrhel, Hurchel, Churchel, Chorchel, Horchel oraz prawdopodobnie (C)Hersel, (C)Herszel, (C)Herschel (…)”. Przytoczone przez Ciebie inne formy zapisu nazwiska Hyrchel w zasadzie potwierdzają moją hipotezę. Za takim postawieniem sprawy przemawia też właściwość dialektu południowokresowego języka polskiego. Właściwość ta to cecha, którą też posiada język ukraiński, polegająca na akcencie dynamicznym a w szczególności redukcja nieakcentowanych samogłosek o, e przechodzących w i, y oraz u, miękkie t’, d’. Zatem, hipotetycznie nazwisko Hyrchel [ Hyrhel ] odpowiada nazwisku Herhel a ono mianu Гергель.

Łukaszu, przedstawiłem Ci moje rozważania i hipotezy o możliwym pochodzeniu i etymologii nazwiska Hyrchel. Wnioski już pozostawiam Tobie oraz weryfikację moich tez.

Mam nadzieję, że moje informacje pomogą Ci w badaniach nad historią i pochodzeniem osób noszących nazwisko Hyrchel.

Pozdrawiam – Roman.
lukasz.hyrchel - 23-06-2017 - 00:10
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
lukasz.hyrchel napisał:


Czy do idiomu i szmaja jest jakiś źródłosłów? Z jakiego źródła są te informacje - bo nie mogę znaleźć powiązania z nazwiskiem.

Hmm.. na ten moment jeszcze mam za mało informacji żeby wykluczyć/potwierdzić którąś z opcji pochodzenia nazwiska.

Pozdrawiam

Źródła kresowe opieram w zasadzie na dwóch stronach pisanych cyrylicą:
http://www.ufolog.ru/names/ - tu jest alfabetyczny indeks około pół miliona nazwisk rosyjskojęzycznej strefy językowej i około 150 tysięcy etymologii. Do brakujących pozostałych są dodane "etymologie" horoskopowe. Smile więc trzeba trochę uważać. W Polsce też pojawiła się ta idiotyczna moda - zwłaszcza jeśli chodzi o imiona.
Szczegółówy link: http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 88;х
INazwiska Korchopodobne zaczynają się na 22 stronie podstawy "Кор..." = pol: Kor...

I strona druga: jest to taka rosyjskojęzyczna encyklopedia wszystkiego i na każdy temat: http://dic.academic.ru

Naturalnie sprawdzam przy okazji słowniki Niedźwiedzkiego i Karłowicza (tj warszawski i gwar polskich) - tam jest zawsze bardzo dużo podpórek co do kresowych słówek.


Z lewą ręką poszedłem na łatwiznę zaglądając do opracowania p Ewy Szczodruch umieszczonej na "Stankiewiczach": http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44

Teraz właśnie zauważyłem: np: nazwisko Korchonien/Chorchonien ma korzenie fińskie z przydatkami a oznacza głucholca, kogoś kto ogłuchł z jakiegoś powodu. Nazwiska jak wspomniałem jest mało, około 10, warto szczegółowo przeanalizować sobie wszystko co Ruskie o nich piszą.


Panie Zbigniewie - dziękuję za informacje Wink Takiej biblioteki prywatnej jeszcze nie zgromadziłem, a cyrylicy nie znam więc mam małe pole manewru.

Jeśli chodzi o tych kolonistów niemieckich to jakiemu słowu odpowiadają?

Dużo informacji dostałem, ale muszę odnaleźć dalszych przodków żeby cokolwiek wykluczyć/potwierdzić.

W słowniku jest jeszcze "Chyrchel" - "choroba, chyrać, cherlać".
lukasz.hyrchel - 24-06-2017 - 12:29
Temat postu: Re: Hyrchel, rozważania o pochodzeniu nazwiska.
ROMAN_B napisał:



Witaj Łukaszu!
Poniżej przedstawiam Ci moje rozważania na temat pochodzenia i etymologii nazwiska Hyrchel, raczej będzie to daleko idąca hipoteza. (...)

