Genealodzy.PL Genealogia

Pochodzenie nazwiska - Pochodzenie nazwisk (cz.9)

tom0207 - 15-08-2016 - 21:28
Temat postu: Nazwiska Gryczka, Kiedos, Skwarek, Węzik
Witam serdecznie
Czy ktoś z Państwa ma może jakieś koncepcje dotyczące pochodzenia wymienionych w temacie nazwisk?

- Gryczka,
- Kiedos,
- Skwarek,
- Węzik.

Z góry dziękuję za wszelką pomoc i pozdrawiam
Tomek
Gawroński_Zbigniew - 15-08-2016 - 23:12
Temat postu:
Nazwisko Kiedos
Moim zdaniem nazwisko ma korzenie starosłowiańskie zgermanizowane do postaci Käd i wtórnie spolonizowane do postaci Kied… Nazwisk tego typu jest najmniej kilkanaście: Kida, Kidacz, Kiedała. Kiedan, Kiedos itp.
Staropolskie słowo „kadyga (pl)”, kadyk (ser-łuż), kadik (cz), kadegis (pr.), kaddig (żm.), Kadagyne (lit.) to jałowiec pospolity. Via Prusy słowo wnikało do niemieckiego i zadomowiło się w którymś tam okresie w postaci Kaddig i Kaddik. Ergo: nazwiska te wszystkie mają znaczenie pochodzące od tej bardzo cenionej rośliny. Rymut nazwisko wywodzi od niemieckiego Käd, dyplomatycznie nie wyjaśniając co to słowo mogło by znaczyć.


Nazwiska Gryka, Gryczka i kilkanaście innych z tą podstawą są bardzo ciekawe. Oczywiste skojarzenie to o zboże – grykę chodzi koniec, basta. Otóż najprawdopodobniej nie. Gryka to było dość powszechne w całej 1 Rzeczypospolitej i zanikające jeszcze w 2 Rzeczypospolitej przezwisko, albo raczej określenie na mieszkańca wsi. Gryka = wieśniak. Mieszkańcy wsi nosili „gryczane pończochy, gryczane sukmany” itp. = toporne, niestarannie wykonane, biedne. Gryczka i gryczek to również określenie maści konia, taki ciut ciut idący w kawowy od siwego z delikatnymi ledwo widocznymi plamkami. (trudno mi opisać dokładniej tę maść). Kto chce, niech sprawdzi maść konia o nazwie „hreczka” „gryczka”. Zatem odpowiedź od czego pochodzi nazwisko Gryczka może być tylko jedna: nie wiem. Rymut rzecz jasna wywodzi najprościej od gryki.

Nazwisko Skwarek. Jak już po wielekroć pisałem nazwiska najłatwiejsze są najtrudniejsze w interpretacji znaczenia. Dokładnie taki sam „proces spotkał nazwiska Skwaro – podobne. Jest ich kilkadziesiąt. Wszystkie jakby pod sznurek Rymut podciąga pod skwar, spiekotę, albo pod skwarkę skwarka: tj. kawałek smażonej słoniny. Ta droga rozumowania – uważam – jest oczywiście słuszna, ale nie jedyna.
Otóż „skwierat’” = mniej więcej: ranić, kaleczyć, wiercić dziurę. Zachowało się do dziś słowo „doskwierać”. W językach pruskim, litewskim i dalej na północ podstawa skvier… kojarzy się z gwałtem, fizycznym gwałtem na kobiecie, z przebiciem nożem, szydłem jakąś dzidą coś takiego. To samo słowo oznacza również w eufemizmach męskiego siusiaka….. .
Skąd się zatem wzięło nazwisko Skwarek? Wszystko zależy od regionu gdzie powstało i czasu kiedy powstało.

Nazwisko Węzik. Według Rymuta od węża, to zdaje się za sprawą nazwy trawy wężowej zwanej potocznie gwarowo „węzią trawą”. Niestety nie potrafię znaleźć fachowej nazwy tej trawy. Moim zdaniem: węski = wąski. Tym tropem również warto podążyć.
tom0207 - 15-08-2016 - 23:39
Temat postu:
Raz jeszcze bardzo serdecznie dziękuję za tą ciekawą i obszerną analizę
Pozdrawiam
hagi26 - 04-09-2016 - 14:12
Temat postu:
Dziękuję bardzo, to naprawdę ciekawe informacje! A czy wiedziałby pan też coś o nazwiskach "Król" i "Tulimowski"?
Konrad_Konrad - 04-09-2016 - 16:33
Temat postu:
Dziękuje serdecznie Zbigniewie!

Serdecznie pozdrawiam
Konrad Wink
Ewa_Szczodruch - 05-09-2016 - 11:03
Temat postu:
Witam Smile

Za Rymutem:

Król 1369 - od król.


Tulimowski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy tuł , por. tułać się, od staropolskiego tuł ‘pochwa na strzały’, tulić (ze starszego tolić).
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 13:13
Temat postu:
Król/krul = 1."władca", 2. kędzierzawy, 3. z bujną czupryną, 4. strzyżyk. Surprised
necyk - 05-09-2016 - 14:41
Temat postu:
Witam, zabrałem się za próbę stworzenia drzewa swojej rodziny. Mam nadzieję, że to się uda, poszukuję coś więcej o tych nazwiskach. Dziękuję i pozdrawiam. Rafał kalwas

Kalwas
Zdrójkowska
Rzeszotek
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 20:03
Temat postu:
Odnośnie nazwiska Kalwas.

http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 1047#11047 wpis ten i następny.

Moim zdaniem ta etymologia nazwiska jest niechybiona tylko w odcinku podelbląskiej miejscowości Kalwa. Sama jednak interpretacja, jakoby od Kalwy Kalwasowie powstali również jest błędna.

Nazwisko pochodzi od czasownika "kować" w jego co bardziej archaicznych formach zachowanych w zabytkach języka pruskiego, litewskiego, żmudzkiego i innych z tych obszarów co poniżej udowadniam:

Kalwelis, Kalivs, Kalwaitis - to imię boga z panteonu bogów Bałtyckich. Ten bóg to był nie byle kto. Był to niebiański kowal, który miał specyficzne zadanie. Co roku na wiosnę pozyskiwał z morza kubek złota, z którego wykuwał nowe słońce, bo stare zostało skutecznie pożarte przez złe moce w okresie zimy. Jeszka Kalwelis to kapłan - druid składający ofiary temu bogu, a przy okazji strażnik chramu jemu poświęconego w między innymi w Kalwie.

Pruskie kalt (kuć), kalte (bita moneta), kalti (uderzać), kaltonas, utris, wutris, utraitis (kowal), kalvis, kalas, kalus, kaltonas, keltetas, kaltings, kalteinis, kalweitis (wiejski, wioskowy kowal), warkalis (kowal zajmujący się kuciem miedzi), sirapijas (kowal zajmujący się srebrem), auskalis (złotnik, kowal zajmujacy się kuciem złota)

Prusko-żmudzińskie kaltun, kalent (kuć),

kurlandzkie mierzejowe kalt (pukać,klepać), kalv (kuźnia), kalvs (kowal),

łotewskie kalt (kuć, pobijać), kalts (dłuto kowalskie, przecinak), kalva, kalve (kuźnia), kalvis, kalejs (kowal),

dolnolitewskie wutraitis (kowal),

litewskie kaltas (dłuto, przecinak), kalti, kalu, kaliau (kuć, wybijać monetę, młotkować, pobijać, wbijać gwoździe, także w znaczeniach odnoszących się do uczenia leniwych i krnąbrnych uczniów: "wbijać do głowy"), kalve, kalves, kalvine, kalvinis (kuźnia), kalis, kalio (kowal), katilu (wykuwający obręcze do beczek),

prusko-litewskie kalu, kalti, nukalti, apkalti, kaliau (kuć), kalwe, kalve, kalvinyncze (kuźnia), kalwis, kalvis, kalvio (kowal).

Myślę, że wystarczy.

Wink
necyk - 05-09-2016 - 20:41
Temat postu:
Dziękuję, bardzo obszernie.

A do mnie dotarło jeszcze coś takiego :
Etymologia nazwiska, Kalfas (kajfas ) z niemiec Kalkfass, czyli faska do wapna ?
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 21:24
Temat postu:
necyk napisał:
Dziękuję, bardzo obszernie.

A do mnie dotarło jeszcze coś takiego :
Etymologia nazwiska, Kalfas (kajfas ) z niemiec Kalkfass, czyli faska do wapna ?


Ale to... młode jest chyba. Zaraz jeszcze sprawdzę ten trop.

Tymczasem dwa pozostałe nazwiska:

Nazwisko Rzeszotek. W Rymucie nazwisko pochodzi od rzeszota, tego rzeszota. I tu jest źródło nieporozumienia. Istnieje jeszcze rzeczownik rzeszot, ten rzeszot. Ten rzeszot to - jak to powiedzieć - sąg cegieł, sąg torfu ustawiony w taki sposób, żeby były w nim szczeliny. To wszystko po to aby szybciej owa surowa cegła i torf schły. W piecu cegielnianym surowe cegły również układało się w rzeszot zasypując węglem drzewnym i następnie zamurowywano i podpalano. Czy Rzeszotek zatem pochodzi od pospolitego narzędzia, rzeszota tj. gruboziarnistego sita do odsiewania np. kamieni od piasku, grubych plew od zboża itp. czy też jest nazwiskiem odzawodowym (Berufname)? Moim zdaniem jest właśnie tak, od zawodu przez kogoś wykonywanego, od charakteru pracy jaką wykonywał w cegielni czy na torfowiskach. Dam sobie wąsa ogolić, że jest dosłowny niemiecki odpowiednik nazwiska oznaczający dokładnie to samo: „układający cegły w sągi”. To ostatnie jednak to już tylko moje przypuszczenie.

W 1388 roku pojawił się pierwszy Rzeszotka w zachowanych dokumentach. Rok później jakiś Rzeszotko z Rzeszotarów. Tę drogę pochodzenia nazwiska - niekoniecznie apelatywnego i niekoniecznie odzawodowego również warto wziąć pod uwagę.

Nazwisko Zdrójkowski. Wg. Rymuta nazwisko pochodzi oczywiście od zdroju, ewentualnie od strumienia, źródła. (Pachnie to oczywiście etymologią zerżniętą żywcem z niemieckich nazwisk mających w podstawie: Acher, Ach, Aa, Ahe = potok. I są to tak zwane Wohnstättenname tj. nazwiska od miejsca zamieszkania tzn. „nad potokiem, obok potoku itp.) W czym problem. Otóż historycznie nazwiska Zdrojo-podobne zapisywano również jako Drojewski, Drohojewski, Drewski, Wdrewski. Wszystkie one dały podstawę nazwom miejscowości w połowie 15 wieku mniej więcej. Być może zatem nazwisko Zdrójkowski jest tzw. Ortsname tj. nazwiskiem od nazwy miejscowości.

-==--=

edit.

Sprawdziłem tego Kalfasa. Nazwisk Kalfasopodobnych jest sporo i w Polsce i w Niemczech. Wszystkie one jednak są wywodzone po obydwu stronach Odry od cielaka.

Nazwiska "podpadające" pod ten schemat są następujące: Kalf, Kalfa, Kalfas, Kalferszt, Kalfeszt, Kalff, Kalfus, Kalfhues. Skupię się tylko na ostatnim.

Dolnoniemieckie Kalv, Kalw (cielę) + Huus, Hues ( przybudówka, albo oddzielny budynek na cielaki). Jak łatwo się domyślić jest to nazwisko od miejsca zamieszkania albo od pracy wykonywanej, odzawodowe po niemiecku. Pierwszy zanotowany Kalfhues (w 1498 roku) zajmował się cielętami i mieszkał w cielętniku. Takie czasy to były.

Nie znalazłem w dostępnych mi słownikach niemieckich nazwisk powiązanych znaczeniowo z kistą na wapno tj. faską, tj kalfasem. Aż trochę to dziwne dla mnie jest. Myślałem że będą.
ROMAN_B - 05-09-2016 - 22:12
Temat postu: Nazwisko Kalwas.
Witam.

Rafale, dodam trochę inne spojrzenie na ewentualne pochodzenie nazwiska Kalwas. Nazwisko Kalwas jest sufiksalną nazwą osobową derywowaną przy pomocy przyrostka –as. Derywaty tworzą nazwy pochodne od wyrazu podstawowego; Kalw + as = Kalwas, Kalw–as. Sufiks –as tworzył różne nazwy. W nazwach terenowych był tylko strukturalnym przyrostkiem. Natomiast w nazwach osobowych, w różnych językach słowiańskich, był najczęściej odpowiedzialny za tworzenie ekspresywnych, zdrobniałych i spieszczonych albo zgrubiałych określeń ludzi, na przykład białas, bielas ‘człowiek z białymi wąsami; człowiek z bardzo jasnymi włosami’. Pozostaje tylko ustalić co znaczy rdzeń Kalw–. Słowo „kalw” pochodzi z języka pruskiego i odnosi się do rośliny o polskiej nazwie ‘tatarak’. Zatem, nazwisko Kalwas pochodzi zapewne od przezwiska Kalwas, które jest hybrydą językową prusko – polską a przyrostek –as pełnił pierwotnie zapewne funkcję zdrobniającą albo spieszczając, a następnie być może funkcję patronimiczną.

Pozdrawiam – Roman
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2016 - 22:39
Temat postu:
Niepotrzebnie pominąłem inne znaczenia słowa kalvas. Faktycznie bardzopóźnopruskie kalvas to tatarak (od łacińskiego calamus - wygląda mi na urobione), ale kalvas to również pagórek, wzniesienie. Litewskie nazwisko: Kalvaitis to "ten, który mieszka na wzniesieniu".
os2hugh - 14-09-2016 - 21:11
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Pozdrowienia,

                  Czy ktoś proszę mi powiedzieć znaczenie i pochodzenie nazwy Koreywo (pisane również Korejwo). Również nazwisko Niemiro.


Dziękuję bardzo,

                          Hugh
MalgorzataKurek - 14-09-2016 - 21:33
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Wg "Nazwisk Polaków" K. Rymuta:
Korejwo - od litewskiego Koreiva, Kareiva, to od apelatywu kareiva 'wojak, żołnierz'.
Niemiro - od imienia Niemir.
Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 14-09-2016 - 22:45
Temat postu:
Korejwo, Korejwa, Korejba i kilkanaście innych podobnych nazwisk jest bardzo… ciekawych. Ciekawych z powodu cudownej „redukcji” jakiej dokonano na znaczeniu tego nazwiska.

W czym sprawa. Prawdopodobnie nazwisko to oznacza „wiarusa”, tzw. żołnierza wytrąbionego, zwolnionego z wojska, jest spolszczoną wersją litewskiego Kareiva. To z kolei jest złożeniem dwóch wyrazów: Karias+ateiva = wojsko+przybysz, albo Karias + pereiva = wojsko+przechodzień.

W tym miejscu zazwyczaj kończy się etymologia. Jakimś przedziwnym „przypadkiem” karias nie jest słowem litewskim, a gockim zlituanizowanym harjis, które przekształciło się w starowysokoniemieckie hari, heri, by wreszcie przekształcić się we współczesne Heer = armia. Właśnie to jest powodem mego niepokoju, jeśli chodzi o znaczenie nazwiska.

Moim zdaniem jest inna, prostsza i bardziej logiczna interpretacja
Staropruskie kuoras, kuorys, łotewskie kare, karis, litewskie korys = węza, coś pomarszczonego jak plaster miodu, lit. koryti, -ija, -ijo = porowacieć, dziurawieć dosłownie: nabierać wyglądu plastra miodu, drewlańskie koringas = porowaty. Do połowy 20 wieku, tj. do czasu współczesnych metod leczenia ospy wietrznej, dziobatych, porowatych, wyglądających jak plaster miodu staruchów wojskowych, steranych wędrowców itp. było c.a. 10% populacji. Nazwisk polskich „Dziobato-podobnych”, nawiązujących do blizn pochorobowych jest kilkadziesiąt. I to by było na tyle.

--
Nazwisko Niemiro najprawdopodobniej ma korzenie Pomorskie. Pochodzi najprawdopodobniej od imienia męskiego Niemir, starosłowiańskiego imienia złożonego: Nie + mir = nowy + pokój. To co piszą w Wikipedii na ten temat to bzdury na rury są. Jedno z najstarszych polskich zapisanych i zachowanych pisemnie nazwisk. W wersji Niemir, Miemier pojawiło się już w 1132 roku. Następnie bitych kilka szpalt słownika Taszyckiego pokazuje plejadę rycerstwa od Litwy po Pomorze. na przestrzeni kilkuset lat.


Pozdrawiam pięknie.
os2hugh - 15-09-2016 - 00:32
Temat postu:
Dziekujemy Zbigniew.

        Jak to jest, moi przodkowie Koreywo najwcześniejsze pochodzą z okolic Szaty i Zejmy parafii na Litwie.

  Z poważaniem,

                Hugh
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 01:01
Temat postu:
Może zwykłym Polakom trudno będzie uwierzyć, że "nie" znaczy tyle co "nowy" ?

A może nawet bzdury można znaleźć poza Wikipedią ?

Chrystian

Gawroński_Zbigniew napisał:
Nazwisko Niemiro najprawdopodobniej ma korzenie Pomorskie. Pochodzi najprawdopodobniej od imienia męskiego Niemir, starosłowiańskiego imienia złożonego: Nie + mir = nowy + pokój. To co piszą w Wikipedii na ten temat to bzdury na rury są. Jedno z najstarszych polskich zapisanych i zachowanych pisemnie nazwisk. W wersji Niemir, Miemier pojawiło się już w 1132 roku. Następnie bitych kilka szpalt słownika Taszyckiego pokazuje plejadę rycerstwa od Litwy po Pomorze. na przestrzeni kilkuset lat.


Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 07:17
Temat postu:
Nie, nij, nige, nye, newe, neve, nyeve.

Wg różnych megalomańskich szkół "hitlerowskich", które dlatego, że były hitlerowskie i gloryfikujące wielkie Niemcy, starosłowiańskie gwary od Łaby do Kowna to języki dolnoniemieckie. Są setki książek na ten temat. Fantastycznie opracowanych książek o historii języka regionu. Mają jedną wadę: aby je czytać i przyjąć trzeba tak jak w książkach doby stalinowskiej wyciąć rozdziały "kto jest twoim przyjacielem i dlaczego Lenin"/ "Kto jest najważniejszy w świecie i dlaczego Hitler". Niemcy współcześnie poradzili sobie z tym balastem - cytują stare książki bez szowinizmu. My, tj. nasi językoznawcy mają już z tym duuuże kłopoty.

Wyżej wynotowałem kilka wersji słowa nowy używanych od Słowińszczyzny po Lubekę. Patrząc od tyłu wyraźnie widać, że nie = współczesny polski nowy bez zbędnych dywagacji.

Wniosek może być tylko jeden. Współczesne polskie słowo nie = przeczenie ma jakieś inne pochodzenie. Przyszło sobie tu skądś. Wierzyć nie trzeba.

Pozdrawiam pięknie.
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 20:21
Temat postu:
Może "nie" w niektórych gwarach jest odpowiednikiem wyrazu "nowy". Ale czy pierwszy człon takich imion słowiańskich jak Niemir, Niezamysł, Niedan, Niegost, Niedamir, Niesiebor, Nierad, Niegrod, Nieznamir, Nieznawuj itd. musi akurat znaczyć "nowy", a nie być przeczeniem ? Ilu językoznawców są z tego zdania ?

W Słowniku najstarszych nazwisk polskich występuję nazwisko Nierusin. Wyjaśnienie : "Rusin, z Rusi rodowity " 1427
Dlaczego stworzono nazwisko/przezwisko "Nierusin" dla Rusina ?

Pozdrawiam

Chrystian


Gawroński_Zbigniew napisał:
Nie, nij, nige, nye, newe, neve, nyeve.

Wg różnych megalomańskich szkół "hitlerowskich", które dlatego, że były hitlerowskie i gloryfikujące wielkie Niemcy, starosłowiańskie gwary od Łaby do Kowna to języki dolnoniemieckie. Są setki książek na ten temat. Fantastycznie opracowanych książek o historii języka regionu. Mają jedną wadę: aby je czytać i przyjąć trzeba tak jak w książkach doby stalinowskiej wyciąć rozdziały "kto jest twoim przyjacielem i dlaczego Lenin"/ "Kto jest najważniejszy w świecie i dlaczego Hitler". Niemcy współcześnie poradzili sobie z tym balastem - cytują stare książki bez szowinizmu. My, tj. nasi językoznawcy mają już z tym duuuże kłopoty.

Wyżej wynotowałem kilka wersji słowa nowy używanych od Słowińszczyzny po Lubekę. Patrząc od tyłu wyraźnie widać, że nie = współczesny polski nowy bez zbędnych dywagacji.

Wniosek może być tylko jeden. Współczesne polskie słowo nie = przeczenie ma jakieś inne pochodzenie. Przyszło sobie tu skądś. Wierzyć nie trzeba.

Pozdrawiam pięknie.

Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 20:33
Temat postu:
Moim zdaniem staropolskie imiona należy traktować bardzo ostrożnie. Warto zauważyć że 80% tychże imion powstało w...18 wieku i później. Dopiero potwierdzenie w źródłach, że słowo ma faktycznie więcej aniżeli 700-800 lat daje jakąś pewność, że było imieniem, a nie wymysłem postNaruszewiczowskim.

Odniosłem się do jednego, konkretnego imienia Wink
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 20:44
Temat postu:
A co Pan miałby do powiedzenia o "moich" wielkopolskich nazwiskach :
Orpel
Rachmajda
Hesło
Wyduba ?

Chrystian Orpel
Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 20:51
Temat postu:
Wielkopolskie to jest tylko jedno. Smile Smile Wink Ale odniosę się do wszystkich, jeśli zdołam, w krótkim czasie.
Christian_Orpel - 15-09-2016 - 21:20
Temat postu:
Z góry bardzo dziękuję .

Wiem, że Wielkopolska jest ... niemała.

Może będzie konkretniej z następującymi informacjami :

Orpel XVII w. Dobrzyca (już w 1604 roku) , Koźmin Wielkopolski (wieś Budy) /no i istnieje wieś Orpelów koło Łasku/. Wiem, że są także nazwiska Orpich, Orpik, nazwy Orpiszew, Orpiszewek ... i że jakiś Rpisz jest wzmiankowany w Bulli gnieźnieńskiej .

Wyduba XVII w. Koźmin Wielkopolski (wieś Staniew) . Widziałem to nazwisko pisane Wydłuba , ale bardzo późno, na końcu XIX tego wieku.

Hesło XVIII w. (lata 1780) Kretków koło Żerkowa (wieś Żerniki) nazwisko wzmiankowane tylko 4 razy ...

Rachmajda /jedyna i dokładna wmianka z XVIII w. w 1782 roku w Śremie/ Nazwisko w XIX w. także pisane Rechmejda. W 1823 r. w Mórce jest forma źeńska Rechmandzina.

Pozdrawiam

Chrystian
Gawroński_Zbigniew - 15-09-2016 - 22:17
Temat postu:
Pomyliłem się. Mogę z dużą dozą prawdopodobieństwa powiedzieć, że wszystkie są na wskroś wielkopolskie.

Nazwiska: Orpel, Orpich, Orpiel, Orpik, Orpikowski, Orpiński, Orpiszak, Orpiszek, Orpiszewski, Orpych

Widzę dwie sensowne, możliwe etymologie nazwiska Orpel i podobnych.

Podstawa „orp” to element łodzi żaglowej, albo raczej prymitywniejszego ustrojstwa pływającego sprzed kilkuset lat wyposażonej jednak w jakiś maszt. Ów „orp” to rodzaj krępulca do linki, linek utrzymujących maszt pod określonym kątem względem wiatru. Nie znam się na łodziach i takich tam, dlatego opisuję ów „orp” nieco łopatologicznie. To był metalowy, albo z twardego drewna element przypominający kształtem hantla z odciętą jedną stroną przytwierdzony bardzo mocno na dziobie łodzi. Linę „kierującą” żaglem owijało się wokół orpa, tak by można ją łatwo luzować albo podciągać. Jeśli przeczyta to jakiś żeglarz na pewno poda prawidłową współczesną nazwę. Słowo było rozpowszechnione na całym Pomorzu, trudno powiedzieć jak daleko i jak jest stare. Musiałbym dłużej poszperać.

Etymologia druga. Od kalafonii. Kalafonia przez kilkaset lat miała jedno zasadnicze przeznaczenie, służyła do uzdatniania smyczków do gry na przeróżnej maści „skrzypicach”. Słowo w postaci orpës zachowało się w lokalnych gwarach Ziemi Złotowskiej i dalej na północny wschód. Oznacza dokładnie jak napisałem - kalafonię do „pociągania smyczków”.
---
Nazwisko Rachmajda - dam sobie wąsa za to ogolić- jest nazwiskiem z „krainy kwitnącego ziemniaka i szalejącej stonki - naszej kochanej Pyrlandii”. Wygląda, że ma korzenie niemieckie, jak pół pyrlandzkich słów i pochodzi od niemieckiego Rachmann, które jest złożeniem średniowysokoniemieckiego Rach = szorstki, gniewny + Mann = człowiek. Oczywiście tak być może i ktoś od tego znaczenia urobił na wzór ciamajdy/gamajdy nazwisko/przezwisko rachmajda. Pozory mylą. Diabeł jednak tkwi w pewnym szczególe… Rach to starosłowiańskie imię męskie. Istniało na pewno. Zostało zapisane w 1396 roku. Jest zdrobnieniem imion męskich Radomir i Radach: tylko tych dwóch. Jak zatem z nazwiskiem było. Czy jest echem starosłowiańskiego imienia, czy też zeslawizowaną ironicznie formą nazwiska niemieckiego - trudno powiedzieć. Jednego jestem pewien. Jest na wskroś „wielkopolskie”.
---
† Hesło to licha chata, lepianka, dom sezonowy w osadach sezonowych. Trudno to słowo znaleźć, też pochodzi z „Nadnotecia” szeroko rozumianego i dalej na północ.

---
† Wyduba/Wydupnia to po prostu drzewo dziuplaste, bardzo atrakcyjne ze względu na łatwość obróbki na potencjalną łódkę - dłubankę. Wyduba ma oczywiście również znaczenie przenośne już wymarłe podobnie jak samo słowo, oznacza kogoś pustego, lekkoducha. Słowa „ nie duub w nosie” kujawskie i wielkopolskie dzieci uczą się chyba jako pierwszych, a orzechy oczywiście się „wyduubuje ze skorupuch”.

Dopiero po napisaniu zauważyłem, że nazwisko ma również formę współcześniejszą "Wydłuba" - to potwierdza niejako słuszność linii interpretacyjnej.

Przyznam, że ciekawą kolekcję tych nazwisk pan skompletował.
Razz


-=-=-=-==-

edit:

Nazwisko Hesło koresponduje mi jeszcze z nazwiskami niemieckimi zaczynającymi się na Hasel = coś od piwa, piwny. Warto by sprawdzić dokładniej ten trop. Niestety słowo Hasel to słowo worek i jest np. zdrobnieniem od Heer = coś z wojskiem, armia;; facet zajmujący się psami myśliwskimi na polowaniu ;; to również Saksończyk;; itd. Hoss, Hes, Hass to jedne z kilkudziesięciu zdrobnień imienia Mateusz (Matthäus) itd, przykłady rozmywające pewność jaką była wcześniej mógłbym mnożyć. Dalej uważam jednak że nazwisko ma prostą jednoznaczną etymologię jak wcześniej.
Christian_Orpel - 16-09-2016 - 12:58
Temat postu:
Dziękuję za wszystkie odpowiedzi. Najbardziej przekonująca etymologia wydaje mi się ta o nazwisku Rachmajda.
Nie bardzo wierzę, że nazwa związana z elementem łodzi mógł pozostać bazą imienia człowieka. Poza tym, nazwiska typu Orpel, Orpik, Orpich jak widać powstały daleko od Pomorza ...

Pozdrawiam

Chrystian
Gawroński_Zbigniew - 16-09-2016 - 21:00
Temat postu:
Nie ma tu kogoś, kto się zna na łódkach? Na mój prosty, granatem od pługa oderwany chłopski rozum to każda bez wyjątku łódka ma takie coś do wiązania, mocowania, podciągania. Słowniki podają tylko to wskazane przeze mnie znaczenie, a ja nie bardzo jako dyletant potrafię szukać czegoś o czym nie mam bladego pojęcia.
MARIOK - 21-09-2016 - 13:24
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Sierański.
Witam,
proszę o przedstawienie etymologi nazwiska BRUDAK, występuje ono w XIX i XVII wieku w parafii Budziszewice i Lubochnia. Na początku XIXwieku Walenty Brudak (ur około 1863roku), ostatni zidentyfikowany i znaleziony przodek z tym nazwiskiem, był sołtysem wsi Miezne, natomiast pochodzenie członków tej rodziny jest typowo chłopskie. W parafii Budziszewice na początku wieku XIX nazwisko to występuje to bardzo licznie, natomiast rodziców Walentego nie udało mi się odnaleźć.

Proszę równie o podanie Etymologii nazwiska Woch - panieńskie nazwisko żony Walentego Brudaka, Franciszki.

Na liście przybywający do US, nazwisko to wymieniane widnieje przy osobach z Węgier czy Rosji -czy to może być takie pochodzenie.

https://familysearch.org/search/record/ ... e%3Abrudak


Z góry dziękuję.
Pozdrawiam
Mariusz
Ewa_Szczodruch - 21-09-2016 - 16:28
Temat postu:
Witam Smile

Podaję za prof. K. Rymutem:

Brudak 1418 - od brud, brudzić.


Woch 1391 - od imion na Wo-, typu Wojciech, Wolimir.
ROMAN_B - 22-09-2016 - 01:04
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Orpel, Wyduba, Hesło, Rachmajda.
Witaj Christianie.
Minął już jakiś czas od twojego postu, w którym pytałeś o etymologię nazwiska Orpel, Wyduba, Hesło i nazwiska Rachmajda. Otrzymałeś już informacje o ewentualnym pochodzeniu tych nazw osobowych ale może moje spojrzenie na genezę tych mian pomoże Ci w badaniach nad ustaleniem ich pochodzenia.

Jak pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Mając na uwadze słowa profesora zaproponuje Ci hipotetycznie możliwe etymologie nazwiska Rachmajda, Hesło, Wyduba oraz Orpel – raczej będą to moje rozważania na temat ewentualnego pochodzenia tych nazwisk.

Nazwisko Rachmajda.
Zatem, wydaje się to być nazwisko sufiksalne, składające się z dwóch członów, to jest z rdzenia Rachm– i sufiksu –ajda [ Rachm + ajda = Rachmajda; Rachm–ajda ]. Przyrostek –ajda należy do typowo gwarowych przyrostków. Tworzy zwykle wyrażenia ekspresywne, emocjonalne ale też i określenia pejoratywne; na przykład ciamajda, znajda. Rdzeń Rachm– najprawdopodobniej ma związek z arabskim słowem rachman ‘łaskawy, miłosierny’. Raczej od dwóch spolszczonych wyrazów, to jest od:
• czasownika rochmanić ‘obłaskawić’,
• przymiotnika rochmany ‘ugłaskany, obłaskawiony, łaskawy’.
Można by powiedzieć, iż nazwisko Rachmajda pochodzi od przezwiska [ (proto)nazwiska ] Rachmajda, które mogło oznaczać człowieka uległego, obłaskawionego – to już moja hipoteza;

Nazwisko Hesło.
Nazwa osobowa Hesło według mnie jest derywatem, nazwą pochodną. Składa ona się z rdzenia Hes– oraz przyrostka –ło. Sufiks –ło już od XIV wieku występował w funkcji antroponimicznej [ tworzył imiona, przezwiska, przydomki, (proto)nazwiska oraz nazwiska ] i zachował tę właściwość do końca wieku XIX. Tworzył nazwy osobowe nacechowane emocjonalnie od neutralnych stylistycznie przezwisk, przydomków, imion oraz nazwisk, zaznaczając przy tym swój ekspresywny charakter. Cząstka –ło łączyła się z podstawami antroponimicznymi zakończonymi na spółgłoskę twardą i historycznie palatalną oraz podstawami apelatywnymi
zakończonymi na spółgłoskę twardą. Rdzeń Hes– kończy się na spółgłoskę twardą „s”, tak więc wszystko wydaje się być w porządku. Pozostaje ustalić co znaczy rdzeń Hes– ? Zatem, miano Hes może pochodzić od niemieckiej nazwy osobowej Hess [ może od Hesse ] – ta od nazwy germańskiego plemienia Hesów. Nazwa prawdopodobnie wywodzi się z nazwy plemienia Chatti. Nazwa Hassi pojawia się około 720 roku. Geneza odetniczna. [ Hesja – Niemcy ]. Tak więc nazwisko Hesło byłoby hybrydą językowa niemiecko – polską, która jest nacechowana emocjonalnie i ekspresywnie, i która oznacza osobę pochodzącą z germańskiego plemienia Hesów [ Hassi, Chatti, Hatti ] – to też tylko moja hipoteza.

Nazwisko Wyduba.
Odszyfrowanie znaczenia nazwy osobowej Wyduba jest sporym wyzwaniem. Nigdzie w znanych mi opracowaniach, które poświęcone są etymologii nazw nie znalazłem tego nazwiska. Moim zdaniem, nazwisko to zbudowane jest z przedrostka wy– , rdzenia –dub– oraz cząstki –a [ Wy + dub + a = Wyduba; Wy–dub–a ].
Przedrostek [ prefiks ] w językoznawstwie jest to fragment wyrazu [ to znaczy morfem ] dodawany po lewej stronie do słowa podstawowego lub jego rdzenia [ czyli do podstawy słowotwórczej ], służący tworzeniu wyrazów pochodnych. Zatem, jakie ma znaczenie morfem wy–? Ten przedrostek wyznacza kierunek na zewnątrz. Posłużę się przykładem słowa dłubać. Dłubać to znaczy ‘drążyć, ryć przy pomocy jakiegoś narzędzia, palca’. Wydłubać to znaczy wyjąc coś na zewnątrz przy pomocy jakiegoś narzędzia, palca. Inne znaczenie przyrostka wy– to zakończenie działania, na przykład weźmy słowo pisać i wypisać. Wypisać to znaczy zrezygnować z czegoś. Drugim przykładem tej funkcji jest słowo prosić – wyprosić. Wyprosić, czyli kazać komuś opuścić jakieś pomieszczenie, miejsce. Dobromir wyprosił Kazimira z komnaty, czyli kazał mu wyjść z komnaty na zewnątrz [ zakończenie działania ].
Co znaczy rdzeń –dub–? Wiemy, że nazwisko Wyduba zostało odnotowane w XVII wieku w Wielkopolskiej wsi Staniew w parafii Koźmin [ od 1996 roku Koźmin Wielkopolski ]. Jedną z wielu cech dialektu wielkopolskiego [ gwary poznańskiej ] jest wymowa u zamiast ół, uł lub łu na przykład: na du [ na dół ], dugi [ długi ], suchaj [ słuchaj ]. Oto przykład wypowiedzi gwarowej gdzie odnajdziemy interesujące na słowo „dub”: „babol D lp. –a [ zaschła wydzielina w nosie ]: Dubie w nosie, babole wycióngo co to mo być? Powiydz mu kiedy: nie dub w nosie, boś nie prosie, tylko prosie dubie w nosie.”. Może niezbyt elegancki przykład ale pokazuje on jak w tej gwarze zamieniane jest „łu” na „u”. Tak więc gwarowe słowo „dub” w języku ogólnopolskim brzmi „dłub” i to samo ma znaczenie.
Cząstka –a ma wiele znaczeń. W nazwach osobowych może ona oznaczyć:
1. zmianę paradygmatu [ dodane –a ], aby oddalić nazwisko od motywującego wyrazu pospolitego, a więc już w okresie staropolskim: Dyla od Dyl, Rozuma od Rozum. W przypadku nazwiska Wyduba: Wyduba < Wydub;
2. pochodzenie od ojca [ nazwisko patronimiczne ], a więc mógł być Dobromir od Gila i Dobromir [ czyj? ] Gila, a więc nazwisko dopełniaczowe z pochodzenia. W przypadku nazwiska Wyduba: ojciec Wydub, syna Dobromir Wyduba;
3. podkreślenie emocjonalnego, ekspresywnego o zabarwieniu ujemnym stosunku wypowiadającej do osoby nazwanej mianem zakończonym końcówką –a.
Najogólniej nazwa osobowa Wyduba [ Wydłuba ] może pochodzić od przezwiska Wydub [ Wydłub ]. Trudno jednoznacznie orzec co znaczyło przezwisko Wyd(ł)ub(a)? Mogło ono oznaczać kogoś kto coś wydłubywał lub od dłubać, ryć, wydobywać albo, że osoba tak nazwana została wydłubana, wydobyta z czegoś? – to też moja hipoteza.
Aby sprawdzić co konkretnie znaczyła ta nazwa należało by sprawdzić co ono mogło znaczyć w XVII wieku w okolicach wsi Staniew a szerzej w Wielkopolsce.

Nazwisko Orpel.
Nazwisko Orpel trudne jest do rozszyfrowania. Na pewien ślad naprowadziła mnie Twoja informacja o nazwisku Orpel, to jest: „Orpel XVII w. Dobrzyca ( już w 1604 roku ), Koźmin Wielkopolski ( wieś Budy ) /no i istnieje wieś Orpelów koło Łasku/. Wiem, że są także nazwiska Orpich, Orpik, nazwy Orpiszew, Orpiszewek ... i że jakiś Rpisz jest wzmiankowany w Bulli gnieźnieńskiej .”. Sprawdziłem w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich występowanie nazw miejscowych zaczynających się na „Orp–„. Takich miejscowości jest kilka: Orpa; Orpelów; Orpeń ob. Irpień; Orpikowo; Orpiszewek; Orpiszewo, u Długosza Rpiszewo; Orpiszki; Orpowszczyzna. Występuje też nazwa hydrograficzna – Orpiszewska Struga [ rzeka ]. Przedmiotowe nazwiska, imiona oraz nazwy miejscowe i hydrograficzne są nazwami obecnie występującymi oprócz imienia Rpisz, które jest imieniem słowiańskim.
Przez chwilę pozostańmy przy imieniu Rpisz. Imię to wymienione w tak zwanej Bulli gnieźnieńskiej w roku 1136 pod postacią Rpis. Bulla była napisana po łacinie. Imię Rpis znajdujące się w tym dokumencie też było zapisane po łacinie. Świadczy o tym łaciński przyrostek –is. Polskim odpowiednikiem tego sufiksu jest format –isz. Tak więc imię Rpis / Rpisz jest derywatem sufiksalnym ponieważ posiada przyrostek [ Rp + is = Rpis, Rp–is; Rp + isz = Rpisz, Rp–isz ]. Polski przyrostek –isz należy do grupy formatów spieszczający nazwy osobowe. Tak więc imię Rpisz jest spieszczonym, zdrobniałym imieniem słowiańskim.
Aleksander Brückner w Dziejach Kultury Polskiej [ tom 1. ] tak pisał: „Od dzisiejszego kształtu nazwy winniśmy do dawniejszego się odwoływać, aby ją zrozumieć, np. Panigrodz, dziś niezrozumiałe, jasne wedle pisowni z r.1153; Ladorudz, Wildno, Kurnatowice itd. tak samo niezrozumiałe, jasne wedle dawnych form: Kunratowice, Radoludz, Widno. Orpiszewo ( zapytano czy Orfeusz, ależ bynajmniej ), pisano je dawniej ( r.1403 ) Rpiszewo od imienia Rpisz r.1136, tak samo piszą Rpiszka i Orpiszka, Rpikowo r. 1418, ale Orpikowo r.1557; r.1378 Rchowo, ale 1427 Orchowo; wyżej mieliśmy Arciszewo z podobną przystawką, gdy w starym języku takie twarde nagłosy nie rzadkie, oto w Płockiem niedaleko od siebie wsi Rchów, Rcyeschewo, Rczylyew, Rczelino, Rzgowo, Rznewycze, a imiona Rbythek, Mathias dictus Rgil de Rgilewo ( o Rgielsku zob. niż. ), Rchutk de Rchutowo.”. Natomiast w Mitologii Słowian autor ten pisał: „(…). Polacy przystawiają samogłoski w nagłosie, por. ilnik, nazwa roślinna u Stanka od lnu; Lgiń w wiekach średnich Ilgin i Elgen; Ligota, Elgota; Ilża poszła z Isłży z przedstawieniem i; Gislesz nazwa łąki, Kozierowski, Poznańskie str. 177, tegoż pochodzenia; Orpikowo nazywało się dawniej Rpikowo, por. Rpis; (…). Nie istniejące dziś nagłosy rg–, rch–, rp– tą wcale starożytne; słowa z nimi odnachodzimy w litewszczyźnie nawet u imion osobowych, fakt zgodności litewskosłowiańskiej nadzwyczaj rzadki; taki Rpik ( Rpikowo, Orpikowo ), to litewskie Rupeikas, Rch– w Rchowo, dziś i już od XV w. Orchowo, (…).”.
Zjawisko przystawiania samogłosek w języku polskim można też zaobserwować w nazwie rzeki Irpień [ Irpiń ], która w dawnych czasach znajdowała się na obszarze Polski a dziś na Ukrainie [ po ukraińsku Ірпінь a po rosyjsku Ирпень ]. Nazwa tej rzeki w starych kronikach to Rpeń, Orpeń, Pierna? – widzimy też tą samą cząstkę –rp– w nazwie tej rzeki.
Wniosek jaki się nasuwa jest taki, że pierwotnie, w języku słowiańskim wszystkie te nazwy miały ten sam rdzeń Rp– w nagłosie i miały pochodzić od imienia Rpisz. Zatem, staje się jasne, iż od imienia Rpisz mogły powstać takie nazwy miejscowe jak Rpiszewo, Rpikowo, Rpiszka następnie przeszły po dostawieniu samogłoski w O–rpiszewo, O–rpikowo, O–rpiszka. Tak samo jak i miejscowości O–rpa, O–rpelów, O–rpeń, O–rpikowo, O–rpiszewek, O–rpiszewo, O–rpiszki, O–rpowszczyzna i nazwiska [ imiona ] O–rpich, O–rpik czy O–rpel. Taki sam schemat dotyczył też nazw hydrograficznych: I–rpień [ I–rpiń ] < O–rpeń < Rpeń oraz O–rpiszewska Struga [ Orpa; O–rpa ].

Tylko co znaczy imię Rpisz? Przejrzałem znane mi publikacje, które omawiają pochodzenie imion, przezwisk, przydomków, nazwisk czy innym nazw. Tylko w jednym opracowaniu znalazłem trochę informacji o nazwie osobowej Rpisz. Jest to publikacja Aleksandry Cieślikowej pt. Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Cz. 1, Odapelatywne nazwy osobowe; Odapelatywne nazwy osobowe; Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych; Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2000. W słowniku tym czytamy: „Rp–isz – niejasne. Wg SEB 458: reptać, rzeptać ‘szemrać’.
III. Rp–isz; Rp–isz+ka ( = Rpęszka, Irpęszka ), Erp–isz+ka, Herp–isz+ka,
Irp–isz+ka, Orp–isz+ka, Wirp–isz+ka, Rp–ęsz+ka ( SSNO: Rpężka, Rpęszka ),
Irp-ęsz+ +ka ( SSNO: Irpężka // Irpęszka ); Irp–isz+k/o, Hrp–isz+ko. Różne realizacje
fonetyczne podstawy Rp– są wywołane trudnością w wymowie nagłosowego rp–.
Wspólnota znaczenia potwierdzona jest nazwami odnoszącymi się do jednego człowieka. Odczytanie Rpężka nasuwałoby podejrzenie przestawki w wyrazie pręga.”.
Skoro imię Rpisz jest pochodzenia (pra)słowiańskiego to zapewne ma związek z innymi językami słowiańskim. Pokrewieństwo da się zauważyć w nazwie rzeki Irpień [ Irpiń ], która po ukraińsku nazywa się Ірпінь a po rosyjsku Ирпень. Historyczne nazwy tej rzeki to Rpeń, Orpeń, Pierna? [ I–rp–iń, I–rp–ień, Rp–eń, O–rp–eń; І–рп–інь, И–рп–ень ]. Kiedyś rzeka ta była w granicach dawnej Polski a dziś leży na obszarze Ukrainy. Tak więc może należy sprawdzić co na temat pochodzenia nazwy rzeki Ірпінь mówią ukraińscy etymolodzy? Znalazłem kilka ukraińskich etymologii mówiących o pochodzeniu nazwy rzeki Ірпінь. Najbardziej przemawia do mnie jedna z nich, która mówi: „Третя версія: назва походить від призабутого прасловянського слова рпа, рупа, що означає 'яма'. Очевидно наших пращурів вражала глибина річки.”. W moim tłumaczeniu brzmi to tak: Trzecia wersja: nazwa od częściowo zapomnianego prasłowiańskiego słowa рпа, рупа, co oznacza dół. Oczywiście nasi przodkowie byli pod wrażeniem głębokości rzeki.”. Wynika z tej etymologii, iż rzeka mogła być głęboka lub/i płynąć w głębokim wąwozie, jarze to znaczy w dole i dlatego mogła zostać nazwana.
Widzimy tu prasłowiańskie słowo рпа, рупа po polsku rpa, rupa, które ma oznaczać dół. Tak więc рпа, рупа = rpa, rupa to rzeczownik pospolity taki jak miotła czy czapka. Profesor Witold Doroszewski uważał, że w języku prasłowiańskim przyrostek –a był bardzo produktywny . W najstarszej etymologicznie fazie nawiązuje do zasad słowotwórstwa apelatywnego. Słowo рпа, рупа [ polskie rpa, rupa ], które według etymologii ukraińskiej jest pochodzenia prasłowiańskiego posiada przyrostek –a. Tak więc należy ona do słów pospolitych.
Na dawnych Kresach [ obecnie Białoruś ] znajdowała się wieś Orpa, która położona była niedaleko rzeki o nazwie Orpa, która jest dopływem rzeki Wilia [ Wilja ]. Był też zaścianek Orpa i dwór Orpa. Wariantywne nazwy: Арпа, Орпа; Arpa, Orpa. Pierwsze pisemne informacje o wsi Orpa pochodzą z 1629. Wniosek jaki się nasuwa to, że nazwa wsi wzięła swoją nazwę od rzeki Orpa.
Nazwa rzeki Orpa [ z tego co pisał Aleksander Brückner o przyłączeniu samogłosek do pierwotnych nazw ] składa się z samogłoski O i pierwotnej nazwy Rpa [ O+rpa = Orpa; O–rpa ]. Wniosek jaki się nasuwa jest taki, iż rzeka o nazwie Orpa pierwotnie nazywała się Rpa – dół.

Schemat powstania nazwiska Orpel prawdopodobnie przebiegał tak samo jak w przypadku nazwy rzeki Orpa. Pierwotnym nazwiskiem mogło być miano Rpel, które z czasem przeszło w nazwę osobową Orpel poprzez przyłączenie samogłoski O z uwagi na trudności z wymową nagłosowej cząstki rp– [ O + Rpel = O–rpel ]. Tak więc nazwa osobowa Orpel została utworzona od nazwy osobowej Rpel. Miano Rpel i miano Orpel powstały od (pra)słowiańskiego słowa rpa, które znaczy dół. Nazwa osobowa Rpel jest derywatem utworzonym za pomocą sufiksu –el [ Rp + el = Rpel ]. Tak samo jak i miano Orpel < Orp + el = Orpel. Nazwiska z polskim sufiksem –el powstawały już od XII wieku i były bardzo produktywne. Proces tworzenia nazwisk z przyrostkiem –el trwał mniej więcej do XIX wieku.

Na koniec dodam, że imię Rpisz, wymienione w Bulli gnieźnieńskiej w 1136 roku pod postacią Rpis może też pochodzić od prasłowiańskiego słowa rpa ‘dół’. Tak więc imię Rpisz, imię Rpik i imię Rpel mogą być imionami skróconymi od tego samego dwuczłonowego imienia słowiańskiego - to tylko moja hipoteza.

O ukraińskiej etymologii nazwy rzeki Ірпінь przeczytasz pod niżej wymienionymi linkami [ strony w języku ukraińskim ]:
http://gazetaslovo.at.ua/news/teche_vod ... -10-19-730
http://bwbooks.net/index.php?id1=4& ... mp;page=73
http://irpin-bibl.kiev.sch.in.ua/podii_ ... mp;pvi=pvi


Pozdrawiam – Roman.
Christian_Orpel - 22-09-2016 - 13:29
Temat postu:
Ojej, nie spodziewałem się takich szczegółowych i ciekawych komentarzy na temat swoich etymologicznie 'trudnych' nazwisk. Bardzo serdecznie dziękuje Ci za poświęcony czas.
Twoje rozważania o nazwisku Orpel wydają mi się bliskie do tych, co znalazłem całkiem niespodziewanie w artykule Andrzeja Bańkowskiego publikowanym w Onomastica XXXIV, 1989, poświęconym ... przodkom Bolesława Chrobrego : "Imiona przodków Bolesława Chrobrego u Galla-Anonima."

Ten autor, przedstawiając swoje domysły na temat imienia żony Piasta, według niego Repka, Rpica a nie Rzepka, Rzepicha, pisze, że postać Repka ma bardzo dobre oparcie w innych stp. nazwach osobowych zawierających pień *rъp- . Cytuje nazwy Rpisz, n.m. Rpiszewo, Rpiszka, Rpęszka, *Rpik, n.m. Rpikowo, *Rpyl , n.m *Rpylewo, a może *Rpa (por. n.o. Orpińska od n.m. (O)rpin, n.o. Repka , n.m . Repki.
Pisze dalej , że "relikty prasłowiańskiej rodziny wyrazów opartej na pniu werbalnym *rъp-, *ryp-, *rup-, nie doczekały się dotąd należytego opracowania, i że "wziąwszy pod uwagę sch. rupa 'jama, dziura, otwór', lit. ruopti 'wydłubywać się, wyżłabiać, drążyć jamę', łac. rumpere 'rozrywać', stind. ropa- 'dziura', trudno wątpić, że semantyka tego pnia werbalnego była związana z wgłębianiem się. Czasownik *rypati wygląda na typowe iterativum do *rъp-nϙ-ti 'zagłębiać się, wnikać w jamę, dziurę' ... A jako causitivum pasuje tu *rup-i-ti, por. stp. rupi mię co (u Knapskiego, w przenośnym już znaczeniu 'gryzie mię coś we wnętrzu, trapi').
Dowiązać tu można i *rъp-ъt-a-ti jako intensivum częstego typu, derywowane formantem -ъt- od pnia z osłabionym wokalizmem, suponując tu taki rozwój semantyczny: 'wydłubywać, wgłębiać się mozolnie' //chrobotać (jak mysz wygryzająca dziurę w desce) //czynić szmer, szelest, a metaforycznie stąd 'szemrać, czyli wyrażać cichym głosem niezadowolenie (por. stp. 'reptał jest lud przeciw Mojżeszowi')
Na samym kóncu swoich uwag na temat etymologii imienia żony Piasta, Bańkowski dodaje, że "warto zwrócić uwagę, że zaświadczona stp. n. o. Rpiszka może być zdrobnieniem od *Rpicha."

W książce Zbigniewa Babika 'Najstarsza warstwa nazewnictwa na ziemiach polskich', Orpelów występuje w indeksie tylko, bo z powodów redaktorskich ta książka została zubożona o 40 % . Szkoda bardzo ...


No, wydłubywać te wszystkie etymologie to mozolna praca ... ale i tak ciekawa !

Jeszcze raz serdeczne dzięki za pomoc w tej sprawie.


Chrystian etymologicznie *Rpyl

PS

Stanisław Rospond w swoim dziele "Słownik etymologiczny miast i gmin PRL" (1984) coś pisze także o nazwie miejscowej Repki :

'Jest to n. rod. od przezwiska Repka; postawa jest stpol, reptać = szemrzać, gw. reptać = wygadywać . '

To mi przypomina, że nie tak dawno na TV Polonia profesor Miodek opowiedział o tym. Jeżeli dobrze pamiętam, powiedział, że w gwarze śląskim , reptać znaczy tyle, co "gadać dużo i głośno".
ROMAN_B - 22-09-2016 - 16:48
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu nazwiska Woch i Brudach.
Witaj Mariuszu.
Do etymologii podanej przez panią Ewę Szczodruch dorzucę kila słów od siebie.

Nazwisko Woch.
Ta nazwa osobowa składa się z dwóch członów, to jest z rdzenia Wo– oraz sufiksu –ch [ Wo+ch=Woch; Wo–ch ]. Przyrostem –ch w języku polskim od najdawniejszych czasów tworzył imiona spieszczone od dwuczłonowych imion słowiańskich lub/i od imion staropolskich lub obcego pochodzenia. Skracanie dwuczłonowych imion przebiegało na kilka różnych sposobów. Czasami dochodziło do całkowitej dezintegracji dwuczłonowego imienia. W staropolszczyźnie najpopularniejszym sposobem powstawania skróconych imion było dodanie określonego przyrostka do pierwszej lub dwóch pierwszych zgłosek imienia złożonego [ dezintegracja imienia ]. Były trzy schematy tworzenia takich imion. W przypadku nazwy osobowej Woch interesuje nas jeden z nich to jest ten, który tworzy skrócone i spieszczone imiona gdy pierwsza sylaba w imieniu dwuczłonowym zakończona jest samogłoską otwartą. Taki stan odzwierciedla skrócone imię Woch, w jego rdzeniu Wo– [ sylaba wo zakończona jest samogłoską otwartą „o” ].
Tak więc nazwisko Woch powstało od skróconego i spieszczonego imienia Woch a ono od dwuczłonowego imienia. Takimi dwuczłonowym imieniem od którego mogło powstać skrócone imię Woch może być miano typu Wojciech, Wolimir, Wojemił, Wojsław itp. - to moja hipoteza.

Nazwisko Brudak.
Nazwisko to zbudowane jest z dwóch członów. Pierwszy z nich to temat Brud–. Drugi człon to sufiks –ak [ Brud+ak=Brudak; Brud–ak ]. Tak więc nazwa osobowa Brudak jest derywatem sufiksalnym. Przyrostek –ak należy do grupy sufiksów zdrobniających. Występuje on zwłaszcza w gwarach północnej części Polski skąd przedostał się do języka ogólnopolskiego. Sufiks –ak w gwarach północnej Polski w zasadzie dotyczył istot małych, niedorosłych oraz młodych, na przykład pisak, kociak, szczeniak, uczniak. W ten sposób powstały też niektóre nazwy własne, na przykład nazwiska Antoniak lub Baraniak.
Moim zdaniem nazwa osobowa Brudak pochodzi od przezwiska Brudak, które wywodzi się od wyrazu pospolitego brudak a ten od słowa brud, brudzić się. Prawdopodobnie początkowo mógł się odnosić do dziecka lub młodej osoby, która wiecznie chodziła brudna, umorusana albo też do osoby, która otrzymała to przezwisko na skutek bycia brudnym, umorusanym itp. – to moja hipoteza.

Pozdrawiam – Roman.
MARIOK - 23-09-2016 - 08:39
Temat postu:
Romanie, ślicznie dziękuję.

Proszę jeszcze o sprawdzenie znaczenia nazwiska Jedliński vel Jedleński ono na początku XVIII wieku parafii Kraśnica powiat Opoczno, Chojecki parafia Lubochnia rownież XVIII wiek początek. Proszę też o sprawdzenie nazwiska Żegnałek vel Zegnałek, parafia Milejów gm rozprza koło Piotrkowa Trybunalskiego ten sam okres.

Z góry dziękuję i pozdarwiam
Jan.Ejzert - 23-09-2016 - 17:14
Temat postu:
Romanie i Zbyszku, serdecznie Wam dziękuję za obszerne wyjaśnienia i czas poświęcony mojej sprawie. Jestem bardzo wdzięczny i usatysfakcjonowany.

Przy okazji pytanie do Zbyszka:
Czy Gawroński Edmund urodzony w 1857 r. syn Maksymiliana lub Gawroński Wiktor Mieczysław ur. w Bracławiu w 1863 r., syn Kajetana to jakaś Twoja rodzina?
Gashlug - 23-09-2016 - 21:14
Temat postu:
Witam serdecznie,

Bardzo proszę o sprawdzenie pochodzenia nazwisk dość rzadko spotykanych, a mianowicie Badowiec, Sterkowski (tu mam podejrzenia co do istniejącej niegdyś wsi Sterki) oraz już nieco częściej spotykane Wołos vel Wołosz.

Z góry dziękuję
Gawroński_Zbigniew - 23-09-2016 - 21:17
Temat postu:
Nie. Panie Czarku. Ja utknąłem na Topoli Królewskiej w pierwszych dekadach 19 wieku gdzie mój 4xpradziad Jan - najstarszy mi znany spłodził 3xpradziadka Kacpra. Ten migrował za chlebem do Morzyc k/Piotrkowa Kujawskiego. W czasie przez pana podanym Kacper po raz drugi żonaty spłodził przodków kilkudziesięciu Gawrońskich rozsianych dziś po powiecie Radziejowskim - tak w skrócie. Dzięki nieocenionemu wkładowi pracy mojego imiennika Zbyszka Gawrońskiego - stryjecznego (przez dziadka) brata, całe, caluteńkie to gniazdo jest dokładnie rozpracowane.

Powód utknięcia jest prosty. Wcześniejsze dokumenty leżą i czekają miłosierdzia w Łowiczu. Jakoś wyjątkowo to nam nie po drodze...

Dziękuję za zainteresowanie i pozdrawiam pięknie.
ROMAN_B - 25-09-2016 - 15:47
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Witaj Mariuszu.
Poniżej zamieszczam moje subiektywne rozważania na temat ewentualnej genezy nazwiska Jedliński / Jedleński, Chojecki oraz Żegnałek vel Zegnałek. Będą to raczej robocze hipotezy.

Nazwisko Jedliński / Jedleński.
W każdym z tych nazwisk można wyróżnić dwa człony, to jest rdzeń nazwy osobowej oraz sufiks.
1. Jedliński: Jedl+iński=Jedliński; Jedliń+ski=Jedliński,
2. Jedleński: Jedl+eński=Jedleński; Jedleń+ski=Jedleński.
Sufiks –ski tworzy nazwy osobowe od nazw miejscowości. Przyrostek ten był charakterystyczną końcówką dla szlacheckich nazwisk polskiego pochodzenia, które związane były z posiadaną własnością – najczęściej rodowych wsi lub miast. Ski– jest przyrostkiem przymiotnikowym, kontynuantem z języka prasłowiańskiego – ьskь– jь, który określał przynależność do czegoś. Stanowi odmienioną formę formantu – sk z końcówką rodzaju męskiego. Dzięki temu formantowi tworzy się w języku polskim przymiotniki. Początkowo nazwiska z końcówką –ski w okresie I Rzeczypospolitej charakterystyczne były dla szlachty. Nazwiska z tym sufiksem upowszechniły się z czasem także w niższych stanach [ mieszczanie, chłopi ]. I oznaczały mieszkańca dalej miejscowości lub/i pochodzącego z konkretnej miejscowości [ nazwiska odmiejscowe nieszlacheckie ]. Po pewnym czasie charakter odmiejscowy uległ zatarciu i zaczęły pojawiać się nazwiska z tym sufiksem, pochodzące od przydomków, przezwisk, imion i każdego innego wyrazu pospolitego; np. Anielski od Anioł, Adamski od Adam, Koński od Koń, Topolski od Topola, Niedzielski od Niedziela – nazwiska strukturalne.
Formant –ski używany w nazwiskach jest również rozszerzany do innych postaci na przykład do sufiksu: –i/yński, –e/ański oraz –o/ewski. Te złożone przyrostki sprawiają niekiedy pewien problem, który polega na tym, że cząstki –i/yń–, –e/ań–, –o/ew– mogą stanowić integralną część rdzenia nazwiska a nie być składową odpowiedniego formatu: –i/yński, –e/ański, –o/ewski [–o/eski ]. Przykładem takiego nazwiska jest nazwa osobowa Kowalewski, która może być nazwiskiem odmiejscowym [ szlacheckim lub nieszlacheckim ] od nazwy wsi Kowalew albo nazwiskiem strukturalnym utworzonym od zawodu kowal, odpowiednio za pomocą sufiksu –ski albo przyrostka –ewski. Tak więc zawsze trzeba to mieć na uwadze ten fakt przy rozpatrywaniu genezy konkretnego nazwiska.
Zatem, nazwisko Jedliński / Jedleński może być:
1. nazwiskiem odmiejscowym i nazwiskiem szlacheckim albo nieszlacheckim. Miejscowościami od których mogło ono powstać są miejscowości typu: Jedle, Jedlna, Jedlanka, Jedlin, Jedlina, Jedlińsk, Jedlinowo, itp.
2. nazwiskiem strukturalnym i pochodzić od wyrazu pospolitego jedła – gwarowe określenie jodły – drzewa. Wydaje się, że najbardziej odpowiednim słowem od którego mogło powstać nazwisko jest wyraz jedlina – drzewo jodłowe, las albo zagajnik jodłowy. Jedlina to też ścięte gałązki jodły.

W odległości około 80 km od wsi i parafii Kraśnica w powiecie opoczyńskim położona jest miejscowość Jedlińsk – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlińsk. Nazwa Jedlińsk wywodzi się od licznych jodeł, otaczających średniowieczną osadę. W XVI wieku właścicielami wsi zostali Jedlińscy herbu Nabram, którzy lokowali miasto w 1530 roku na mocy przywileju króla Zygmunta I Starego. Od 1540 roku miasto posiadała prawo miecza. W latach 1560-1630 Jedlińsk pełnił rolę ważnego ośrodka kalwinizmu, którzy prowadzili zbór i szkołę konkurującą z Akademią Rakowską. W mieście osiedliło się wtedy wielu Szkotów. Po przejęciu miasta przez katolików, kalwiniści opuścili miasto, które wtedy podupadło. W Jedlińsku znajduje się rzymskokatolicka parafia i Kościół Apostołów Piotra i Andrzeja, który powstał pomiędzy 1645 rokiem a rokiem 1652.

Nazwisko Chojecki.
Nazwisko to składa się z dwóch członów, to jest rdzenia Choje– oraz sufiksu –cki [ Choje + cki = Chojecki ]. Przyrostek –cki oraz –dzcki należy do grupy formatów tworzących nazwiska odmiejscowe [ szlacheckie i nieszlacheckie ] oraz nazwiska od przydomków, przezwisk, imion i każdego innego wyrazu pospolitego podobnie jak to ma miejsce z sufiksem –ski [ patrz nazwisko Jedliński ]. Dodam, że z czasem jednak model nazwisk na –ski, –cki bardzo szeroko się rozpowszechnił. Zdarzało się, że takie nazwiska były efektem spolszczania niemiecko brzmiących nazw osobowych, a sam sufiks służył na przykład do adaptacji niemieckich przymiotników.
Zatem nazwisko Chojecki może być:
1. nazwiskiem odmiejscowym i szlacheckim i mogło powstać od takich miejscowości jak: Chojny lub/i Chojeczno;
2. nazwiskiem odmiejscowym i nieszlacheckim i mogło powstać od miejscowości typu Chojny lub/i Chojeczno;
3. nazwiskiem strukturalnym i pochodzić od wyrazu pospolitego choja, choina – drzewo iglaste albo od słowa chojka ‘sosna’ lub chojek. Wymienione przeze mnie apelatywy mogą też być nazwiskami lub/i przezwiskami. Nazwisko takie mogło powstać na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego z różnych powodów, znanych tylko osobie, która je utworzyła, na przykład w celu przydania godności lub jego „uszlachcenia’.

Nazwisko Żegnałek vel Zegnałek.
W Polsce wyraz vel używany jest i był używany w przeszłości tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby. Vel ‘albo, czyli, albo też’. Tak więc Żegnałek albo, czyli, albo też Zegnałek. Na początku XVIII wieku niewiele osób umiało pisać. Przypuszczam, że zapis nazwiska pochodzi z ksiąg parafialnych i został sporządzony przez księdza lub innego pisarza. Osoba zgłaszająca urodziny, zgon albo zwierająca małżeństwo mówiła jak się nazywa a ksiądz lub pisarz zapisywał nazwisko w odpowiednich księgach. W okolicy Piotrkowa [ Trybunalskiego ] ludność miejscowa na początku XVIII wieku posługiwała się gwarą. W tym rejonie używane gwary należały do dialektu mazurzącego. Dialekt ten wyróżniał się specyficznymi cechami mowy, który polegał na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z', 'dz'. Na przykład: „Czech” jako „Cech”, „sznur” jako „snur”, "żebrak" jako "zebrak", "kosz" jako "kos", "żyto" jako "zyto". Osoba mówiąca gwarą mazurzącą zawsze zapytana jak się nazywa odpowiadała, iż nazywa się Symanek co by odpowiadało w języku ogólnopolski i w gwarach niemazurzących nazwisku Szymanek. Koza zawsze była kozą ponieważ głoska „z” zawsze była wymawiana jako „z”. Tak więc w naszym przypadku osoba mieszkająca w parafii Milejów w gminie Rozprza niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego na początku XVIII wieku zapytana jak się nazywa odpowiadała, że jej nazwisko to Zegnałek. Nazwisko zapisane jako Żegnałek vel Zegnałek w księgach parafialnych może nas informować, że osoba zapisująca to nazwisko nie wiedziała jak naprawdę brzmi to nazwisko. Czy nosi ona nazwisko Żegnałek czy też Zegnałek. Mogła też wiedzieć, że w tym miejscu ludność mówi gwarą mazurzącą i na wszelki wypadek zapisała to nazwisko w formie ogólnopolskiej jako Żegnałek i w formie gwarowej jako Zegnałek – ze słuchu. Można też wysnuć wniosek, iż pisarz nie wiedział co znaczy lub/i od czego, kogo pochodzi to nazwisko.

Nazwa osobowa Zegnałek zbudowana jest z trzech członów. Pierwszy z nich to przedrostek ze–, drugi to temat słowotwórczy –gnał–, a trzeci to przyrostek –ek [ Ze+gnał+ek = Zegnałek; Ze–gnał–ek ]. Przedrostek ze– jest rozszerzeniem przedrostka z–. Przedrostek z– i jego rozszerzona postać ze– jest przedrostkiem czasownikowym i tworzy czasowniki dokonane od niedokonanych. Z– / ze– występuje przed samogłoskami oraz spółgłoskami dźwięcznymi. „E” to samogłoska, „g” to spółgłoska dźwięczna zatem, wszystko się zgadza. Czasownik niedokonany informuje nas, że dana czynność nie została zakończona lub, iż nie wiemy, czy się zakończy w przyszłości. Czasowniki niedokonane mają formy trzech czasów: teraźniejszy, przeszły, przyszły. Czasownik dokonany informuje nas o czynności, która została zakończona lub zostanie zakończona. Tak więc czasownikiem niedokonanym może być wyraz gnać, gnał, który ma dwa znaczenia:
1. biec, pędzić;
2. popędzać, naganiać.
Czasownikiem dokonanym będzie wyraz zegnać, zegnał, który ma dwa znaczenia:
1. goniąc, zgromadzić; spędzić; zgonić [ na przykład: Zegnałem kury do kurnika albo zegnałem konie do stajni itp. ],
2. goniąc, usunąć; zgonić; przeganiać; przegonić; przepędzić [ na przykład: Zegnałem dziki z pola ziemniaków albo zegnałem kota z przypiecka itp. ].
Zatem, rdzeniem nazwy osobowej Zegnałek będzie rdzeń Zegnał– [ Ze+gnał; Ze–gnał– ].
Sufiks –ek należy między innymi do grupy formatów zdrobniających. Zdrobnienie to wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczający rzecz albo osobę mniejszą od nazywanej wyrazem podstawowym. Zdrobnienie oznaczać może też pozytywny, pieszczotliwy lub/i lekko pogardliwy stosunek do omawianego obiektu. Zdrobnienia są także środkiem stylistycznym i mają często mocne zabarwienie emocjonalne, przeważnie pozytywne ale też czasem ironiczne. Przykładem przezwiska o zabarwieniu ironiczno – emocjonalnego może być miano „kierowniczek albo doktorek” a pieszczotliwy charakter niesie miano Mariuszek. Przy pomocy tego formatu powstawały też nazwiska, na przykład Pisarek od zawodu pisarz. Format ten tworzył również odojcowski charakter nazwisk z tym sufiksem. Przydomki bądź przezwiska pozostają jednym z najwcześniejszych źródeł, które mogły służyć do tworzenia nazwisk. Podobnie jak imiona. Chodzi tu głównie o imię lub przezwisko ojca osoby, która po raz pierwszy otrzymywała nazwisko. Syn człowieka nazywanego w jakiejś społeczności Jaśkiem przyjmował miano Jaśkowski, Jaśkowik – czyli syn Jaśka, a syn Piotra mógł nazywać się Piotrowicz, Piotrowski albo Pietrasiak lub Pietraszek. Przyrostek –ek już od XIII wieku tworzył formy zdrobniałe od nazw osobowych i apelatywów. Jest to sufiks bardzo żywy, pozwalający w zasadzie od każdego imienia, przezwiska czy przydomka utworzyć zdrobnienie lub zdrobniałe nazwisko.
Tak więc należy przyjąć, że nazwisko Zegnałek składa się z rdzenia, którym jest słowo Zegnał– oraz z przyrostka –ek [ Zegnał+ek=Zegnałek; Zegnał–ek ]. Rdzeń Zegnał– może być też samoistną nazwą osobową, która zbudowana jest z rdzenia zegn– oraz sufiksu –ał [ Zegn+ał=Zegnał; Zegna–ał ]. Cząstka –ał tworzyła nazwy osobowe, raczej przezwiska ekspresywne o zabarwieniu ujemnym od imion i różnych baz apelatywnych [ bazy rzeczownikowe, przymiotnikowe i czasownikowe ]. Miano Zegn–ał należy do czasowników [ baza czasownikowa ] podobnie jak nazwa osobowa: Bieg–ał, Mrug–ał, Namac–ał, Piszcz–ał, Skrob–ał, Zmyk–ał.
Mariuszu, tak więc jest z czego wybierać by ustalić genezę nazwiska Zegnałek. Od czego lub kogo powstało nazwisko Zegnałek pozostawiam już Tobie. Życzę owocnych badań nad pochodzeniem tego nazwiska.

Nazwisko Żegnałek.
Przyjmując, że nazwisko brzmi Żegnałek to składa się ono z tematu, którym jest rdzeń Żegnał– oraz sufiksu –ek [ Żegnał+ek=Żegnałek; Żegnał–ek ]. Jest też możliwe, że rdzeń tego nazwiska stanowił samoistną nazwę osobową, która składa się z tematu Żegn– i przyrostka –ał [ Żegn+ał=Żegnał; Żegn–ał ]. Żegnał oraz Żegnałek powstały od apelatywnej bazy czasownikowej i czasownik jest bazą utworzenia tych mian. Czasownikiem od którego mogło powstać te nazwy osobowe zapewne jest słowo żegnać. Żegnać to dawać wyraz uczuciom w chwili rozstania ale też kreślić ręką znak krzyża [ inaczej żegnać się ]. Zatem osoba nazwana Żegnał lub Żegnałek to osoba, która mogła umieć wygłaszać uroczyste mowy pożegnalne albo nieustannie kreśliła ręką znak krzyża, na przykład na znak „odpędzenia złych duchów, czarów” lub/i była osobą bardzo bogobojną.
Na temat znaczenia, funkcji i jaki sposób sufiksy tworzyły imiona, nazwiska, przezwiska lub przydomki przeczytasz w części dotyczącej nazwiska Zegnałek.

Czy nazwisko Żegnałek i jego znaczenie jest tożsame z graficzną postacią Zegnałek trudno jednoznacznie orzec. Może miano Zegnałek jest tym prawdziwym nazwiskiem? To też jest w zasadzie niemożliwe na obecnym etapie do jednoznacznego ustalenia. Jakie było prawdziwe nazwisko tej osoby trudno stwierdzić. Aby to ustalić wymaga to wszechstronnych badań, kwerendy genealogicznej itd. – to już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.
agnieszka_margas - 25-09-2016 - 17:34
Temat postu: Jedliński / Jedleński, Chojecki, Żegnałek vel Zegnałek.
Dzien dobry, czz moge prosic o wyjasnienie nazwiska ORYGA, MARGAS?

Bardzo dziekuje i pozdrawiam
Agnieszka M.
Gawroński_Zbigniew - 25-09-2016 - 19:00
Temat postu:
Zdaniem Rymuta Oryga to łaciński auriga = woźnica.

Chyba jednak sprawa jest jakoś bardziej poplątana. Słów orygo-podobnych nie ma w żadnym polskim słowniku począwszy od warszawskiego. Nie wykluczając etymologii podanej wyżej uważam, że możliwa jest również kolejna „nakładka”. Kiedyś pisałem o takiej nakładce nazwiska Wróbel/Wróbelek, które jest i polskie i niemieckie mając kompletnie odmienne źródłosłowy. Możliwe, że i tym razem mamy do czynienia z polskiej strony z woźnicą, orygą, aurigą, a z niemieckiej z imionami staroniemieckimi Aurich/Aurig = „pochodzący z rodu żubrów”.

---
Nazwisko Margas to litewski „Piegus/Pstrowski/Kolorowokubracki”. Nazwisko pochodzenia od Gdańska po Kłajpedę. We wszystkich językach tam występujących są słowa „margaso”-podobne. Niestety w szczegółach znaczą nieco różne sprawy. W staropruskim margis to pstrokaty, o nietypowym umaszczeniu wół;; margis, margeta to kolorowo ubrana;; mergu, margel to po prostu dziewczyna, a margullis to dziewczęcość;; Na Litwie słowa marga, margas oznaczają coś kolorowego, w paski, łaciatego, a także piegi.
Drugie możliwe pochodzenie, również o korzeniach litewskich to od margas = morga.
Rymut podaje, że nazwisko pochodzi od merdania ogonem (ze staropolskiego) albo od imienia Małgorzata (Margarette).
KarwalskaJustyna - 26-09-2016 - 06:42
Temat postu:
Dzien dobry, chcialabym sie dowiedziec coś o nazwisku Sudak. Smile
MARIOK - 26-09-2016 - 08:08
Temat postu:
Romanie dziękuję pięknie za tak ciekawe i obszerne opracowanie.

Pozdrawiam
KarwalskaJustyna - 27-09-2016 - 07:49
Temat postu: Hipotetyczne rozważania o pochodzeniu nazwiska Dławichowski.
Dziękuję za odpowiedz Smile
KarwalskaJustyna - 27-09-2016 - 09:28
Temat postu: Hipotetyczne rozważania o pochodzeniu nazwiska Dławichowski.
Chciałabym się dowiedzieć odnośnie nazwisk Karwalski, Coinski/Coiński i Bartel
Z góry ślicznie dziękuję Smile)
Litwos - 27-09-2016 - 23:26
Temat postu:
Witam,

poprosze o pochodzenie nastepujacych nazwisk:

1. Respondowski, Respondek, Respond
2. Czeszka

Dziekuje z gory.
Gashlug - 27-09-2016 - 23:32
Temat postu:
Bardzo proszę o próbę wyjaśnienia pochodzenia dość trudnych nazwisk:

1. Badowiec
2. Sterkowski
3. Płaza
4. Ochab
5. Łoboda
6. Terc


Z góry dziękuję
ROMAN_B - 27-09-2016 - 23:48
Temat postu: Rozważania o nazwisku Wołos vel Wołosz oraz Badowiec.
Witaj Grzegorzu.
Na początek dwa nazwiska – oba z poprzedniego Twojego postu. Może później coś napiszę o pozostałych nazwiskach jak znajdę trochę więcej czasu.

Nazwisko Wołos vel Wołosz.
W Polsce wyraz vel używany jest i był używany w przeszłości tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby. Vel ‘albo, czyli, albo też’. Tak więc Wołos albo, czyli, albo też Wołosz.
Wołoch, Wołoszyn, Wołosz, Wołosza, Wałach, Wałaszyn, Waloch, Wołochy, Wołosi, Wołoszy, Wałachy, Wałaszy, Wałosi, Wołosza, Wałasza, Wałachy odnoszą się do kraju o nazwie Wołoszczyzna. Wołoszczyzna [ po rumuńsku Țara Românească albo Valahia ] – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię [ Multany] oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Wołosi to zbiorcza nazwa różnych grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi. Określenie Vlach pochodzi od germańskiego walh / wealh "obcy", "nieznajomy" i było używane przez dawne ludy germańskie jako określenie początkowo człowieka posługującego się językiem celtyckim, później romańskim. Jest więc egzoetnonimem [ nazwa nadana przez przedstawicieli obcej grupy ]. To samo pochodzenie mają słowa Walon czy Walijczyk. Po Germanach słowo odziedziczyli Słowianie. W języku słowiańskich pierwotnie była tak nazywana ludność pochodzenia romańskiego na terenie Półwyspu Bałkańskiego. Wywodzona jest od nazwy celtyckiego plemienia Wolków, osiadłego w starożytnej Galii Narbońskiej. Tak więc Wołos vel Wołosz to nazwa etniczna, określająca człowieka pochodzącego z Wołoszczyzny.

Nazwisko Badowiec.
Nazwisko Badowiec można spróbować rozszyfrować na dwa sposoby.
Pierwszy z nich może polegać na tym, że ta nazwa osobowa składa się z dwóch członów to jest z tematu Bad–, czyli rdzenia tego miana oraz z sufiksu –owiec [ Bad + owiec = Badowiec; Bad–owiec ]. Sufiks –owiec dodawany do rzeczowników, używany był i jest do tworzenia rzeczowników rodzaju męskiego oznaczających wykonawcę czynności związanej z rzeczownikiem [ osoba zajmująca się czymś ] lub posiadacza jakiejś cechy; na przykład: trójrzędowiec, apartamentowiec, biurowiec, tankowiec, wieżowiec, węglowiec, wirowiec, klatkowiec, wyścigowiec, półzawodowiec, dźwiękowiec, fachowiec, sportowiec, naukowiec, oświatowiec, żużlowiec itp. Tak więc i miano Badowiec może być nazwą rodzaju męskiego oznaczającego wykonawcę jakieś czynności związanej z rzeczownikiem lub posiadacza jakieś cechy. Zatem, spróbujmy ustalić co może znaczyć słowo „Bad”?
Jest w języku niemieckim jest rzeczownik „bad”, który ma kilka znaczeń:
• łazienka,
• łaźnia,
• kąpiel,
• zdrój – tylko w staromodnym znaczeniu.
Tak więc Badowiec to może być hybryda językowa polsko – niemiecka, utworzona od niemieckiego słowa bad przy pomocy polskiego sufiksu –owiec i polskimi odpowiednikami byłyby nazwy: łazienkowiec, łaźniowiec, kąpielowiec, zdrojowiec. Wszystkie te polskie odpowiednik nazwy badowiec oznaczają osobę, która zajmowała się najprawdopodobniej zawodowo obsługą łaźni, łazienki lub/i przygotowywała kąpiel.
Zatem nazwisko Badowiec mogło powstać od apelatywu badowiec, który oznacza osobę zajmującą się zawodowo obsługą łaźni, łazienki lub/i przygotowywaniem kąpieli a on od niemieckiego słowa bad ‘łazienka, łaźnia, kąpiel, zdrój’.

Drugi sposób. Związany jest z drugą funkcją przyrostka –owiec. Przyrostek –owiec jest złożonym sufiksem i powstał od sufiksu –ec [–owi + –ec = –owiec ]. Format –ec i jego forma złożona –owiec przynależy też do formacji przyrostków pełniących funkcję patronimiczną, która polegała na nazywaniu dzieci od nazwiska, imienia, przezwiska, przydomka ojca a w przypadku jego braku od nazwiska, imienia, przezwiska czy przydomka matki. Zatem, ustalmy o jaką nazwę osobową może chodzić? Wiemy już, że rdzeniem miana Badowiec jest temat Bad–. Tak więc nazwą jakiej poszukujemy jest miano Bad. Bad to może być skrócona nazwa dwuczłonowego imienia słowiańskiego, staropolskiego, chrześcijańskiego lub innego imienia dwuczłonowego. Może to być też jednoczłonowe imię lub/i przezwisko. Forma graficzna Bad może być obocznością formy graficznej Bąd. Bad mogło powstać w wyniku błędu pisarskiego i zamiast Bąd zapisano Bąd [ Badowiec zamiast Bądowiec ]. W przypadku zapisu graficznego Bąd [ Bądowiec ] to skrócone imię Bąd [ Bad ] mogło powstać od: Bąd, Bądz, będ, będz – od prasłowiańskiego *bǫdi, tryb rozkazujący *bǫdǫ, czas przeszły byti, bądź, będę, być, staropolskie Będzi i Bądź – formy rozkaźnika 2 osoby. Imię [ znane z derywatów sufiksalnych ] / nazwa osobowa [ dająca początek nazwom dzierżawczym takim jak Będów, Będowo – nieistniejąca, ok. 11 km na północ od Buku ] lub temat słowiańskich / staropolskich imion jednoczłonowych Bąd-al // Będ-al, Bąd-ek // Będ-ek, Bąd-k // Będ-k, Bąd-ko // Będ-ko, Bąd-osz // Będ-osz, Bąd-usz // Będ-usz, Bądz-ø, Bądz-ek, Bądz-iej // Będz-iej, Bądz-ko, Bądz-ik // Będz-ik, Bądz-isz // Będz-isz, Będ-ost, Bą-sz / /Bę-sz oraz imion złożonych:
• w pierwszym członie: Będziemir, Bądzsław, Bąsław, Będzieciech [ Będziech, Będziesz ], Będziemir, Będziemirz, Wędziemir, Będomir;
• w drugim członie: Nasiębąd, Nasiębud, Nieprzebąd, Nieprzebud, Niesiebąd, Niesiebud, Przebąd, Wszebąd, Zbąd, Zdziebąd.

To tylko moje rozważania na temat ewentualnego pochodzenia nazwiska Wołos vel Wołosz oraz Badowiec.

Pozdrawiam – Roman.
Gashlug - 28-09-2016 - 00:00
Temat postu: Rozważania o nazwisku Wołos vel Wołosz oraz Badowiec.
Romanie, bardzo serdecznie dziękuję. Jeśli chodzi o nazwisko Badowiec, to chyba ten drugi sposób może być najwłaściwszy, gdyż ród ten jest raczej związany z Podlasiem i kulturą bardziej słowiańską, a nawet wschodniosłowiańską niż niemiecką. Sporo osób o tym nazwisku mieszka na ten przykład także w Rosji.
Gawroński_Zbigniew - 28-09-2016 - 00:21
Temat postu:
Litwos napisał:
Witam,

poprosze o pochodzenie nastepujacych nazwisk:

1. Respondowski, Respondek, Respond
2. Czeszka

Dziekuje z gory.


U Rymuta oczywiście - jak łatwo się domyślić - pierwsze trzy nazwiska od respondować = odpowiadać na pytania, pochodzą.

Czeszka to zdrobnienie od imienia Czesław.

Ja mam pewne wątpliwości odnośnie nazwisk Respondo-podobnych. Jednak uwzględniłbym również etymologię od "techniki" śpiewania: responsorium, czyli śpiewania na zasadzie dialogu. (Tak obecnie śpiewa się Liturgię Godzin i psalm na Mszy)
Wladyslaw_Moskal - 28-09-2016 - 05:38
Temat postu:
ROMAN_B napisal 27-09-2016 ;

Nazwisko Wołos vel Wołosz.
W Polsce wyraz vel używany jest i był używany w przeszłości tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby. Vel ‘albo, czyli, albo też’. Tak więc Wołos albo, czyli, albo też Wołosz.
Wołoch, Wołoszyn, Wołosz, Wołosza, Wałach, Wałaszyn, Waloch, Wołochy, Wołosi, Wołoszy, Wałachy, Wałaszy, Wałosi, Wołosza, Wałasza, Wałachy odnoszą się do kraju o nazwie Wołoszczyzna. Wołoszczyzna [ po rumuńsku Țara Românească albo Valahia ] – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię [ Multany] oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Wołosi to zbiorcza nazwa różnych grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi. Określenie Vlach pochodzi od germańskiego walh / wealh "obcy", "nieznajomy" i było używane przez dawne ludy germańskie jako określenie początkowo człowieka posługującego się językiem celtyckim, później romańskim. Jest więc egzoetnonimem [ nazwa nadana przez przedstawicieli obcej grupy ]. To samo pochodzenie mają słowa Walon czy Walijczyk. Po Germanach słowo odziedziczyli Słowianie. W języku słowiańskich pierwotnie była tak nazywana ludność pochodzenia romańskiego na terenie Półwyspu Bałkańskiego. Wywodzona jest od nazwy celtyckiego plemienia Wolków, osiadłego w starożytnej Galii Narbońskiej. Tak więc Wołos vel Wołosz to nazwa etniczna, określająca człowieka pochodzącego z Wołoszczyzny.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Panie Romanie,

o pochodzeniu nazwiska Woloszyn, nazwiska moich pradziadow pisalem juz w 2008r.
Moj wywod wlasciwie zaprzecza temu co Pan napisal, ale uznaje i pdziwiam Pana wiedze , wiec prosze nie brac mi za zle, ze dolaczam sie z moim wpisem do dyskusji o tym nazwisku.