Łukaszu, przedstawiłem Ci moje rozważania i hipotezy o możliwym pochodzeniu i etymologii nazwiska Hyrchel. Wnioski już pozostawiam Tobie oraz weryfikację moich tez.

Mam nadzieję, że moje informacje pomogą Ci w badaniach nad historią i pochodzeniem osób noszących nazwisko Hyrchel.

Pozdrawiam – Roman.


Panie Romanie, dziękuję za wyczerpującą analizę - chapeau bas Wink Muszę teraz przysiąść i wszystko sobie w głowie poukładać - a z czasem jak dotrę do dalszych przodków - kto wie skąd przybyli.

Pozdrawiam,
ŁH
jasiel - 28-06-2017 - 13:24
Temat postu: Re: Hyrchel, rozważania o pochodzeniu nazwiska.
witam, interesuje mnie etymologia nazwiska:
Rubis, ob. Rubas, być może spolszczone Rubisch.

Pozdrawiam, Janusz
Gawroński_Zbigniew - 28-06-2017 - 22:09
Temat postu:
Trudna sprawa, ponieważ na moje oko to zupełnie rożne trzy nazwiska a na pewno maja różne możliwe pochodzenie. Rubis to litewskie imię męskie. Co ono "znaczy" nie potrafię na tę chwilę rozgryźć. Rubas to również litewski mniej więcej "odziany", "ubrany" od biało i czarnoruskiego: rubas = odzienie, szata.
Rubisch z kolei chyba też za wiele z niemieckim nie ma wspólnego. Mi pachnie ukraińskim rubachą = człowiekiem prostego stanu, niewychowanym na salony.
Irena_Powiśle - 29-06-2017 - 10:17
Temat postu:
Jeszcze jest rosyjskie słowo Рубище /rubiszcze/ - odzienie, szata z grubej tkaniny. Może przodek był żebrakiem. Albo mniechem, kiedyś bardzo dawno.

Irena.
Gawroński_Zbigniew - 29-06-2017 - 11:19
Temat postu:
Irena_Powiśle napisał:
Jeszcze jest rosyjskie słowo Рубище /rubiszcze/ - odzienie, szata z grubej tkaniny. Może przodek był żebrakiem. Albo mniechem, kiedyś bardzo dawno.

Irena.


Oczywiście. Do tego rubacha, rubaszka - mające po kilkanaście lokalnych znaczeń. Co region to inaczej: albo długa, albo krótka, albo płócienna najtańsza, albo piękna strojna, ale zawsze jakaś tam koszula.

Szczegółowo opisuje to profesor Smoczyński ... chyba w tym pliku działa ocr-ka:

Cytat:
rūbas daw. "odzież, szata", dziś "ubranie (męskie, damskie)" — zapoż. z błr. rub.
SD: rūbas «odzienie [syn. dungalas], szata», rūbas ilgas «szata długa», minykų rūbas
«kapica», rūbas kunigų lininis trumpas «komża kapłańska», nusišerįs rūbas «oblazły,
deflocatus». — Drw. rūbynas "stare, marne odzienie, szmaty", rūbinė "szatnia, garderoba",
SD «szatnica», rūbynė "szafa na ubrania", rūbingas SD «szatny, odziany», rūbinykas SD
«szatny, vestiarius», dziś rūbininkas "szatniarz".


Cytowane powyżej źródło: SD to:
Cytat:
SD = Dictionarium trium linguarum in usum studiosae iuventutis, auctore R.P. Constantino
Szyrwid. [Wydanie III]. Vilnae, Typis Academicis Societatis lesu Anno Domini
M.DC.XLII. Cytowane według wydania Kazys Pakalka (red.), Pirmasis lietuvių
kalbos žodynas. Vilnius: Mokslas, 1979.

Irena_Powiśle - 29-06-2017 - 11:31
Temat postu:
Miałam na myśli trochę innego.
Rubiszcze - to odzież trochę szczególna. Tem wyraz w języku rosyjskim jest dotyczący żebraków albo "świętych ludzi", którzy chodzili od wsi do wsi w takim ubraniu. Mogli nie być żebrakami, raczej wyjątkowy rodzaj mnichów bez zakonu.