Post z 2008-02-18
Nazwisko Woloszyn. Jeden z moich pradziadow ze strony matki [dziadek mojego dziadka z Plawa - wchloniete przez Stalowa Wole], nosil nazwisko Woloszyn. To spowodowalo, ze interesowalo mnie od dawna, jak moglo powstac i jaka jest historia nazwiska Woloszyn. Wg prof K. Rymuta, nazwisko Wlosaty odnotowane w Polsce juz w 1209 r. obecnie juz zaniklo, bo zostalo zastapione podobnymi nazwiskami, ale pierwotnie oznaczalo kogos, kto mial obfite wlosy. Nazwisko Wlosek [od wlosa], wg prof K. Rymuta odnotowane w 1486 r., najliczniej wystepuje w okolicach Lublina i Krakowa. Nazwisko Wolos [takze kiedys znaczylo wlos], chyba bylo nazwiskiem z plemienia Ledzian, bo wystepuje najliczniej w trojkacie Radom - Lublin - Rzeszow. Nazwisko Wolosz, czyli ktos z obfitymi wlosami, odnotowane w 1442 r., najliczniej wystepuje w rejonie Kolbuszowej, Tarnobrzegu i Stalowej Woli, czyli w obrebie wystepowania nazwiska Wolos. Nazwisko Woloszyn, czyli syn Wolosza, odnotowane juz 1359 r., najliczniej wystepuje w okolicach Niska - Stalowej Woli, czyli w centrum wielu staropolskich nazwisk wskazujacych, ze niegdysiejsi posiadacze mieli ofite, bujne wlosy. Chyba to byla cecha plemienia Ledzian, wyrozniajaca ich sposrod innych plemion slowianskich, bo wymienione stare przezwiska a obecnie nazwiska, "dopasowane" sa do granic dawnego Ksiestwa Sandomierskiego i pozniejszego wojewodztwa sandomierskiego [ przed oddzieleniem woj. lubelskiego ok. XVII wieku]. Zasieg Ksiestwa Sandomierskiego, w przyblizeniu pokrywa sie z zasiegiem dawnych siedzib Ledzian. Przypisywanie nizansko-stalowowolskim Woloszynom pochodzenia woloskiego, co ma potwierdzac nazwa jastkowskiego przysiolka Woloszyny [Jastkowice - wioska na prawym brzegu Sanu], zamieszkalego pierwotnie przez rodzine Woloszynow,jest grubym bledem. Nazwisko Woloszyn na pewno bylo juz wczesniej znane w Polsce, skoro zostalo odnotowane w 1359 r., a glowna migracja woloskich plemion pasterskich w okolice Rawy Ruskiej i gorzyste tereny Bieszczad i Beskidow nastapila na przelomie XV - XVI wieku. Pierwsze nadania wedlug prawa woloskiego dla pasterzy woloskich w Beskidach, nastapily po 1420 r. Wtedy tez Wolochami nazywano pasterzy, bez wzgledu na to skad pochodzili. Dokument z 1422 r. dotyczacy Lubyczy [kolo Tomaszowa Lubelskiego], w ktorym wymienia sie Jakuba i Miczka Wolochow, potwierdza teze, ze wolochami nazywano pasterzy i w tym przypadku nawet kniaziow woloskich. Zakladanie 100 kilometrowych wedrowek wiosenno-jesiennych ze stadami przez bezdroza puszcz pokrywajacych Polske, z odleglych Bieszczad lub okolic Rawy Ruskiej tylko do rejonu Dolnego Sanu, to bledna hipoteza. To bylo i jescze jest niemozliwe. Stada w czasie tak dalekich wedrowek bylyby potopione w wezbranych strumieniach i rzekach lub wyzdychaly by wskutek przeziebien i wycienczenia dluga wedrowka. Przy tej hipotezie, nie wyjasnia sie takze, jak karmiono wedrujace stada, bo miejscowa ludnosc chyba nie zgadzala sie na bezplatne popasy na ich polach i lakach oraz w jaki sposob regulowano obowiazkowe wtedy oplaty mostowe na wiekszych rzekach, bedace powaznym zrodlem dochodow krolewskich. Nazwisko Woloch odnotowane w starych dokumentach, prawie nie wystepuje w okolicach Dolnego Sanu i nie nalezy go wiazac z staropolskimi, miejscowymi nazwiskami Wolosz i Woloszyn / = syn Wolosza/. Roznica w etymologii nazwisk Wolosz i Woloch, jednoznacznie pozwala na odrzucenie opowiesci o osadnictwie pasterzy woloskich czyli wolochow, w okolicach Dolnego Sanu. Zatem moj pradziad Woloszyn nie byl potomkiem wolocha - pasterza woloskiego, ale jest potomkiem Wolosza ze slowianskiego plemienia Ledzian.

Dodam, ze wg Lustracji krolewszczyzn woj. sandomierskiego z 1744, kilku kmieci w Jastkowicach nosi nazwisko Woloszyn, a Jedrzej Woloszyn i Szymon Woloszyn sa wlascicielami barci woloszynskiej, ktora byla zalazkiem
obecnej, lesnej osady Woloszyny.

Nazwisko 'Wołoszyn'[wg K. Rymuta] najczęściej występuje w:
1.Nisko (584)
2.Stalowa Wola (319)
3.Bolesławiec (290)
4.Kraśnik (230)
5.Przeworsk (207)
6.Biłgoraj (191)
7.Tomaszów Lubelski (157)

Z powazaniem
Wladyslaw Moskal
wilk_magdalena - 28-09-2016 - 09:54
Temat postu:
Witam

Powracam do nazwiska Wołoszynowicz. Czy wiedza Władysława rzuca nowe światło rozważań? Stare nazwisko występujące na dawnych terenach Rzeczpospolitej (obecnie Ukraina Zachodnia).

Pozdrawiam

Magda
KarwalskaJustyna - 28-09-2016 - 10:07
Temat postu:
Proszę o próbę wyjaśnienia nazwisk:
1. Bartel
2. Coiński/Coińska
3. Lelit

Napisalam jeszcze raz, by było to wyraźniejsze Wink
Szuwar - 28-09-2016 - 10:15
Temat postu:
Gashlug napisał:
Bardzo proszę o próbę wyjaśnienia pochodzenia dość trudnych nazwisk:

1. Badowiec
2. Sterkowski
3. Płaza
4. Ochab
5. Łoboda
6. Terc


Z góry dziękuję


Odnośnie nazwiska Badowiec - Nazwiska Podlaskie


Cytat
,,Nazwiska ukraińskie mają dość rozgałęzioną morfologię. Tworzono je przy pomocy dużej ilości przyrostków, takich jak chociażby -ko (-ко), -ij (-ій), -ec (-ець), -acz (-ач), -uch, -ucha (-ух, -ухa), -no (-но), -ak (-ак), -acz (-ач), -ło (-ло), -jło (-йло) -in (-ін, -ин), choć akurat ten ostatni sufiks jest charakterystyczny dla nazwisk rosyjskich (podobnie jak -ow i -ew). Przykłady nazwisk z takimi przyrostkami znajdziemy również na Podlasiu: Czapko, Gajko, Kośko, Poskrobko, Żmieńko (od жменя – garść), Badowiec, Sutyniec, Dyrkacz,,

proszę tu jest wszystko albo prawie wszystko

Podlaskie nazwiska


http://nadbuhom.pl/art_2545.html

Nazwisko jest bez wątpienia pochodzenia ukraińskiego

w/g opracowania etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997


Badowiec - od badać ‘szukać, pytać, poznawać’. ?
Gawroński_Zbigniew - 28-09-2016 - 11:46
Temat postu:
Cytat:

Фамилия Бадовец имеет топонимическое происхождение и восходит к именованию выходца из украинского села Бадово. На топонимическое происхождение фамилии указывает, в частности, суффикс –ец.

В свою очередь, название села произошло от имени его владельца – помещика Бадова. Эта фамилия происходит от прозвища Бад, которое восходит к аналогичному нарицательному. «Бад» в украинском языке относится к профессиональным именованиям и обозначает овцевода в Карпатских горах. Карпатские горы представляют собой горную цепь, расположенную на территории Словакии, Венгрии, Польши, Украины, Румынии, Сербии. , со временем получил фамилию Бадовец.


Tłumacząc mniej wiecej. Nazwisko Badowiec pochodzi od wsi Badowo, sama wieś pochodzi od nazwiska Badow. To z kolei nazwisko pochodzi od przezwiska określającego zawód wykonywany tj. hodowcy owiec. O ile dobrze rozumiem to taki ukraiński/karpacki baca. Cool
ROMAN_B - 28-09-2016 - 13:05
Temat postu: Re: Władysław Moskal.
Dzień Dobry.
Panie Władysławie,
nie mam nic naprzeciw, że włączył się Pan do dyskusji o nazwisku Wołos vel Wołosz. Przedstawiona przez Pana geneza rzuca więcej światła na ewentualne pochodzenie tego nazwiska. Czy zaproponowana przeze mnie hipotetyczna etymologia nazwiska Wołos vel Wołosz jest tą właściwą, tego nie wiem i chyba nie mogę wiedzieć. To stwierdzenie opieram na słowach profesora Kazimierza Rymuta, który pisał w jednej ze swoich prac: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Słowa profesora mówią wszystko. Tak więc każdy z nas może mieć rację co do genezy tego konkretnego nazwiska lub/i nie może mieć tej racji. Jaka jest właściwa geneza tego nazwiska oczywiście nie wiem ponieważ nie znam historii tej pierwszej osoby, która tak się nazywała lub została nazwana. Zatem, moje spojrzenie na ewentualne pochodzenie tego nazwiska jest czysto teoretyczne i jak każda teoria podlega weryfikacji. Szukając kiedyś informacji o etymologii własnego nazwiska [ w dzisiejszym brzmieniu i zapisie graficznym ], które jest dość licznie reprezentowane w dzisiejszej Polsce, osób o tym nazwisku jest kilkanaście tysięcy, znalazłem kilka opracowań na temat jego pochodzenia. W zasadzie wszystkie znane mi opracowania o moim nazwisku mówią o przynajmniej trzech genezach jego powstania, różni je tylko to czy jest ono pochodzenia odmiejscowego [ typ szlachecki lub nieszlachecki ] czy strukturalnego. Prowadząc kwerendę genealogiczną, zagłębiając się w historię mojej rodziny, natrafiałem na różne zapisy graficzne, w tym oboczności fonetyczne, nazwiska członków mojej rodziny. Najbardziej ciekawe były te pisane po łacinie bo na drugi rzut oka a już na trzeci wywracały do góry nogami moje wyobrażenie o jego pochodzeniu. Literalny zapis nazwisk dawał mi różne znaczenia nazwiska. Za każdym razem gdy natrafiałem na inną formę zapisu nazwiska starałem się zgłębić jego słowotwórczą genezę i porównać ją z innymi późniejszymi formami nazwiska. Przez około 300 lat członkowie mojej rodziny mieszkali mniej więcej na jednym obszarze ale jeden z nich, żyjący 256 lat temu co kilka lat zmieniał miejsce zamieszkania a jego nazwisko zawsze było tak samo zapisywane graficznie [ a tym samym jego brzmienie było takie samo ] w księgach różnych parafii. Ta informacja pozwoliła mi na ujednoznacznienie nazwiska co do jego formy graficznej i jego etymologii ale niedawno odkryte informacje o łacińskim zapisie nazwiska jego ojca nieco zasnuwają mgłą prawdziwe nazwisko a tym samym jego etymologię. Natomiast miejsce jego zamieszkania sugerowałoby, iż nie pochodził on z tego miejsca i nazwisko nie ma nic wspólnego z nazwą tej miejscowości. Co prawda w szeroko rozumianej okolicy jest miejscowość o nazwie, która by odpowiadała nazwisku. Chyba jeszcze długa droga przede mną?

Pozdrawiam – Roman.
Litwos - 28-09-2016 - 20:32
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Litwos napisał:
Witam,

poprosze o pochodzenie nastepujacych nazwisk:

1. Respondowski, Respondek, Respond
2. Czeszka

Dziekuje z gory.


U Rymuta oczywiście - jak łatwo się domyślić - pierwsze trzy nazwiska od respondować = odpowiadać na pytania, pochodzą.

Czeszka to zdrobnienie od imienia Czesław.

Ja mam pewne wątpliwości odnośnie nazwisk Respondo-podobnych. Jednak uwzględniłbym również etymologię od "techniki" śpiewania: responsorium, czyli śpiewania na zasadzie dialogu. (Tak obecnie śpiewa się Liturgię Godzin i psalm na Mszy)


Zbigniewie,

dziekuje bardzo.

Ciekawe jak powstalo nazwisko Respondowski - jezeli nie od miejscowosci, to kto byl pierwszym "odpowiadajacym" Smile

Dzisiaj najwiecej Respondkow, jest na Slasku i okolicach Czestochowy - moze rzeczywiscie ma zrodlo koscielne.
Gawroński_Zbigniew - 28-09-2016 - 22:08
Temat postu:
Panie Robercie. Ja wczoraj w pierwszej chwili pomyślałem że jest to wariant nazwiska Rospondek. Onegdaj był zdaje się taki bardzo znany biskup muzykant na Ślasku. Patrzę ja sobie na rozmieszczenie nazwisk a tu kicha. Respondkopodobnych nazwisk jest po kilkaset w Polsce i Niemczech a Rospondkopodobnych - kilkanaście na całym świecie. I by było trudniej Rospondek zupełnie co innego w sobie zawiera.

Niestety nie pomogę panu w szukaniu tropów odkościelnych (jakiegoś stałego chóru, stałej organizacji w parafii itp, która obok jakiejś tam roboty miała w statucie śpiewanie psalmów), choć jak dla mnie są one bardzo spójne. Takich organizacji było od groma.

-=-=-=-=-=-=-=-
-=-=-=-=-=

Wracając do wczorajszych nazwisk.

Nazwisko Sterkowski. Najprościej jest je wyprowadzić od nazwy miejscowości Sterkowiec koło Brzeska. Chyba jednak jest to spolszczone nazwisko ukraińskie Стерк = „biały żuraw”, dla odmiany na rosyjskojęzycznym Powołżu стьркъ to bocian biały. Nie da się nie zauważyć, że obydwie nazwy korespondują z niemiecka nazwą bociana: Storch. Sterk to również zatwar, gatunek ślazu, pospolita roslina tworząca charakterystyczne dla dzikich pól zarośla na stepie.


Nazwisko Płaza. Wygląda na nazwisko odmiejscowe albo przezwiskowe. Wśród najstarszych zanotowanych pojawia się „Zawisza z Płazy” w 1389 roku i Zawisza Płaski z roku 1428, Jackon z Rudna zwany Płazą, Mikołaj Płaza ze Szczuchowicz, Mikołaj Płaza z Płazy - wszystkie zanotowane w tym samym okresie czasu, na przełomie 14 i 15 wieku. Być może nazwisko koresponduje z niemieckimi nazwiskami z grupy Plass/Plasse, tj. nazwiskami od miejsca zamieszkania w mieście = „rynek miejski” w językach dolnoniemieckich.

Nazwisko Ochab. To jakaś ryba żyjąca w trzęsawiskach albo samo trzęsawisko, bagno w jednym z dialektów w języku ukraińskim. Tak podpowiada Rymut i słownik warszawski. Szkopuł w tym, że w indeksach nazwisk ukraińskich nazwisko Ochab nie występuje.

Moim zdaniem równie rozsądne jest rozpatrzenie pochodzenia nazwiska od innych dialektowych znaczeń słowa ochab, mianowicie:
1. ochab to lewa strona przy bruździe wyorywanej przez pług. Pług odwraca skibę w prawo, a po lewej zostaje taka pionowa jakby „skarpa”.
2. ochab to przezwisko na leniucha, obiboka. Usłyszeć Ты, охабе! to nic przyjemnego.
3. ochab/ochabień - uroczysta strojna wierzchnia szata w kształcie kaftana noszona przez bojarów i ich dworzan od 15 do 17 wieku. Najczęściej z atłasu, aksamitu z naszywanymi cekinami z charakterystycznymi kanciastymi połami sięgającymi do połowy łydki i długimi wąskimi rękawami.
4. ochaby - gnijące powalone drzewa w lesie.
5. ochab - wspomniana ryba, nie wiem jaka.
6. ochab - wspomniane bagno, trzęsawisko.

Nazwisko Łoboda. To komosa, lebioda, pospolite zielsko. Nazwisko notowane od 1382 roku.

Nazwisko Terc. Najtrudniejsze zdecydowanie do interpretacji nazwisko. Zdaniem Rymuta pochodzi od imienia/nazwiska Tercjan. Więcej nic nie wymyślę.
Litwos - 28-09-2016 - 23:23
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Panie Robercie. Ja wczoraj w pierwszej chwili pomyślałem że jest to wariant nazwiska Rospondek. Onegdaj był zdaje się taki bardzo znany biskup muzykant na Ślasku. Patrzę ja sobie na rozmieszczenie nazwisk a tu kicha. Respondkopodobnych nazwisk jest po kilkaset w Polsce i Niemczech a Rospondkopodobnych - kilkanaście na całym świecie. I by było trudniej Rospondek zupełnie co innego w sobie zawiera.

Niestety nie pomogę panu w szukaniu tropów odkościelnych (jakiegoś stałego chóru, stałej organizacji w parafii itp, która obok jakiejś tam roboty miała w statucie śpiewanie psalmów), choć jak dla mnie są one bardzo spójne. Takich organizacji było od groma.


Zbigniewie,

dziekuje, co do rozmieszczenia nazwisk, prosze zerknac tutaj:

Respondek:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/respondek.html

Respond:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/respond.html

Respondowski:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... owski.html

Respond i Respondowski, wydaja sie byc "odlamkami" - a zrodlem Respondek.
Gawroński_Zbigniew - 29-09-2016 - 00:14
Temat postu:
Ja korzystam najczęściej z tej wyszukiwarki: http://forebears.co.uk/surnames/respondek Pokazuje jedynie wg krajów ale chyba wszystko.
Wladyslaw_Moskal - 29-09-2016 - 00:28
Temat postu:
wilk_magdalena napisał:
Witam

Powracam do nazwiska Wołoszynowicz. Czy wiedza Władysława rzuca nowe światło rozważań? Stare nazwisko występujące na dawnych terenach Rzeczpospolitej (obecnie Ukraina Zachodnia).

Pozdrawiam

Magda

----------------------------------------------------------------------------------
Pani Magdo,

ehh ...tam, wiedza? Prawda jest ze na poczatku lat 60-tych w Biblotece
Jagiellonskiej szukalem informacji o pochodzeniu mojego nazwiska.
Jak powiedzialem jak sie nazywam i skad pochodze, starsza, mila pani
usmiechnela sie i powiedziala ...polowa mojej rodziny to Moskale,
od stuleci mieszkancy okolic Krakowa. Dostalem jakies stare ksiegi
gdzie byly zakladki przy wiadomosciach o Moskalach ... i tak sie zaczela
moja przygoda z genealogia.

Calkowicie zgadzam sie z Pani stwierdzeniem, ze nazwisko Woloszynowicz
jest starym, polskim nazwiskiem .

Nazwisko to podwaja "synowosc" w swoich czlonach;
Wołoszyn - to juz syn Wolosza, a nie Wołocha,
a Wołoszynowicz, dzieki koncowce "-wicz" wskazuje, ze jeszcze "dodatkowo"
byl synem Wołoszyna .

Bo krolewicz to .. syn krola.

Podobnie zbudowane jest nazwisko Sienkiewicz.
Wg prof. K.Rymuta w 1426 odnotowano nazwisko Sienko jako zdrobnienie
pochodzace od imienia Siemion. Ale Sienko mogl byc tez synem Siemiona.
W 1736 odnotowano nazwisko Sienkiewicz, ktore nosil juz syn Sienko.

Takze podobnie powstalo unikalne nazwisko Antoszczyszyn. Antoszczyk, czyli
syn Antoniego i Antoszczyszyn, czyli syn Antoszczyka.


Pozdrawiam,
Wladyslaw Moskal
PS
Przepraszam, ze nie uzywam polskich czcionek - mieszkam za Oceanem.
ROMAN_B - 29-09-2016 - 21:29
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Witaj Magdo.
W pierwszym Twoim poście pytałaś o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Wołoszynowicz i określiłaś, że nazwisko występowało na dawnych Kresach Polski, obecnie Ukraina zachodnia. Na twoje pytanie odpowiedziałem Ci w sposób następujący: „Nazwisko Wołoszynowicz powstało poprzez dodanie do tematu nazwiska, którym jest wyraz „Wołoszyn”, sufiksu –owicz ( Wołoszyn + owicz = Wołoszynowicz ). Wołoszyn jest to nazwa własna, określająca w języku polskim człowieka o narodowości Wołoskiej. Wołosi to lud wywodzący się z terenów dzisiejszej Rumunii i Mołdawii. W języku polskim Wołosi byli też nazywani: Wołoch, Wałach, Wołoszyn liczba mnoga Wołochy, Wołosi, Włoszy, Wałachy, Wałaszy, Wałasi, Wołosza, Wałasza oraz nazwa kraju Wołoszczyzna, Wałachy. Zatem nazwisko Wołoszynowicz należy do grupy nazwisk utworzonych od nazw etnicznych i narodowości, a także od miejsca pochodzenia, które również często wskazywało na etniczną przynależność użytkownika nazwiska. Format -owicz jest przyrostkiem patronimicznym ( odojcowskimi ) i wskazuje, że nazwa osobowa powstała od imienia ojca. Tak, więc Wołoszynowicz to syn Wołoszyna. Przyrostek -owicz w okresie staropolskim występował w postaci -owic ( np. Wołoszynowic = Wołoszyn + owic ). Przedrostek -owicz”, -ewicz wskazuje, że nazwisko Wołoszynowicz może mieć pochodzenie polskie lub rusińskie ( białorusko – ukraińskie ). Pierwotnie, typowo polskimi sufiksami w nazwiskach są końcówki: -owic” i -ewic. Natomiast, nazwiska zakończone sufiksami -owycz” i -ewycz jednoznacznie wskazują na ich ukraińskie pochodzenie. Na przestrzeni czasu i pod wpływem różnych czynników nazwiska polskie i białorusko – ukraińskie zakończone sufiksem -owic, -ewic, -owycz i -ewycz zaczęły mieć takie same końcówki, to jest -owicz lub -ewicz. To spowodowało, że obecnie trudno jest ustalić jakie mają pochodzenie.”.
Rozszerzę moją wypowiedź o kilka elementów. Nazwisko Wołoszynowicz jest nazwą osobową ,w której można wyróżnić więcej niż jeden sufiks, to jest przyrostek -yn oraz -owicz. Rdzeniem jest temat Wołosz [ Wołosz + yn + owicz = Wołoszynowicz ]. O sufiksie -owicz przeczytasz powyżej. Dawny przyrostek -yn [ -in ] określał przynależność. Tak więc należał on też do grupy formatów patronimicznych. Wołoszyn to syn Wołasza [ ojciec Wołosz, syn Wołoszyn ]. Zatem, Wołoszynowicz to syn Wołoszyna. Nazwisko Wołoszynowicz jest ciekawą dwuprzyrostkową konstrukcją. Można ją odczytać w następujący sposób: Wołoszynowicz < Wołoszyn < Wołosz. Takie nazwisko wskazuje z jakiego rodu pochodzi [ przynależy ] mężczyzna – gdy mówił o sobie: Ja, Wołoszynowicz, mój ojciec to Wołoszyn a mój dziad Wołosz. Tak więc każdy w dawnych czasach wiedział kto z jakiego rodu [ rodziny ] lub od kogo pochodzi lub/i czyim jest synem i wnukiem.
Zatem mechanizm [ schemat ] powstania nazwiska Wołoszynowicz wydaje się jasny i przejrzysty. Pozostaje ustalić co znaczy miano Wołosz. O pierwszym jego znaczeniu napisałem w moim pierwszym poście. O innych możliwych podstawach powstania nazwiska napisał pan Zbigniew oraz pan Władysław. Ja, zaproponuję Ci jeszcze jedno możliwe pochodzenie miana Wołosz.
Magdo wspomniałaś, że nazwisko Wołoszynowicz występowało na obszarach dzisiejszej Ukrainy [ dawne Kresy Polskie ]. Dawne kresy to obszar gdzie przenikały się różne kultury, mówiono różnymi językami. Gdy Polak mówił do Ukraińca lub Białorusina mówił ono jego imię po polsku a gdy Ukrainiec czy Białorusin do Polaka to mówił jego imię po Ukraińsku lub Białorusku. Te same imiona na tym terenie występowały w kilku wariantach, przy czym niektóre z nich powstały pod wpływem gwar wschodniosłowiańskich. Imiona pochodziły też z systemu imiennego Kościoła prawosławnego. Imiona takie nie były chętnie używane przez ludność katolicką, o czym świadczyły ich wschodniosłowiańskie odpowiedniki. Imieniem takim jest cerkiewne imię Власий, w potocznej formie Влас, które po polsku brzmi i pisze się Wołosz. Tak więc odnalazł się kolejny rdzeń od którego mogło powstać nazwisko Wołosz > Wołoszyn > Wołoszynowicz.
Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Niestety nie znam historii osoby, która nazywała się Wołoszynowicz. Nie jest mi wiadomo z jakiego kręgu narodowościowego, językowego, religijnego pochodziła ta osoba oraz jej przodkowie, w szczególności ta, która nosiła imię [ nazwisko, przezwisko ] Wołosz. Jedyna informacja co wiemy to taka, że nazwisko Wołoszynowicz występowało na obszarach dzisiejszej Ukrainy Zachodniej. Ta informacja może prowadzić do konkluzji, że nazwisko to może mieć korzenie wschodniosłowiańskie a nazwisko Wołoszynowicz może pochodzić od cerkiewnego imienia Власий [ Влас ], które Polska forma to Wołosz.
Na koniec dodam, że na obszarze dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego [ mniej więcej dawne Kresy Polski ] był używany w mowie i piśmie język ruski jako urzędowy. Pod koniec XVII wieku język ruski był w administracji Wielkiego Księstwa już od kilkudziesięciu lat nieużywany, choć dopiero w 1699 został oficjalnie zastąpiony przez język polski. Postępująca polonizacja wyrugowała w XVII wieku ruski język literacki, co spowodowało, że język ten istniał tylko w postaci dialektów i aż do XIX wieku był ograniczony przede wszystkim do środowisk wiejskich. Wniosek jest taki, że mówiono na obszarach wiejskich językiem ruskim a wszelkie dokumenty, w tym metryki kościelne, były sporządzane w języku polskim. Tak więc nazwisko Wołoszynowicz jest nazwiskiem zapisanym w języku polskim a czy jego nosiciel był Rusinem [ Ukraińcem, Białorusinem, Łemkiem, Bojkiem, Hucułem ] czy Polakiem tego nie wiem.

To tylko moje rozważania o możliwej etymologii nazwiska Wołoszynowicz.
Życzę owocnych badań nad pochodzeniem nazwiska Wołoszynowicz i osób je noszących, w tym i ich przodków o imieniu czy nazwisku [ przezwisku ] Wołosz.

Pozdrawiam – Roman.
Wladyslaw_Moskal - 30-09-2016 - 03:59
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Panie Romanie,

chociaz Pana wpis jest dla Pan Magdy, pozwoli Pan, ze z niego skorzystam serdecznie dziekujac.

Przez kilka dni bede zajety, ale chcialbym pozniej Pana prosic o uwagi o moim nazwisku Moskal.

Czy zgodzi sie Pan poswiecic mi troche czsu ?

Z uklonami,
Wladyslaw Moskal
wilk_magdalena - 30-09-2016 - 10:58
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Witam

Jest dla mnie wielką przyjemnością czytanie każdego słowa.
Dziękuję Władysławie i Romanie za nowe informacje o etymologii tego nazwiska.

Pozdrawiam

Magda
Gashlug - 30-09-2016 - 19:41
Temat postu: Trochę więcej o nazwisku Wołoszynowicz.
Bardzo serdecznie dziękuję wszystkim za pomoc Smile
wilk_magdalena - 06-10-2016 - 13:04
Temat postu: Wołoszynowicz
Witam

Wołoszynowicz, syn Wołoszyna, wnuk Wołosza wyodrębnia swoją rozpoznawalność. Czy można przyjąć, że w XV wieku dodaje do członu Wołoszyn końcówkę -owicz.
_________________

W Rosji od XV wieku, za szczególny przywilej uznawano dodanie do imienia ojca, końcówki -icz. Czy mam rozumieć, że nazwiska zakończone na -icz były przywilejem i nie każdy mógł taką formę nazwiska nosić. Jak to się ma do nazwiska Wołoszynowicz.
____________________

Badacze zaliczają Lędzian do plemion Polskich a nie ogólnikowo tylko do słowiańskich. Sam rusiński Nestor nazywa Lędzian - Lachami - Polakami.


Pozdrawiam

Magda
hagi26 - 18-10-2016 - 22:37
Temat postu:
Witam, ciekawi mnie pochodzenie kilku nowych nazwisk, które pojawiły się w moim drzewie Smile Mianowicie:

- Akatyszewski/Akatyszewska
- Stańczak
- Jasik
- Morzyk
Wladyslaw_Moskal - 20-10-2016 - 03:25
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
hagi26 napisał:

Witam, ciekawi mnie pochodzenie kilku nowych nazwisk, które pojawiły się w moim drzewie Smile Mianowicie:

- Akatyszewski/Akatyszewska
- Stańczak
- Jasik
- Morzyk

----------------------------------------------------------------------
Ewa Szczodruch i wlasciciel strony przygotowali cos dla Ciebie;

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?kat=44

Poszukaj, chyba znajdziesz ...

Wladyslaw
Szuwar - 21-10-2016 - 13:31
Temat postu:
hagi26 napisał:
Witam, ciekawi mnie pochodzenie kilku nowych nazwisk, które pojawiły się w moim drzewie Smile Mianowicie:

- Akatyszewski/Akatyszewska
- Stańczak
- Jasik
- Morzyk


Moje trzy grosze co do nazwiska Jasik

Jasik - 1630 od imion na Ja , typu Jan, Jaczemir, Jaromir.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


główne źródła:


a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997


te moje trzy grosze to ciekawostka kryjąca się pod linkiem

Marek Stachowski

Uniwersytet Jagielloński, Kraków


Jak się ma jasiek do Jaśka, a zośka do Zośki?

http://www.academia.edu/1286120/Jak_si% ... Zo%C5%9Bki


Nazwisko Morzyk - jak podaje Ewa Szczodruch w pracowaniu

Morzyk - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mor-, por. mór ‘zaraza’, mor ‘czarny’, mora ‘chorobliwy odór’, morzyć.


Natomiast Edward Breza w ,,Współczesne polskie imiona ,kontynuujące staropolskie dwuczłonowe imiona osobowe /ciąg alfabetyczny L-M/,, wiąże nazwisko Morzyk z imionami
Morzysław Morzysława .Jest to staropolskie imię dwuczłonowe
z pierwszym członem morzyć ,gnębić ,zabijać i drugim rzeczownikiem sława

Współczesne polskie imiona, kontynuujące staropolskie dwuczłonowe ...
osg.wuwr.pl/download.php?id=394f2cd478c47c048d4adcb5d8654977d955bd78

Link proszę skopiować i wkleić do swojej przegladarki

jest to pdf proszę otworzyć


Pochodzenie nazwiska Akatyszewski:
Akatyszewski - od imienia Akakij, Akákij, Akat, używanego w Kościele prawosławnym, pochodzenia greckiego od Akákios, to od apelatywu ákakos ‘nie znający zła, zacny’.

Stańczak - od imion złożonych typu Stanisław, Stanimir oraz od stanąć.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Pozdrawiam
xtedek - 22-10-2016 - 19:25
Temat postu:
Dziękuję serdecznie Romanie, nie spodziewałem się tak rozbudowanej i szczegółowej analizy...

Co do pochodzenia nazwiska od imienia jest to dla mnie bardzo prawdopodobne. Najstarsi z Tetków do których dotarłem bardzo często nazywani byli w aktach iminiem ojca.

Rozpiszę może niektórych z Tetków, którzy często nie występowali nawet jako Tetki a jako:

Wawrzeńczak - syn Wawrzyńca Tetka, tutaj się zgadza
Urban Jędrzejak - syn Andrzeja Tetka, zgadza się
Wojtczak - syn Wojciecha, ale nie jestem pewny
Stelmach, Sztelmach - konstruował wozy???
Czort - tutaj nie mam pomysłu Smile

Niestety jak już ci najdalsi umierali zazwyczaj nie było wpisanych imion rodziców.

Nie mogę do tej pory połączyć dwóch głównych gałęzi Tetków, np. tutaj;
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=891
występuje Wawrzyniec Tetek jako przyjaciel zmarłego Andrzeja, jednak nie mam w ogóle pomysłu jak był spokrewniony z Andrzejem.

Jeszcze raz dziękuję Romanie za twoją pracę i pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 23-10-2016 - 01:31
Temat postu:
Szuwar napisał:



jeszcze jedna uwaga

nie skryba prowadził księgi metrykalne a ksiądz

Można mieć inne swoje zdanie ale nie można z nikogo robić idioty.pół biedy ze mnie co gorsza pytającego o etymologie

Dla mnie sprawa zakończona - proszę bez zbędnych komentarzy

Pozdrawiam


Piszecie głupoty mości Szuwarze i po raz kolejny czepiacie się nieistotnych spraw. Poindeksujcie sobie mospanie kilkadziesiąt roczników z rożnych parafii, a przestaniecie pitolić głupoty i bredzić na temat co i kto pisał. W zasadzie ksiądz pisał osobiście księgi tylko w pipidówach, a i tam, często się zdarzało, ze jedynie podpisywał osobiście akty. Ot co. Ja to widzę na codzień .
(Nb. w mojej parafii zmieniło się dwóch prepozytów, chyba z pięciu wikarych, po drodze było kilkunastu zakonników "z łapanki", a akty z latami jedynie trochę się bardziej pochylały w piśmie. Co kilkanaście stron wpis o kontroli. Teraz indeksuję jeszcze mniejszą pipidówę: piękne kształtne pismo aktu i kulfoniasty podpis księdza zupełnie innym charakterem.)

Co do reszty. Ze źródłami człowiecze dyskutujesz? Dla mnie też idiotyzmem było określenie Kardeli jako Tuwińca, ale tak tam było napisane. Co? Miałem napisać, by zadowolić Szuwara, że był... Korsykaninem, a może Osetyńcem, bo to współbrzmi z łacińska nazwą ostu? Na Marginesie : z Tuwy (Tuwińskiego okręgu autonomicznego) do Turcji jest pi razy oko trzy i pół tysiąca kilometrów, a do Przeczystego koło Jarosławia około 4 tysięcy. Tuwińców z Turcją łączą tylko dane z Wikipedii, ale nawet i tam zaznaczono, że wpływy tureckie były tam ponad 1400 lat temu.

To trzecie nasze zwarcie. Mam nadzieję, że sobie weźmiesz mospanie jakiś stoperan czy co, bo, jak obiecałeś onegdaj miałeś mnie nie widzieć, nie czytać nie, nie, nie.

Bez odbioru. Ciekaw jestem czy weźmiesz mociumpanie ten stoperan, czy dalej będziesz poduszczał rozpychając się na boki łokciami jak to delikatnie w tej chwili czynisz...
Szuwar - 23-10-2016 - 11:07
Temat postu:
Witam

Szanowny Panie Zbigniewie na jakiej podstawie Pan mi ubliża a zarazem zakazuje pisania czego kolwiek jeżeli chodzi o etymologie nazwisk.Jakim prawem recenzuje Pan to co ktoś napisał na temat nazwiska - nie można Szanowny Panie wyrażając własne zdanie zaczynać od ja się nie zgadzam .....Nikt nie zabrania Panu mieć własnego zdania ale merytorycznie trzeba je podeprzeć źródłami a nie swoim widzi mi się.
Zrobiłem to Pana metodą tylko zacząłem od ,,Pan ....napisał,, proszę zobaczyć że brzmi to dużo lepiej.
Jeżeli chodzi o indeksację metryk to robiłem to /pod innym nickiem/ , kiedy jeszcze nie udzielał się Pan na żadnym portalu genealogicznym.jeżeli chodzi o stoperan nie skorzystam Panie doktorze

Tak na koniec jest Pan niegrzecznym zadufanym w sobie człowiekiem.nie chcę tego napisać dosadniej.

Nie wiem co ma znaczyć rozpychanie łokciami ? czyżby zabrakło dla kogoś miejsca ?

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 23-10-2016 - 18:58
Temat postu:
Szuwar napisał:
Witam

Szanowny Panie Zbigniewie na jakiej podstawie Pan mi ubliża a zarazem zakazuje pisania czego kolwiek jeżeli chodzi o etymologie nazwisk.Jakim prawem recenzuje Pan to co ktoś napisał na temat nazwiska - nie można Szanowny Panie wyrażając własne zdanie zaczynać od ja się nie zgadzam .....Nikt nie zabrania Panu mieć własnego zdania ale merytorycznie trzeba je podeprzeć źródłami a nie swoim widzi mi się.
Zrobiłem to Pana metodą tylko zacząłem od ,,Pan ....napisał,, proszę zobaczyć że brzmi to dużo lepiej.
Jeżeli chodzi o indeksację metryk to robiłem to /pod innym nickiem/ , kiedy jeszcze nie udzielał się Pan na żadnym portalu genealogicznym.jeżeli chodzi o stoperan nie skorzystam Panie doktorze

Tak na koniec jest Pan niegrzecznym zadufanym w sobie człowiekiem.nie chcę tego napisać dosadniej.

Nie wiem co ma znaczyć rozpychanie łokciami? czyżby zabrakło dla kogoś miejsca ?

Pozdrawiam


Jeszcze raz proszę odczep się ode mnie człowieku! Naucz czytać się ze zrozumieniem czyichś tekstów, ze zrozumieniem, nie z pychą besserwissera. Obiecałeś nie widzieć moich postów, ignorować je. Uczyń tak. O zbyt wiele proszę. Piaskownica i pudelek.
Szuwar - 23-10-2016 - 21:21
Temat postu:
Szanowni Państwo przepraszam bardzo za posty których na tym forum nigdy nie powinno być.Możecie Państwo być pewni że nie będą Państwo świadkami takich żenującej wymiany zdań z prostej przyczyny Nie Będę Zamieszczał w Dziale Genealogii Nazwisk żadnych Postów ani nie będę prowadził polemiki na jakikolwiek temat.Jeszcze raz przepraszam również Moderatorów !!!

Jeżeli Państwo Moderatorzy takż uważają mnie za persona non grata w tym portalu genealogicznym proszę o usunięcie mojego konta żeby nikogo nie drażniła moja obecność

Regulamin Portalu i Forum Genealogicznego

Zasady panujące na Portalu i Forum

punkt ,,i,, i punkt ,,j,, punkt,,k,, -jak widać spełniam wszystkie warunki

Andrzej
PawełSitarz - 31-10-2016 - 00:59
Temat postu: pochodzenie nazwiska Sitarz i Ciepliński
Witam, czy wie ktoś skąd pochodzą nazwiska Sitarz oraz Ciepliński? oraz w jakich latach pojawiły się na ziemi Świętokrzyskiej?
dziękuję i pozdrawiam
Ewa_Szczodruch - 31-10-2016 - 05:28
Temat postu:
Witam Smile

Rymut podaje:

Ciepliński 1489 - od nazwy miejscowej Ciepliny (wlocławskie, gmina Izbica Kujawska).

Sitarz 1383 - od sito ‘narzędzie do przesiewania materiałów sypkich’, też od sitowie ‘roślina trawiasta rosnąca na mokrym podłożu’; od sitarz ‘rzemieślnik wyrabiający sita’, też ‘grzyb, gatunek maślaka’.
Gawroński_Zbigniew - 31-10-2016 - 08:12
Temat postu:
Jako że do Cieplin mam około 8 kilometrów, pozwolę sobie na ciekawą - jak sądzę - uwagę. Ciepliny i Cieplinki i Joasin (kolejne to kolonie Cieplin) są ostatnimi wioskami Kujaw. Następna w kierunku południowym: Katarzyna to już Mazowsze. I tak się jakoś utarło, że w potocznej mowie na południe od Cieplin w okolicznych wioskach aż po Przedecz i Kłodawę wyrażenie "on z Cieplin" oznacza Kujawiak, a nie koniecznie mieszkający w Cieplinach. Granicą jest Noteć w tamtym miejscu będąca rowkiem szerokości około poniżej metra. W Katarzynie jest zupełnie inna gwara, kultura, mentalność. Może brzmi to zabawnie, ale na prawdę tak jest. Wink

Pozdrawiam pięknie.
PawełSitarz - 31-10-2016 - 16:21
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedzi, ale czy wiedzą państwo, w którym wieku osoby o takim nazwisku przybyły na ziemie Kielecką?
Endriu - 02-11-2016 - 10:29
Temat postu:
Panie Władysławie

Dziękuję za zainteresowanie się moim postem.

Zgadza się na Genealodzy.pl jestem nowicjuszem , genealogią zwłaszcza nazwiska Szuwalski zajmuje się od 2005 roku

Moi Krewni - mało wiarygodni

Rozmieszczenie w Polsce nazwiska Szuwalski wg prof. K. Rymuta :

http://www.herby.com.pl/

Na ile wiarygodne ?

Słownik nazwisk używanych w Polsce na początku XXI wieku prof Rymuta
opracowanie 1992-94 podobno oparty jest na podstawie materiałów Rządowego Centrum Informatycznego PESEL

Nie można opierać etymologii nazwiska na rozmieszczeniu nazwiska w Polsce

Nazwisko Szuwalski występowało we wszystkich zaborach- przykładowo podaje



Genealogia rodu Szuwalski /wszystko się zgadza oprócz podanego Herbu/

[linia z miast Ottynia, Uście Zielone i Chocimierz oraz ich okolic w byłym województwie stanisławowskim]

http://www.antoniego26.pl/genealogia/szuwalski.htm

odnośnie herbu /to co ja wiem/ to Korwin, osoby z Galicji - herb własny?

nazwisko występowało też w woj.tarnopolskim w okolicach Trembowli

Dziękuje i Pozdrawiam
wilk_magdalena - 02-11-2016 - 19:59
Temat postu:
Witam

Uprzejmie proszę o etymologię nazwiska Żmud i Szachno.

Pozdrawiam

Magda
historyk1920 - 02-11-2016 - 21:28
Temat postu:
Witam !
Nazwisko Żmud - od staropolskiego zmuda,żmuda, mitręga,strata czasu ;ten kto marnuje czas .

Marek
wilk_magdalena - 04-11-2016 - 16:16
Temat postu:
Witam

Marku, bardzo dziękuję za odpowiedź.

Pozdrawiam

Magda
Endriu - 04-11-2016 - 18:20
Temat postu:
Trochę puszczono mnie w maliny, dwa dni szperania i zupełnie nic
Warakomski - 05-11-2016 - 17:28
Temat postu:
Marcin, ja na Twoim miejscu kombinowałbym tak: - ć nazwa fonetyczna - cie. I popatrz jakie litewskie nazwisko Ci wychodzi Pazaucie. Może nazwa jakiejś miejscowości.
Krzysztof
ciszu - 05-11-2016 - 23:26
Temat postu: Pochodzenie nazwisk - korzenie(Myheritage)
Witam serdecznie,

Chciałbym się dowiedzieć, jeśli jest to oczywiście możliwe pochodzenie takich nazwisk jak:
Ciszewski
Adamczyk
Kozera
Kozyra

Chciałbym poznać waszą opinie nt. strony myheritage, czy w przypadku gdy wyszukiwarka osób o nazwisku podobnym do kozera wskazuje na Austrię to czy oznacza to, że nazwisko mogło zostać spolonizowane oraz może mieć związek z tym państwem?




Byłbym wdzięczny za uzyskaną odpowiedź Very Happy


Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 06-11-2016 - 01:21
Temat postu:
Proszę poszukać sobie w jakim baaardzo dużym niemieckim słowniku słowo : "Kauscher", Kausche i Kauszer. Idea Tam jest chyba odpowiedź i na rozprzestrzenienie nazwisk Kozero-podobnych i pozostałe kwestie. Arrow Idea
Ewa_Szczodruch - 06-11-2016 - 05:33
Temat postu:
Witam Smile

Ciszewski 1396 - od nazw miejscowych Ciszewo, Ciszowice (kilka wsi).

Adamczyk 1583 - od imienia Adam. Imię częste w Polsce od XII wieku. Geneza imienia biblijnego Adam niepewna: określało praojca rodu ludzkiego, może z sumeryjskiego ada-mu ‘mój ojciec’.

Kozera 1667 - od kozera ‘powód, przyczyna’, dawniej też ‘atut w kartach; karciarz’.

Kozyra 1375 - od kozera ‘powód, przyczyna’, dawniej też ‘atut w kartach; karciarz’.


Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
ciszu - 06-11-2016 - 10:17
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź Very Happy
Wladyslaw_Moskal - 06-11-2016 - 16:36
Temat postu: Średzki
Michal,

kiedys radzilem, aby szukac kontaktow z rodzinna miejscowoscia i krewnymi.
Tutaj masz dane adresowe do Witkowa [ Biuro Informacji, USC, Ewidencja ludnosci];
http://www.witkowo.pl/pl/wykaz-wydzialow-i-referatow

Kto prosi, nic nie traci ...tylko zyskuje.

Pozdrawiam,
Wladyslaw
marcin.pozauc - 07-11-2016 - 16:36
Temat postu: Średzki
Ale się namęczyłem ! Tej miejscowości już dziś niema ( PAZAUKI ) ale w internetach zostały 2 ślady , prognoza pogody dla tej nieistniejącej miejscowości, dziennik bojowy jakiejś dywizji Armii Czerwonej ( siedzieli 4km na południe od miejscowości Pazauki ) Smile I dzięki stronie genealodzy i stronie http://www.kami.net.pl/kresy/ znalazłem jak byk przedwojenną polską nazwą PAZAUKI Smile dziś to miejsce nazywa się Podżi Smile a w zasadzie jej resztki.

Były to polskie inflanty ale co ciekawsze właśnie z badań DNA ojca mojego wyszły grupy występujące w normandii, wybrzeza UK , kraje bałtyckie i bałkany ! A jedyne co łączy te miejsca to osadnictwo i handel i wyprawy Wikingów Smile i co jest ciekawe, przy miejscowości Pazauki jest miejscowość Kraslawa a ta miejscowość była w średniowieczu wczesnym osadą Wikingów którzy tamtędy płynęli sobie Dźwiną i rzekami do Bizancjum i na Bałkany ! Very Happy

Ta teoria mająca potwierdzenie trochę w genetyce mi się najbardziej podoba Smile
kar102030 - 07-11-2016 - 17:25
Temat postu: Kardela
Witam ponownie po dłuższej przerwie.
Mianowicie:
Ostatnio przeglądając księgi metrykalne na stronie internetowej AGADu znalazłem coś dziwnego:
W jednej z ksiąg metrykalnych z diecezji lwowskiej (stamtąd pochodzi moja rodzina) znalazłem nazwisko Kardela. Były to akta urodzenia z lat 30. XIX w. Znalazłem tam czworo rodzeństwa, którego ojca nazwisko 2 razy zapisane było jak Kardela (przez jedno "l") a kolejne 2 razy jako Kardella (przez dwa "ll"). Co to może oznaczać?

Pozdrawiam,
Krzysztof
kk110 - 08-11-2016 - 18:19
Temat postu: KOŁOPOLESKI lub KOŁOPOLEWSKI
Witam,
ciekawi mnie pochodzenie mojego nazwiska. Nazywam się KOŁOPOLESKI ale również w starych księgach spotykam w języku polskim i rosyjskim nazwisko KOŁOPOLEWSKI. Do dziś zresztą część mojej rodziny posługują się jednym a część drugim nazwiskiem. Jest ono dość specyficzne i wiem, że jeżeli się gdzieś pojawia to na pewno moja rodzina Smile
Pozdrawiam serdecznie
KarwalskaJustyna - 08-11-2016 - 18:44
Temat postu: KOŁOPOLESKI lub KOŁOPOLEWSKI
W mojej rodzinie jest podobna sytuacja. Moja ciocia nazywa się z panieńskiego Warzecha, a jej brat Warzycha Wink Ktoś coś kiedyś pozmieniał i tak wyszło Smile


Pozdrawiam
Justyna
Krystyna.waw - 09-11-2016 - 17:09
Temat postu: Re: KOŁOPOLESKI lub KOŁOPOLEWSKI
kk110 napisał:
ciekawi mnie pochodzenie mojego nazwiska.

Tu zapytaj
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewforum-f-31.phtml
krzysztof.czapnik - 10-11-2016 - 20:49
Temat postu: Kardela
Witam.

Zwracam się z prośbą o pomoc.
Chodzi o nazwisko SOŃSKI. Rodzina pochodzi z okolic Rzeszowa (Rakszawa, Leżajsk).

Słyszałem o miejscowości SOŃSK.
Na genetece w ogóle nie ma metryk z tym nazwiskiem Sad

Z góry dziękuję za pomoc.
Ewa_Szczodruch - 11-11-2016 - 09:34
Temat postu:
Witam Smile

Według Rymuta:

Soński - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy son-, por. niemiecka nazwa osobowa Sohn, Schon, wschodniosłowiańskie imię Sonia.


Nazwisko ma budowę nazwiska odmiejscowego. Miejscowość Sońsk znajduje się w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim.
Gawroński_Zbigniew - 12-11-2016 - 08:36
Temat postu:
To jest nazwisko książęce, a dokładniej kniaziowskie.

http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biog ... 80;е

...końcówka pierwszego akapitu. Warto usiąść i przetłumaczyć sobie całość. Na prawdę warto.

Samo słowo Сонский współcześnie = osada, małe miasteczko.

Oczywiście wierzyć nie trzeba.
Endriu - 12-11-2016 - 16:00
Temat postu:
SOŃSKI

Nazwisko pochodzi prawdopodobnie od nazwy miejscowej Sońsk „wieś i folwark nad rzeką Sonią, powiat ciechanowski, gmina i parafia Sońsk, odl. o 10 w. od Ciechanowa” lub Sonska „wieś zaginiona pod Gniewem, powiat kwidzyński” zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, s. 74. Inną możliwością interpretacyjną jest wywodzenie nazwy od imienia skróconego Sonia < Zofia.


http://www.genezanazwisk.pl/content/so%C5%84ski

„Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, s. 74.


http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/
Jancarczyk_Piotr - 12-11-2016 - 18:12
Temat postu:
Cześć wam, jako za oknem u mnie pada śnieg a od dłuższego czasu się zastanawiam nad pochodzeniem/znaczeniem nazwiska Glajcar.

Znalazłem artykuł Popiołka w Dzienniku Polskim z 1936 roku, pt. "Jak Glajcar z Puńcowa uwolnił się od pańszczyzny".

Otóż Popiołek pisze coś takiego: (...) Glajcar puńcowski był potomkiem jednego z najstarszych osadników wsi, którą znamy już od XIII wieku. Wymieniony jest w pierwszym spisie mieszkańców z r. 1577 z nazwiskiem Gleybczer. Przodek jego przybył zapewne z Gliwic na Górnym Śląsku. Było ich wtedy już dwóch: Szymon i Marcin Gleybczer (...).

Zatem skąd domniemanie o pochodzeniu z Gliwic? Czy faktycznie nazwa Gleybczer wiąże się Gliwicami (pisane również dawniej: Glywice czy Glewitze)?

Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedzi Smile
Piotrek
Ewa_Szczodruch - 12-11-2016 - 19:14
Temat postu:
Witam Smile

Glajcar 1552 - od grajcar ‘moneta austriacka’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
krzysztof.czapnik - 12-11-2016 - 21:34
Temat postu:
SOŃSKI

Bardzo dziękuję za odpowiedzi. Szkoda, że w metrykach nie ma żadnych aktów z tym nazwiskiem Sad
Ciężko mi rozpocząć poszukiwania.
Gawroński_Zbigniew - 12-11-2016 - 22:38
Temat postu:
Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Jeśli sugerowana ścieżka Glajcar > Gleybczer jest prawdziwa, to nazwisko Glebiczer zostało zgermanizowane do postaci Glajtzer i wtórnie spolonizowane do Glajcara. Glebiczer to faktycznie nazwisko tożsame z Gliwickim - tak przynajmniej wynika ze słownika Taszyckiego.

O Gliwickim i obocznościach nazwiska w Taszyckim* są bite dwie szpalty.

* - "Słownik staropolskich nazw osobowych".
jacekroszak1986 - 23-11-2016 - 00:14
Temat postu: Tyderka
Witam Smile

Bardzo nurtuje mnie temat nazwiska Tyderka Smile mam koleżankę o takim nazwisku. Widzę na portalu moikrewni, że jest ich tylko 29 w Polsce! Smile

Czy ktoś ma może pomysł skąd może pochodzić to nazwisko?

pzodrawiam i dziękuję z góry Smile
Jacek Roszak
Krystyna.waw - 23-11-2016 - 11:13
Temat postu:
Zapytaj w wątku o pochodzeniu nazwisk
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic ... -195.phtml
jacekroszak1986 - 23-11-2016 - 14:51
Temat postu:
Witam Smile

Czy zna ktoś może podchodzenie nazwiska TYDERKA ?

pozdrawiam
Jacek Roszak
Kazmierczak_Slawomir - 23-11-2016 - 15:50
Temat postu:
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Naturalista. Czy ma to coś wspólnego z tym, że ojciec osoby noszącej to nazwisko był nieznany? Spotkałem też zapis w postaci Naturalista vel Kowalski (lub inne nazwisko).
Pozdrawiam
Sławek
Litwos - 23-11-2016 - 18:09
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko: Dziugieł i Krasny

Dziekuje z gory.
teresa_kisztelińska - 23-11-2016 - 18:59
Temat postu:
Witam,

Chcę zapytać o pochodzenie nazwiska Kuczynko. Czy to nazwisko tatarskie?

Pozdrawiam,
Teresa
nepirk - 23-11-2016 - 23:21
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Czy ktoś spotkał się z nazwiskiem Gogo ew. Goggo lub Gogga? Moi przodkowie mieszkający na warszawskiej Pradze tak sie pisali. W metrykach występuje równiez określenie z Gogów. Skąd może pochodzić to nazwisko?
pozdrawiam,
Michał
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 00:58
Temat postu:
Słowo "gogo" ma kilka znaczeń.
1. fircyk, zalotnik, piękniś, elegant.
2. gatunek kaczki; nie mam teraz dostępu do "Sokołowskiego" aby sprawdzić dokładnie co to za gatunek. Typuję że gągoł, albo lodówka.
3. gogotać = mówić niewyraźnie, bełkotać w kilku gwarach.

Od którego z nich pochodzi nazwisko, trudno orzec. Niemieckie źródełka typują kaczkę, rosyjski Всемил Гого pojawił się w latopisach w roku 1417. Był stolnikiem w miasteczku Волок-Ламский. W Polsce nazwisko Goga pojawiło się w zapiskach w 1445 roku.

Tak się patrzę na to nazwisko w rosyjskich zapiskach i okazuje się, że kilkanaście podobnych nazwisk tropami wiedzie do Czerwienia, Bełza i Włodzimierza. Zaznaczam, że do rosyjskich źródełek trzeba podchodzić baardzo ostrożnie.

Nazwisko Kuczynko to raczej od staropolskiego/czeskiego/serbołużyckiego określenia szałasu albo straganu/kramu = kuczki (kucza, kuczka, kuça) pochodzi, ewentualnie, jeśli ma korzenie niemieckie to od jednego z kilkudziesięciu zdrobnień imienia Konrad. Rosyjski źródłosłów кучить oznacza targować się, handlować drobiazgami i wyraźnie koresponduje znaczeniowo z wyżej podanymi.
teresa_kisztelińska - 24-11-2016 - 10:17
Temat postu:
Serdecznie dziękuję, Panie Zbigniewie:)
Nazwisko Kuczynko, to nazwisko mojej prababci po mężu. Mieszkała ona na Litwie w okolicy Wilna. Chcę jeszcze zapytać o nazwiska: Markowski i Satkiewicz i Romankiewicz, Romiejko.

Pozdrawiam,
Teresa
magdasab - 24-11-2016 - 10:20
Temat postu: Nazwisko FICIŃSKI
Witam, czy ktoś ma wiedzę na temat pochodzenia nazwiska FICIŃSKI?
Krystyna.waw - 24-11-2016 - 10:57
Temat postu:
Tu pytaj, ale bez krzyku (wielkie litery)
http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 327#350327
magdasab - 24-11-2016 - 12:07
Temat postu:
Bez przesady proszę, duze litery nie odnoszą się tylko symbolicznie jako forma wrzasku w społecznosciach internetowych. Zresztą z mojego zapytania nie wynika agresja słowna lub chęć wszczęcia awantury. Chodziło o zaakcentowanie nazwiska. Dziwi mnie ta uwaga, naprawdę. dziekuje za link
magdasab - 24-11-2016 - 12:12
Temat postu:
Witam, czy ktoś się orientuje skąd pochodzi nazwisko Ficiński? oraz jaką popilarnoscią cieszylo sie w latach 1750-1850 imię Bonawentura. Czy sądzicie, że mogło byc nadawane przez ludność wiejską?
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 12:15
Temat postu:
Markowski.

Jeśli w nazwisku jest -ski i nie widać na oko, że ze szlachcicem całą gębą mamy do czynienia, to nazwisko takie pochodzi od nazwy miejscowości. Pochodzi ono najprędzej od Markowa albo Markowej. Takich miejscowości trochę jest. Oczywiście mogło być też tak, że onegdaj jakiś Onufry Marek dołożył nieco cwancygerów proboszczowi przy chrzcie i ten dziecko owego Onufrego ochrzcił zapisując już nie Marek ale Markowski. W indeksacjach często takie "kwiatki" się widzi.

Nazwisko Satkiewicz pochodzi moim zdaniem i tylko moim od saty. Każdy kto mieszkał i pamięta wieś w jej realiach czasów przedgierkowskich powinien wiedzieć co to jest sata/szata. To specjalne grube, przypominające wyglądem flanelę płótno z którego szyło się specjalny worek, albo obszywało dużą kwadratowawą chustę. Służył on do produkcji sera. Worek, albo chustę, tj satę "naciągało się" na jakieś wiadro. Ser, tj. kwaśne mleko ogrzane na zapiecku wlewało się do saty a tę po pierwszym odcieknięciu serwatki ściskało deszczułkami, żeby wyszła taka fajna sercowata gomuła. Źródła rymutopodobne wywodzą nazwisko od satania tj. spazmatycznego płaczu albo od bliżej nieokreślonej szaty.


Romankiewicz i Romiejko - na pewno od imienia Roman, ale sprawa jest tu bardzo poplątana i wymaga sporo czasu by jakoś informacje usystematyzować.


-=-=-=

Ficiński to jest spolonizowane niemieckie Wohnstättenname pochodzące od środkowowysokoniemieckiego słowa phütze = studnia miejska. Nazwisko można wiec mniej więcej przetłumaczyć jako "mieszkajacy obok studni". Nazwiska podobne w brzmieniu niemieckim to m.in.: Pfütze, Pfützner, Pfitzner i młodsze: Fitzi, Fitze. Pierwsze z podanych zanotowane już w 1284 roku.

Źródła rymutopodobne wywodzą nazwisko od znanego z okolic Krakowa gwarowego "ficać-hysać". Co to słowo znaczy? Zwierzęta u żłobu ficają-hysają nogami i łbem to znaczy machają, fikają nogami i charakterystycznie "rzucają" łbami oganiając się od much.

Imię Bonawentura nie istniało, było sztuczne, to w istocie Jan. Święty Jan z przydomkiem Bonawetura był jednym z następców św Franciszka z Asyżu. Kilka takich sztucznych imion weszło jednak do powszechnego użycia tak, że dzisiaj mało kto wie, że słowo to nie jest imieniem. Przykładem jest Nepomucen - takiego imienia też nie było, to przydomek innego świętego Jana z Pragi. Tolentino - Mikołaja: ostatnio widziałem księdza, który podpisywał się jako Tolentino Kantak. Współcześnie doszło do sytuacji odwrotnej. Mało kto wie, że Bonawentura i Nepomucen to w istocie Janki. Wink
teresa_kisztelińska - 24-11-2016 - 12:57
Temat postu:
Dziękuję, za bardzo cenne opracowanie. Zaintrygowało mnie wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Satkiewicz. Tak brzmiało nazwisko rodowe mojej prababci. Posiadała ona umiejętność wyrabiania serów i klarowania masła. Rodzina jej męża nie znała tych technik. Obawiali się, że spożywanie smażonych serów ich zatruje. Przetwarzanie mleka uważali za marnotrawstwo:)

Serdeczne pozdrowienia,Teresa
Krystyna.waw - 24-11-2016 - 13:28
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Imię Bonawentura nie istniało, było sztuczne, to w istocie Jan. Święty Jan z przydomkiem Bonawetura był jednym z następców św Franciszka z Asyżu

A to niespodzianka Smile
Doczytałam, że przydomek pochodzi z XIII wieku od "buona fortuna", nosił go
Giovanni "Bonaventura" Fidanza doctor seraphicus
magdasab - 24-11-2016 - 13:31
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź. Moje pytanie wzięło się z tego, gdyż moja pra pra babka była z domu Ficińska. Moja babcia, opowiadała mi, że to nazwisko w naszej rodzinie pojawiło się, gdyż niejaki emigrant z Włoch spolszczył je z nazwiska włsokiego Ficcini/Ficini. Pra pra babcia pochodziła z Wróblewa, gdzie to nazwisko przez wiele generacji widnieje. najwczesniej figuruje własnie Bonawentura z dopiskiem o ojcu Janie. Jan we włoszech to Giovanni. podejrzewam,że może Jan był tym przybyłym i nazwał tak z włoskiego syna. bonawentura mial syna i w jego akcie urodzenia jest wpis, ze nie umie pisac i czytac. Stad moje pytanie bylo, czy ludzie prosci nadawali takie imiona. Bo brzmi bardzo wyszukanie jak na taki przypadek.
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 15:16
Temat postu:
Skoro tak rzeczy stoją to trzeba szukać dalej co do etymologii nazwiska Ficiński. Niestety nie mam pojęcia nawet gdzie szukać co do włoskich powiązań znaczeniowych. Nazwisk Fico-podobnych jest kilkadziesiąt i dostępne mi źródła jednoznacznie nakierowywały na studnie, fikanie, ewentualnie na imię męskie (którego nie podałem wcześniej) Wincenty. Tak bardzo często się zdarza, że już ładnie wszystko pasuje i mamy znaczenie słowa-nazwiska, a tu bach inny koniec Europy. Neutral Laughing

Niedawno tutaj, bodajże pan Roman zacytował profesora Rymuta jak to z etymologią nazwisk jest, mianowicie, że nawet takie same nazwiska z dwóch rożnych sąsiednich wiosek mogą mieć całkiem odrębne znaczenia. Bądź tu mądry i pisz wiersze... Mr. Green

Pozdrawiam pięknie.
Jan.Ejzert - 24-11-2016 - 17:23
Temat postu:
Możliwe jest również uszlachetnienie (spolszczenie) nazwiska Fita -> Ficiński.
Fita to inaczej średnicomierz, klupa - urządzenie do pomiaru średnicy drewna.
Ficiński - nazwisko mogło powstać od osoby obsługującej fitę.
magdasab - 24-11-2016 - 18:11
Temat postu:
Właśnie przestudiowałam w genetece to nazwisko i FICIŃSKI występuje własciwie tylko w województwie łódzkim. Jedna osoba, kobieta tylko występuje poza tym woj. bo w Mszczonowie rodzice jej NN. Zaczynam myśleć, że to nazwisko jest unikatowe. Skoro wystepuje tylko na tych terenach, notabene mojej pra pra babci.... Być może faktycznie moj przodek z włoch zapoczątkował to nazwisko. Pierwsze w spisie pojawia się w roku 1842, lecz wymienione sa tam 2 poprzednie pokolenie. Wspomniany Bonawentura r.1806 oraz jego 2 bracia i być moze siostra Salomea i ich ich ojciec Jan -to byłyby juz lata przed 1800. Czekam na odpowiedz z archiwum w łodzi.
slawek_krakow - 24-11-2016 - 19:19
Temat postu:
Jest jeszcze niemal identycznie brzmiące nazwisko Fidziński o sporo większej frekwencji.
magdasab - 24-11-2016 - 19:23
Temat postu:
Tylko, że mi chodzi o Ficiński. Fidziński nie łączy się z moją rodziną w żaden znany mi sposób.
G_Rudnicki - 24-11-2016 - 19:39
Temat postu:
Witam,
Ja mam pytanie o pochodzenie nazwiska Perduta.
Jedna z teorii w rodzinie mówi o pochodzeniu włoskim.
Poproszę o podpowiedź.
Pozdrawiam
Grzegorz
Endriu - 24-11-2016 - 20:16
Temat postu:
Jajka w koszulkach znane są w kuchni polskiej od stuleci,po staropolsku perduty

Jajka poche zwane perdutami

https://www.przewodnik-katolicki.pl/Arc ... -perdutami

Proszę też zwrócić uwagę w tym artykule - perduto języku włoskim znaczy utracony, zagubiony.
slawek_krakow - 24-11-2016 - 20:32
Temat postu:
magdasab napisał:
Tylko, że mi chodzi o Ficiński. Fidziński nie łączy się z moją rodziną w żaden znany mi sposób.



To była uwaga natury luźnej. A to, że nie łączy się teraz nie znaczy że nie łączyło się kiedyś. Jestem Krakusem. Kiedy czytam Fidziński moja żona, która Krakusem nie jest słyszy Ficiński. Nie mam wady wymowy. Podejrzewam, że gdybym będąc Fidzińskim spod Krakowa przeniósł się 150 lat temu w okolice Łodzi i zechciał sie przedstawic z nazwiska, dla większości byłbym Ficińskim. Można oczywiście tez zamiast spod Krakowa przenosić się ze słonecznej Italii tylko po co:)
kulik_agnieszka - 24-11-2016 - 20:45
Temat postu:
Podrzucę dość rzadkie u nas- Elmer .
Agnieszka
Gawroński_Zbigniew - 24-11-2016 - 21:19
Temat postu:
Elmer to jest Wohnstättenname (nazwisko od miejsca zamieszkania) i pochodzi od środkowowysokoniemieckiego elm = współczesne Ulme = wiąz. Najstarsze pojawiło się w zapiskach w roku 1332.
kulik_agnieszka - 24-11-2016 - 21:29
Temat postu:
Dziękuję.
Agnieszka
G_Rudnicki - 24-11-2016 - 22:16
Temat postu:
Endriu napisał:
Jajka w koszulkach znane są w kuchni polskiej od stuleci,po staropolsku perduty

Jajka poche zwane perdutami

https://www.przewodnik-katolicki.pl/Arc ... -perdutami

Proszę też zwrócić uwagę w tym artykule - perduto języku włoskim znaczy utracony, zagubiony.


Dziękuję
magdasab - 24-11-2016 - 22:53
Temat postu:
slawek_krakow napisał:
magdasab napisał:
Tylko, że mi chodzi o Ficiński. Fidziński nie łączy się z moją rodziną w żaden znany mi sposób.



To była uwaga natury luźnej. A to, że nie łączy się teraz nie znaczy że nie łączyło się kiedyś. Jestem Krakusem. Kiedy czytam Fidziński moja żona, która Krakusem nie jest słyszy Ficiński. Nie mam wady wymowy. Podejrzewam, że gdybym będąc Fidzińskim spod Krakowa przeniósł się 150 lat temu w okolice Łodzi i zechciał sie przedstawic z nazwiska, dla większości byłbym Ficińskim. Można oczywiście tez zamiast spod Krakowa przenosić się ze słonecznej Italii tylko po co:)


Ja rozumiem, lecz moja pra pra babcia nazywała się Ficińska i jest to potwierdzone z parafii i urzędu. więc to nie jest kwestia Wymowy.
Ewa_Szczodruch - 25-11-2016 - 04:43
Temat postu:
Witam Smile

Ficiński - od niemieckiej nazwy osobowej Fitzi, od imienia Vincentius, od ficać ‘skakać, wierzgać’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
magdasab - 25-11-2016 - 21:40
Temat postu:
witam ponownie, a nazwisko Sabat? jaka jest geneza?
historyk1920 - 25-11-2016 - 21:53
Temat postu:
Witam !
Nazwisko Sabat - od sabat ,szabat, sabas ‘święto żydowskie’

Pozdrawiam
Marek
ROMAN_B - 26-11-2016 - 01:57
Temat postu: Sabat - nazwisko
Witaj.
Dorzucę jeszcze kilka informacji, które mogą mówić o ewentualnej genezie nazwiska Sabat.

W języku węgierskim istnieje słowo [ przymiotnik ] szabad, które znaczy ‘wolny, swobodny, niezależny’. Od tego węgierskiego przymiotnika powstało polskie słowo sabat. Michalina Oziembłowska w artykule pt. „Tere fere o hungaryzmach w polszczyźnie” pisze: „(…). Dotrzeć można także do nieco mniej licznej, ale również sygnalizującej pewne obszary polsko – węgierskich styczności, grupy zapożyczeń, określanej jako „nazwy przestępców i zbójów”, albo tytułowanej terminologią „towarzysko-włóczęgowską”. Są to m. in. wyrazy: harnaś, baciar, martahus, sabat, czy też nazwy katów: bizun, deresz. (…)”.

W 1916 roku w Krakowie ukazał się tom 1 zbioru Pisma Polityczne z Czasów Rokoszu Zabrzydowskiego 1606 – 1608 pt. Poezja Rokoszowa. Jan Czubek, autor tego opracowania, w przypisach i w słowniku wymienia kilkukrotnie słowo sabat i opisuje jego znaczenie w następujący sposób:
• „Sabat ( z węg. ssabad ) – ochotnik”.
• „Sabat ( z węg. ) – ochotnik, zaciężny”.

W 2002 roku w XLI tomie Polskiego Słownika Biograficznego ukazał się biogram Stadnickiego Stanisława herbu Szreniawa, który zwany był Diabłem łańcuckim ( 1551–1610 ), i który był starostą zygwulskim. Biogram ten między innymi mówi:
„(…). Na zjazd sandomierski S. przybył 9 VIII 1606 ze znacznym pocztem zbrojnych i zajął stanowisko obok woj. krakowskiego Zebrzydowskiego. << Miał naprzód piechoty Węgrów i sabatów sześć chorągwi, husarzów polskich i z węgierskimi trzy chorągwie, działek i strzelby inszej polnej mając na kilku wozach, sam zaś z husarzami jechał za sobą chorągiew kozaków prowadząc, podle niego zaś szło 10 pieszych, mając na sobie bardzo długie muszkiety, którzy i w kole też za nim stawali >>.”. (…).Wybrani zostali rozjemcy, ustalono vadium w wysokości 100 tys. złp., lecz rozejm (obowiązujący do 24 VI) nie zakończył konfliktu, zaś S. udał się na Węgry dla werbunku; wg Pszonki miał tam zaciągnąć 3 tys. sabatów. Tymczasem pod nieobecność S-ego Opaliński o świcie 15 VII uderzył na Wojutycze. W trakcie walk spłonął pałac wojutycki i pojmano Stadnicką z dziećmi. W drodze powrotnej z Węgier S. został zaatakowany przez ludzi Opalińskiego. Wymykał się pościgowi do 20 VIII 1610, kiedy to w okolicy Tarnawy koło Chyrowa dogonił go i zabił sługa wojewodziny wołyńskiej Anny Ostrogskiej, Macedoński, określany jako << Persa -Tatarzyn >>. Po śmierci S-ego zwerbowane przez niego oddziały sabatów przekroczyły granicę i spustoszyły znaczne połacie woj. ruskiego. (…)”.

Zatem Sabat ( z węg. ) ochotnik, zaciężny. Sabat w dawnych czasach na Węgrzech był to najemny żołnierz służący w prywatnych armiach wielkich właścicieli ziemskich. Sabatów rekrutowano przeważnie z wolnych chłopów seklerskich. Byli to żołnierze zaprawieni w bojach z Turkami i odznaczali się wielką odwagą i okrucieństwem. Sabat w niektórych regionach polski to miano, którym też określano zbójnika - zbója.

W opisanym powyżej znaczeniu polski wyraz sabat jest hungaryzmem, słowem historycznym i anachronicznym.

Pozdrawiam – Roman.
Endriu - 26-11-2016 - 09:34
Temat postu:
Sabat występuje w tym samym znaczeniu, co szabas i szabat. Ten stan potwierdza Słownik warszawski (t. VI z 1915 r.), a także Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego
Należy dodać, że wszystkie te wyrazy: szabas, szabat, sabat obok podstawowego znaczenia religijnego uzyskiwały też znaczenie wtórne-schadzka czarowników i czarownic cytat,, gdzie z udziałem diabłów oddają się tańcom i szkaradnym uciechom,,
Zarówno szabas, szabat, sabat, jak i swojsko wyglądająca sobota wywodzą się ze wspólnego źródła – hebrajskiego szabbāth, przyswajanego polszczyźnie za pośrednictwem różnych języków
Słowo "sabat" - wypoczynek - znaczy "odpoczywać", "ustać". Później pojęcie to połączono z liczbą "siedem" - "sabaah".

Proszę również przeczytać

Poczet Nazwisk Polskich: Węgierskie nazwisko?

http://nazwisko.blogspot.com/2013/10/we ... wisko.html





Nie neguje żadnej z hipotez

Pozdrawiam
PawełSitarz - 26-11-2016 - 20:23
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Witam, czy znają Państwo pochodzenie nazwisk: Wielgo, Wodyński, Szczepaniak, Musiał, Borek, Ignacak?
dziękuję i pozdrawiam Paweł
Endriu - 26-11-2016 - 21:35
Temat postu:
Nazwisko Wielgo

Wielgo wielki, wielgi -duży pod względem rozmiaru i wagi, mający duże zna­czenie, wybitny, głośny Sstp 1399, odap, s. 140.

Sstp Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. I X I, W rocław 1953 2002

odap. nazwisko odapelatywne

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe ..

Szczepaniak

Nazwisko Szczepaniak, odnotowane już w 1641 roku, pochodzi od imienia Szczepan, to zaś od formy pochodzenia greckiego Stéphanos, od stéphanos ‘wieniec, korona’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 480).

http://www.genezanazwisk.pl/content/szczepaniak


BOREK

Nazwisko pochodzące od Borek, zdrobnienia staropolskich imion opartych na rdzeniu borzy- ‘walczyć’, zob. J. Bubak, Słownik nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Sądecczyzny XV-XVII wiek. Imiona, nazwiska, przezwiska, cz. I A-M, s. 80, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. również popularną nazwę miejscową Borek, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 309-310, t. XV 1 s. 201-202 i apelatyw borek ‘mały bór, lasek’, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, J. Mączyński, Nazwiska Łodzian (XV-XIX wiek), Łódź 1970 s. 33, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. BORKOWSKI.

http://www.genezanazwisk.pl/content/borek
wojtek28 - 26-11-2016 - 21:57
Temat postu:
Dobry wieczór,czy wiedzą coś państwo o nazwisku Buchalski. Dziekuje Very Happy
Wladyslaw_Moskal - 26-11-2016 - 23:24
Temat postu: Sabat - nazwisko
[quote="magdasab"]
witam ponownie, a nazwisko Sabat? jaka jest geneza?

***********************************************************
historyk1920 PostWysłany: 25-11-2016 - 21:53
Witam !
Nazwisko Sabat - od sabat ,szabat, sabas ‘święto żydowskie’

Pozdrawiam Marek
--------------------------------------------------------------------------------
ROMAN_B Sabat - nazwisko PostWysłany: 26-11-2016 - 01:57

"Sabat ( z węg. ssabad ) – ochotnik”.
„Sabat ( z węg. ) – ochotnik, zaciężny”.

Pozdrawiam – Roman.
-----------------------------------------------------------------------------------
EndriuOffline PostWysłany: 26-11-2016 - 09:34

Sabat występuje w tym samym znaczeniu, co szabas i szabat.

..obok podstawowego znaczenia religijnego uzyskiwały też znaczenie wtórne-schadzka czarowników i czarownic

Nie neguje żadnej z hipotez

Pozdrawiam

**********************************************************
Pani Magdo
a gdzie to Twoje nazwisko wystepuje wspolczesnie?

Mapa nazwisk;

http://www.moikrewni.pl/mapa/

Jesli w okolicach Kielc - moze miec zwiazek z "sabatem", sredniowiecznym przesadem o zlocie czarownic na Lysej Gorze;
http://sjp.pl/sabat

Jesli od Przeleczy Dukielskiej do Sandomierza, to Lokietek mial dwukrotne wsparcie wojsk wegierskich;
- 1304-5 r. przy pomocy oddziałów węgierskich opanował ziemię sandomierską wracajac z wygnania,
- 1312 r wzmocniony posiłkami węgierskimi Władysław Łokietek opanował zbuntowany Sandomierz'
Wystarczylo .... aby kilku Wegrow pozostalo w tych okolicach, ktorzy dumnie pozostali przy nazwie swojej formacji.

Pozostaje tez furtka .. na narodzony w niedziele, w ..sabat.

Pozdrawiam - Wladyslaw
PawełSitarz - 26-11-2016 - 23:28
Temat postu: Sabat - nazwisko
dzieki za odpowiedz Endriu
Litwos - 26-11-2016 - 23:31
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko: Dziugieł i Krasny (Mazowsze)

Dziekuje z gory.
Ewa_Szczodruch - 27-11-2016 - 04:51
Temat postu:
Witam Smile

Dziugieł - od dziugać ‘ślizgać, kołysać się’.

Krasny 1376 - w grupie nazwisk pochodzących od krasa ‘piękno, uroda’, krasić ‘upiększać, maścić’, kraszać ‘krasić’; od gwarowego kraska ‘barwny ptak’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Endriu - 27-11-2016 - 09:48
Temat postu:
Endriu napisał:
Nazwisko Wielgo

Wielgo wielki, wielgi -duży pod względem rozmiaru i wagi, mający duże zna­czenie, wybitny, głośny Sstp 1399, odap, s. 140.

Sstp Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. I X I, Wrocław 1953 2002

odap. nazwisko odapelatywne

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe ..

Szczepaniak

Nazwisko Szczepaniak, odnotowane już w 1641 roku, pochodzi od imienia Szczepan, to zaś od formy pochodzenia greckiego Stéphanos, od stéphanos ‘wieniec, korona’ (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 480).

http://www.genezanazwisk.pl/content/szczepaniak


BOREK

Nazwisko pochodzące od Borek, zdrobnienia staropolskich imion opartych na rdzeniu borzy- ‘walczyć’, zob. J. Bubak, Słownik nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Sądecczyzny XV-XVII wiek. Imiona, nazwiska, przezwiska, cz. I A-M, s. 80, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. również popularną nazwę miejscową Borek, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 309-310, t. XV 1 s. 201-202 i apelatyw borek ‘mały bór, lasek’, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 60, J. Mączyński, Nazwiska Łodzian (XV-XIX wiek), Łódź 1970 s. 33, G. Surma, Nazwy osobowe w Opoczyńskiem, Gdańsk 1991 s. 102. Por. BORKOWSKI.

http://www.genezanazwisk.pl/content/borek



Ignacak - od imienia Ignacy, to od łacińskiego Ignatius, niejasnego pochodzenia. Etymologia popularna łączy imię Ignatius z łacińskim ignis ‘ogień’. W Polsce imię znane od XIV wieku.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch



Wodyński
- 1650 od nazwy miejscowej Wodna (kilka wsi).



opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Jeżeli etymologię nazwiska Wodyński będziemy wywodzili od rzeczownika woda to będzie ona taka:

WODA woda ,ts,, przywódca, naczelnik, zwierzchnik Sstp 1250, odap, s. 128

Skróty

Sstp Słownik staropolski, red. S. Urbańczyk, t. I X I, Wrocław 1953 2002

ts - to samo (znaczenie, co współcześnie)

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe ..

Musiał - 1548 w grupie nazwisk pochodzących od podstaw mus-, musz-, por. musieć, muszka, też od niemieckich nazw osobowych Mus, Musch, te od Moyses.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Pozdrawiam
PawełSitarz - 27-11-2016 - 11:13
Temat postu:
dziękuję za odpowiedź, pozdrawiam
Litwos - 27-11-2016 - 11:56
Temat postu:
Ewo,

dziekuje bardzo Smile

A wiesz moze, dlaczego jest spotykane w zasadzie tylko na Mazowszu i punktowo na Pomorzu?
http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/d ... %2582.html

Podobnie jest z Krasnym, z tym ze tutaj punktowo w Lubelskim i Malopolsce:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/krasny.html

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 27-11-2016 - 12:09
Temat postu:
Moje trzy grosze, jeśli chodzi o nazwisko Wielgo-podobne. Możliwe, że etymologia jest odniemiecka. Przynajmniej co do niektórych. W Althochdeutsch welh, późniejsze Welg i jeszcze późniejsze "dolnoróżnoniemieckie" Wielg to "południowiec" = Rzymianin = pochodzący z południa Europy.

-=-=-
edit

I moje trzy grosze odnośnie nazwiska Dziugieł. Moim zdaniem to nazwisko mazurskie. Określa zawód albo "hobby", a może samą technikę łapania ryb.

Zugleine i podobnie wymawiane w zapisie niemieckim słowo to, [o Boże, jak to się nazywa słownikowo?] to taka linka z szergiem haczyków z przynętą wpuszczaną zimą do przerębli i przeciągana pod lodem, służąca do łapania - nie znam się za bardzo na rybach - jakichś sandaczy nie sandaczy. Dziugiel to facet, który takie pułapki na ryby zakłada. Dziury w lodzie nazywały się dokładnie w zapisie niemieckim: Worwaki albo Zogelloche, a łapiący ryby to Zoggel.

Ta pułapka nazywała to się chyba współcześnie słownikowo lepa nazywa [w gwarze kujawskiej: pupa]
Endriu - 27-11-2016 - 12:41
Temat postu:
Uzupełnienia

Do nazwiska Borek

Borek–inaczej „mały las”lub od staropolskich nazw: Borek,Bork ,pochodzących od słow,imion złożonych typu: Borzygniew,Borzymir,Borzysław–rdzeń „borzy”oznaczał walczyć .Bardzo wiele nazw w Polsce topograficznych jest z rdzeniem–bor–np.Borki,Borkowo–a także nazwisko to mogło pwstać w miejscowośći Borki i stąd nazwisko Borek ale to już raczej poszukiwania dla genealogów ,lub dla tych co chcą prześledzić na przestrzeni wieków skąd ich nazwisko pochodzi i gdzie było gniazdo rodzinne.

Żeby rozwiać wątpliwości

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 856,104,44

Nazwisko pochodzące od Borek - ,,Bork ,,

Podaje link

http://www.genezanazwisk.pl/content/bork

Do nazwiska Wielgo

pierwsza wzmianka o tym nazwisku pochodzi z roku 1491.A mozna to nazwisko wywodzić od słowa wielki,staropolskie wieliki,też wielgi ,wieligi .Z tego słowa powstało nazwisko .Czyli przodkowie ,musieli być ,rośli i silni .

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 27-11-2016 - 13:10
Temat postu:
Odnośnie nazwiska Borek

Bohr / Bohrisch / Borisch / Borack / Borrak / Borck / Bork / Boreck / Borek / Borsch ...
Kurzform zum Rufnamen Borislav; ur-slawisch borti (kämpfen)
Borisen (1006), Bor (1071), Borisch (1203), Bohr (1652)

Jak widać, wg Niemców jest to słowiańskie, ale bardzo stare nazwisko/imię, które zupełnie zatraciło swoje pierwotne znaczenie.

Khm. Jest przynajmniej jeden zamek Kazimierza Wielkiego zbudowany w Borysławiu Kościelnym, który nazwą jak widać wprost koresponduje znaczeniowo z Borkiem.
wojtek28 - 27-11-2016 - 13:55
Temat postu:
Ponownie zwracam sie z prosba o pomoc w uzyskaniu informacji na temat genezy powstania nazwiska Buchalski .Dziekuje serdecznie .
Endriu - 27-11-2016 - 15:02
Temat postu:
Buchalski - 1782 od staropolskiego buchać ‘gwałtownie bić

https://pl.wikisource.org/wiki/S%C5%82o ... iego/buch!


Pozdrawiam
wojtek28 - 27-11-2016 - 15:13
Temat postu:
Dziekuje serdecznie Endriu ,milego dnia .
Gawroński_Zbigniew - 27-11-2016 - 21:09
Temat postu:
Poch, Pocher, Pochel/buch, buchel, bucher to słowa , które oznaczają warchlaka, albo są słowami wabiącymi warchlaki. Potwierdza to słownik warszawski odsyłając do dolnoniemieckiego, zaś największy dostępny mi słownik dolnoniemieckiego skierowuje nas dokładnie do gwar mazurskich. Z nich te słowa pochodzą: z Warmii (Ermland), okręg Kłajpedy (Memmeland), Sambia (Samland), (Angerburg) okolice Węgorzewa.

Przyjmując powyższe można poważnie zastanowić się czy kilkadziesiąt nazwisk o podstawie Poch - i tyleż samo nazwisk o podstawie Buch - faktycznie pochodzi od pochania, pąchania (wąchania) i imion typu Pęcisław, albo od buchania, tj. bicia, pobijania, gwałtownego walenia (np. młotem) ewentualnie od imion typu Budzisław, Burchard.