Nie było to marne brudne odzienie.

"Rubacha, rubaszka" to już odzież innych kręgów.

Irena
Gawroński_Zbigniew - 29-06-2017 - 11:58
Temat postu:
http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=

Razz Laughing Cool
Irena_Powiśle - 29-06-2017 - 12:12
Temat postu:
???
Рубище — ср. 1. устар. Одежда из грубой ткани, которую носили блаженные, юродивые или раскаявшиеся, отказавшиеся от жизненных благ. 2. Ветхая, изношенная или изорванная одежда. Толковый словарь Ефремовой. Т. Ф. Ефремова. 2000 …
http://dic.academic.ru/dic.nsf/ushakov/1012178

- - - - -
Irena
jasiel - 29-06-2017 - 17:50
Temat postu:
to znaczeń całkiem sporo,
Janusz
adamaranth - 30-06-2017 - 00:33
Temat postu:
Witam, czy ktoś tutaj byłby tak dobrą duszą i mógłby mi rozszyfrować etymologię dwóch nazwisk w mej rodzinie? Jedno to Pietraszek, pochodzi one z Wielkopolski, chyba z okolic Jawora, chociaż tutaj ręki sobie nie dam uciąć. A drugie to Przybyszewski Konopki/Morawy. Województwo Mazowieckie.

Dziękuję pięknie!
Lukaszlac1983 - 07-07-2017 - 15:21
Temat postu:
Witam
Proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska GRODOŃ.

Dziękuję pięknie
Ewa_Szczodruch - 09-07-2017 - 11:15
Temat postu:
Witam Smile

Grodoń - od imion złożonych typu Grodzisław oraz od grodzić, gród.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Pietraszek 1396-97 - od imienia Piotr. Imię pochodzenia greckiego, od petra ‘skała, opoka’. W Polsce notowane od XII wieku. Obok postaci Piotr występują w źródłach średniowiecznych Piotro, Pietr, Pioter, Pieter, Piotyr, Pietyr, a w tekstach niemieckich także Peter, Petir, Piter.

Przybyszewski 1491- od nazwy miejscowej Przybyszew, Przybyszów (kilka wsi), Przybyszówka (rzeszowskie, gmina Świlcza).
GZuzak - 09-07-2017 - 11:49
Temat postu:
Witam,
czy mógłbym prosić o wyjaśnienie pochodzenia mojego nazwiska, Zuzak.
Dziękuję
Dmuchowski_Filip - 09-07-2017 - 23:33
Temat postu:
Witam,
prosiłbym o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Sitko z terenów suwalszczyzny.
Serdecznie dziękuję
Ewa_Szczodruch - 10-07-2017 - 04:26
Temat postu:
Witam Smile

Sitko 1389
- od sito ‘narzędzie do przesiewania materiałów sypkich’, też od sitowie ‘roślina trawiasta rosnąca na mokrym podłożu’; od sitko.

Zuzak - od imienia żeńskiego Zuzanna, znanego w Polsce od XIII wieku, pochodzącego od hebrajskiego šušhan ‘lilia’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Szczepaniak_Tomasz - 10-07-2017 - 11:56
Temat postu:
Witam,

Czy mógłbym prosić o próbę rozszyfrowania nazwisko Całbach/Czałbach/Szczałbach albo Zczałbach.

Jest to nazwisko dość lokalnie występujące w parafii Lubania (powiat Rawski) w I połowie XIX wieku które później rozprzestrzeniło się po okolicznych miejscowościach. Nazwisko noszą włościanie, więc raczej nie wiąże ich z jakąś miejscowością położoną daleko (Prusy/Niemcy), a w okolicy także nie zlokalizowałem żadnej wsi Czałba/Całba.

Pozdrawiam
Tomasz Szczepaniak
Dybowski_Damian - 10-07-2017 - 15:20
Temat postu:
Witam
Czy można prosić o rozszyfrowanie pochodzenia nazwisk:
Klepczyński/Klewczyński, Krawczewski, Olczak, Cuber, Radziszewski
Ewa_Szczodruch - 11-07-2017 - 05:25
Temat postu:
Witam Smile

Całbach – nie znalazłam Sad

Czałbach – nie znalazłam Sad

Szczałbach - od strzałba ‘drzewo wichrowate, krzywe’.