Moja hipoteza. Nazwiska tej grupy w pewnej części mogą być spolonizowanymi albo zgermanizowanymi nazwiskami odzawodowymi określającymi stajennych, oborowych itp. Dodam, że zajmujący się bykami słowa na „buch” też raczej dobrze znają. Dodam jeszcze że każdy, kto analizował obszerniej aneks Rymuta zauważył, że w nim prawie nie ma nazwisk pochodzących z tej grupy zawodów, które powinny być popularne, że hej.
wojtek28 - 28-11-2016 - 00:30
Temat postu:
Dziekuje serdecznie ,podziwiam wiedze.Jesli jeszcze ma pan jakies przemyslenia bede wdzieczny .Pozdrawiam .
aslowik - 28-11-2016 - 08:17
Temat postu: Dyło- Pochodzenie nazwiska.
Witam
Szukam informacji odnośnie pochodzenia nazwiska Dyło.
Osoby o tym imieniu skupiają się w okolicach miejscowości Sędziszów Małopolski, Ropczyce.
Nazwisko to pochodzi prawdopodobnie z Litwy. Oryginalnie brzmi dielo lub Dylo.
W dokumencie pt.Dzieje osadnictwa
ROZWÓJ OSADNICTWA NA POGRANICZU POLSKO - RUSKO - LITEWSKIM OD KOŃCA XIV DO POŁOWY XVII W. Jerzy Wiśniewski znalazłem jedynie wzmiankę, cytuję: "Dopiero dokument kościelny, akt fundacji parafii w Krasnymborze w 1598 r., wystawiony przez właściciela dóbr Adama Iwanowicza Chreptowicza, podkomorzego nowogrodzkiego, Z żoną Anną Chlebowicz - Komajewską wymienia wsie: Przekop, Jesionowo, Krasnoborki, Kamień, Kunicha, Cisowo, Lebiedzin, wieś plebańską Osinki oraz osady bojarów Dyla, Iwana Jakacza, Andrzeja i Fiedora Wilanowicza. ". Wspomina się tu o Bojarach Dyla.
Nigdzie więcej nie znalazłem informacji odnośnie tego nazwiska.
w XIX wieku osoby o tym nazwisku posidały ziemie obejmującą kilka wiosek.
Chciałbym zapytać czy ktoś wie jakie jest pochodzenie tego nazwiska, a moze ma publikacje w której jest coś o tym napisane.
Endriu - 28-11-2016 - 11:15
Temat postu:
Nazwisko Naturalista

Cytat

Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Naturalista. Czy ma to coś wspólnego z tym, że ojciec osoby noszącej to nazwisko był nieznany? Spotkałem też zapis w postaci Naturalista vel Kowalski (lub inne nazwisko).
Pozdrawiam
Sławek

Koniec cytatu


Słowa vel i -ve oznaczają "albo" (także: "albo ... , albo ..."), ale są stosowane w nieco odmiennych sytuacjach:

vel stosuje się wtedy, kiedy możliwości się nie wykluczają lub nie jest to istotne
-ve oznacza to samo, co vel, ale wyraża mniejszy nacisk, a funkcjonuje podobnie

mogło być dziecko panny - dwa nazwiska, panieńskie i po nowym ojcu

to ksiądz znał dwa nazwiska np. z adopcji ( z metryk ) i tak wpisał, przecież mało kto umiał czytać


Przepraszam że użyje tej formy odpowiedzi - uważam że będzie ona bardziej czytelna

Naturalista

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/236/direc ... 556,217,45

Kowalski

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 830,177,36

Język to jest żywa rzecz i tam gdzie jest możliwość powstają różne mutacje, inne formy graficzne, ortograficzne. Sam łącznik pochodzi z czasów staropolskich, gdzie jak wiadomo łacina była także urzędowym językiem.

----------------------------------------------------------------------------------
Uzupełnienie Buchalski



http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 1807,90,36


http://korpusy.klf.uw.edu.pl/djvus/lind ... 534,112,24

Uzupełnienie Dziugieł

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 511,111,43

Zawsze wychodzę z założenia że to co się pisze trzeba podeprzeć źródłem
wojtek28 - 28-11-2016 - 18:08
Temat postu:
Dziekuje Endriu, niestety nie moge otworzyc tych linkow . Gdybys mogl pdsunac mi jakis sposob na otwarcie .Pozdrawiam i jeszcze raz ogromne dzieki
Endriu - 28-11-2016 - 18:46
Temat postu:
Proszę tak

Uzupełnienie Buchalski

http://fotowrzut.pl/K5TNBVCWSB

http://fotowrzut.pl/BTPA328TJJ

Nie jestem informatykiem ,komputer to dla mnie narzędzie ale może to Ci pomoże

http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/PTJ/djvu.html
wojtek28 - 28-11-2016 - 19:22
Temat postu:
Teraz idealnie . Naprawde robi wrazenie ....Pozdrawiam i dzieki serdeczne
Kazmierczak_Slawomir - 28-11-2016 - 19:23
Temat postu:
Dziękuję za wyjaśnienie nazwiska Naturalista.
Pozdrawiam
Sławek
Endriu - 30-11-2016 - 10:23
Temat postu: Dyło- Pochodzenie nazwiska.
Etymologia nazwiska Dyło Dylo w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

źródła opracowania :

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Dył - od dyl, ze staropolskiego del ‘gruba deska, bal’, był też słowiański rdzeń dyl- oznaczający ‘coś długiego’.

Dyła - od dyl, ze staropolskiego del ‘gruba deska, bal’, był też słowiański rdzeń dyl- oznaczający ‘coś długiego’.

Dyło - od dyl, ze staropolskiego del ‘gruba deska, bal’, był też słowiański rdzeń dyl- oznaczający ‘coś długiego’.



J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki. Słownik języka polskiego. Warszawa 1900–1927

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... ,509,59,43

S. Bąk, M. R. Mayenowa, F. Pepłowski (red.). Słownik polszczyzny XVI wieku. Wrocław — Warszawa,

http://kpbc.umk.pl/Content/27677/Czytel ... ,372,53,35

B. Chlebowski, F. Sulimierski, W. Walewski (red.), Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880-1902


http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGK ... 5726,96,79
Gawroński_Zbigniew - 30-11-2016 - 11:33
Temat postu:
Najstarszy zanotowany Dyłowa/Dylowa pojawił się już w latopisach w roku 1463. Nazywał się Мокей Дылова i był пильщикoм = traczem. Nazwisko Dyłło/Dyłł pojawiło się w roku 1532.

http://www.ufolog.ru/names/search/Д/

Na marginesie dodam, że słowo Dył po ukraińsku to albo jakaś decha legar itp albo klepisko w stajni. To zasadniczo komplikuje etymologię nazwiska.

Do poczytania nt powyższego: http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=
Lewicki_Przemysław - 30-11-2016 - 14:25
Temat postu:
Dzień dobry!

W akcie ślubu z 1825 jeden z moich przodków, Filip Lewicki (mający w dniu ślubu lat 71, a więc urodzony około 1754), oznaczony jest jako syn Pawła Bedy potem Lewicki zwanego. Oto ten akt:
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 8&y=92
Nie mam pojęcia jaka mogłaby być etymologia nazwiska Beda, internet również niczego nie podpowiada, choć wygląda na to, że nazwisko to w bazie zgromadzonej na myheritage pojawia się najczęściej właśnie w Polsce. Czy mogę liczyć na pomoc Smile ? Zastanawia mnie też fakt zmiany nazwiska, bo nie wiem jak to inaczej nazwać, jak interpretować tę zmianę?
historyk1920 - 30-11-2016 - 16:20
Temat postu:
Witam !
Nazwisko Beda/y najprawdopodobniej wywodzi się od imienia germańskiego męskiego
-- beadu, beado -- "wojna, walka" https://pl.wikipedia.org/wiki/Beda
natomiast nazwisko Lewicki odnotowane zostało już w roku 1659 [od lewy , w pochodnych też od imienia LEON i od hebrajskiego
Levi.
W dzisiejszych czasach trudno jest zinterpretować zmianę nazwiska - możemy tylko gdybać !
Pozdrawiam
Marek
Lewicki_Przemysław - 30-11-2016 - 16:41
Temat postu:
Dziękuję serdecznie za pomoc Smile . Beda w pierwszej chwili skojarzyło mi się z anglosaskim świętym, stąd również ze światem germańskim, będę dalej badań ten trop. Nazwisko Lewicki zaś jest mi co do jego potencjalnej etymologii dobrze znane, mimo to jednak dziękuję. Co do interpretacji zmiany nazwiska - w XVIII wieku jakim wydarzeniom mogła ona towarzyszyć? Czy mogą istnieć ewentualne dokumenty na tę okoliczność?
Banasiak_Antolak - 30-11-2016 - 16:44
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
witam
czy zna ktoś może etymologię nazwisk Banasiak, Jeżewski, Kapela, Manista, Białkowski, Chojnowski czy Brdak?
Będę wdzięczna za cokolwiek
Z góry dziękuje
banasiak
lesz7 - 30-11-2016 - 18:43
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Mam pytanie o pochodzenie nazwiska DOWGIERD i ew. lokalizację, w jakim rejonie nazwisko to najcześciej występowało?

Leszek
Sylwia_Socha - 30-11-2016 - 21:16
Temat postu: Budzyński, Brzeziński, Frąckowiak
Proszę o podanie etymologii nazwiska Brzeziński, Budzyński i Frąckowiak.
Pozdrawiam
Sylwia
historyk1920 - 30-11-2016 - 21:33
Temat postu: Budzyński, Brzeziński, Frąckowiak
Witam !
Oto pochodzenie nazwisk - w telegraficznym skrócie Wink
DOWGIERD od litewskiej nazwy osobowej Dawgiert, z Daugirdas, od daugis ‘wiele, dużo’ i grdeti ‘słyszeć’.
BRZEZIŃSKI od gatunku drzewa 'brzoza'
BUDZYŃSKI w grupie nazwisk pochodzących od podstawy bud . por buda , budzić , imion złożone typu Budzisław.
FRĄCKOWIAK od imienia Franciszek Imię, znane w Polsce od XIII wieku, wywodzi się od nazwania Jana Bernardone, Francesco, znanego później jako św. Franciszek z Asyzu. Nazwanie pochodzi od franciscus ‘pochodzący z plemienia Franków’.

Pozdrawiam
Marek
Sylwia_Socha - 01-12-2016 - 06:25
Temat postu: Hanaj
Proszę o informacje dotyczące nazwiska Hanaj.
Pozdrawiam Sylwia
Endriu - 01-12-2016 - 08:58
Temat postu: Hanaj
Etymologia nazwisk

Nazwisko Budzyński pochodzi od nazwy miejscowości Budzyń z byłego powiatu janowskiego, nowoaleksandryjskiego, lubelskiego, miechowskiego, kutnowskiego, jaworowskiego, tłumackiego, krakowskiego, śremskiego, chodzieskiego . Można je wywodzić także od budzić: 1. ocucać ze snu, 2. wzbudzać, zachęcać, zagrzewać, pobudzać- zobacz tzw. Słownik warszawski, t. I ,s. 228 lub od imion złożonych typu Budzisław, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. I s.60.

http://budzynski.pl.tl/


Brzeziński

Nazwisko pochodzi od popularnej nazwy miejscowej Brzezina (były powiat kalwaryjski, żydaczowski, jaworowski, kościański, toszecko-gliwicki, wielkostrzelecki, mielicki, tłumacki) zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s. 410 lub rzeczownika brzezina, czyli: 1. lasek brzozowy, 2. brzoza, 3. drewno brzozowe, 4. rózgi na chłostę, 5. kora brzozowa zob. tzw. Słownik warszawski t. I s. 219.


http://www.genezanazwisk.pl/content/brzezi%C5%84ski



---------------------------------------------------------------------------------

Proszę o informacje dotyczące nazwiska Hanaj
.
Pozdrawiam Sylwia



Hanaj - od imienia Han, które stanowi niemieckie skrócenie od Johann, Johannes (= Jan). W Polsce w okresie średniowiecza używane było jako odpowiednik imienia Jan; może też od imion Hanna, Anna.

Opracowanie etymologi Ewa Szczodruch

źródła

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

hanaj - skórzany pleciony bicz na krótkiej rękojeści, in. nahajka

Kieleckie - Słowniczek Garowy

Nachaj - tzw.słownik warszawski - Hanaj bat skorz

linki w formacie DJVU


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 062,100,47



http://ebuw.uw.edu.pl/Content/236/direc ... 1524,106,4
aslowik - 01-12-2016 - 09:19
Temat postu:
Dziękuję wszystkim za odpowiedzi.
biek - 01-12-2016 - 10:40
Temat postu: Dyło z Borku Wielkiego
Wśród moich przodków, a ściślej powinowatych z moimi przodkami, mam ponad trzydzieści osób o nazwisku Dyło- przeważnie z Borku Wielkiego koło Sędziszowa. Wśród nich Tomasz Dyło, działacz ludowy, poseł. Bliższe informacje na priv
Jacek
Endriu - 01-12-2016 - 11:33
Temat postu:
Nazwisko Banasiak, odnotowane na terenie Polski już w 1651 roku, ma kilka potencjalnych podstaw etymologicznych: 1. prasłowiańskie *bańati ‘myć, kąpać’, 2. rzeczownik bania, 3. rzeczownik ban ‘namiestnik turecki’, 4. niemiecką nazwę osobową Ban, 5. imię Banadykt = Benedykt, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 1999, t. I, s. 18. Ta ostatnia wskazana podstawa wydaje mi się najbardziej prawdopodobna. Samo imię Benedykt pochodzi od łacińskiego Benedictus, to zaś od bene ‘dobrze’ i dico, -ere ‘mówić’, benedictus ‘błogosławiony’ (M. Malec, Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce, Kraków 1994, s. 197

http://www.genezanazwisk.pl/content/banasiak




Nazwisko Białkowski utworzone z sufiksem -ski od nazwy miejscowej typu Białkowo, Białków, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. I s. 187, t. XV cz. 1 s. 124. Ewentualnie od nazwy osobowej Białek („(…) może więc ów staropolski Bialk, jak może i Białek oznaczały pierwotnie np. kogoś, kto miał jasne włosy ?” B. Kreja, Księga nazwisk Ziemi Gdańskiej, Gdańsk 1998 s. 23) < Biały z formantem –owski, zob. B. Mossakowska, Nazwiska mieszkańców Komornictwa Olsztyńskiego, Gdańsk 1993 s. 20, M. Czaplicka-Niedbalska, Nazwiska mieszkańców Bydgoszczy od II połowy XV wieku do I połowy XVIII wieku, Bydgoszcz 1996 s. 59. Nazwisko odnotowywane przez herbarze: Białkowscy herbu Babicz z Białkowic w byłym powiecie piotrkowskim, herbu Bibersztajn ze wsi Białkówki w byłym powiecie pilzneńskim, herbu Nieczuja z Białkowic w województwie sandomierskim A. Boniecki, Herbarz polski I s. 183-184, K. Niesiecki, Herbarz polski, t. I-X, Lipsk 1839-1846 t. I s. 119; Białkowski herbu Nowina W. Wittyng, Nieznana…, s. 28

http://www.genezanazwisk.pl/content/bia%C5%82kowski


Nazwisko Manista

Przepraszam ale odpowiem linkami linki w formacie DJVU

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 170,140,45


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 064,157,36

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 170,140,45


Nie można otworzyć linków- podaje nowe


http://fotowrzut.pl/EM8W4P9LE2

http://fotowrzut.pl/OE2T657UWN

http://fotowrzut.pl/FCC4UFHRB1
Gawroński_Zbigniew - 01-12-2016 - 11:39
Temat postu:
Moje trzy grosze do nazwiska Białkowski/Białkoski.

Białe = bagno, trzęsawisko, błota.Tak na wszystkich pojezierzach od kujawskiego począwszy na zachód. Pytanie o to nazwisko już tu kiedyś padło i było obszernie omówione.
Endriu - 01-12-2016 - 12:15
Temat postu:
Nazwisko Kapela

Kapela - 1743 od kapela ‘zespół muzyczny’, dawniej też ‘kaplica’.

Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997
d/ Aleksandra Cieślikowa ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe’, Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego, Kraków 2000

linki w formacie DJVU


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 850,128,44


A może też

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 540,123,46


http://ebuw.uw.edu.pl/Content/235/direc ... 427,126,43

Jeżewski

Jeżewski - 1393 od nazw miejscowych Jeżów, Jeżewo

Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

linki w formacie DJVU


http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGK ... 104,299,78


Chojnowski


Chojnowski - 1456 od nazw miejscowych typu Chojnów, Chojna

linki w formacie DJVU


http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/SGK ... 604,231,80


Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Brdak - od bredzić, brdać ‘mówić od rzeczy, pleść’, od gwarowego breda ‘gaduła, papla’

Opracowanie Ewa Szczodruch

główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

http://ebuw.uw.edu.pl/Content/234/direc ... 415,136,39


Podobno nie można otworzyć podanych linków, podaje nowe

http://fotowrzut.pl/ATQK9FV4UO
Beksa - 01-12-2016 - 14:36
Temat postu:
Jaka piękna kumulacja nazwisk z parafii Lutocin (z przyległościami) Very Happy
Mam w rodzinie Brdaków i Manistów.
Nie potrafię odczytać plików z linków, ale "manistami" nazywano niegdyś mennonitów.
Endriu - 01-12-2016 - 15:38
Temat postu:
linki są w formacie jpg na pewno teraz da się otworzyć - informacja do nazwisk Brdak i Manista - poprzednio linki w formacie DJVU
Litwos - 02-12-2016 - 09:38
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko Wadas (Mazowsze).

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 02-12-2016 - 12:19
Temat postu:
To węgierskie nazwisko. Laszlo Wadasz to był zarąbisty szachista stamtąd. Tym tropem sugeruję powędrować. Vadasz = myśliwy.

O szachście znajdziesz co nieco: http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/647497

A o nazwisku: http://magyarnevek.hu/nevek/ferfinevek/V - pierwsze i drugie nazwisko w indeksie po "bratankosko-szklankosku". Smile
Sylwia_Socha - 02-12-2016 - 12:27
Temat postu:
Proszę o informacje na temat nazwiska Weimann, Sztejna i Juja
Dziękuję
Sylwia
Litwos - 02-12-2016 - 15:21
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
To węgierskie nazwisko. Laszlo Wadasz to był zarąbisty szachista stamtąd. Tym tropem sugeruję powędrować. Vadasz = myśliwy.

O szachście znajdziesz co nieco: http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/647497

A o nazwisku: http://magyarnevek.hu/nevek/ferfinevek/V - pierwsze i drugie nazwisko w indeksie po "bratankosko-szklankosku". Smile


Zbigniewie, dziekuje bardzio Smile

Dwa glowne osrodki to okolice Siedlec i Tarnowa http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/wadas.html

Mi sie skojarzylo ze skeczem Pszoniaka i Fronczewskiego: https://www.youtube.com/watch?v=C--CuGfRNcY

Wink
Serengeti - 02-12-2016 - 16:05
Temat postu:
Intryguje mnie pochodzenie nazwiska Głąb. Mój dziadek zmienił to nazwisko jako uwłaczające godności. Proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia tego nazwiska.
Litwos - 02-12-2016 - 17:04
Temat postu:
Witam,

mialbym jeszcze jedno: Peć

Dziekuje z gory.
Endriu - 02-12-2016 - 17:47
Temat postu:
Serengeti napisał:
Intryguje mnie pochodzenie nazwiska Głąb. Mój dziadek zmienił to nazwisko jako uwłaczające godności. Proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia tego nazwiska.


Nazwisko Głąb oddaje tzw. nosowość asynchroniczną: ą > om
pochodzi od rzeczownika głąb, czyli:

głębokie miejsce, topiel, odmęt,głębokość, przenośnie ‘wnętrze, serce’, pień niektórych jarzyn – kapusty, sałaty,człowiek tępego umysłu, niezdara, nieokrzesaniec, zob. tzw. Słownik warszawski języka polskiego, t. I, s. 840.

----------------------------------------------------------------------------
Szanowny Robercie nie musisz wybierać się na Węgry - mamy też etymologie tego nazwiska Polską

Wadas

Nazwisko ma następujące potencjalne podstawy etymologiczne: I. Wada ‘przywarka, usterka’, II. wadzić się, III. Niemieckie imiona złożone, zaczynające się na Wad-, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 646. Por. także nazwę miejscową Wada, odnotowaną na terenie byłego powiatu wileńskiego, zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, s. 879

http://www.genezanazwisk.pl/content/wadas-0

-------------------------------------------------------------------------------

Moje co nieco do nazwiska Beda

Beda, Bieda – por. św. Beda, zwany Venerabilis, uczony benedyktyn i historiograf angielski, zm. 735; imię może mieć związek z germańskim badwo ‘walka, potyczka’, staro angielskie beadu ‘walka, potyczka’; może jednak jest to skrócenie od Bieda od Biedrzych; lub od apelatywu bieda, biada, por. Bieda.

Opracowanie etymologi Ewa Szczodruch

źródła

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 02-12-2016 - 20:17
Temat postu:
Serengeti napisał:
Intryguje mnie pochodzenie nazwiska Głąb. Mój dziadek zmienił to nazwisko jako uwłaczające godności. Proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia tego nazwiska.


Czy dziadek nie pochodził (tj jego przodkowie) z okolic Krakowa?


-=--=-=
edit:

Litwos napisał:
Witam,

mialbym jeszcze jedno: Peć

Dziekuje z gory.


A teraz zobaczysz Litwosie jakie skry się będą sypały.

Figlik, łobuziak, spryciura, mały, chłopok, wróbel, peciu, pecior, pecię, diabełek, figlarz to niektóre określenia diabełka, figlarza, licha, czegoś co kusi. Wszystkie one to jednocześnie eufemizmy na określenie męskiego przyrodzenia. Od czego wywieść nazwisko?: od chochlika czy siusiaka? Mr. Green Mr. Green Mr. Green

Przyjmując etymologie odniemiecką tj. od nazwisk podobnych do Petz (w swojej ściągawce mam tych nazwisk około 50) - spolszczonych w pisowni to mamy już jazdę bez trzymanki, bowiem Petz jest jednocześnie zdrobnieniem imion Adalbert, Piotr i Berchtold i nazwiskiem pochodzącym od kilkunastu miejscowości typu Pätz, Peetsch, Peez, Pötzsch(au).

To oczywiście rymuty z podpórką źródeł do rymutów.

Moim zdaniem etymologia jest inna. Pec/Peć to nazwisko odzawodowe od pecy tj podwaliny pod przyciesia. Ktoś kto potrafił wykuć z kamienia pecę to był nie byle jaki kamieniarz. Pece były owszem różne i kamienne i u ubogich dębowe albo nieco bliżej naszych czasów akacjowe. Mój pradziadek Józef pece/pycie/pecie ciosał. Roboty miał huk.
Litwos - 02-12-2016 - 22:08
Temat postu:
Zbigniewie,

dziekuje bardzo Smile

To dosc malo spotykane nazwisko: http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/pe%25C4%2587.html

Nie strasz mnie diablami, juz dzisiaj mialem Wadasa syna Kronosa prosto z Hadesu Wink
monika5108 - 02-12-2016 - 23:32
Temat postu:
A może tak ktoś wie cos na temat nazwisk Czepulonis albo Kupczełajć (chociaż babcia miała wpisane w dowodzie panieńskie nazwisko Kupczełajć, znalazłam na necie zdjęcie jej brata - który też posługiwał się nazwiskiem Kupczełajć ale na starym zdjęciu jego kolegi był podpisany Kupczełajtis), Z tego co się orientuję są to nazwiska pochodzenia litewskiego ale co mogą oznaczać to nie mam pojęcia, a Kupczełajć to nawet na litwie jak sprawdzałam to bardzo niespotykane nazwisko....
Gawroński_Zbigniew - 03-12-2016 - 01:04
Temat postu:
Jest bardzo późno, ale się odniosę do nazwiska Czepulonis i podobnych. Jest ich około 10 w Polsce i nieco więcej na Ukrainie i Białorusi i Rosji. Na początek co słowo znaczy. Z ukraińskiego czepul= kulawy, utykający na nogę. Nie to jest istotą jednak. Słowo jak słowo. To było słowo równe imieniu nadawane niemowlętom wg praktyk pogańskich jeszcze do 19 wieku na całym wschodzie. Cel nadawania takiego właśnie imienia dziecięciu, ukrytego, którego rzecz jasna nie podawało się przy chrzcie był magiczny. Miało odstraszać złe moce, które słysząc, że dziecko i tak już jest kulawe nie czepiały go się innymi nieszczęściami-chorobami. Ergo: chcąc mieć dziecko zdrowe na nogi, rodzice nadawali mu magiczne imię Czepul. To z czasem stało się podstawą nazwisk - zacytuję:
Чепула
Чепуле
Чепуленок
Чепулёнок
Чепулис
Чепулите
Чепулковская
Чепуловский
Чепуль
Чепульский
Чепульченко
Чепулянец
Чепулянис
i analogicznych w języku polskim. http://www.ufolog.ru/names/
marcin.pozauc - 03-12-2016 - 02:43
Temat postu:
monika5108 napisał:
A może tak ktoś wie cos na temat nazwisk Czepulonis albo Kupczełajć (chociaż babcia miała wpisane w dowodzie panieńskie nazwisko Kupczełajć, znalazłam na necie zdjęcie jej brata - który też posługiwał się nazwiskiem Kupczełajć ale na starym zdjęciu jego kolegi był podpisany Kupczełajtis), Z tego co się orientuję są to nazwiska pochodzenia litewskiego ale co mogą oznaczać to nie mam pojęcia, a Kupczełajć to nawet na litwie jak sprawdzałam to bardzo niespotykane nazwisko....


Druga żona mojego pradziadka była z domu Czepulonis Smile z okolic Małych Sałek koło Solecznik.
Ewa_Szczodruch - 03-12-2016 - 06:37
Temat postu:
Witam Smile

Czepulonis - od czepiać, por. zaczepiać.

Kupczełajć - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kup-, por. kupić, kupa.


Źródło:Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
monika5108 - 03-12-2016 - 17:01
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Jest bardzo późno, ale się odniosę do nazwiska Czepulonis i podobnych. Jest ich około 10 w Polsce i nieco więcej na Ukrainie i Białorusi i Rosji. Na początek co słowo znaczy. Z ukraińskiego czepul= kulawy, utykający na nogę. Nie to jest istotą jednak. Słowo jak słowo. To było słowo równe imieniu nadawane niemowlętom wg praktyk pogańskich jeszcze do 19 wieku na całym wschodzie. Cel nadawania takiego właśnie imienia dziecięciu, ukrytego, którego rzecz jasna nie podawało się przy chrzcie był magiczny. Miało odstraszać złe moce, które słysząc, że dziecko i tak już jest kulawe nie czepiały go się innymi nieszczęściami-chorobami. Ergo: chcąc mieć dziecko zdrowe na nogi, rodzice nadawali mu magiczne imię Czepul. To z czasem stało się podstawą nazwisk - zacytuję:
Чепула
Чепуле
Чепуленок
Чепулёнок
Чепулис
Чепулите
Чепулковская
Чепуловский
Чепуль
Чепульский
Чепульченко
Чепулянец
Чепулянис
i analogicznych w języku polskim. http://www.ufolog.ru/names/


Dziękuję bardzo za tak wyczerpującą odpowiedź. Dzięki Panu poznałam sens tego nazwiska.
Pozdrawiam Monika
Tomek01 - 04-12-2016 - 11:37
Temat postu: Gradkiewicz - pochodzenie,znaczenie.
Witam Serdecznie
Poszukuję jakichkolwiek informacji na temat nazwiska Gradkiewicz ogólnie chodzi o pochodzenie oraz znaczenie, słyszałem że nazwiska które kończą się na "wicz" pochodzą ze wschodnich stron. Bardzo prosił bym o informacje na temat tego nazwiska. Będę bardzo wdzięczny. Mogę dodać tylko tyle że nazwisko może pochodzić ze wschodu z racji kiedy ludzie byli przesiedlani z tzw. "rzeki bug" na terany polskie np. Bobrowniki nad Wisłą (Kujawsko-Pomorskie) , Bógpomóż Stary lub Pole Bobrownickie gdzie obecnie mieszkam i mieszkali moi przodkowie.

Pozdrawiam
Tomek01

Gawroński_Zbigniew - 04-12-2016 - 13:20
Temat postu:
A uwierzy mi pan, jeśli napiszę, że to jest niemieckie nazwisko zrutynizowane (zrusyfikowane) i wtórnie spolonizowane?

Przyjmując za dobrą monetę tę ścieżkę interpretacji mamy dwie podstawy znaczeniowe nazwiska:
1. od niemieckiego grātac = mniej więcej: chytrusek, chciwy
2. od niemieckiego gerāde = mniej więcej: bystry (nie mylić ze współczesnym gerade).

Źródła:
portal: http://www.ufolog.ru/names/
portal: http://dic.academic.ru
portal: http://www.koeblergerhard.de/ahdwbhin.html

Na Ufologu nazwisk Grado/Gradkiewiczo-podobnych jest najmniej ze trzydzieści.
ROMAN_B - 04-12-2016 - 18:48
Temat postu: "Trzy grosze" o nazwisku Gradkiewicz.
Witaj.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Gradkiewicz. Moim zdaniem nazwisko to zbudowane jest z dwóch członów. Pierwszy to Grad, który jest rdzeniem [ tematem ] tej nazwy osobowej. Drugi to sufiks –kiewicz [ Grad + kiewicz = Gradkiewicz; Grad–kiewicz ]. Deszyfrując to nazwisko powinno się zacząć od początku. Przyrostek –owicz oraz –ewicz zaliczany jest to cząstek patronimicznych, a więc Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, np. w takich nazwiskach jak: Mic–kiewicz, Sien–kiewicz oraz był też dodawany i do polskich rdzeni wyrazowych, takich jak: Brat–kiewicz czy Kwiat–kiewicz. Zatem, nazwa osobowa Gradkiewicz to dawniej ‘syn Grada’. Wynika z tego, że nazwisko Gradkiewicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być mianem odojcowskim, nazwiskiem patronimicznym.
Oby nie było tak łatwo dodam, iż patronimiczny sufiks –kiewicz z czasem utracił funkcję odojcowskich nazw osobowych i stał się strukturalnym przyrostkiem przy pomocy, którego tworzono nazwiska od imion, przezwisk czy innych pospolitych słów. Aby odpowiedzieć w sposób kategoryczny od kogo, czego i w jaki sposób powstało konkretne nazwisko trzeba znać historię rodziny, osoby noszącej to nazwisko. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Skoro coś niecoś wiemy o sufiksie –kiewicz to pozostaje ustalić co może znaczyć rdzeń nazwiska Gradkiewicz, to jest słowo „grad”? Dr hab. Alina Naruszewicz –Duchlińska [ profesor Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego ] na portalu Genezanazwisk.pl tak pisze o nazwisku Grad: „Grad – Nazwisko od nazwy osobowej Grad, ta od apelatywu grad ‘rodzaj opadu atmosferycznego’. Inne potencjalne podstawy to: imiona staropolskie Gardek, Gardosz, Gardota itp. < Gardomir, zob. M. Malec, Staropolskie skrócone nazwy osobowe od imion dwuczłonowych, Wrocław – Warszawa – Kraków 1982 s. 68, Gradzisław < Grodzisław, nazwa miejscowa: Gradtken, Gradki, Gratki ( „Wieś w powiecie olsztyńskim, blisko granicy lidzbarskiego powiatu, należała od dawna do dóbr stołowych warmińskich biskupów, wydawana zazwyczaj szlachcie za wojskową służbą i czynszem”, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. II s. 798), zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. II s. 689, 798, staro-wysoko-niemieckie grātag ‘łakomy, chciwy, łapczywy’, zob. M. Gottschald, Deutsche Namekunde. Unsere Familiennamen nach ihrer Bedeutung, Berlin 1954 s. 297, łacińskie gradus ‘stopień’, dotyczy to zarówno oceny szkolnej, jak i tonów w muzyce (interwał), zob. F. Kluge, Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache, 18. Auflage, bearbeitet von W. Mitzka, Berlin 1960 s. 266.”.
http://genezanazwisk.pl/content/grad

Biorąc pod uwagę powyższe nazwisko Gradkiewicz może mieć różne podstawy etymologiczne:
1. Gradkiewicz to syn Grada – nazwisko odojcowskie [ inaczej patronimiczne ] utworzone za pomocą patronimicznego sufiksu –kiewicz;
2. Gradkiewicz to nazwisko utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od nazwiska Grad, które pochodzi od przezwiska Grad a ono powstało od apelatywu grad [ znaczenie wyrazu pospolitego grad znajduje się powyżej ];
3. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od imienia Grad, Gardek, Gardosz, Gardota, które jest skróconą formą staropolskiego dwuczłonowego imienia Gardomir albo Gradzisław < Grodzisław. Grodzisław, Grodzsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grodz(i)– [ "grodzić, otaczać płotem" ] i –sław [ "sława" ];
4. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od nazw miejscowych Gradtken, Gradki, Gratki;
5. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od staro – wysoko – niemieckie grātag ‘łakomy, chciwy, łapczywy’;
6. Gradkiewicz utworzone przy pomocy strukturalnego sufiksu –kiewicz od łacińskie gradus ‘stopień’, dotyczy to zarówno oceny szkolnej, jak i tonów w muzyce [ interwał ].
Jak sam widzisz masz spory wybór od kogo lub czego mogło powstać nazwisko Gradkiewicz.

Na koniec dodam, że na forum toczyła już się dyskusja o pochodzeniu nazwiska Gradkiewicz. Tu jest link gdzie przeczytasz co na ten temat mówiły różne osoby:
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic ... 1020.phtml

Pozdrawiam – Roman.
P_Szurant - 06-12-2016 - 17:24
Temat postu:
Witam, proszę o pomoc w zrozumieniu znaczenia/powstania mojego nazwiska Szurant,
krewni zamieszkiwali okolice Augustowa: Rajgród i Bargłów, najstarszy wpis z Łomży i Jedwabne.

Z góry serdecznie dziękuję za wszelką odpowiedź.
Endriu - 06-12-2016 - 19:23
Temat postu:
Witam

Nazwisko Szurant ma kilka potencjalnych podstaw etymologicznych:
szurać, staropolskie szurza - szwagier, sur 'śmieci', szurzyć 'śmiecić.
W/g tak zwanego Słownika Warszawskiego - Szura-rudera ,szopa,

Podaje link do strony są tu wszystkie potencjalne podstawy

http://fotowrzut.pl/9O04LG2IEB

Pozdrawiam
Sylwia_Socha - 06-12-2016 - 19:39
Temat postu:
Witam
Proszę o podanie informacji na temat nazwiska Małkiewicz
Dziękuję i pozdrawiam
Sylwia
Gawroński_Zbigniew - 06-12-2016 - 19:53
Temat postu:
Imię męskie Szura ma najmniej 1000 lat i notowane jest na całych naszych: "kresach". Jest odpowiednikiem/tłumaczeniem greckiego imienia Aleksander = mniej więcej "męski/mężny" (Niemcy tłumaczą jako "wojskowy").

Шурин/Шуран/Шуринт/Шурант = Szura(i)n(t) = szwagier = brat żony.
P_Szurant - 06-12-2016 - 21:07
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Imię męskie Szura ma najmniej 1000 lat i notowane jest na całych naszych: &quot;kresach&quot;. Jest odpowiednikiem/tłumaczeniem greckiego imienia Aleksander = mniej więcej &quot;męski/mężny&quot; (Niemcy tłumaczą jako &quot;wojskowy&quot;).

Шурин/Шуран/Шуринт/Шурант = Szura(i)n(t) = szwagier = brat żony.


Gawroński_Zbigniew i Endriu,
dziękuję bardzo za informacje.
Pozdrawiam
Ewa_Szczodruch - 07-12-2016 - 05:09
Temat postu:
Witam Smile

Małkiewicz - w grupie nazwisk pochodzących od mały, także od imion złożonych typu Małomir.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 07-12-2016 - 08:11
Temat postu:
Dodam tylko, ze imię Małek (zdrobnienie od Małomir i podobnych) było popularne na "Kresach" do 17-8 wieku. Tak przynajmniej chcą rosyjskie źródła.
Sylwia_Socha - 07-12-2016 - 08:16
Temat postu:
Dzìekuję
Endriu - 07-12-2016 - 11:44
Temat postu:
Jedna malutka uwaga

W j.rosyjskim nie ma imienia Szura jest natomiast

Александр zdrobnienie Саша, Шура polskie Aleksander


Szwagier

brat żony
brat męża
mąż siostry
mąż szwagierki - siostry męża lub żony


MIŁOMIR - Pochodzenia starosłowiańskiego. Oznacza: miły, dzielny, pokojowo nastawiony
Zdrobnienia: Miło, Miłek
Forma żeńska: Miłomira

Małek - polskie zdrobnienie Michałek

Михаил-Михайла Michaił-Michajła Michał

zdrobnienie Миша - Мишка

W mojej odpowiedzi proszę nie doszukiwać się złośliwości i podtekstów
Gawroński_Zbigniew - 07-12-2016 - 15:06
Temat postu:
Cytuję za http://dic.academic.ru/synonyms/а ... 76;р

Cytat:
Александр — а, муж.; прост. к Лександр, а.Отч.: Александрович, Александровна; разг. Александрыч.Производные [= pochodne]: Александрушка; Алексаня; Саня; Санюра; Санюта; Санюха; Санюша; Алексаха; Алексаша; Саша; Сашуха; Сашуля; Сашуня; Сашута; Сашура; Шура; Шуруня;


to samo źródło:

Cytat:
Михаил — а, муж.; разг. Михайла, ы; стар. разг. Михайло, ы.Отч.: Михаилович, Михаиловна и Михайлович, Михайловна; разг. Михайлыч.Производные: Михаилушка; Миха; Миша; Мишака; Мишаня; Мишара; Мишата; Мишука; Мишуля; Мишуня; Мишура; Мишута; Михаля; Миханя;… …


Co by nie mówić "akademik" jest opracowany zaczypiście i bardzo obszernie.

Pozdrawiam pięknie.
Irena_Powiśle - 07-12-2016 - 16:15
Temat postu:
Czepulonis - spotykałam wersję, że to nazwisko idzie od słowa "czapla".

Imię Aleksander - dlaczego w tym akademiku nie są napisane takie popularne rosyjskie odmiany jak "Сашóк" albo "Шурик"?
Gawroński_Zbigniew - 07-12-2016 - 19:25
Temat postu:
Tak. Nawet chciałem podać taką wersję również. Sprawa jest dość złożona, ponieważ tu mamy do czynienia z dwukrotną zamianą języka. Polskie czapla... niech no zajrzę, żebym czegoś nie poplątał... zamieniło się z Tschappel notowane w słowniku dolnoniemieckiego języka pruskiego z powiecie Neustadt, tj. o ile dobrze gógluje w okolicach Wejherowa i od niego miałoby to nazwisko pochodzić wtórnie spolonizowane. Tak podają etymologię podobnych nazwisk popularne wyszukiwarki etymologii nazwisk na niemieckich stronach. Aż z ciekawości zerknę jeszcze do mojego wielkiego słownika polsko - kaszubskiego autorstwa Bernarda Sychty. Słowo mogące pod cokolwiek pasować to czepic są = żenić się/wychodzić za mąż (porównaj: oczepiny)czepac są/Trzepac są = paprać się brudzić/ chodzić po błocie... słowem profesor Sychta nie potwierdza odniemieckiej ścieżki z czaplą. (W transkrypcji z kaszubskiego pominąłem oryginalne znaki).

Proszę zauważyć, że pytający podał konkretną lokalizację. Z tego powodu pominąłem również kilka innych, od rzeki, od miejscowości. Musiałbym dokładniej sprawdzić od czego jeszcze.

Pozdrawiam pięknie.

=-=-=-=
edit. Dla ścisłości to ks. Bernard Sychta był chyba tylko doktorem nauk. Wink

-=-=-=

Z tym Szurikiem to mnie pani zaskoczyła. Z podstawówki pamiętam, że za to słowo to w ryj można było przypadkiem dostać, (dureń, tępak, baran mniej więcej), ale że to jest również wersja imienia Aleksander? Wink
Irena_Powiśle - 07-12-2016 - 23:14
Temat postu:
Z powodu Szurika?
Tak, to odmiana rosyjskiej wersji imienia Aleksander.

Nawet była bardzo popularna w ZR komedia z lat 60-ch pod tytułem "Кавказская пленница, или новые приключения Шурика")) na tyle popupalna, że (czytałam) nakręcona jest współczesna wersja tego filmu.

Ale takie odmiany imienia są popularne w języku rosyjskim, np Jerzy - Юрий - Юрик.
Szurik, Jurik... więcej nie przypominam. Może jeszcze Garik - odmiana od Igora, ale to rzadko.

Z powodu czapli - zobaczyłam szczególnie to nazwisko w wersji litewskiej. I wyszło mnie że od czapli z terenów dzisiejszych Litwy i Białorusi.
Wladyslaw_Moskal - 08-12-2016 - 00:18
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
Prosze o pomoc w "odczytaniu" trzech nazwisk litewskich:

- Butryn / Butrym,
- Rzekęć / Rzekec - wedlug moich prob ze slownikiem internetowym , powiazane z "zapadka"
- Ludyjan / Ludian - takze wg internetu - urodzony w styczniu.

Sa to naziska lowczych z krolewskiej sluzby lowczej Wladyslawa Jagielly, ktorzy przybyli z krolem przed bitwa pod Grunwaldem do Puszczy Sandomierskiej i ich potomkowie, nosza te nazwiska jeszcze dzisiaj.

Z gory serdecznie dziekuje - Wladyslaw
Endriu - 08-12-2016 - 17:52
Temat postu:
Witam

Pochodzenie nazwiska Rzekęć

Rzękeć - od litewskiej nazwy osobowej Reketys- nieruchawy, ociężały.



opracowana na podstawie

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Butryn – od litewskiej nazwy osobowej Bútrimas lub od imienia Бутромий: Вар- фоломей

RODZIME I OBCE. Z BADAŃ NAD IMIENNICTWEM POGRANICZA POLSKO-UKRAIŃSKIEGO W XVI XVII WIEKU 1

Butryn- tęgi dzieciak, tłuścioch

tak podaje Słownik Staropolski

Autor Antoni Krasnowolski
Władysław Niedźwiedzki

Data wydania ok. 1920

Tak zwany Słownik Warszawski

http://fotowrzut.pl/R9YIN343QW


Butryny
- wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda

Nazwa wsi pochodzi najprawdopodobniej od imienia pruskiego osadnika Butrym lub od domu (but – dom)

Ludyjan - od imion złożonych typu Ludomir, lub od Ludwik.


opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Edyta72 - 08-12-2016 - 19:03
Temat postu: pochodzenie nazwiska Siembieda
Interesuje mnie pochodzenie nazwiska Siembieda.Z góry dziękuję za każdą informację
Gawroński_Zbigniew - 08-12-2016 - 23:00
Temat postu:
Moje widzimisię nt nazwisk Butrym i Rzekęć

Butrym/Butrim to nazwisko od rzeczownika pospolitego = uparciuch, nieposłuszny. Albo od czasownika butrymić/butrimit = być umorusanym w sadzach i przezwisko od tego czasownika oznaczało palacza w cegielniach, garncarniach kuźnicach itp. Nazwisko zostało zlituanizowane do postaci Bütrimas.
Albo od wymarłego, zanotowanego po raz ostatni w 1649 roku imienia Бутромий, które jest tożsame z Bartłomiejem.**

http://www.ufolog.ru/names/order/Б ... 99;м

http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=

http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=

http://forum.genoua.name/viewtopic.php?id=1469&p=2 - wpis 39

Jak widać nazwisko jest tak rozpowszechnione i popularne na całych Kresach aż po Powołże, że zawężanie jego pochodzenia do Litwy wydaje mi się nieco niepewne.

Nazwisko Rzekęć

reket|is
1. labai šakotas medis.
2. šakoto medžio stulpas puodynėms mauti ant šakų.
3. dzūkiškai menturis.
4. trikojis duonkubiliui, katilui pastatyti.
5. vaikų žaidimas (šakotas pagalys iš tolo
mušamas lazda), kerėpla: reketį muša.
6. vak. medinė kuliamoji (velenas su virbalais).
7. prk. pikčiurna.

http://www.zodynas.lt/terminu-zodynas/R/reketis
Jak podaje maszyna tłumacząca gógle: coś silnie rozgałęzionego: drzewo; stojak do suszenia siana; stojak na garnki gliniane; tłuczek do gniecenia ziemniaków; dziecięca gra pt: „niezdara, powolny”* 6. to motowidła, a więc znów coś niezgrabnego rozcapierzonego.