Zczałbach
– nie znalazłam Sad

Klepczyński - od klepać ‘uderzać’, też od staropolskiego klep ‘rodzaj sieci’.

Klewczyński - od niemieckiej nazwy osobowej Klawe, ta od imienia Nicolaus lub też od klawa ‘buława’, klawy ‘dobry’.

Krawczewski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kraw-, por. krawać ‘obcinać’, krawiec.

Olczak 1463 (Śl)- od imion na Ol-, typu Oleksy, Oleksander, może też od olsza, olcha.

Cuber 1743
- od gwarowego cuber ‘większe naczynie z drzewa’ lub od niemieckich nazw osobowych Zuber, Zober.

Radziszewski 1439 - od nazw miejscowych Radziszewo (wieś zagrodowa, Wlkp), Radziszów (krakowskie, gmina Skawina).

Źrodło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
maxi3king - 13-07-2017 - 16:04
Temat postu:
Dzień dobry,

Od dłuższego czasu próbuję ustalić pochodzenie nazwiska BRĄGLEWICZ. Natrafiłem w internecie, że może wywodzić się od niemieckiego Briegel (od Brieg - brzeg), końcówka ewicz wskazuje natomiast na wschodnie pochodzenie.Może ktoś jest w stanie mi pomóc (podobne nazwiska to Brągiel, Bragiel).

Dziękuję
Krzysztof
Gawroński_Zbigniew - 13-07-2017 - 17:17
Temat postu:
-ewicz nie wskazuje nam kresowego pochodzenia. Z indeksacji kilkunastu parafii na Kujawach w 18 wieku zauważyłem, że tu w miejscowych "Zabitodechowicach" -iczów i -skich było po tyle samo procent. - icz to najczęściej "zawód+syn, imię+syn". I tu mamy chyba odpowiedź co mogło oznaczać słowo Brąglewicz/Braglewicz. Brag/brąg/brog/bróg to specjalnej konstrukcji stóg ze słomy zbudowany jakby na drewnianej konstrukcji tak, że cały jest w środku pusty. Ten środek stoga służył do rożnych celów magazynowych w okresie zimowym. Umiejętność budowania szczelnych brągów/brogów to był zawód, a ludzie cenieni, budowali je nie tylko u siebie ale i u licznych sąsiadów.

Na kresach (północna Ukraina, Białoruś zachodnia) braga miała jeszcze jedno znaczenie: piwo chlebowe. Nie bardzo wiem co to jest, czy coś na kształt podpiwka czy popularnego kwasu chlebowego. W każdym razie od tego słowa powstało pi razy oko 30 nazwisk ale samego Braglewicza nie widzę. Więcej o tym piwie: http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc2p/210382
Argox - 15-07-2017 - 20:47
Temat postu:
Witam serdecznie, proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Dobisz oraz Potysz.
historyk1920 - 15-07-2017 - 21:01
Temat postu:
Witaj !
Dobisz - 1399 od imion złożonych typu Dobiemir, Dobiesław, od prasłowiańskiego dob? ‘sprawny, waleczny, dzielny’.

Pozdrawiam
Marek
Lukaszlac1983 - 17-07-2017 - 13:42
Temat postu:
Witam
Serdecznie dziękuję
Pozdrawiam
Łukasz Ł.
Sylwia_Socha - 17-07-2017 - 14:23
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Dzień dobry.
Poproszę o rozszyfrowanie nazwiska Lewkowicz.
Pozdrawiam Sylwia
Ewa_Szczodruch - 17-07-2017 - 18:05
Temat postu:
Witam Smile

Lewkowicz 1441 - od lewy, w pochodnych też od imion Leon i od hebrajskiego Levi lub od niemieckiej nazwy osobowej Levin.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Powered by PNphpBB2 © 2003-2006 The PNphpBB Group
Credits