Przyznam, że wcale mnie ta etymologia nie przekonuje. Nazwisko jest za bardzo „polskie”. Dlaczego by nie przyjąć że to jest polskie nazwisko w dosłownym brzmieniu i znaczeniu?

*Właśnie dyskutowałem z córką jaki to mógłby być odpowiednik polskiej zabawy gry dla dzieci i jedyne co nam przyszło do głowy to „Stary niedźwiedź mocno śpi” i „do dziury myszko do dziury”.

**W tym miejscu uwaga: po sugestii pani Ireny poprawiłem utożsamiając imię Бутромий z Bartłomiejem.

Nazwisko Ludyjan / Ludian zostawię sobie na deser.

Najstarszego, jakiego znalazłem to Focjusz/ Fotij/Фотий Людянов zapisany w dokumentach w roku 1416 jako urzędnik w Rakowie na dzisiejszej Białorusi = mniej więcej na Litwie historycznej.
Irena_Powiśle - 08-12-2016 - 23:16
Temat postu:
skasowałam)
Pozdrawiam,
Irena
Gawroński_Zbigniew - 08-12-2016 - 23:19
Temat postu:
A więc jednak jest tożsame. Nie potrafiłem tego odnaleźć, a "kopałem" chyba z pół godziny. To oznacza że w moim wpisie wyżej jest błąd.

Dziękuję za korektę. Wink
Irena_Powiśle - 08-12-2016 - 23:34
Temat postu:
Tak, tożsame.
dlatego skasowałam.
Pozdrawiam)
Gawroński_Zbigniew - 11-12-2016 - 09:59
Temat postu:
Na temat nazwiska Ludyjan/Ludian niestety nic sensownego nie potrafię znaleźć.

Najstarszego, jakiego znalazłem to Focjusz/ Fotij/Фотий Людянов zapisany w dokumentach w roku 1416 jako urzędnik w Rakowie na dzisiejszej Białorusi = mniej więcej na Litwie historycznej.

W językach pachnących rosyjskim podstawa Людян = humanista w różnych kontekstach znaczeniowych. Czy ma to logiczny sens i jest spójne z etymologią nazwiska nie jestem w stanie udowodnić. Pozostają oficjalne źródła polskie tj. Rymut, gdzie sporo nazwisk tego rodzaju wywodzone jest od imienia Ludomir i Ludwik.
ROMAN_B - 11-12-2016 - 23:20
Temat postu: Rozważania o nazwisku Siembieda - Siembida.
Witaj.

Pytasz o genezę nazwiska Siembieda? Według portalu Moikrewni.pl w Polsce jest około 91 osób o nazwisku Siembieda. Tak więc jest to bardzo rzadkie nazwisko. O pochodzeniu nazwiska Siembieda w zasadzie nic nie znalazłem w znanych mi publikacjach. Na obecnych ziemiach polskich jest też notowane nazwisko Siembida. Osób o tym nazwisku, według portalu Moikrewni.pl, jest 1405. To też rzadkie nazwisko jak i jego etymologia. O pochodzeniu tego miana pisała pani Ewa Szczodruch na naszym forum w zakładce Pochodzenie nazwiska – Nazwiska – S we wrześniu 2011 roku. Napisała, iż nazwa osobowa „Siembida – prawdopodobnie z grupy nazwisk pochodzących od niemieckiej nazwy osobowej Schonber, ta od staro – wysoko – niemieckiego imienia złożonego Schonibert, może też od słowiańskich imion Sambor, Siębor.”. O pochodzeniu nazwiska Siembida pisał też pan Władysław Moskal na stronie Gminy Pysznica w zakładce Księga Gości. Napisał on, że „Siembida, lokalne, nizansko–stalowowolskie nazwisko, powstałe od staropolskiego siema = rodzina i bida = bieda. Nazwisko Siema odnotowano już w 1095 r. Można powiedzieć, ze Siembida to ktoś, kto był związany z rodzina Bidow i tak zostało do dziś.”.To wszystko co udało mi się wyszukać o pochodzeniu nazwiska Siembieda oraz Siembida.

Czy nazwa osobowa Siembieda i Siembida jest tym samym mianem? Z dużą dozą prawdopodobieństwa oba nazwiska to jedno i to samo. Przy czym Siembieda odpowiada zapisowi graficznemu w języku ogólnopolskim [ język literacki ] a Siembida to gwarową postać. Argumenty przemawiające za tą hipotezą przedstawię poniżej wraz z moimi rozważaniami o prawdopodobnej genezie tych nazwisk.

Moim zdaniem nazwa osobowa Siembieda / Siembida pochodzi od przezwiska Siembieda / Siembida a ono od złożonego apelatywu siembieda / siembida. Apelatyw siembieda / siembida należy do bardzo rzadkiej i specyficznej grupy złożonych apelatywów tworzących przezwiska. Przykładami ilustrującymi takie przezwiska, które powstały od złożonych apelatywów, są takie miana jak:
• Babrzymąka – pierwotnie przezwisko piekarza;
• Palimąka – pierwotnie przezwisko piekarza;
• Paliwoda – pierwotnie przezwisko włóczęgi albo kłamcy;
• Parzymięso – pierwotnie przezwisko rzeźnika;
• Sobiepan – pierwotnie przezwisko dla osoby, która nie miała nad sobą „pana”, sama decydowała o sobie i swoich poczynaniach oraz życiu;
• itp.
Złożone nazwiska powstawały w następujący sposób:
• Babrzymąka < Babrzymąka [: babrzy–mąka < babrać + mąka ],
• Palimąka < Palimąka [: pali–mąka < palić + mąka ],
• Parzymięso < Parzymięso [: parzy–mięso < parzyć + mięso ],
• itp.
Jak wspomniałem, nazwisko Siembieda / Siembida należy do nazwisk złożonych powstałych od złożonego przezwiska Siembieda / Siembida a ono od złożonego apelatywu siembieda / siembida. Moim zdaniem powstało ono w następujący sposób:
• Siembieda < Siembieda [: siem–bieda < siem + bieda ];
• Siembida < Siembida [: siem–bida < siem + bida ].
Zatem, co może znaczyć nazwisko [ przezwisko ] Siembieda / Siembida? Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich publikacji powiedział: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Dawna Polska swym zasięgiem obejmowała różne części Europy, które zamieszkiwane były przez różne narodowości. Nacje te posługiwały się własnymi językami, w tym i różnymi dialektami oraz gwarami. Stan taki obecnie znacznie utrudnia ustalenie co pierwotnie mogły znaczyć te przezwiska. Nie bez znaczenia jest też to, że miana te należą do złożonych przezwisk, które powstały od złożonego apelatywu. Takie przezwiska to bardzo specyficzne nazwy osobowe ponieważ ich znaczenie jest trudne do rozszyfrowania. Składają one się z dwóch różnych słów, które po złożeniu tworzą nowe słowo. Nowy wyraz zazwyczaj ma inne znaczenie niż wyrazy go tworzące – ma takie znaczenie jakie mu zostało przypisane w konkretnym miejscu i czasie. W innym miejscu i czasie taki sam złożony apelatyw może mieć inne znaczenie. Słowa składowe złożonego apelatywu mogą pochodzić z różnych języków [ dialektów, gwar ] i wtedy powstają tak zwane hybrydy językowe. Takie hybrydy językowe są trudne do rozkodowania. Dodam, iż niektóre słowa dawniej używane wychodzą z normalnego obiegu a tym samym ich znaczenie jest zapomniane. Niektóre słowa na przestrzeni czasu zmieniają swoje znaczenie. Jeśli ich pierwotne znaczenie nie zostało odnotowane w dawnych dokumentach to obecnie trudno ustalić co one kiedyś znaczyły.
Wróćmy do przezwiska Siembieda / Siembida. Składa ono się z dwóch wyrazów. Pierwszy to „siem”. Drugi to „bieda / bida” [ siem–bieda/bida; siem + bieda/bida = siembieda/bida ]. Ustalmy co znaczą poszczególne elementy składowe może wtedy dojdziemy do znaczenia złożonego apelatywu siembieda / siembida. Zacznijmy od członu „siem”. Siem może być wyrazem albo częścią innego wyrazu [ pochodzić od innego wyrazu ]. Człon „siem” odnajdujemy w słowiańskich imionach typu Siemowit, Siemirad, Siemomysł, Siemimysł. Znajdziemy go też w nazwach miejscowych typu Siemianowice, Siemianowo, Sieniszki, Sieniki, Sieniuszki itd. Wynika z tego, że „siem” może nie być samoistnym wyrazem i pochodzić może od innego wyrazu, którego jest częścią. Moim zdaniem „siem” może pochodzić od:
• prasłowiańskiego słowa *sěmьja [ siemja ], które między innymi znaczy: rodzina, ród; czeladź, służba, własność,
• skróconego imienia Siem, które pochodzi od słowiańskiego / staropolskiego złożonego imienia typu Siemowit, Siemirad, Siemomysł, Siemimysł. Od złożonych imion powstawały zazwyczaj dwa skrócone imiona. W tym przypadku imię Siem jest imieniem skróconym powstałym od pierwszego członu imienia złożonego. Samogłoski ‘o’, ‘i’ znajdujące się między dwoma członami imienia złożonego należą do grupy samogłosek nazywanych łącznikami,
• imienia Szymon, po litewsko – białorusku Semen, zdrobniale Sem, Semko, Siem, Siemko, Sien, Sienko, Sieńko.
Wiemy już co może znaczyć pierwszy człon przezwiska Siembieda / Siembida. Pozostaje ustalić jakie może mieć znaczenie drugi element, to jest wyraz bieda / bida. W grę może też wchodzić słowa typu „biedzić się”, „biadać”, „biedak”.
Słownik Etymologiczny Języka Polskiego [ za Sciaga.pl ] tak objaśnia pochodzenie następujących słów:
Bieda
1. ‘niedostatek, ubóstwo, nędza’; 2. ‘nieszczęście, kłopot’; 3. stpol. (od XV w.) w charakterze wykrzyknienia (dzisiejsze biada!).
Pochodzenie:
Od XVII w., ale w funkcji wykrzyknienia już od XV w.; ogsłow. (por. czes. Bída ‘bieda; brak, niedostatek; kłopot, tarapaty; ubóstwo, nędza’, ros. bedá ‘nieszczęście; plaga, klęska’, sch. bijèda ‘obmowa, potwarz’) < psłow. *bĕda ‘nieszczęście, niedola, cierpienie; ubóstwo, nędza; przymus, konieczność’ – rzeczownik odczasownikowy od psłow. *bĕditi ‘zmuszać, skłaniać, zwyciężać’; znaczenie tego rzeczownika rozwinęło się: ‘przymus, konieczność’ > ‘stan godny pożałowania, nieszczęście, niedola, cierpienie’ > ‘ubóstwo, nędza’; ze słowem słow. pokrewne też lit. bėdà oraz łot. będa ‘nieszczęście’.
Pierwotna postać:
W XIV-XVIII w. stosowano wyraz biada ‘ubóstwo, nieszczęście’; w charakterze wykrzyknienia mówiącego o ‘nieszczęściu, niebezpieczeństwie’ w XV w. stosowano dwie formy: biada / bieda.
Biadać
‘głośno wypowiadać żale, skarżyć się, użalać się, lamentować’; od XVI w.; powstało od wykrzyknienia biada!, biada mi!
Biedak
od XVII w.; por. czes. bídák ‘łajdak’, ukr. bidák i słoweń. bedák ‘głupiec’; w XV-XVI w. forma biednik.
Biedzić się
1. ‘wysilać się chcąc coś zrobić, męczyć się’; 2. dialektalnie ‘cierpieć biedę, męczyć się’; 3. stpol. ‘walczyć, mocować się’; od XV w.; ogsłow. (np. górnołuż. bedźić ‘walczyć, pasować się’, bedźić so ‘wysilać się; męczyć się’, ros. dialektyczne bedít’ ‘wyrządzać szkodę, szkodzić, płatać figle, niszczyć’) < psłow. *bĕditi ‘zmuszać, skłaniać, zwyciężać; męczyć, dręczyć; powodować szkodę’, *bĕditi sę ‘mocować się; męczyć się, cierpieć biedę’(pokrewne z gr. peíthō ‘namawiać, przekonywać’ oraz łac. fidere ‘wierzyć, zawierzać, ufać’) < pie. czasownik *bheidh- ‘namawiać kogoś, zmuszać, przymuszać’; w stpol. występowała też forma pobiedzić ‘pokonać, zwyciężyć’ (XV w.); psłow. *pobĕda ‘zwycięstwo’ zachowało się np. w stpol. nazwie miejscowej Pobiedziska (pojawia się w źródłach w XIII w.).”.

Jak zauważyłaś istnieje wiele możliwych znaczeń poszczególnych słów wchodzących w skład złożonego apelatywu siembieda / siembida od którego w mojej ocenie powstało przezwisko Siembieda / Siembida a od niego nazwisko Siembieda / Siembida. Ta wielość znaczeń bardzo utrudnia jednoznaczne ustalenie co może znaczyć to złożone nazwisko. Aby przybliżyć się do jego znaczenia powinno się ustalić w miarę dokładną historię rodziny [ miejsca urodzenia, używane nazwiska, przezwiska [ ich znaczenie ] przez męskich członków rodu Siembieda oraz ich narodowość itp. ].

Mam nadzieję, że choć trochę pomogłem a moje rozważania, poczynione ustalenia oraz zebrane informacje pomogą Ci w dalszych badaniach nad genezą nazwiska Siembieda.

Pozdrawiam – Roman.



http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/siembieda.html
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/siembida.html
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview ... -150.phtml
http://stara.pysznica.pl/guestbook/index/page/24
http://sciaga.pl/slowniki-tematyczne/4109/bieda/
Maria Malec: Obraz rodziny w słowiańskich imionach złożonych, [ w: ] Rozprawy slawistyczne nr 16. Słowiańskie composita antroponimiczne; Lublin 2000.
Stanisław Aleksander Boleścic – Kozłowski: Henryk Sienkiewicz i ród jego. Studjum Heraldyczno – Genealogiczne; Nakład Gebethnera i Wolfa, Warszawa 1917.
Maria Karplukówna: Polskie imiona słowiańskie, 1973.
Krystyna.waw - 12-12-2016 - 12:35
Temat postu:
Siembida to rzadkie nazwisko?
Stanisława Szarlip za Siembidę się wydała. Szukając jej byłam przekonana, że na Lubelszczyźnie to popularne nazwisko. Prawie w nim zabłądziłam.
aslowik - 14-12-2016 - 19:49
Temat postu: Dyło z Borku Wielkiego
Według mnie Dyło pochodzi z Białorusi lub Ukrainy. Bardzo dużo osób o tym nazwisku "Dylo" wyemigrowało do USA.
Mam pytanie czy ma ktoś z Państwa dostęp do dokumentu/książki z nazwiskami bojarów Ruskich z XV wieku ?
Kolejne, czy istnieją jakieś dokumenty dot. uwłaszczeniania chłopów w Galicji zawierające ich nazwiska? Chodzi mi głównie o tereny należące do Potockich.
Litwos - 14-12-2016 - 19:59
Temat postu:
Witam,

poprosze o nazwisko: BILL (Kresy)

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 14-12-2016 - 20:35
Temat postu:
Litwosie. To jest na pewno kresowe nazwisko??? Grzebie w tych ruskich stronach. Jest kilkadziesiąt nazwisk Billo-podobnych i jak jedno wywodzone są z dolnoniemieckich nie niemieckich. Poszperam głębiej i edytując post coś tu jeszcze dopiszę. Wink
Litwos - 14-12-2016 - 21:10
Temat postu:
Zbigniewie,

brzmi jak z dzikiego zachodu Smile Ale jest z woj. nowogrodzkiego ok. 1780.
Michał_Bąbol - 14-12-2016 - 22:02
Temat postu:
Dobry wieczór!

Chciałbym zapytać o moje nazwisko, mianowicie Bąbol. Nie chodzi mi o jego znaczenie, interesuje mnie natomiast czy da się sprawdzić gdzie i kiedy po raz pierwszy wystąpiło?
Gawroński_Zbigniew - 14-12-2016 - 22:41
Temat postu:
W słowniku Taszyckiego pierwszy "Babol" pojawia się w roku 1497: "in Comonio Andreae Babol terrae Plocensi" i drugi zapis wkrótce po nim w roku 1498: "Bona Andreae Bambol in Camienie"; i trzeci zapisek z jakiegoś procesu chyba, w roku 1499: " Contra Nobilem Helenam relictam olim nobilis Andree Banbol"

Źródło bezpośrednie to:
matr. II-776 = "Matricularum Regni Poloniae summaria...: T. Wierzbowski [wyd w roku] 1907
matr. II - 1195 = "Matricularum Regni Poloniae summaria...: T. Wierzbowski [wyd w roku] 1907
AC III 182 = Acta iudicorum ecclesiastorum dioecesum Plocensis, Wladisławiensis et Gnesnensis. 1422-1533. [wyd]:1908 roku str. 182.

Tak coś mi się zdaje że w bibliotekach cyfrowych będą obydwie te księgi - nie sprawdzałem.

Pozdrawiam pięknie.
ROMAN_B - 14-12-2016 - 22:44
Temat postu: Trochę informacji o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bill.
Witaj Robercie.

Napisałeś: „poprosze o nazwisko: BILL (Kresy) „. Rozumiem, że pytasz o pochodzenie nazwiska Bill, które jak twierdzisz było używane na Kresach – tak rozumiem Twoje pytanie.

Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko Bill – w grupie nazwisk pochodzących od podstawy biał , też biel , bil , por. biały, biel, bielić, bil ‘biel, tłuszcz’, ukraińskie biłyj, białoruskie beły, czeskie bily.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=787

Ja, też dodam trochę informacji o tym nazwisku zebranych przeze mnie. Za punkt odniesienia przyjmę Kresy jako miejsce występowania tego nazwiska. Miano Bill skojarzyło mi się ze słynnym żumdzkim rodem Billewiczów herbu Mogiła [ wymienieni w Potopie Sienkiewicza ]. Dlaczego takie skojarzenie? Billewicz to syn Billa – tak przynajmniej wynika z pierwotnego znaczenia przyrostka –ewicz. Imię Bill pojawia się w legendzie założycielskiej rodu Billewiczów. Opowieść ta mówi, że na przełomie XIV i XV wieku w Wielkim Księstwie Litewskim żył niejaki Zodeyko lub Zodejko, który miał wywodzić się z miejscowego, żmudzkiego rodu książęcego. Otóż ten Zodejko miał poślubić siostrę Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda. Najstarszym synem Zodejki był Bill. Ten Bill dał początek rodowi Billów – Billewiczów. Wynika z tego, że Bill to bardzo stare żmudzkie imię. Więcej o rodzie Billewiczów przeczytasz w publikacji pt. BILEVIČIŲ KILMĖ IR GENEALOGIJA (XV – XVI A.), którą napisał Eugenijus Saviščevas. Opracowanie zostało wydane przez Uniwersytet Wileński. Polski tytuł tego opracowania POCHODZENIE BILLEWICZÓW I ICH GENEALOGIA (XV – XVI w.) Tu jest link do polskiej wersji tej publikacji przetłumaczonej przez Andrzeja Firewicza http://zegarsmierci53.republika.pl/bile ... ogia.shtml
Otóż we wspomnianej publikacji jej autor napisał, że językoznawcy wywodzą nazwisko Billewicz od imienia Биль.

O imieniu Биль [ Bil, Bill ] pisał na naszym forum Aftanas_Jerzy w roku 2011. Napisał on: „БИЛЬ - od tatarskiego imienia Bielak lub Bilał (wg St Dziadulewicza "Herbarz rodzin tatarskich w Polsce). Drugie alternatywne pochodzenie - od prasłow. *бль, stąd: strus. "биль", pols. "biel" = niski zabłocony las.”.
http://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview ... rt-0.phtml

Robercie, mam nadzieje, iż zebrane przeze mnie informacje pomogą Ci choć trochę w dalszych badaniach nad pochodzeniem nazwiska Bill.

Pozdrawiam – Roman.
tumajka - 18-12-2016 - 17:15
Temat postu: Nazwisko Belczyk oraz nazwisko Filip
Witam
Bardzo trudno jest znalezć na temat pochodzenia nazwiska Belczyk.
Bardzo proszę o informacja skąd pochodzą nazwiska Belczyk i Filip.
Serdecznie pozdrawiam
Endriu - 18-12-2016 - 17:44
Temat postu:
Witam

Nazwisko Filip to z greckiego filippos, dosłownie miłośnik koni, od tego nazwa starowierców ruskich – Filiponów - A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego,Filip to także gwarowe określenie zająca. Kiedyś oznaczało to również rozum, rozsądek, olej, sens, spryt, przebiegłość

Link do tzw.Słownika Warszawskiego

http://fotowrzut.pl/8QXE8CRS3T

Aleksander Brückner-Słownik etymologiczny języka polskiego 139.jpeg


 filip, nazwa ‘zająca’ (jak maciuś, ‘kocur’; p. kaczka); »wyrwał się jak filip z konopi« (‘na swą biedę’). Od imienia własnego, grec, filippos, ‘koniomił’; od tegoż imienia i nazwa Filiponów (starowierców ruskich, albo Filipowców, nazwanych od herszta swego) i Filipin (od króla hiszpańskiego; od niego i nazwa monety filipa).

https://pl.wikisource.org/wiki/Strona:P ... o_139.jpeg

Natomiast
Opracowanie Pani Ewy Szczodruch

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=770

Filip - od imienia Filip. Imię pochodzenia greckiego Philippos, od philos ‘kochany, drogi; przyjaciel’ oraz hippos ‘koń’. W Polsce notowane od XII wieku też w formie Pilip.


--------------------------------------------------------------------------------
Nazwisko Belczyk

Belczyk - od niemieckiej nazwy osobowej Balz, ta od imion na Bald oraz Balthassar.


W/G opracowania Pani Ewy Szczodruch

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=787

Bald

Imię pochodzenia germańskiego, znaczeniowo wiążące się z przymiotnikiem bald- 'śmiały, odważny'

Balthasar - Baltazar, Balcer

BALTAZAR, BALCER (hebrajskie Beltszassar - zachowaj króla) - imię męskie; dopiero od VIII wieku tradycja wiąże to imię z jednym z trzech króli z Nowego Testamentu. Niemieckie Balthasar
Marcin_123 - 18-12-2016 - 18:00
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Szeligowski
Interesuje mnie pochodzenie nazwiska Szeligowski.
Z góry dziękuję za każdą informację.

Pozdrawiam
Marcin
Endriu - 18-12-2016 - 18:16
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Szeligowski
Etymologia nazwiska w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

Szeliga-Szeligowski - złożenia brak; Szeliga 1392 w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Szelig-, por. niemiecka nazwa osobowa Selig, ta od średnio-wysoko-niemieckiego selich ‘dobry, szczęśliwy’, od gwarowego szeliga ‘drążek’, seligać ‘przesuwać się na pośladkach’; był też herb Szeliga; Szeligowski w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Szelig-, por. niemiecka nazwa osobowa Selig, ta od średnio-wysoko-niemieckiego selich ‘dobry, szczęśliwy’, od gwarowego szeliga ‘drążek’, seligać ‘przesuwać się na pośladkach’; był też herb Szeliga; lub od nazwy miejscowej Szeligi (kilka wsi).

Szeligowski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Szelig-, por. niemiecka nazwa osobowa Selig, ta od średnio-wysoko-niemieckiego selich ‘dobry, szczęśliwy’, od gwarowego szeliga ‘drążek’, seligać ‘przesuwać się na pośladkach’; był też herb Szeliga; lub od nazwy miejscowej Szeligi (kilka wsi).

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=828


Genealogia Polska 2 Polish Genealogy

http://polishgenealogy2.blogspot.com/20 ... owski.html

Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J.

https://books.google.pl/books?id=KltmAA ... mp;f=false
Gawroński_Zbigniew - 18-12-2016 - 20:29
Temat postu:
Niemcy piszą tak:

Cytat:
Schellig / Schelling / Schöllig / Schellinger

Übername zu mittelhochdeutsch, mittelniederdeutsch schele (Zuchthengst), mittelniederdeutsch auch schelinge, oder zu mittelhochdeutsch schelch (schielend) oder zu mittelniederdeutsch schellich (tobend, unsinnig, zornig); Schellinger vereinzelt auch Herkunftsname zum Ortsnamen Schelingen
Schelling (1204), Schellinger (1511)


Wolę nie tłumaczyć, bo po pysku dostanę. Razz
Zdaje się że nie tak dawno nazwisko to było dość szeroko omawiane. Tak cirka ebaut z pół roku temu.

Słownik dolnoniemieckich pruskich gwar podaje Schellig z Pomorza i Prus w znaczeniu mniej więcej równym muszli, skorupie, powłoce. A w szczegółach podaje ponad dwie szpalty możliwych odniesień z kilkunastu miejsc począwszy od Danii, przez jakieś staroangielskie aż po nasze Prusy. To poniekąd komplikuje sprawę - jak myślę.

-=-=-=

Edit:

Dodatkowo sprawę komplikuje fakt, że słowo: шелига pochodzi od ukraińskiego шелюга co po polsku oznacza jakiś gatunek wierzby (Sálix acutifólia).
Aby zaś całkiem poplątać możliwe etymologie, po węgiersku szel = wiatr albo kraj.
To jeszcze nie koniec: po litewsku selioti = wściekać się złościć.

Pozdrawiam pięknie.
Endriu - 18-12-2016 - 21:45
Temat postu:
Uzupełnienie do nazwiska Szeligowski



Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/889

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/890

Miejscowości o nazwie Szeligi występują m.in. w woj. mazowieckim (w powiatach: płockim, sochaczewskim, warszawskim, żyrardowskim), a także w woj. świętokrzyskim czy woj. warmińsko-mazurskim.

Selig od średnio-dolno-niemieckiego sēlich ‘dobry, szczęśliwy’ także ‘przynoszący szczęście’ oraz ‘pobożny, święty’,Seligać – o dzieciach nie umiejących chodzić- przesuwać się na pośladkach -Słownik Warszawski
ROMAN_B - 18-12-2016 - 22:08
Temat postu: Jeszcze coś o nazwisku Szeligowski.
Witam.

Dodam swoje „trzy grosze” do informacji o możliwej genezie nazwiska Szeligowski. Moim zdaniem nazwisko to jest derywatem. To znaczy zostało utworzone przy pomocy dzierżawczego sufiksu –owski. Przyrostek –owski jest pochodnym [ złożeniem ] sufiksu –ski. Format –ski w języku polskim pełnił też dzierżawczą funkcje. Funkcja ta uwidocznia się na gruncie antroponimicznym, na przykład Woźnicki mógł być synem Woźnicy, czyli Woźnickim synem, Piotrowski – synem Piotra, Piotrowskim synem. Wynika z tego, iż Szeligowski mógł być synem Szeligi – Szeligowskim [ Szelig + owski = Szeligowski ].

Tak więc co znaczy Szeliga? Istnieje jeszcze jedna możliwość mówiąca o etymologii nazwiska Szeliga. O nazwisku tym pisał profesor Aleksander Brückner - polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej. W 1930 roku w Krakowie nakładem Krakowskiej Spółki Wydawniczej ukazał się pierwszy tom Dziejów Kultury Polskiej pt. Od czasów przedhistorycznych do r. 1506. Na 73 stronie tej publikacji pisał on: „Niejedną trudność usuwa czeszczyzna obfitująca w nierównie starsze i bogatsze źródła słownikowe niż nasze. My np. nie rozumiemy już nazwy Szeliga, Szeligi (szlachecki ród i miejscowość) albo Cielma (por. poznańskie Cielmice, Cielmowo i ród szlachecki Cielma); objaśni je nam słownik staro-czeski (z r. 1360): sseliha 'clapo' (ostre narzędzie, cerkiewne szełyga, pertica ferrea) w rozdziale De fabrilibus (o kuźni); telma 'capsa' w rozdziale De utensilibus (o sprzętach domowych), u nas je i tunkiem (od tuny 'tonne') tłumaczono.”.


Pozdrawiam – Roman.
Beksa - 19-12-2016 - 11:43
Temat postu: Jeszcze coś o nazwisku Szeligowski.
Spotkałam się z nazwiskami Szeluga / Szelugowski / Sieluga itp.(par. Zielona, woj. mazowieckie). Może to kolejne "wariacje na temat"?
olaola21 - 20-12-2016 - 13:07
Temat postu: Informacje o nazwiskach
Dzień dobry,
poszukuję informacji o nazwiskach:
Lipka
Wojewódzki
Maliszewski/Maleszewski
Rowicki
Przesmycki
Wyszomirski
Nowakowski
Kotecki

Dziękuję i pozdrawiam
Ola
teresa_kisztelińska - 21-12-2016 - 13:34
Temat postu:
Witam,
W poszukiwaniu informacji o mojej rodzinie (zaścianek Sojdzie, Litwa) dotarłam do informacji o nazwisku mojej prapraprababci. Jej nazwisko WISZNIEWSKA (zapis w języku polskim z 1840 r.). Uprzejmie proszę o etymologię tego nazwiska.

Pozdrawiam
Teresa
ROMAN_B - 21-12-2016 - 15:32
Temat postu: Coś o nazwisku Wiszniewski.
Witaj.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Wiszniewski /a. Nazwisko to w ocenie jest derywatem. Może być derywowane przy pomocy sufiksu –ski [ Wiszniew + ski = Wiszniewski; Wiszniew–ski ]. Sufiks –ski może wskazywać, iż ta nazwa osobowa:
• jest mianem odmiejscowym to znacz, że pochodzi od nazwy miejscowości a jej pierwotny nosiciel był jej właścicielem – nazwisko szlacheckie;
• jest mianem odmiejscowym to znacz, że pochodzi od nazwy miejscowości a jej pierwotny nosiciel pochodził/mieszkał w danej miejscowości lub/i urodził się w tej miejscowości – nazwisko nieszlacheckie,
• jest nazwiskiem odapelatywnym powstałym na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego za pomocą strukturalnego przyrostka –ski od przezwiska typu Wisznia i podobnych.
Tak więc o jaką miejscowość może chodzić? Biorąc pod uwagę zapis graficzny nazwiska Wiszniewski takimi miejscowościami mogą być:
• Wiszniewo, dawniej Wiszniew [ biał. Вішнеў, Вішнева ] – wieś [ dawniej miasteczko ] na Białorusi położona w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, nad Jeziorem Wiszniewskim,
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiszniewo ... %C5%84ski)
• Wiszniewo [ biał. Вішнева ] – wieś na Białorusi położona w obwodzie witebskim, w rejonie połockim, w farynowskiej radzie wiejskiej,
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiszniewo ... _witebski)
• Wiszniew [ biał. Вішнева, Вішнеў ] – wieś [ dawniej miasteczko ] na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, siedziba sielsowietu Wiszniew [ Вішнеўскі сельсавет ].
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiszniew
Więcej miejscowości odnajdziesz pod linkiem [ Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego (…) Tom XV, cz. 2., strona 691:
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... V_cz.2/691

Dodam, że nazwisko Wiszniewski mogło powstać też od nazwy rośliny, to jest drzewa o nazwie Wiśnia. Nazwiska takie można spotkać na Podlasiu i są to nazwy osobowe typu Wisznia, Wiszniewski, Wiszenko. Wiśnia po ukraińsku to вишня, po białorusku to вішнёвы a po rosyjsku to
вишневый; вишня = wisznia.


Istnieje nazwisko Wiśniewski ale czy ono ma związek z nazwiskiem Wiszniewski trudno powiedzieć. Należałoby zbadać czy poprzednicy lub/i krewni osoby noszącej nazwisko Wiszniewski nie używali nazwiska Wiśniewski.
Kazimierz Rymut [ Nazwiska Polaków. Słownik historyczno − etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001 ] uważa, że nazwy osobowe typu Wiśniewski, Wiszniewski, Wiśniowski, Wiszniowski należą do grupy nazwisk odmiejscowych, powstałych poprzez dodanie przyrostka –ski do nazw miejscowych typu: Wiśniewa, Wiśniewo, Wiśniowa, Wiśniew, Wiszniewo. Słownik staropolskich nazw osobowych, pod redakcją Witolda Taszyckiego, tom VII, Suplement opracowany w Zakładzie Onomastyki Polskiej pod kierunkiem Marii Malec, Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, Wrocław 1984, s.289 mówi, że najstarsze nazwisko zapisane w formie Jasczoldus Vysnewsky [ Wiśniewski ] zostało odnotowane w roku 1397. Natomiast w Słowniku staropolskich nazw osobowych, pod redakcją Witolda Taszyckiego, tom VI, zeszyt 1, Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, Wrocław 1981, na stronie 126 możemy przeczytać, iż starych dokumentach spotkać można następujące formy graficzne zapisu jak: Vysnewsky, Vyssznowsky, Visnowszky, Vysynowsky, Vysnyewsky, Vyszynevsky, Vysznowsky, Wisznyewskie, Wisnowsky, Wisznowsky, Vysznyevsky.

Pozdrawiam – Roman.

Zobacz też:
http://www.spekulant.gda.pl/wiszniewski.htm
http://genealogia.okiem.pl/powstanies/i ... iszniewski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_Wiszniewski
http://www.jjwm.eu/korzenie/gen.htm
Gawroński_Zbigniew - 21-12-2016 - 19:35
Temat postu:
Moje trzy grosze odnośnie nazwiska Wisznia/ewski, a w zasadzie niektórych kresowych odniesień.

Wisznia = Вишня to zbiorowe określenie kilkuset (nie liczyłem dokładnie ilu) krzaczastych i drzewiastych gatunków krzewów stepowych obejmuje nazwami ludowymi rozpowszechnionymi w tzw. "Małorosjii" Białorusi i Ukrainie mniej więcej, następujące rodzaje cerasus tj wiśni "właściwej", rodzaj prunus (śliwy) i rodzaj padus (czeremcha). W tym momencie napotykamy solidną przeszkodę w postaci ordy. Otóż po turecku wiśnia to (fonetycznie) wischne a po nowogrecku visenia.

Jak widać, widać wyraźnie pochodzenie słowa.

O wiele więcej na rosyjskojęzycznym portalu http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype= w poszczególnych odnośnikach. Tam również o historycznych Wiszniewskich - nazwiskach i Wiszniewskich - miejscowościach: http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... mp;stype=0 odnośnik nr 4 to etymologia po rosyjsku nb. pokrywająca się z tym co napisał wyżej pan Roman.
teresa_kisztelińska - 21-12-2016 - 19:52
Temat postu:
Najserdeczniej dziękuję Panu Romanowi i Zbigniewowi za cenną wiedzęSmile

Pozdrawiam
Teresa
Nanuk01 - 21-12-2016 - 20:55
Temat postu:
[quote="Gawroński_Zbigniew"]Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Trochę za głęboki impass... Geleitmann, to inaczej osoba towarzysząca od Geleit - eskorta, konwój...

Pozdrawiam
Waldemar
Litwos - 22-12-2016 - 23:09
Temat postu:
Romanie,

dziekuje slicznie, to bardzo ciekawe - bede musial sprawdzic czy w formie Billewicz rowniez pojawia sie w tych regionach.

Mam jeszcze jedno kresowe pod choinke Smile Znane fanom kinematografii.
Nazwisko: RAKSA / RAXA.

Dziekuje z gory.
Gawroński_Zbigniew - 22-12-2016 - 23:11
Temat postu:
[quote="Nanuk01"]
Gawroński_Zbigniew napisał:
Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Trochę za głęboki impass... Geleitmann, to inaczej osoba towarzysząca od Geleit - eskorta, konwój...

Pozdrawiam
Waldemar


Cytat:
Gleitsmann ...
Berufsname zu mittelhochdeutsch geleite (Führer, Führerin; Leitung, Begleitung, Geleit, Schutz; Geleitsgeld), geleitman (Begleiter, Beschützer); für einen, der Reisende oder Transporte zu begleiten hat (obrigkeitliche Person), Zollbeamter, der Warenzüge über die Grenze begleitet, Geleitsgeldeinnehmer, Gerichtsperson
Geleiczman (1411), Gleitsman (1504)


Odnośnie nazwiska Raksa/Raks nie da się nic mądrego napisać nie wskazując pochodzenia.

Jeśli z zachodu ze związkami niemieckimi to od niemieckiego nazwiska Raks/Rek a te od imienia zaczynającego się na Regin

Jeśli z Prus/Łotwy/Litwy to od staropruskiego/litewskiego/łotewskiego dregnas/dregint/dregis = coś suchego, suche miejsce.

Jeśli jeszcze dalej na północ to w Kurlandii/Estonii znajdziemy Raksatus jako mniej więcej społecznik.

Raks/Raksa to określenie marynistyczne z ukraińskiego oznacza jakieś wypustki pozwalające wprawnemu majtkowi wspiąć się na maszt.

Podejrzewam, że to grubo nie wszystko co można wskazać.

Pozdrawiam pięknie.


-=-=-=-=
Edit: te imiona od Regin... są następujące:

Reginald Englisch Alter deutscher zweigliedriger Name bekannt durch den hl. Reinhold, Patron von Dortmund
Imię ma następującą budowę: ragin = der Rat, der Beschluss (Althochdeutsch) + waltan = walten, herrschen, der Herrscher (Althochdeutsch) = rada/decyzja+władać/królować/panujący

Reginbert Althochdeutsch Alter deutscher zweigliedriger Name
Imię ma następującą budowę: ragin = der Rat, der Beschluss (Althochdeutsch) + beraht = strahlend, glänzend (Althochdeutsch) = rada/decyzja+jaśnieć/błyszczeć

Reginhard Deutsch Starker Ratgeber
Imię ma następującą budowę: ragin = der Rat, der Beschluss (Althochdeutsch) + harti = hart, stark, fest, entschlossen (Althochdeutsch) = rada/decyzja+twardy/mocny/zdecydowany.
Litwos - 23-12-2016 - 10:16
Temat postu:
Zbigniewie,

dziekuje bardzo Smile

W tym przypadku woj. nowogrodzkie.

W dzisiejszych granicach Polski, zyje praktycznie tylko kilka rodzin: http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/raksa.html
janj9000 - 24-12-2016 - 20:35
Temat postu:
Witam,
poszukuje informacji o nazwisku Grzeszkowicz.
Endriu - 27-12-2016 - 12:01
Temat postu:
Witam

Etymologia nazwiska Grzeszkowicz w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

główne źródła:

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997

Grzeszkowicz - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Grzegorz, notowanego w Polsce od średniowiecza ( XII w.), pochodzenia greckiego od gregorios ‘gorliwy, czuwający’.

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=773
Wladyslaw_Moskal - 27-12-2016 - 16:16
Temat postu:
Nazwisko Grzeszkowicz.....

.... niezwykle rzadkie w Polsce !

Wg. prof K.Rymuta, dane z 2002 Roku;
Nazwisko 'Grzeszkowicz' najczęściej występuje w:
1.Myślenice tylko 8
2.Wyszków (7)
3.Ostróda (7)
4.Nowe Miasto Lubawskie (6)
5.Legionowo (1)

Mozliwe, ze wszyscy pochodza od jednego protoplasty i sa krewnymi.
Protoplasta - najstarszy znany przodek, od którego wywodzi się jakiś ród

Pozdrawiam - Wladyslaw
Gawroński_Zbigniew - 27-12-2016 - 21:47
Temat postu:
Nazwisk Grzeszkowiczo-podobnych w słowniku Taszyckiego jest sporo. W pierwszej chwili pomyślałem sobie: "a tam, co tu odpowiadać nazwisko proste jak nic", to tylko wariant zapisu polskiego Grześkowicz przez skrybę po łacinie. Zdziwiło mnie, że w Stankiewiczach wszystkie ciurkiem podobne nazwiska wywiedzone są jednie od Grzegorza,ewentualnie od miejscowości, że pominięte są inne ewentualności.

Czas na uwag kilka w ramach moich "trzech groszy". Laughing

Wyrażam przekonanie, że nazwisko Grzeszkowicz (i najmniej kilkanaście procent nazwisk Grześkowiczo-podobnych) może mieć cztery różne nie powiązane ze sobą podstawy znaczeniowe. Dwie polskojęzyczne : 1. od imienia Grzegorz (pomijam); 2. od "grzechu/grzeszka = starego eufemizmu na określenie pośladków". Swoją drogą bardzo ładne określenie na "cztery litery". Smile Nie mam pod ręką słownika staropolskiego aby sprawdzić jaka jest dokładnie etymologia słowa "grzech", czy aby nie pochodzi również od tyłka tj. miejsca spuszczania kary za występek.

Pozostają jeszcze etymologie plattdeutsch. Po namyśle wycinam je jako niepotrzebne.
slawek_krakow - 28-12-2016 - 00:44
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Nazwisk Grzeszkowiczo-podobnych w słowniku Taszyckiego jest sporo. W pierwszej chwili pomyślałem sobie: "a tam, co tu odpowiadać nazwisko proste jak nic", to tylko wariant zapisu polskiego Grześkowicz przez skrybę po łacinie.


Grzeczkowicz nie będzie to samo wg Ciebie? Pytam z ciekawości i w celu rozszerzenia horyzontów Smile Szczególnie, że frekwencja taka jak Grześkowicz i Grzeszkowicz razem wzięte.
ROMAN_B - 28-12-2016 - 01:30
Temat postu: Jeszcze coś do genezy nazwiska Raksa - Raxa.
Witaj Robercie!

Pytasz o genezę nazwiska Raksa / Raxa oraz wspominasz, że ta nazwa osobowa występowała w dawnym województwie nowogródzkim w II RP. Województwo nowogródzkie to i powiat lidzki [ wcześniej powiat guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego ]. Stolicą powiatu lidzkiego była Lida.
W mieście Lida urodziła się Pola Raksa, właściwie Apolonia Raksa, aktorka polska. Obecnie miasto Lida znajduje się na Białoruski.

W zasadzie wszystko o pochodzeniu nazwiska Raksa / Raks napisał w swoim poście pan Zbigniew. Wspomniał też, że bez ustalenia narodowości osoby noszącej to miano trudno coś powiedzieć o nim. W zasadzie zgadzam się z nim. Jest to na tyle rzadkie nazwisko, iż trudno o nim coś więcej znaleźć niż to co napisał pan Zbigniew.

Mnie zainteresowała forma nazwiska zapisanego w graficznej postaci jako Raxa – pisanego przez „x”. Litera „x” jest 24 literą alfabetu łacińskiego i jest obecna w wielu alfabetach opartych na łacinie. Obecnie w języku polskim występowanie litery „x” reguluje ortografia: w dawnych zapożyczeniach w których oryginalnie było „x” w pisowni polskiej jest ono zamieniane na „ks”, rzadziej na „gz”. Do XIX wieku litera „x” była literą alfabetu polskiego na równi z pozostałymi literami, stosowana zarówno w zapożyczeniach, jak i wyrazach rodzimych [ np. xięstwo ], do dziś zachowała się w nazwiskach [ np. Axentowicz, Jaxa, Koxowski, Mixtacki, Rexemowski, Xiężopolski ] i skrótach [ x. = ksiądz, książę ]. Do dziś litera „x” używana jest także jako wariant pisowni niektórych imion, np. Xawery – Ksawery. Wychodzi na to, iż nazwisko Raksa i Raxa to jedno i to samo nazwisko tylko zapisane w różnych wariantach. Miano Raksa to raczej późniejszy zapis w języku polskim? Natomiast, zapis w formie Raxa to wcześniejsza postać nazwiska i chyba mu bliżej do łaciny?

Może te informacje pomogą Ci w badaniach nad etymologią nazwiska Raksa / Raxa? Na obszarze dzisiejszym Niemiec znajduje się rzeka o niemieckiej nazwie Recknitz. Ma ona 72 km długości i położona jest w kraju związkowym Meklemburgia – Pomorze Przednie. Rzeka ta wypływa z Pojezierza Meklemburskiego koło Güstrow, uchodzi do bałtyckiej zatoki Saaler Bodden koło Ribnitz ¬– Damgarten. Jest to rzeka oddziela Pomorze od Meklemburgii. Dlaczego o tym napisałem? Istnieją przesłanki, które mogą przemawiać za tym, iż wspomnianej przeze mnie rzeka może mieć związek z pochodzeniem nazwiska Raksa / Raxa. Rzeka o niemieckiej nazwie Recknitz nosi polskie historyczne nazwy: Raksa / Raxa, Reknica, Rokitnica, Rzeknica. Wspomniana rzeka w X wieku położona była na historycznych ziemiach Słowian Zachodnich – ściślej mówiąc na ziemiach zamieszkałych przez Słowian Połabskich. Słowianie połabscy to jedna z grup Słowian wchodząca w skład plemion zachodniosłowiańskich z grupy plemion lechickich, zamieszkujące od VI wieku ziemie między Morzem Bałtyckim, Łabą, Hawelą i Odrą. Od wschodu graniczyli z Lubuszanami i Pomorzanami, od zachodu przez Limes Sorabicus oraz Limes Saxoniae z Sasami i Turyngami, od południa zaś z plemionami czeskimi. To wielki obszar ziemi. Słowianie Połabscy to dość spora grupa różnych plemion. Do tej grupy Słowian zaliczane są między innymi : plemiona Wieleckie, plemiona Obodryckie, plemię Ranów i plemię Chyżan [ Chizzini ]. W roku 954 wybuchło wielkie słowiańskie powstanie antygermańskie koalicji Obodrzytów i Wieletów. 16 października 955 roku nad rzeką Raxa / Raksa [ Reknica, Rokitnica, Rzeknica ] rozegrała się wielka bitwa między wojskami cesarza Ottona I, które dowodzone były przez margrabię Marchii Wschodniej Gerona, a wojskami Słowian połabskich dowodzonymi przez księcia obodrzyckiego Stoigniewa. Margrabia Geron dzięki wsparciu Ranów dla sił niemieckich rozgromił wojska słowiańskie. Było to przełomowe zwycięstwo wojsk niemieckich w bitwie z siłami Wieletów i Obodrytów. Podczas tej bitwy został zabity książę Stoigniew. Rzeka Raxa / Raksa [ Reknica, Rokitnica, Rzeknica ] w owym czasie miała znajdować się na ziemiach należących do plemienia Chyżan. Chyżanie [ Chyżyni, Kicyni, Chizzini ] to średniowieczne plemię zachodniosłowiańskie należące do grupy plemion Wieleckich. Ranowie, inaczej Rugianie [ z niemieckiego ] albo Rujanie, zachodniosłowiańskie plemię połabskie zamieszkujące we wczesnym średniowieczu wyspę Rugię [ połabskie Rana ] i pobliskie ziemie na stałym lądzie [ obecnie Meklemburgia – Pomorze Przednie w Niemczech ].
Tu jest link do mapy zatytułowanej Słowiańszczyzna Zachodnia i Germania w VI – IX wieku po Nar. Chr., która znajduje się w opracowaniu Włodzimierza Dzwonkowskiego pt. Historja Polski na monografjach źródłowych oparta. Część I. Prahistorja ziem polskich. Słowiańszczyzna pierwotna. Początki polskiej kultury i organizacji, Warszawa 1918.
http://web.archive.org/web/201108171536 ... rmania.pdf
Na przedmiotowej mapie odnajdziesz umiejscowienie rzeki Raksa – górna część mapy.
O rzece Raxa wspomina ks. Stanisław Kozierowski w swojej publikacji pt. Atlas Nazw Geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Zeszyt II B., który został wydany w Poznaniu w 1935 roku. Napisał on w tym opracowaniu: „Na widownię dziejową występują Ranowie pierwszy raz w bitwie nad Rokitnicą (Raxa), dopływem Bałtyku u Rybnicy, 16. X. 955, jako sprzymierzeńcy cesarza Otona I i margrabiego Gerona przeciw obodrycko – weleckim pobratymcom; ocalili wtedy z zasadzki urządzonej przez króla Stogniewa swoich saskich przyjaciół i przyczynili się do klęski rodaków i śmierci ich wodza.”. O bitwie nad rzeką Raxa pisał też Józef Widajewicz w opracowaniu pt. Wichman, które zostało wydane w Poznaniu w roku1933 nakładem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Na stronie 21 – 22 znajduje się ciekawa informacja, oto ona: „2) Pod nazwą Raxa. pojawiającą się w źródłach tylko ten jeden raz, nie jest dziś znaną żadna rzeka na terytorjum dawnych Połabian. W nauce
niemieckiej panuje nieomal jednomyślne przekonanie. że chodzi tu o dzisiejszą Recknitz. niewielką rzeczkę, wpadającą na północ od Roztoka do Bałtyku; w dobie słowiańskiej przypadał jej bieg na terytorjum Chyżan (Chizzini), por. S p r u n e r - M e n k e. Handatlas, nr. 31 i 37. Na płaskim i zabagnionym terenie, przez jaki jej płynąć wypadło, część wód odpływała zdaje się do Piany, tworząc znane zjawisko bifurkacji.. We s t b e r g o. c.. str. 113, próbował nazwę Raxa objaśnić w następujący sposób: "Raxa konnte viclleicht aus Raka (rieka) verschrieben sein oder auch aus rieczka. der Deminutivform von rieka entstellt sein". Niemiecka natomiast wersja.
Recknitz. mogła powstać ze słowiańskich brzmień: Rakownica - Rekownica - Reknica, por. K o z i e r o w s ki. Nazwy rzeczne w Lechji przybałtyckiej. Slavia Occident.. t. IX (Poznań 1930). str. 460. - Otóż zgodzić się trzeba z poglądem, który teatru ówczesnej wojny szuka w tych właśnie stronach (w ostatnich czasach stanowczo oświadczył się za tern We s tb e r g o. c,. str. 112-113; (…)”. Z tekstu tego dowiadujemy się, że nazwa rzeki Raxa pojawia się tylko jeden raz w historycznych źródłach i odnosi się do bitwy nad tą rzeką, która miała miejsce 16 października 955 roku. Nigdy więcej żadne źródła nie wspominają o rzece nazywającej się Raxa, która znajdowała się na ziemi Słowian Połabskich.
Wiemy już, że 955 roku na ziemi należącej do słowiańskiego plemienia Chyżan była rzeka, która w źródłach z tego okresu nazywana była Raxa / Raksa. Wynika z tego, że nazwa Raxa / Raksa może pochodzić z języka słowiańskiego. Tylko co ona znaczy? Jest publikacja, w której próbuje się objaśnić etymologię nazwy rzeki Raxa. Jest to opracowanie Mikołaja Rudnickiego pt. Studja nad nazwami rzek lechickich, które ukazało się w 14 tomie Slavia Occidentalis wydanym przez Instytut Zachodnio – Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim w roku 1935. W opracowaniu tym, na stronie 199 – 203, znajduje się rozdział 5 poświęcony rzece Rega, Regala, w którym omówiona jest etymologia nazwy tej rzeki. W rozdziale tym jest też mowa o pochodzeniu nazwy rzeki Raxa [ strona 203 ]. Etymologia nazwy rzeki Raxa / Raksa powiązana jest z nazwami rzecznymi Rega, Regala. Zacytowanie kilkustronicowego wywodu wydaje się mi niecelowe – najlepiej jak sam zapoznasz się z tym wywodem. Tu jest link do elektronicznej wersji 14 tomu Slavia Occidentalis:
http://rcin.org.pl/Content/30943/WA303_ ... ia-Occ.pdf
Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner mówił, że my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej. Moim zdaniem do takich słów należy słowo Raksa / Raxa, które ma niejednoznaczną etymologię według Mikołaja Rudnickiego, wspomnianego przeze mnie powyżej.

Robercie, mam nadzieję, że zebrane przeze mnie informacje pomogą Ci w badaniach nad genezą nazwiska Raksa / Raxa.

Pozdrawiam – Roman.

Ps.
Etymologia według pani Ewy Szczodruch, która znajduje się na portalu Stankiewicze z Przyjaciółmi.
„Raksa - od niemieckich nazw osobowych Raks, Reks, te od imion złożonych na Ragin.”
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=549
Gawroński_Zbigniew - 28-12-2016 - 08:40
Temat postu:
slawek_krakow napisał:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Nazwisk Grzeszkowiczo-podobnych w słowniku Taszyckiego jest sporo. W pierwszej chwili pomyślałem sobie: "a tam, co tu odpowiadać nazwisko proste jak nic", to tylko wariant zapisu polskiego Grześkowicz przez skrybę po łacinie.


Grzeczkowicz nie będzie to samo wg Ciebie? Pytam z ciekawości i w celu rozszerzenia horyzontów Smile Szczególnie, że frekwencja taka jak Grześkowicz i Grzeszkowicz razem wzięte.


Moim zdaniem nie jest to samo, chociaż w końcówce 18 i początkach 19 wieku nie takie cuda, a większe się działy.

Podstawa "grzec/grzek" to kojarzy się z grzechotaniem/grekotaniem, a to z zawodem. Facet, który lewarował kłody drzewa w lesie ścięte do góry żeby je załadować na jakiś wóz/smyk posługiwał się w kilku regionach Polski rożnie regionalnie nazywanymi "grzechotkami/grzekotkami" tj. windami działającymi na zasadzie dźwigni jednostronnej. Oczywiście to pierwsze z brzegu skojarzenie. Z pewnością jest ich więcej. Np od niemieckich nazwisk z podstawą od starych niemieckich imion zaczynających się na Grad/Hrad, które w bliższym nam niemieckim przekształciły się w nazwiska Gretz-o-podobne.

(Te imiona to, bez rozwijania etymologii, to są np. Hrodger, Hrodgar, Hrodeberg, Hrodwyn, Hrodwald i podobnych na "g" . Podstawa hrod/grod oznacza małą ojczyznę (Heimat).)

Pozdrawiam pięknie.
Litwos - 28-12-2016 - 15:27
Temat postu:
Romanie,

Dziekuje slicznie Smile
Majtka_Łukasz - 28-12-2016 - 23:15
Temat postu:
Dobry wieczór,
Czy mogę prosić o jakieś informacje o moim nazwisku - Majtka ? Przodkowie pochodzili z Wielkopolski (okolice Koła i Brudzewa). W XIX zapisywane też jako "Maydka" lub "Maytka".

Pozdrawiam,
Łukasz
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 00:50
Temat postu:
Majdów wokoło Koła jest sporo. Jak do tej pory nie przyszło mi omałocoKolaninowi sprawdzić co to nazwisko w istocie kryje w sobie. A kryje jak się okazuje potaż. To w zasadzie wystarczy za interpretację. Szczegóły są dość proste. Leśne osady zajmujące się produkcją różnych wynalazków z drewna to były smolniki/smólniki (zajmowały się smołą i dziegciem) albo majdany/budy (zajmowały się potażem). Majdanów/Bud od Koła w stronę Izbicy wymieniłbym no z dziesięć. Te nazwy już nie istnieją, ale funkcjonują w mowie potocznej w odmienionym nieco znaczeniu zbliżonym do łąki serwituckiej. Potaż był najprostszym półproduktem do produkcji mydła szarego. Majdki/”majdaniorze”/budnicy byli bardzo poszukiwani, a ich umiejętności wysoko cenione. Położone niedaleko mnie Majdany Świętosławickie i Budy Skaszyńskie były bardzo dużymi „ośrodkami” pozyskiwania torfu, który po wysuszeniu i spaleniu i rozpuszczeniu popiołu w wodzie (to co się rozpuściło to potaż - bo popiół jako taki się nie rozpuszcza w wodzie tylko tworzy męty) i następnie odparowaniu, potaż był gotowy.

Polskie majdany nie mają liczby pojedynczej. Wszelkie próby powiązania nazwisk Majdo/Majdko/Majtko-podobnych z Majdanem w liczbie pojedynczej wydają się być chybione. Majdan bowiem to słowo pochodzenia perskiego skąd przyszwędało się najpierw do Turcji a później przez Krym do dawnej Ukrainy i dalej. Majdan to oczywiście „centralny plac". Inne znaczenie rosyjskie i poboczne słowa to przeręble bardzo dużych rozmiarów powstałe po pozyskiwaniu lodu do tzw. lodowni. Podobnie chybione ale nie wykluczone wydają mi się próby powiazania nazwisk z tej grupy z majdaniem = kiwaniem merdaniem.

Oddzielnego zbadania wymagałoby powiązanie słowa z jidysz „maite” = kowal, zanotowanego w słowniku dolnoniemieckich gwar z terenów m.in. Polski. Niestety słownik, który bardzo często służy mi pomocą w poszukiwaniu etymologii nie dodaje nic więcej.

Zapytam poza protokołem. W okolicach Turku/Brudzewa są jakieś słone źródła, tak jak koło mnie? Albo raczej były w niedalekiej przeszłości?

Aha. źródła: wspomniany słownik "Preusisches Woerterbuch ost und wespreusische provincializmen....", "Słownik warszawski" - Niedźwiedzkiego, "Słownik gwar" - Karłowicza, wyszukiwarka: http://dic.academic.ru wyszukiwarka: http://www.deutsche-nachnamen.de/index.php/herkunft , wyszukiwarka: http://www.ufolog.ru , wyszukiwarka : http://www.etymologie.info , wyszukiwarka: http://magyarnevek.hu i w razie potrzeby maszyna tłumacząca z łaciny lub niemieckiego: http://pl.pons.com/tłumaczenie
Majtka_Łukasz - 29-12-2016 - 07:53
Temat postu:
Dziękuję bardzo Panie Zbigniewie. Niestety nie znam zbytnio tamtych terenów, nie wiem nic o źródłach soli w tamtej okolicy. Domniemam jednak, że torfu tam nie brakowało. Moi przodkowie z XIX pracowali raczej na roli - zapisani jako gospodarze, komornicy i różnej maści parobkowie. Bardzo jednak ciekawy ten mydlany wątek Smile

Pozdrawiam,
Łukasz
teratri - 29-12-2016 - 09:03
Temat postu: Nazwisko Stężalski
Witam proszę o informacje na temat pochodzenia tegoż nazwiska

Pozdrawiam
Krzysztof
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 14:58
Temat postu:
Umiejętność produkowania "wiśnych stężysk" to dar i sztuka do dziś ceniona, nawet w dobie powszechnej technologii kopiarek do produkcji wszelkiej maści trzonków do łopat siekier i młotków.

Wiśne stężysko, wiśny sztyl, wiśne styliszcze, wiśny trzanek/trzonek - to taki, który dobrze leży w dłoni, nie robi odcisków nie ściąga narzędzia w prawo czy lewo. Moj dziadek Stanisław co roku wczesną zimą chodził na świeże stynża i potrafił ich nanosić w krótkim czasie kilkadziesiąt. Później podstrugiwał i suszył ponad rok, niekiedy kilka lat, i oprawiał z nich np grabie luśne. Co roku sprzedawał tych grabi luśnych* z ponad trzy metrowym stężyskiem mnóstwo. Nie wiem na czym polegała ta sztuka. Na "chłopski rozum" zwykły kij do grabi. Wszystko się skończyło wraz z masową mechanizacją z czasów wczesnego Gierka.

Jak widać powyżej, moim zdaniem bez dwóch zdań nazwisko pochodzi od stężysk, albo raczej od zawodu polegającego na ich wytwarzaniu.

Nie od rzeczy będzie w tym miejscu zauważyć błąd jaki zakradł się ( jeden z kilku tysięcy tego rodzaju błędów) do słownika warszawskiego, który wskazuje, że słowo stężysko jest zapożyczeniem z niemieckiego : "Stange". Jest dokładnie na odwrót. Smile

*grabie luśne to grabie o około 2 metry długim grzebieniu, z ponad 30 centymetrowymi zębami. Służyły do grabienia lusów tj. resztek zboża ściętych przez kośników na polu, niedokładnie zebranych przez ubieraczki, tj. kobiety wiążące snopki.
wojtek_sojda - 29-12-2016 - 19:45
Temat postu: Wasyk
Witam,
Zna ktos pochodzenie nazwiska - WASYK?
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 22:42
Temat postu:
To może być dość trudne do uwierzenia.

Was'ik / Wasyk / Васик / Васык to pierwotnie imię męskie pochodzenia tatarskiego. Tłumacząc je mamy znaczenie mniej więcej "zaufany".

Najstarszy udokumentowany zapis nazwiska pochodzi z Mikołajewka na Uralu w roku 1520. Facet nazywał się Зиновий Васык. Był urzędnikiem a więc na pewno szlachcicem.

Aby odciąć dyskusje nt. ewentualnych związku nazwiska z imieniem Jan/Iwan albo Wasyl/Bazyli podaje poniżej wszystkie zdrobnienia obydwu imion:
1. Иванка; Иваня; Иванюха; Иванюша; Ивася; Ивасик, Иваха; Иваша, Иша; Ишута; Ваня; Ванюха; Ванюша; Ванюра; Ванюся; Ванюта (Ванютя); Ванята; Ива
2. Васильюшка; Василька; Василёк; Василько; Вася; Васёна (Васёня); Васюня; Васюра; Сюра; Васюта; Сюта; Васюха; Васюша; Васяй; Васяк(а); Вака; Васяня (Васяна); Васята; Васяха; Васяша

Pozdrawiam pięknie.

główne źródło to kilkanaście wejść szczegółowych w wyszukiwarkę: http://dic.academic.ru + sprawdzenia na wszystkich dostępnych mi innych wyszukiwarkach nazwisk w językach "wokół Polski".
ROMAN_B - 29-12-2016 - 23:06
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Majtka.
Witaj Łukaszu!

Pytałeś o genezę nazwiska Majtka. Wspomniałeś, że w XIX wieku nazwisko było zapisywane jako Maydka lub Maytka. Zaproponuję Ci moje spojrzenie na ewentualną etymologię tej nazwy osobowej. Tak więc miano:
• Majtka w mojej ocenie jest sufiksalną nazwą osobową. Zbudowane jest z tematu Majt– oraz sufiksku –ka [ Majt+ka=Majtka; Majt–ka ];
• Maydka w mojej ocenie jest sufiksalną nazwą osobową. Zbudowane jest z tematu Mayd– oraz sufiksku –ka [ Mayd+ka=Maydka; Mayd–ka ];
• Maytka w mojej ocenie jest sufiksalną nazwą osobową. Zbudowane jest z tematu Mayt– oraz sufiksku –ka [ Mayt+ka=Maytka; Mayt–ka ].
Sufiks –ka należy do formatów tworzących zdrobnienia [ deminutivum ]. Przyrostek –ka przynależy do grupy formatów o podstawie –k– . Do tej kategorii należą między innymi sufiksy typu: –ka, –ko, –ek. Zatem nazwisko Majt–ka / Mayd–ka / Mayt–ka jest zdrobnieniem [ deminutivum ]. Zdrobnienia to wyrazy utworzone za pomocą odpowiedniego sufiksu, w naszym przypadku jest to przyrostek –ka. Zdrobnienia oznaczają rzeczy albo osoby mniejsze od nazywanej wyrazem podstawowym. Zdrobnienia oznaczać mogą też pozytywny lub lekko pogardliwy stosunek do omawianego obiektu. Zdrobnienia są także środkiem stylistycznym i mają często mocne zabarwienie emocjonalne [ przeważnie pozytywne, czasem ironiczne ]. Pozostaje ustalić tylko od jakiego wyrazu podstawowego może pochodzi rdzeń Majt–,Mayd–, Mayt– w zdrobniałych nazwach osobowych Majtka / Maydka / Maytka? Moim zdaniem zdrobniałe miana Majtka / Maydka / Maytka mogą pochodzić od nazwiska Majta / Mayda / Mayta, które najprawdopodobniej pierwotnie było przezwiskiem. Według Słownika Języka Polskiego wyraz „majda” pochodzi od czasownika „majdać, majtać”, który znaczy: machać, wywijać, kiwać czymś, merdać, fajtać. Może też pochodzić od gwarowego rzeczownika majda ‘mańkut’ – osoba leworęczna.
To w zasadzie wszystko co chciałem powiedzieć o prawdopodobnej genezie Majtka.

Pozdrawiam – Roman.


Bibliografia.
Wielki Słownik Ortograficzny PWN z Zasadami Pisowni i Interpunkcji. Opracowanie zbiorowe. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.
Wielki Słownik Języka Polskiego. Opracowanie zbiorowe. Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, 2012.
Wielki Słownik Języka Polskiego PAN, red. Żmigrodzki Piotr, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków, 2007–
Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków. Słownik Historyczno – Etymologiczny. T. II. Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2001.
Kazimierz Rymut: Słownik Nazwisk Współcześnie w Polsce Używanych. T. 6. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 1993.
Edward Breza: Nazwiska Pomorzan Pochodzenie i Zmiany. T. 3. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2004.
Majtka_Łukasz - 29-12-2016 - 23:45
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Majtka.
Reasumując, mój przodek mógł być niezbyt rozgarniętym majdkiem/budnikiem mańkutem lub ewentualnie lekko wyśmiewanym leworęcznym żydowskim kowalem Wink Dziękuję za te ciekawe informacje Smile

Pozdrawiam,
Łukasz
Gawroński_Zbigniew - 29-12-2016 - 23:54
Temat postu:
Nie, nie nie nie. To nie tak. Nazwisko nie niesie żadnej treści tego rodzaju!!! Jest tylko słowem nazwą identyfikującą osobę!!! Ma etymologię, ale nie niesie treści o tej osobie.

Łukasz. Nie jesteś pierwszy, który popełnia taki błąd logiczny, że skoro nazwisko pochodzi od czegoś to ktoś kto je nosi kiedyś był tym kimś albo czymś. Tak nie jest.
Majtka_Łukasz - 29-12-2016 - 23:57
Temat postu:
Nie, nie, nie Smile Mój wpis był ironią i żartem. Stąd te uśmieszki Smile zbyt długo żyję z tak ciekawym nazwiskiem Wink zupełnie serio dziękuję za te informacje.

Łukasz

P.s. Zawsze mnie dziwi takie negatywne myślenie o przodkach, albo próby ukrycia czegoś tam złego z ich przeszłości. Byli tacy jak i my czasem jesteśmy. Nie mam też nic do Żydów czy innych majdków Wink
wojtek_sojda - 30-12-2016 - 11:26
Temat postu:
Dziekuje za szczegolowa odpowiedz Smile
Łuniewska_Ewa - 31-12-2016 - 15:06
Temat postu: Nazwisko Bzura.
Jakie jest pochodzenie nazwiska Bzura. Jedynie co mi przychodzi do głowy to rzeka o tej samej nazwie, ale to może być kierunek niewłaściwy.
Pozdrawiam. Ewa.
Gawroński_Zbigniew - 31-12-2016 - 16:08
Temat postu:
Bzura = Brzura a to pochodzi od barzy = szybciej = szybko, tak mniej więcej. Dokładna etymologia słowa pojawi się w tym miejscu wkrótce. "Barzy byś lecioł to byś zdunżył!"

Nazwisk z podstawą "Barzy - jest kilka: Barzysz/Barżał/Barżdo. Rdzeń ten jest starosłowiański i oznaczał spryt w walce.
Za chwilę jeszcze dopiszę co poza granicami.

Dotychczasowe źródła to : Brueckner i jego słownik etymologiczny.
--=-

edit:

Popularne słowniki podają jeszcze potencjalne podstawy:

Czasowniki bzić i bździć obecnie znaczą cokolwiek innego, ale kiedyś oznaczały w zasadzie to samo i były regionalizmami określającymi liche palenie się w piecu. W tym znaczeniu zachowało się na Kaszubach (bzić) i na Kujawach (bździć)

Słownik warszawski notuje czasownik bzikać = śpiewać dziecku, natomiast słowni gwar kaszubskich ks Bernarda Sychty podaje wprost „bzinka = kołysanka dla dziecka.

Słowo/nazwisko Bzowski = „diabeł” = Rusin
-=-=-=

Sprawy niestety bardzo się komplikują jeśli spojrzymy za granicę.

Bzura/бзура = instrument muzyczny popularny wśród tatarów krymskich odmiana bandury/kobzy, czyli takiej ukraińskiej "gitary".
Bzura/бзура to jednocześnie muzyk biegły w grze na tym instrumencie.

Podsumowanie. Jak widać wszystko zależy od tego skąd pochodzi nazwisko. Jeśli jest mniej więcej równo rozmieszczone w Polsce wchodzi w rachubę opcja pierwsza od określenia szybkiego, "prędkiego" (jak to Rzędzian mawiał "gorączka"). Jeśli regionalizm może mieć związek z kołysanką dla dzieci. Jeśli repatrianckie albo inaczej rozumiane kresowe, to od tatarskiego instrumentu. Z pewnością to nie wszystkie możliwe podstawy.
-=-=-=-=

Jak zauważyłem, niżej pan Roman podał inną, bardzo przekonującą etymologię.
ROMAN_B - 31-12-2016 - 16:24
Temat postu: Bzura - dodatkowe informacje o nazwisku.
Witaj.

Na portalu Leksykon genealogiczno – historyczny. Genealogia Polaków – Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich można przeczytać:
• „Bzura. Herb szlachecki Lis.”
• „Bzura. Rzeka - lewy dopływ Wisły. Nazwa ta poświadczona jest od 1241, również jako Brura, Brzura a sporadycznie w XVI w.: Mszura. Etymologia nazwy nie jest znana - gdyż wywodzenie jej od słowa *brzъ (żwawy, szybki) jest błędne - po pierwsze rzeka ta nie płynie szybko, a po drugie rozwój cząstki *r byłby tu inny niż w przypadku słów pokrewnych takich jak "bardzo". Również nie można jej wywodzić od słowa "Dъbra" (dziura, dół). Od nazwy tej pochodzi zawołanie herbu Lis, a także nazwisko: Bzura. (…).”

Herb szlachecki Lis - Inne nazwy, zawołanie: Lisy, Lisowie, Bzura, Mzura, Murza, Strempacz, Orzi-Orzi, Vulpis - jeden z najstarszych herbów polskich. Herb jest niemal identyczny z herbem Dąbrowa (który potem zanikł). W źródłach gdzie obydwa występują razem Lis ma krótsze górne ramiona.

W Herbarzu Seweryna Urskiego możemy przeczytać: Bzura h. Lis. Licznie rozrodzona zagrodowa rodzina w pow. wąsoskim; pisze się ze wsi Bzury. Nazwisko pochodzi więc albo od nazwy miejscowości, albo - tak jak zawołanie herbu od nazwy rzeki Bzura lub jeszcze wcześniejszego źródłosłowu. Stanisław 1439 r., jego synowie: Mikołaj, Jan i Heronim, Jakób, syn Heronima 1554 r., Mateusz, syn Zygmunta i inni 1587 r., Sebastyan, dziedzic wsi Bzury, w ziemi łomżyńskiej 1607 r., cytowani w aktach łomżyńskich i wąsoskich. Pelicyan, Kazimierz i Marcin podpisali elekcyę z ziemią wizką 1697 r. Po Marcinie, burgrabim wizkim, dziedzicu wsi Bzury 1715 r.. syn Adam, tego syn Antoni pozostawił syna Gracyana, żonatego z Franciszką Obrycką, z której syn Adam, urzędnik w gub. augustowskiej, dziedzic wsi Bzury, Nieckowo, Mieczki i inne, wylegitymowany w Królestwie 1837 r. Po Pawle, dziedzicu dóbr Janczewo Wielkie, w ziemi wizkiej 1720 r., syn Tomasz, tego syn Antoni miał syna Andrzeja, dzierżawcę wsi Wyrzyki, w pow. łomżyńskim, wylegitymowanego w Królestwie 1857 r.

Wieś Bzury – obecnie w Polsce są dwie wsie o tej nazwie:
1. wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn;
2. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki.
Wieś Bzury w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego (…), tom 1, strona 524
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/524


Pozdrawiam – Roman.
Łuniewska_Ewa - 31-12-2016 - 20:17
Temat postu: Bzura - dodatkowe informacje o nazwisku.
Dziękuję za wyczerpujące odpowiedzi. Moi Bzurowie to drobna szlachta z ziemi łomżyńskiej, dokładnie od kilku pokoleń mieszkający w Kokoszkach, parafia Wizna. Pierwszy z odnalezionych przodków to Stanisław Bzura ur. w 1797 r. Zamieszkały w Kokoszkach. Pierwsza żona Rozalia Janczewska, druga żona Marianna Janczewska. Może wcześniejsi przodkowie pochodzą z Bzur, ale raczej nie pochodzą z kresów. Jeszcze raz bardzo dziękuję za podpowiedzi i życzę wszystkim cierpliwości i sukcesów w NOWYM 2017 ROKU.
Pozdrawiam. Łuniewska Ewa.
czester - 06-01-2017 - 03:06
Temat postu: Bzura - dodatkowe informacje o nazwisku.
Witam,
poszukuje jakiejkolwiek informacji o etymologii nazwiska "Betiuk".
z góry dziękuję
Nanuk01 - 06-01-2017 - 21:57
Temat postu:
[quote="Gawroński_Zbigniew"][quote="Nanuk01"]
Gawroński_Zbigniew napisał:
Moje 3 grosze odo nazwiska Glajcar.

Gleitzer to po prostu celnik, strażnik graniczny, klasyczne nazwisko odzawodowe z średniowyskoniemieckiego geleitman. Najstarsze zanotowane pochodzi z roku 1411.

Trochę za głęboki impass... Geleitmann, to inaczej osoba towarzysząca od Geleit - eskorta, konwój...

Pozdrawiam
Waldemar


Cytat:
Gleitsmann ...
Berufsname zu mittelhochdeutsch geleite (Führer, Führerin; Leitung, Begleitung, Geleit, Schutz; Geleitsgeld), geleitman (Begleiter, Beschützer); für einen, der Reisende oder Transporte zu begleiten hat (obrigkeitliche Person), Zollbeamter, der Warenzüge über die Grenze begleitet, Geleitsgeldeinnehmer, Gerichtsperson
Geleiczman (1411), Gleitsman (1504)


Szanowny Panie Zbigniewie!
Dalej utrzymuję swoje stanowisko, które Pan swym cytatem potwierdził.
Język niemiecki jest moim językiem ojczystym i nie muszę sięgać po jakiekolwiek cytaty, by Panu lub też komukolwiek innemu cokolwiek udowadniać.
Z atencją
Waldemar
lukasz.kalenczuk - 06-01-2017 - 23:09
Temat postu:
Witam.

Czy mógłbym uzyskać więcej informacji na temat pochodzenia nazwiska Kaleńczuk?
Z tego co udało mi się ustalić, to końcówka "-czuk" wskazuje na "ukraińskie (małoruskie) pochodzenie", no ale o co chodzi z tym przedrostkiem "Kaleń"? Może chodzi o kaletnika? Smile

Pozdrawiam
Łukasz
historyk1920 - 06-01-2017 - 23:32
Temat postu:
Witaj Łukaszu !
Pochodzenie nazwiska KALEŃCZUK = od kalać, ze staropolskiego kalić ‘brudzić, plamić, okrywać hańbą’

Pozdrawiam
Marek
lukasz.kalenczuk - 07-01-2017 - 09:10
Temat postu:
historyk1920 napisał:
Witaj Łukaszu !
Pochodzenie nazwiska KALEŃCZUK = od kalać, ze staropolskiego kalić ‘brudzić, plamić, okrywać hańbą’

Pozdrawiam
Marek


Dziękuję za ekspresową odpowiedź Wink


Czy mogę prosić o analizę nazwisk: Masiuk oraz Skrzypczak? Smile

Pozdrawiam
Łukasz
Ewa_Szczodruch - 07-01-2017 - 11:32
Temat postu:
Witam Smile

Masiuk - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mas-, por. masa, wschodniosłowiańskie, imię Mosiej (= Mojżesz).

Skrzypczak - od skrzypieć ‘piszczeć, chrzęścić’, skrzyp ‘odgłos skrzypienia; roślina zielna’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
lukasz.kalenczuk - 07-01-2017 - 11:52
Temat postu:
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam Smile

Masiuk - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mas-, por. masa, wschodniosłowiańskie, imię Mosiej (= Mojżesz).

Skrzypczak - od skrzypieć ‘piszczeć, chrzęścić’, skrzyp ‘odgłos skrzypienia; roślina zielna’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Dziękuję!

Pozdrawiam
Łukasz Kaleńczuk
wojtek_sojda - 07-01-2017 - 18:10
Temat postu: Nazwisko Attak
Witam,
W czasie przegladana ksiag metrykalnych natknalem sie w swoim drzewie na nazwisko Attak? Bardzo prosze o pomoc w genezie tego nazwiska. Z gory serdeczne dzieki Wink Smile
Gawroński_Zbigniew - 07-01-2017 - 22:23
Temat postu:
Nazwisko Betjuk

Raczej nie ma etymologii dającej się odnieść do Kresów. W dostępnych mi źródłach nie ma ani jednego nazwiska zbliżonego nawet do Betjuk, co nie ukrywam, jest dla mnie pewnym zaskoczeniem. Trzeba szukać na Litwie/Żmudzi albo w Niemczech.

Być może nazwisko pochodzi od imion Bertholdt, Bert, Bertram (berath + walten ) = mniej więcej ze starowysokoniemieckiego na współczesny niemiecki: Glänzender Herrscher = mniej więcej po polsku „jaśniejący władca”.

Być może, że etymologia odniemiecka jest zupełnie inna. W platach od Sprewy po Pomorze Gdańskie Bêt* to „kromka chleba” (Scheibe, Bisschen, Brocken, Fleck, Stück). Słowo funkcjonowało również jako określenie „małej”, mało płatnej pracy (Za słownikiem gwar pruskich).

Wspomniałem o Litwie/Żmudzi. Bet - to litewskie „ale”.

* - Skrypt zamienił E z daszkiem na polską literę "ę".

--=-=

Nazwisko Kaleńczuk
Trzy możliwe etymologie kresowe:
Wśród przyśpiewek/ciastuszek weselnych jest taka: „Ładnyś młody gładnyś/ równasz się Kalinie/ pewnie cię matula/ kąpała we winie”. Kresowe imię męskie pochodzenia greckiego: Каллиник będące złożeniem kallos+nike co można przetłumaczyć mniej więcej jako „piękny/skuteczny zwycięzca”. Od tego imienia tj. Каллиник (Kalinik) pochodzi sporo kresowych i rosyjskich nazwisk: Каленин, Каленистова, Каленихин, Каленихина, Каленицкая, Каленич, Калениченко, Калениченкосенга, Каленичок, Каленичук, Каленишина, Каленкевич, Каленкин, Калёнкин, Каленкина - to tylko początek serii. Imię Kalinik stało się bardzo popularne z powodu kultu świętego męczennika http://days.pravoslavie.ru/Life/life4341.htm .
Etymologia druga kresowa:
Od czasownika „калить” - silnie rozgrzewać metal przed jego kuciem - mniej więcej. Jest polski odpowiednik tego słowa: kalikować = dmuchać w miechy od kuźni albo organowe w kościele.
Etymologia trzecia kresowa:
Chyba mniej tu istotna. W rejonie Saratowa nad Wołgą przymiotnik каляный / калёный (kaliany / kaliony) oznaczał mężczyznę upartego, zawziętego.
To są oczywiście jedynie etymologie ograniczone jak zaznaczyłem terytorialnie.
--


Nazwisko Masiuk
Również etymologie kresowe, dwie:
Masiuk pochodzi od zdrobnienia imienia chrzcielnego Maksym/Maksymilian. Pochodzi oczywiście od popularnych świętych o tych imionach.
Druga etymologia kresowa:
Ukraińskie słowo масюнiнький (ros: маленький) pierwotnie w czasach chrztu Rusi było imieniem. Jego skrócenia: Малой, Малец, Масюта, Масюк (Mały, Malec, Masiuta, Masiuk) również i wszystkie funkcjonują jednocześnie jako nazwiska. Pisałem już o tym przy okazji niektórych odpogańskich imion kresowych. Dziecku nadawano imiona pogańskie jeszcze do 18 wieku (miejscami jeszcze dłużej) za każdym razem w celach magicznych. Miało to działać na „złe moce”, które słysząc, że dziecko jest „małe” = liche odpuszczały temu dziecku nie zsyłając na nie nieszczęść w postaci jakichś chorób czy niebezpieczeństw.
--




Panie Waldku (Nanuk01)

Cieszę się, że znalazł się ktoś, kto potrafi wychwycić absurdy w niemieckich profesjonalnych opracowaniach nt. etymologii nazwisk. Proszę częściej „podrzucać” swoje uwagi. Niemiecki znam jako język naturalny (nie uczony w szkole), posiłkując się niekiedy „telefonem do bratanka” tam urodzonego i wychowanego, ale nie na tyle by wychwytywać takie niuanse o których Pan pisze.

Pozdrawiam pięknie.
mAciej_k - 08-01-2017 - 03:28
Temat postu:
Dobry wieczor prosil bym o pomoc z nazwiskami kapinos, szmist i ceglinski dziekuje Smile
Ewa_Szczodruch - 08-01-2017 - 11:24
Temat postu:
Witam Smile

Ceglinski, Cegliński - od cegła, z niemieckiego Ziegel, a to z łacińskiego tegula.

Kapinos 1364 - w grupie nazwisk pochodzących od kapać, też od kapa ‘rodzaj derki, narzuty’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Szmist - nie znalazłam Sad
Irena_Powiśle - 08-01-2017 - 12:30
Temat postu:
Nazwisko Betjuk - jeszcze może być taka wersja. Litera "i" zmieniła się w literę "e". Albo zgubiła się po drodze wiekowej) Idzie ta nazwa od konia do pracy.
Nazywano tak:
1 - silnego człowieka
Wersja druga jest wąsko regionalna i raczej kojarzy z innym słowem - "birjuk". W gwarze pskowskiej słowem "bitiuk" nazywano tak
2 - zawsze niezadowolonego i za mało mówiącego człowieka.

Jest jeszcze jedna wersja,
3 - że protoplasta tego nazwiska żył na brzegu rzeki z nazwą Bitjug (rzeka Don, kraj kazacki).

Прозвище Битюк восходит к слову &laquo;битюк&raquo;. Изначально так называли крепкого ломового коня — костистую, плотную и рослую лошадь под извоз. Скорее всего, прозвище Битюк получил крепкий, плотный, здоровый человек, однако в псковских говорах так называли и сердитого, угрюмого, молчаливого.

Менее вероятно, что фамилия Битюков указывает на место рождения предка: он мог жить на берегу реки Битюг (левый приток Дона). Битюк, со временем получил фамилию Битюков.
http://www.ufolog.ru/names/order/%D0%B1 ... 0%BE%D0%B2

Pozdrawiam,
Irena
wojtek_sojda - 08-01-2017 - 13:49
Temat postu: Nazwisko: Attak
Witam,
Bardzo prosze o pomoc w wyjasnieniu znaczenia i pochodzenia nazwiska ATTAK Wink
mAciej_k - 08-01-2017 - 14:38
Temat postu: Nazwisko: Attak
Bardzo dziekuje za pomoc, I jak tak samo nic nie moglem znalesc na temat szmist jedyne co przychodzi mi do glowy to ze one jest niemieckie I zostalo spolszczone na inna forme:)
Gawroński_Zbigniew - 08-01-2017 - 16:46
Temat postu:
Nazwisko Kapinos

Niemieckie trochę starawe Kafenhaus/Kafenaus spolszczyło się do postaci Kapinaz. Cóż to takiego. Wg „Słownika warszawskiego” w czasach Słowackiego i wcześniejszych było to pomieszczenie w dworach, specjalne, elitarne, przeznaczone do parzenia kawy. Dostęp do niego miała tylko wyznaczona osoba. Chyba ze względu na ceny tejże.

Etymologia kresowa: Nazwisko to jest popularne na szeroko rozumianych Kresach i w Rosji. Zdaniem tamtejszych etymologów jest złożeniem słów „kapa+nos”. Sęk w tym, że słowo kapa ma chyba ze sto znaczeń i bardzo ciężko jest wychwycić sensowne znaczeniowo złożenie. Najprawdopodobniej chodzi to o kapę = miarę chleba. Określenie „kapka chleba” w znaczeniu „na jeden posiłek” funkcjonuje jeszcze w niektórych polskich gwarach (Pałuki na pewno), albo o kapę tj. narośl naturalnie występująca na drewnie, ale odniesienie jej do ludzkiego nosa nie jest niczym dziwnym.

W Polsce Najstarszy zapisany Kapinos advocat czyli wójt miejski pojawił się w dokumentach w 1399 roku w miejscowości Oporowo/Oporów (To gdzieś Ziemia Łęczycka chyba jest) i zaraz następny w 5 lat później zapisany jako Quapynos zwany Capmos - niestety „Słownik Taszyckiego” nie podaje miejscowości. Najpopularniejsza polska etymologia wszystkich około 30 nazwisk Kapi - podobnych wywodzi od kapy - rodzaju peleryny.

Zapis nazwiska zaczynający się od podstawy Quapi… rodzi podejrzenie, że nazwisko może pochodzić nie od kształtu nosa, posiłku, peleryny, ale od kwapisza/kwapicha, kwapiu/kwapia, kwapa, albo czasownika „kwapić”. Słowa podobne ale wszystkie maja skrajnie różne znaczenia. Czasownik kwapić się (pośpieszać/śpieszyć się) i pochodzące od niego określenia człowieka kwapich/kwapisz to odpowiednio: raptuśnik / człowiek prędki. Kwap/kwapie to czechizm oznaczający puch gęsi, delikatne pierze. Wreszcie kwap to miętus węgorzopodobna ryba, skądinąd również bardzo popularne nazwisko.



--==
Po namyśle i odnalezieniu nowych możliwych źródeł pochodzenia nazwiska zdecydowałem się na ukrycie treści wpisu w pierwotnej formie.
Nazwisko Schmist
Hipoteza. W gwarach wielkopolskich funkcjonuje słowo „szmajsnąć” = mniej więcej rzucić coś z całej siły, chlasnąć, walnąć, odrzucić daleko. Na moje oko jest ono spolszczeniem miejscowych dolnoniemieckich słów schmiſz i schmiſzen (ſ= długie „s”), które znaczyły mniej więcej to samo i dodatkowo oznaczały grę hazardową w „siutkę” polegającą na odbijaniu monet o kamień o ścianę. Czy nazwisko pochodzi od tego, czy jest jedynie przekręceniem zapisu nazwisk Szmito/Schmidto - podobnych związanych znaczeniowo z kowalstwem nie wiem.


-=-=
Nazwisko Cegliński
... naturalnie kojarzy się z cegłami albo dachówkami. To wydaje się być jak najbardziej słuszne gdyby nie niemiecki, w którym pewna ilość nazwisk zaczynających się na Ziege… odnosi się nie do cegieł a do sera (zieger) ze środkowowysokoniemieckiego i było określenie serowara i handlującego serem, albo od śląskich platowych: Ziegebein/Ziegenbein = chaber bławatek.
czester - 08-01-2017 - 16:54
Temat postu:
Bardzo dziękuję Państwu za odpowiedzi. Byłem ciekaw pochodzenia. I tutaj teoria ze wschodnią częścią Europy by się dość potwierdziła, gdyż poprzednie pokolenia zamieszkiwały tamte rejony. O tej rzece też przeszukując internet dywagowałem, bardzo możliwe Smile
Endriu - 08-01-2017 - 19:04
Temat postu:
Nie moje 3 grosze do nazwiska Cegliński - a mianowicie Pani dr hab. Aliny Naruszewicz-Duchlińskiej – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

http://www.genezanazwisk.pl/content/cegli%C5%84ski

Nazwisko utworzone przyrostkiem -iński od nazwy osobowej Cegła, ta od rzeczownika cegła: 1. kamień sztuczny z wypalonej gliny, 2. cegły = dom z cegły, 3. tafla w kształcie cegły. Wyraz pochodzi z niemieckiego Ziegel, to z łacińskiego tegula = dachówka (zob. tzw. Słownik warszawski, t. I, s. 259). Por. też nazwę miejscową Cegła, odnotowaną na terenie byłego powiatu odolanowskiego (zob. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s.424).
mAciej_k - 08-01-2017 - 20:18
Temat postu:
Dowry Wieczor wlasnie sie dowiedzialem ze oryginalny zapis nawziska Szmist byl Smit i jest one niemieckie wince bards dziekuje z te dwa pozwyzsze nazwiska, pozdrawiam jak by kots potrzebowal prztlumaczy cos z angielskiego czy na angielski moge pomuc Smile
Endriu - 08-01-2017 - 20:32
Temat postu:
Moje trzy grosze do nazwiska Kapinos

Zacznę od Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego

Kapinos wieś w powiecie sochaczewskim

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geografic ... XV_cz.2/54

Słownik najstarszych nazwisk polskich


KAPINOS, KAPONOS < kapaćA, < nos 'ts' Sstp 1399, odap., s. 139

Kapinos pochodzi od przezwiska Kapinos - ‘ten, któremu kapie z nosa

Kapinos
- od wyrazu pospolitego kapistka ‘mała kropla, kapka’

Kapinos architektura – profil nadany dolnej powierzchni (gzymsu, płyty poziomej wystającej poza lico ściany itp.) przez wyżłobione podcięcie, wymuszający na spływającej wodzie deszczowej opadanie przed licem budynku.

To nie znaczy że ja mam rację
Gawroński_Zbigniew - 08-01-2017 - 20:35
Temat postu:
Problem chyba jednak polega na czym innym. Być może to nazwisko używane i przez Polaków i Niemców i Rosjan i Ukraińców ma korzenie żydowskie. Przeanalizowałem kilkadziesiąt postaci noszących to nazwisko na Kresach i większość z nich była Żydami. Usiłuję z marnym skutkiem nawiązać do jakichś odniesień w jidisz. W Rosji i na Ukrainie w niedalekiej przeszłości było sporo znanych ludzi noszących to nazwisko - są w książkach, encyklopediach internetowych, a nie ma nazwiska jako takiego w indeksach nazwisk. Za każdym razem w źródłach książkowych ma właśnie taką pozornie zniekształconą postać Szmist/Шмист.

Bardzo ciekaw jestem przemyśleń Koleżeństwa piszących tutaj nt. tego nazwiska.
mAciej_k - 08-01-2017 - 21:24
Temat postu:
Dobry Wieczor, czyli nazwisko Szmist wedlug pana jest zydowskie? Powiedzialbym bardziej ze niemieckie, ale jestem otwarty na propozycje! Smile
ROMAN_B - 08-01-2017 - 21:28
Temat postu: Jeszcze coś do genezy nazwiska Betiuk, Masiuk oraz Kaleńczuk
Witaj Czester i Łukaszu!

Jeszcze kilka słów dopowiem do już przytoczonych wcześniej przez innych etymologii nazwiska: Betiuk, Masiuk oraz Kaleńczuk.

Zacznę może od słów profesora Kazimierza Rymuta, który pisał w jednej ze swoich prac: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał w swoich opracowaniach, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”.
Czester i Łukaszu skoro nic nie napisaliście w swoich postach o miejscu występowania nazwiska, narodowości osoby noszącej to miano, czasie w jakim po raz pierwszy odnotowano tą nazwę osobową oraz czy to nazwisko miało inne graficzne formy zapisu, to moim zdaniem pozostaje tylko hipotetyczna interpretacja – raczej luźne rozważania o ewentualnej genezie nazwisk: Betiuk, Masiuk oraz Kaleńczuk.
Zatem, wszystkie te trzy nazwiska według mojej oceny są derywatami [ nazwiskami sufiksalnymi ], zakończonymi przyrostkami -uk, -iuk/-juk,-czuk (-ук, -юк, -чук ). Ten typ nazwisk jest charakterystyczny dla Wołynia, Galicji, Polesia, a także Podlasia gdzie do dziś żyją potomkowie Rusinów. W zasadzie format -uk funkcjonował na pograniczu polsko - wschodniosłowiańskim. Pojawił on się w 2. połowie XVI wieku. Sufiks ten traktowany jest w antroponimii polskiej jako genetycznie ruski, chociaż badacze wskazują także na jego turecko-tatarskie lub bałtosłowiańskie pochodzenie. Przyrostek ten nie występował w językach słowiańskich przed XV wiekiem. Pojawił się w nich w wyniku procesów etnoonomastycznych zachodzących na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. Nazwiska tego typu zapisywane były w dawnych dokumentach w urzędowym języku polskim z zachowaniem ukraińskiej fonetyki. Dopiero z biegiem czasu gdy językiem wszelkiej administracji i Cerkwi został język rosyjski [ na skutek represji caratu po powstaniach ] wiele nazwisk zostało zrusyfikowanych – zapisanych zgodnie z rosyjską pisownią. W czasach II Rzeczypospolitej, w czasie urzędowej repolonizacji nazwisk po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, nazwiska były najczęściej zapisywane w wersji zgodnej z fonetyką rosyjską, niekiedy dodatkowo je polonizowano. Stąd też mamy dziś kilka wariantów jednego nazwiska. Dlatego dla etymologii nazwiska jest ważne jak konkretne nazwisko było zapisywane [ postać graficzna, językowa ] w konkretnym miejscu i czasie, to jest w czasie gdy obowiązywała łacina w metrykach, w języku polskim do mniej więcej roku 1869, w języku rosyjskim po jego wprowadzeniu w Królestwie Polskim jako urzędowego języka i w języku polskim po repolonizacji nazwisk, które na ziemiach wchodzących w skład byłego zaboru rosyjskiego zostało przeprowadzone najpóźniej, gdzieś po 1926 roku.

Nazwisko Betiuk.

Według portalu Moikrewni.pl w obecnych granicach Polski mieszka około 265 osób o nazwisku Betiuk. Najwięcej z nich mieszka w Chełmie i okolicznych powiatach. To niewielka populacja osób o tym nazwisku. Jest też w Polsce nazwisko Batiuk – brzmi ono bardzo podobnie jak nazwisko Betiuk. Ten sam portal pisze, iż w obecnych granicach Polski osób o nazwisku Batiuk jest 92. Najwięcej z nich mieszka w Jarosławiu i okolicznych powiatach. Osób o nazwisku Batiuk jest jeszcze mniej niż osób o nazwisku Betiuk. Zatem, oba te nazwiska należą do rzadkich i bardzo rzadkich nazw osobowych, które występują na obecnym obszarze Polski.
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/betiuk.html http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/batiuk.html
Krótka analiza mapy rozkładu nazwiska Betiuk i Batiuk, patrz linki powyżej, mówi nam jak obecnie to nazwisko występuje na obszarze Polski. Nazwiska te w zasadzie najczęściej występują w pasie od okolic Chełma do obszaru w rejonie Jarosławia tuż przy granicy z obecną Ukrainą. Drugi wniosek, to taki, iż oba nazwiska też występują mniej więcej na tym samym obszarze. Hipotetycznie nazwisko Betiuk i nazwisko Batiuk jest jednym i tym samym nazwiskiem tylko zapisanym w trochę innej postaci graficznej w języku polskim [ o takim zjawisku napisałem powyżej ]. Nazwiska te najczęściej spotyka się przy granicy z obecną Ukrainą, to nazwiska te najprawdopodobniej są powiązane z językiem ukraińskim [ szerzej z Rusinami ]. Nie przesądzam, że są one pochodzenia ukraińskiego czy są hybrydami językowymi polsko - ukraińskimi. Nazwisko Betiuk obecnie po ukraińsku powinno być zapisane jako Бэтюк a nazwisko Batiuk jako Батюк. Niestety nic nie wiemy jak te nazwiska były wymawiane dawniej przez ludność Rusińską i jak były zapisywane w języku polskim. Ludność pogranicza polsko - wschodniosłowiańskiego posługiwała się różnymi językami i gwarami wschodniosłowiańskim co znaczyło, że były różnice fonetyczne oraz znaczeniowe – jak słyszano tak zapisywano w języku polskim. Dodam, iż nazwa Rusini pochodzi od Rusi i oznaczała pierwotnie jej mieszkańców. W nomenklaturze polskiej i rosyjskiej termin Rusini był używany najczęściej dla nazwania Ukraińców [ Małorusinów ], terminy Rusowie i Rusy częściej dla określenia Rosjan [ Wielkorusinów ], a Rusnacy lub Ruśniacy dla określenia Łemków. Podział ten ma charakter zwyczajowy i nie jest ściśle przestrzegany. W niektórych, dawnych polskich źródłach Rusinami była nazywana ludność prawosławna bez względu na pochodzenie etniczne, w tym polscy wyznawcy prawosławia. I dla tego dzisiaj jest trudno jednoznacznie powiedzieć czy osoba nosząca dawniej takie nazwiska była narodowości Polskiej czy Rusińskiej. Przyjmują, że przedmiotowe nazwisko jest pochodzenia ukraińskiego [ Rusińskiego ] to może coś o nim powiedzą ukraińscy etymolodzy. Przejrzałem niektóre znane mi ukraińskie strony internetowe poświęcone etymologii języka ukraińskiego oraz niektóre pisemne publikacje, które posiadam. Znalazłem dwie informacje, które mogą mieć związek z nazwiskiem Батюк [ Batiuk ] oraz Бэтюк [ Betiuk ]. O Pierwszej z nich pisze encyklopedia Енциклопедія українознавства. Загальна частина (ЕУ-I). - Мюнхен, Нью-Йорк, 1949. W tomie 1. w rozdziale V. МОВА, na stronie 366 -368 znajduje się opracowanie [ podrozdział 6. ] które napisał profesor Яросла́в Рудни́цький [Яросла́в-Богда́н Анто́нович Рудни́цький ]. Opracowanie to nosi tytuł „Українське назовництво (ономастика)”. W części Особові назви [ strona 367 ] czytamy: „(…).Назви племінні основані теж на означуванні місцевого походження: сіверяни, бужани, деревляни, поляни, верховинці, подоляки, слов’яни (від річок із коренем слов-); від родової приналежности: кривичі, радимичі; від прикмет мови: лемки, бойки, батюки, билаки; від інших прикмет (часто прозви): чорні клобуки, дуліби, замішанці, кацапи, хахли й ін. Є назви чужі: гуцули, чудь, мордва, мурома, болгари, татари, мадяри, германці й ін. Деякі неясні: Чех, Русь тощо. (…).”.
Druga informacja zawarta jest w podręczniku, który napisał profesor Степа́н Арсе́нтійович Макарчу́к. Podręcznik ten nosi tytuł Етнографія України. Навчальний посібник [ Львів "Світ", 2004 ]. W opracowaniu tym znajduje się rozdział pt. Історичні етнотопоніми й етноніми (народоназви) українського народу, w którym czytamy: „(…). У довоєнний час львівський етнограф Адам Фішер, окрім підгорян, виділяв ще такі етнографічні підгрупи: зваричі (район Печеніжина), долинці (біля Жаб'є), поляники (околиці Тлумача, Городенки, Обертина і Гвіздця), батюки (мешканці колишніх Жовківського, Рава-Руського і Яворівського повітів), белжани (район Белза), бужани (у долині Бугу), в межах Бойківщини — тухольці (у районі сіл Тухля, Тухолька). Безумовно, уважне етнографічне вивчення України, в тому числі її західного регіону, може багато дати для глибшого розуміння історії міжетнічних контактів у давнину, проблеми слов'янської прабатьківщини, етногенезу українців та інших народів. (…)”.
Pierwsza informacja mówi, że była grupa ludności [ plemię ], która nazywała się батюки [ batiuki / batjuki ]. Druga informacja mówi, że przedwojenny Lwowski etnograf Adam Fiszer wyróżnił etnograficzne grup zamieszkujące Ukrainę. W tym grupę, którą nazywał батюки, napisał on o nich „батюки (мешканці колишніх Жовківського, Рава-Руського і Яворівського повітів)”. Co w moim tłumaczeniu brzmi: batjuki [ batiuki ] [ dawni mieszkańcy powiatu żółkiewskiego, rawskiego ( ruski ), jaworowskiego ]. Są to trzy powiaty przylegające do siebie. Tak więc батюки [ batiuki / batjuki ] to dawna etnograficzna nazwa grupy ludności, która zamieszkiwała na określonym obszarze Ukrainy. Батюки [ batiuki/ batjuki ] to liczba mnoga i odnosi się do wielu osób. Батюк [ Batiuk / Batjuk ] – liczba pojedyncza, odnosi się do jednego mieszkańca, osoby.
Łabowicz Ludmiła ( Filimoniuk ) w swoim opracowaniu pt. Podlaskie nazwiska, strona 31, pisała: „Część nazwisk została utworzona od nazw etnicznych i narodowości, a także od miejsca pochodzenia, które również często wskazywało na etniczną przynależność użytkownika nazwiska. Na Podlasiu przykładami takich nazwisk będą: Kozak, Kozaczuk, Kozakiewicz (козак – Kozak – przedstawiciel wojska zaporoskiego), Litwiniuk, Litwin, Litwińczuk, Litwinowicz (литвин – Litwin, w miejscowej gwarze ukraińskiej Litwinami nazywano również Białorusinów – mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego), Mazuruk, Mazur, Mazurczuk (мазур – Mazur – w dawnej polszczyźnie mieszkaniec Mazowsza, w szerszym znaczeniu – Polak), Laszuk (лях – Lach – ukraińskie określenie Polaka), Tatarczuk, Tatarynowicz (татар – Tatar), Halicki, Galicki (Галичина – Galicja). Jest grupa nazwisk wskazująca na związki z sąsiednim ukraińskojęzycznym Polesiem: Poleszuk (поліщук – mieszkaniec Polesia), Berestiuk (берестюк – mieszkaniec Brześcia), Pinczuk, Pińczuk (mieszkaniec Pińska), Wysocki (możliwy związek nazwiska z miasteczkiem Wysokie – Високе). Część nazwisk utworzono od nazw podlaskich miejscowości – wspomniane szlacheckie nazwisko Telatycki, Telacicki (Телятичи – Telatycze), Hryniewicki (Гринeвічи – Hryniewicze), a także Repko (Рипчичи – Repczyce), Tełuszecki (Телушкі – Ciełuszki) itd.”.
Tak więc i nazwisko Betiuk mogło zostać utworzone od miejsca pochodzenia lub zamieszkania, raczej od nazwy jednej z grup ludności zamieszkującej pewien obszar Ukrainy i nazywanej Батюки [ Batiuki/Batjuki ]. Oczywiście jest to tylko moja robocza hipoteza, raczej luźne rozważania o możliwym pochodzeniu nazwiska Betiuk.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_%C ... %82kiewski - powiat żółkiewski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_rawski_(ruski) – powiat rawsku ( ruski ) albo rawsko – ruski
https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0 ... 1%96%D1%82 – powiat jaworowski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiat_jaworowski - powiat jaworowski
http://nadbuhom.pl/art_2545.html


Nazwisko Masiuk.

W 1902 roku w Warszawie ukazał się XVI tom Wisły [ Zeszyt 1. Styczeń – Luty 1902 ]. Na stronie 56 - 68 zamieszczony jest artykuł Aleksandry Rumulówny pt. Z mili kwadratowej obszaru nad rzeczką Kosówką w pow. białostockim. Garść not krajobrazowych. W opracowaniu tym na stronie 57 czytamy:
„Nazwy topograficzne ( podług kwestjonarjusza w zesz. 2-im „Wisły” z r. 1900 ).
I. a) Nazwa wsi: Masie ( ludowa i urzędowa ).
b) Przypadkowanie: Masiów, Masiom.
c) Nazwa mieszkańców: Masiowiak albo Masiuk, Masiowianka.
d) Przymiotnik: masiowski.
e) Słoworód ludowy dla nazwy wsi – niewiadomy.
f) Wspólnego pastwiska niema.
(…).
Chat we wsi 17. Nazwiska gospodarzy: Gołębiowski, Litkowski, Sienkiewicz, Żukowski, Grochowski, Rożajewski, Przygócki, Puchalski, Woźniel.”.
Obecnie wieś Masie znajduje się w Polsce i położona jest w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki. W przeszłości, to jest w roku 1870 wieś ta znajdowała się w guberni grodzieńskiej, w powiecie białostockim, w wołost przytuliska. Natomiast w roku 1924 wieś była administracyjnie położona w województwie białostockim, w powiecie białostockim, w gminie wiejskiej Goniądz. Wieś Masie należała w 1900 roku do cerkwi i parafii prawosławnej Przemienienia Pańskiego w Knyszynie. Jeżeli chodzi o wyznanie rzymskokatolickie to wieś Masie przynależała do parafii Mońki MB Częstochowskiej i św. Kazimierza.
Mając na uwadze zamieszczone przeze mnie powyżej informacje nazwisko Masiuk z dużą dozą prawdopodobieństwa jest równa nazwie mieszkańca wsi Masie, to jest nazwie Masiuk. Masiuk to mieszkaniec wsi Masie [ osoba mieszkająca, pochodząca ze wsi Masie ].
Na koniec mała sugestia. Może jakaś osoba mieszkająca [ pochodząca lub urodzona ] początkowo we wsi Masie przeniosła się w inne miejsce i tam osiedliła się i od nazwy miejsca pochodzenia była nazywana Masiuk a jej prawdziwe nazwisko poszło w zapomnienie. Z powyżej zamieszczonego cytatu z opracowania Aleksandry Rumulówny wiemy jak nazywali się dawni mieszkańcy wsi Masie.

To też tylko moja robocza hipoteza, raczej luźne rozważania o ewentualnej genezie nazwiska Masiuk.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Masie
http://www.radzima.net/pl/miejsce/masie-1.html

Nazwisko Kaleńczuk.

Nazwisko Kaleńczuk może pochodzić od słowa kaleń, które znaczy tyle co kaluża, wyraz w staropolskim oznaczał miejsce bagniste – Słownik Języka Polskiego. Zatem, nazwisko Kaleńczuk może oznaczać osobę pochodzącą ze wsi o nazwie Kaleń albo osobę mieszkającą w miejscu bagnistym.
Na obszarze dzisiejszej Polski jest kilkanaście wsi o nazwie Kaleń. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego (…), tom 3, strona 676 wymienia liczne miejscowości o nazwie Kaleń i podobne, które znajdowały się na ziemiach wchodzących w skład Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.
To też tylko moje rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Kaleńczuk.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_III/676
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kale%C5%84

Może moje informacje przydadzą Wam się do dalszych badań nad genezą interesujących Was nazwisk.

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 08-01-2017 - 21:39
Temat postu:
Cytat:
nazwisko Szmist wedlug pana jest zydowskie? Powiedzialbym bardziej ze niemieckie, ale jestem otwarty na propozycje!


Może to jakieś słowo jidisz, które nieco zniekształcone weszło do potocznego języka Słowian. Jest ich całkiem sporo. Nie czas i miejsce by je przytaczać. Wszystko to co piszę tutaj równie dobrze może być bzdurą i za chwilę się okaże, że nazwisko jest zupełnie innego pochodzenia i co innego znaczy.
Pozdrawiam pięknie.
mAciej_k - 08-01-2017 - 21:44
Temat postu:
Dziekuje za pomoc! Chyba sie nigdy nie dowiem skad pochodzi Smile ja uznam ze niemieckie bo tak mi moja rodznia mowila ale nigdy nic nie moglem znalesc na jego temat wiec dlatego zwrocilem sie z pomocom do tutejszego forum!
Endriu - 08-01-2017 - 22:41
Temat postu:
Nazwisko Betiuk/Betjuk

w/g opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch



Betiuk - od niemieckich nazw osobowych Bet, Bett, te od imion na Bercht.

Betjuk - od niemieckich nazw osobowych Bet, Bett, te od imion na Bercht.

„berth”, czyli sławny, znakomity lub [b]„bereht” - lśniący[/b].

Imię męskie pochodzenia germańskiego. Na gruncie germańskim było imieniem dwuczłonowym, znanym w staro-wysoko- -niem. jako Berhtwald. W jego części pierwszej występował przymiotnik berht (zapisywany też beraht, brecht; por. gockie bairhts 'znany, znakomity'), a w drugiej rdzeń ten sam, co w staro-wysoko-niem. czasowniku waltan 'panować, rządzić'. Całość można mniej więcej oddać po polsku: 'panujący wspaniale; którego panowanie jest wspaniałe, znakomite' itp. Do XV w. to popularne wśród Niemców imię zapisywano Berthold, Bertold, Berteld, Bertelt.

Biblioteka Cyfrowa UMCS

Gospodarstwo kolonistów niemieckich w południowowschodniej części Królestwa Polskiego (1815-1864)

http://dlibra.umcs.lublin.pl/dlibra/pla ... nt?id=4262

Może to jest prawidłowa etymologia ? Może jest to prawidłowy trop ?
NAGÓRSKI_BOGUSŁAW - 09-01-2017 - 08:54
Temat postu:
Witam z Krakowa !
Będę bardzo wdzięczny za pomoc w rozgryzieniu pochodzenia nazwiska LEPPERT.
W Wielkopolsce nosili je zarówno ewangelicy jak i katolicy.
Gdzieś przeczytałem, że podobne nazwisko "Leper" wiązano z łacińską nazwą trądu(?).
Czy to nazwiska o podobnym pochodzeniu?
Pozdrawiam
Bogusław
Endriu - 09-01-2017 - 09:37
Temat postu:
Witam

Etymologia nazwiska Leppert i nazwiska Lepper w/g opracowania Pani Ewy Szczodruch

Leppert - od niemieckiej nazwy osobowej Leppert, ta od Lippert, z liut (leud) ‘naród’ + bert ‘sławny’.

Naumann - Familiennamenbuch

Lippert ze staro-wysoko-niemieckiego liobhart miły, luby, kochany, drogi, miły + twardy, surowy albo ze staro-wysoko-niemieckiego liutberaht naród, lud, ludzie’ + jasny, promienny, błyszczący, lśniący

Lepper - od średnio-dolno-niemieckiego lepper ‘łaciarz, krawiec’

Główne źródła opracowania

Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997
Aleksandra Cieślikowa ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe’, Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego, Kraków 2000
Maria Malec ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego’, Polska Akademia Nauk, Instytut Języka Polskiego, Kraków 1995


Odnośnie nazwiska Leper znalazłem inną etymologie

Lepper - odpowiednikiem semantycznym nazwiska Gończ, Gończa od goniec jest górnoniemiecki Laufer i dolnoniemiecki Löper, spolszczone do postaci Leper, Lepper.
NAGÓRSKI_BOGUSŁAW - 09-01-2017 - 09:48
Temat postu:
Witaj z Krakowa!
Bardzo serdecznie dziękuję za błyskawiczną i fachową odpowiedź!!!

Oba nazwiska na przełomie XVIII XIX wieku występują w tej samej okolicy (Gniezno-Szubin).
Niestety osoby je noszące się nie podpisały a proboszcz zapisał "jak usłyszał" - "Leper" od "Lepert" niewiele się różni. Sami zainteresowani uważali się chyba za jedną rodzinę (chrzty)?
Dopiero w połowie XIX wieku zaczęto pisać "Leppert" .
Pozdrawiam
Bogusław
Gawroński_Zbigniew - 09-01-2017 - 19:26
Temat postu:
Łyżka dziegciu od Zbigniewa.

Nie kwestionuję i sam zapewne pisząc jako pierwszy napisałbym to samo co @Endriu.

Gdyby jednak okazało się, że przodkowie współczesnych Lepertów przybyli w okolice o których mowa z Kurlandii to etymologia nazwiska może być zupełnie inna. Nie wchodząc w szczegóły Lepert/Leppert/Lepper = "Z Olszy/n/ów". To od Lepp = Olsza + er(t) = przyrostek funkcjonujący w nazwiskach jako "z".

Oczywiście proszę to potraktować jako ciekawostkę. Sądzę, że ta linia jest co najmniej mało prawdopodobna w Polsce.

Jednak fakt, że podstawa staropruska: leipo, lipe, żmudzkie i skalvańsko-nadrawskie [nie wiem jak dokładnie nazwać ten dialekt] lepa, liepa wszystkie będące tożsame z naszą lipą - drzewem zignorować się nie da.

Pozdrawiam pięknie.
Creatura - 09-01-2017 - 20:55
Temat postu:
Witam
Czy ktoś wie może coś o nazwisku Sarzała lub Puternicki ?
Ewa_Szczodruch - 10-01-2017 - 05:11
Temat postu:
Witam Smile

Puternicki - od putera, putra ‘skopek na mleko’.

Sarzała - w nazwiskach na Szar-, Sar- nastąpiło pomieszanie dwóch różnych podstaw: pochodzących od apelatywu szary ‘ciemnopopielaty’ i imienia Sara, notowanego w Pplsce od XIII wieku, pochodzenia hebrajskiego, od Sarah ‘księżniczka, panująca’.


Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
benyzet - 10-01-2017 - 07:39
Temat postu:
Witam serdecznie. Proszę jeśli to możliwe parę słów o Zarzyckich. Wiem,że nazwisko pochodzi od mieszkania "za rzeką",ale może da się ustalić gdzie były początki Zarzyckich/Zarzeckich. Spotkałem się już z tym ,że bracia byli wpisywani przez plebana w taki sposób. W tej chwili moje nazwisko brzmi Zarzycki. Pozdrawiam serdecznie Grzegorz Smile
Ewa_Szczodruch - 10-01-2017 - 10:28
Temat postu:
Witam Smile


Zarzycki 1582
- od dawnego zarzecze ‘miejsce za rzeką’ lub od nazwy miejscowej Zarzecze (częste); od dawnego przymiotnika zarzeczny ‘leżący za rzeką’.

Zarzecki 1447 - od dawnego zarzecze ‘miejsce za rzeką’ lub od nazwy miejscowej Zarzecze (częste).

Źródłó: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
benyzet - 10-01-2017 - 19:41
Temat postu:
Dziękuję za szybką odpowiedź. Cyfry tłustym drukiem, to są daty od kiedy występuje dane nazwisko? Smile
Dziękuję i pozdrawiam. Grzegorz Smile
aktawres - 10-01-2017 - 23:12
Temat postu:
Witam serdecznie,
czy mógłbym prosić o informacje nt. dwóch (niespotykanych) nazwisk - KULZ i BROMKA (parafia Radziwie-Płock, XVIII w.)

Michał
Ewa_Szczodruch - 11-01-2017 - 04:15
Temat postu:
Tak, panie Grzegorzu. To rok odnotowania nazwiska w źródłach pisanych.
benyzet - 11-01-2017 - 10:32
Temat postu:
Bardzo dziękuję za wyjaśnienie. Proszę bez "Pan" Smile
Pozdrawiam Grzegorz.
ROMAN_B - 11-01-2017 - 13:32
Temat postu: Geneza nazwiska Bromka, Kulz.
Witaj Michale!

Napisałeś: „(…), czy mógłbym prosić o informacje nt. dwóch (niespotykanych) nazwisk - KULZ i BROMKA (parafia Radziwie-Płock, XVIII w.)”.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Bromka i nazwisko Kulz ma następującą genezę:
• "Bromka - od podstawy bram , por. brama, dawniej też brona, broma, bram ‘obszycie z kosztownej tkaniny’."
• "Kulz - od kulsać, kulzać ‘kuleć’."

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=788
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=811

Pozdrawiam – Roman.
dora_kg - 13-01-2017 - 07:40
Temat postu: Znaczenie nazwisk Juzwa, Morda, Matyjczak
Dzień dobry,


poproszę o pomoc w interpretacji nazwisk Juzwa lub juźwa ewentualnie Józwa, Morda, Matyjczak.




Dziękuję

Dorota Pawlicka
ROMAN_B - 13-01-2017 - 14:07
Temat postu: Juzwa, Juźwa, Jużwa, Morda, Matyjczak - etymologia.
Witaj Doroto!

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko:

Juzwa, Juźwa, Jużwa ma naastępującą genezę: „od imienia Józef. Imię pochodzenia hebrajskiego Joseph, oznaczające pierwotnie ‘niech Bóg pomnoży’. W Polsce imię popularne od średniowiecza. Adaptowane jako Ożep, Jożep, Jożef, na Kresach Wschodnich też jako Josyp, Hosyp, Jesyp, Josyf.”;
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=790
Morda ma następującą etymologię: „1561 w grupie nazwisk pochodzących od mord, mordować ‘męczyć, zabijać’, morda ‘pysk zwierzęcia’, też od imienia biblijnego (żydowskiego) Mordokai.”. 1561 – rok w którym odnotowano to nazwisko;
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=814


Nazwisko Matyjczak.

Według mnie nazwa osobowa Matyjczak jest derywatem, nazwiskiem sufiksalnym. Składa się ono z tematu nazwiska [ rdzenia ] Matyj- oraz sufiksu -czak [ Matyj+czak=Matyjczak; Matyj-czak ]. Sufiks -czak należy do grupy formatów rzeczownikowych tworzących patronimika. Patronimik to nazwisko, nazwa lub przydomek utworzone od imienia, nazwiska albo nazwy urzędu ojca albo przodków [ za: Słownik Języka Polskiego PWN ]. Wynika z tego, iż nazwisko Matyjczak jest odojcowską nazwą osobową utworzoną od imienia ojca. Matyj / Matyja to ojciec: syn Matyjczak W dawnych źródłach polskich występowały takie imiona jak: Mathaeus, Matyjasz, Matitiasz, Matyja, Matys(z), Matoz, Matusz. Wszystkie te imiona są pochodnymi biblijnego imienia Mateusz, które wywodzi się od hebrajskiego wyrazu Matan [ מַתָּן ], imienia Matanjah, Matisyahu oznaczającego "dar od Boga", "dar od Jahwe". Dodam, iż do XVI wieku imiona Maciej i Mateusz nie były w języku polskim rozróżniane. Dr Krystyna Długosz-Kurczabowa [ Poradnia Językowa PWN ] tak pisała o imieniu Mateusz i Maciej. „Mateusz i Maciej to dwa kontynuanty jednego, hebrajskiego, teoforycznego imienia biblijnego Mattan-jah, tzn. 'dar Jahwe'. Zostało ono zapożyczone do języka greckiego w dwu formach: Matthaios oraz Matthias i dało początek dwóm odrębnym imionom. Grecka forma Matthaios, w łac. Mathaeus, to spolonizowane imię Mateusz. Natomiast greckie Matthias, łac. Matthias to polski Maciej. W staropolszczyźnie były w użyciu liczne formy oboczne, m.in. Matys, Matysz, Matusz, Matyja, Matyjasz, które odnosiły się zarówno do Macieja, jak i Mateusza.”.

Pozdrawiam – Roman.
paulina_pudlo - 13-01-2017 - 14:09
Temat postu: Prośba o pomoc - nazwisko Salos
Witam,

Bardzo proszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia nazwiska "Salos". Występuje ono w mojej rodzinie kilka razy w XVIII wieku i XIX wieku.

Niestety nigdzie nie mogę znaleźć informacji na temat etymologii tego nazwiska. Zastanawiałam się, czy nie jest to przekręcone nazwisko Salus ale mam kilka bardzo ładnie napisanych aktów tej rodziny gdzie ewidentnie jest to Salos zaś w formie żeńskiej Salosowa i Salosówna. Z kolei pod koniec XIX wieku nazwisko zostało przekręcone na Salora (forma żeńska) ale tylko w jednym akcie.

Mam jeszcze pytanie dot. nazwiska Hropacz. Mam je tylko w jednym akcie z początku XIX wieku. Też nie mogę znaleźć informacji na ten temat. Czy jest to może po prostu błędny zapis nazwiska Chrapacz?

Będę wdzięczna za pomoc.

Pozdrawiam serdecznie.
historyk1920 - 13-01-2017 - 15:51
Temat postu: Prośba o pomoc - nazwisko Salos
Witam !
Nazwisko Salos - Salus - w grupie nazwisk pochodzących od podstaw sal-, szal-, por. imiona typu Salomon, Salezy, niemiecka nazwa osobowa Sal, szalić ‘oszukiwać, kłamać’, szala ‘część wagi’, szaleć ‘zachowywać się gwałtownie, hulać’, szał ‘atak szaleństwa’.

Pozdrawiam
Marek
dora_kg - 13-01-2017 - 16:03
Temat postu: Juzwa, Juźwa, Jużwa, Morda, Matyjczak - etymologia.
dziękuję za pomoc
ROMAN_B - 13-01-2017 - 16:34
Temat postu: Coś jeszcze o nazwisku Salos, Hropacz.
Witaj

Nazwisko Salos.
Dołożę jeszcze dwie hipotetyczne możliwości pochodzenia nazwiska Salos.

Nazwisko Salos może mieć związek:

1. z Cerkwią Prawosławną i jej świętymi. W cerkwi prawosławnej święci prawosławni podzieleni są na kategorie. Jedna z nich to grupa świętych nazywana Błogosławieni, Szaleńcy Boży. Potocznie zwani oni są szaleńcami Chrystusowymi [ lub obłąkańcami Chrystusowymi ], ludzie świadomie i celowo pozorujący wobec otaczającego świata swoją głupotę, brak rozsądku, zachwianie umysłu objawiające się paradoksalnym postępowaniem i zachowaniem, narażające te osoby na kpiny, szykany, obelgi i pobicie. Nazywani oni są saloitamo – saloici, saloita. Nazwa ta pochodzi od greckiego słowa salos ‘chwianie się’ [ za: portal Cerkiew.pl ].
W Leksykonie Teologicznym, wydanym przez Wydawnictwo WAM w Krakowie w roku 2002, na stronie 180 – 181 pod hasłem Szaleni dla Chrystusa czytamy: „Grupa świętych, którzy cieszyli się uznaniem szczególnie - choć nie wyłącznie -
w Kościele wschodnim, a którzy na serio potraktowali słowa wypowiedziane przez św. Pawła: “My głupi dla Chrystusa” (1 Kor 4, 10; zob. 1 Kor 1, 18-19. 25; 3, 18-19; 2 Kor 6, 8; Mt 5, 11). Ten rodzaj życia świętych znamy już z Sentencji Ojców (Apophtegmata patrum). W języku greckim “człowiek głupi dla Chrystusa” jest określany wyrazem salos (prawdopodobnie z syryjskiego przekładu 1 Kor 4, 10 wyrazem saklas). Wśród Greków może najbardziej ulubionym z takich świętych jest legendarny św. Andrzej z Konstantynopola (X wiek?), którego życie łączy się z wielkim wschodnim świętem Opieki Bogurodzicy (Pokrow Bogomateri), związanym z płaszczem ochronnym Maryi. Krajem świętych szaleńców z prawdziwego
zdarzenia jest Rosja, gdzie “głupi dla Chrystusa” nazywa się “jurodiwij”. Dla przykładu wspomnijmy św. Izaaka Zatwornika (zm. 1090) i św. Bazylego Błogosławionego (zm. 1552). Sposobem życia, który może uchodzić za czystą karykaturę świętości, tacy szaleni dla Chrystusa w sposób proroczy podważają przyjęte przez społeczeństwo pozorne wartości i powierzchowną religijność wielu chrześcijan. Na Zachodzie wśród świętych znanych ze świętego szaleństwa znajdujemy św. Franciszka z Asyżu (ok.
1181-1226), św. Filipa Nereusza (1515-1595) i św. Benedykta Józefa Labrć'a (l 748-1783). Sprawa świętych szaleńców była natchnieniem dla klasycznych utworów literackich, takich jak: Blanquerna bł. Ramona Lulla (ok. 1233 - ok. 1315), Don Kichot Miquela de Cervantesa (1547-1616), Idiota Fiodora Dostojewskiego (1821-1881); bywali oni także wzorami różnych postaci występujących w utworach Aleksandra
Puszkina (1799-1837) i Lwa Tołstoja (1828-1910).”.

2. z litewskim słowem salos, które po polsku znaczy wyspy. Może też mieć związek z litewską nazwą wsi [ części Wilna ] Salos, po polsku Sołonica.


http://www.typo3.cerkiew.pl/index.php?id=411
http://www.cerkiew.pl/index.php?styl=nowy
https://lt.wikipedia.org/wiki/Salos_(Vilnius)
http://wikimapia.org/6261232/pl/So%C5%82onica
http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zeszyty/zeszyt_11.pdf


Nazwisko Hropacz.
Nazwisko Hropacz występuje też w graficznej formie Chropacz.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Chropacz ma nastepujacą genezę:
• „Chropacz: od gwarowego chropacz ‘ten, kto jest chropawy’, ‘stawać się chropowatym’, też od gwarowego chropnąć’ uderzyć’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=892

Była kiedyś wieś o nazwie Chropaczów, która obecnie jest dzielnicą Świętochłowic. Wśród mieszkańców wciąż żywe jest przekonanie, że nazwa miejscowości pochodzi od chropowatego, czyli nierównego, pofałdowanego terenu, na którym miejscowość ta powstała. Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości należy do grupy nazw patronomicznych i pochodzi od przezwiska założyciela oraz pierwszego właściciela Chropacza. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu Adamy wymienia jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Chropaczow podając jej znaczenie "Dorf des Chropacz" czyli po polsku "Wieś Chropacza". Stanisław Respond i Henryk Borek zaliczają nazwę Chropaczów do nazw dzierżawczych, sygnalizujących najczęściej pierwszego właściciela osady. S. Respond przyjmuje, że nazwa Chropaczów wywodzi się od właściciela wsi Chropacza [ za Wikipedia – znajdziesz tam też informacje na podstawie jakich źródeł opracowano przedmiotowe dane ]. Tu jest link:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chropacz%C3%B3w
Wynika z tego, że było imię Chropacz, które pierwotnie mogło być przezwiskiem.

Pozdrawiam – Roman.
dora_kg - 14-01-2017 - 10:17
Temat postu: Juzwa, Juźwa, Jużwa, Morda, Matyjczak - etymologia.
czy po znaczeniu nazwiska mozna w jakiś sposób dowiedzieć się o jego pochodzeniu ?
Gawroński_Zbigniew - 14-01-2017 - 22:24
Temat postu:
Moje trzy grosze odnośnie nazwiska Morda.

Rosyjskie źródła wskazują na nieco starszą od Taszyckiego pierwszą notacje nazwiska. Ów Morda pojawił się w mieście Jurijew Polskij (Юрьев-Польский) w połowie drogi między Moskwą a Jarosławiem. Dokładnie nazywał się Лаврентий Морда (1445) tj Wawrzyniec Morda.

Moim zdaniem - oceniając jedynie po postaci nazwisk podobnych do Mordy ze słownika Taszyckiego samo słowo morda może być skrócona wersją jakiegoś zapomnianego starosłowiańskiego imienia. Owe podobne do Mordy nazwiska (samego nazwiska Morda w słowniku nie ma!) to: Mordak, Mordbir, Mordebir, Morder, Mordko, Mordosz, Mordusz i Mordysz. Dowodów na to nie mam ale postacie powyższe jawnie pod takie imiona pasują.

Czy da się po nazwisku ocenić skąd może ono pochodzić?. Bardzo rzadko można w pewnym przybliżeniu sugerować gdzie ono powstało. Pewności jednak mieć raczej nie można.
Gawroński_Zbigniew - 14-01-2017 - 22:49
Temat postu:
Moje trzy grosze odnośnie nazwiska Salos. Jest konkretny święty o tym nazwisku i faktycznie był dokładnie taki jak w opisie p. Romana. http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/3583523

http://dic.academic.ru/dic.nsf/biograf2/9351

I w końcu pierwszy "głupiec dla Kościoła" = Salos : https://www.heiligenlexikon.de/Biograph ... Salos.html
Gawroński_Zbigniew - 14-01-2017 - 23:25
Temat postu:
Wydaje mi się, że nazwisko Bromka jest/może być zdrobnieniem imienia Bromir/Bromier.

Nazwisko Puternicki od putery tj skopka na mleko, ale nie od putry tj. pienistej zupy z mleka z kaszą jęczmienną i skwarkami znanej u wszystkich Bałtosłowian. (Ewentualnie sama ta kasza też się tak nazywała.)

Kluza to może być również słabo wypieczony chleb albo zakalec. - tak przynajmniej podaje cytowany bardzo często przeze mnie słownik pruski.
Cydejko - 14-01-2017 - 23:56
Temat postu:
Witam, bardzo prosiłbym o jakiekolwiek informacje na temat mojego nazwiska Cydejko. Za wszelkie wiadomości serdecznie dziękuję. Pozdrawiam
ROMAN_B - 15-01-2017 - 02:59
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Cydejko.
Witaj.

Pytasz o pochodzenie nazwiska Cydejko. Według mnie nazwa osobowa Cydejko jest nazwiskiem sufiksalny, derywatem. Zbudowane może ono być z tematu [ rdzenia ] Cyd- oraz sufiksu -ejko [ Cyd + ejko = Cydejko, Cyd-ejko ]. Zacznę może od formatu -ejko. Przyrostek -ejko w zasadzie przesądza o pochodzeniu nazwiska Cydejko? Z uwagi na ten sufiks można powiedzieć, że jest to najprawdopodobniej nazwisko białoruskie? Format -ejko obok przyrostka -ko jest jednym z najczęściej występujących przyrostów w nazwiskach białoruskich. Z przyrostkiem -ejko jest pewien problem. Cząstka -ej- może być integralną częścią przyrostka -ejko ale też może być częścią rdzenia i zawsze trzeba mieć to na uwadze przy rozpatrywaniu pochodzenia konkretnej nazwy osobowej.
Zatem, nazwa osobowa Cydejko może być zbudowana z rdzenia Cydej- i przyrostka -ko [ Cydej + ko = Cydejko; Cydej-ko ]. Tak więc w grę mogą wchodzić dwa tematy nazwiska, to jest rdzeń Cyd- lub/i rdzeń Cydej-. To samo dotyczy formatu -ejko i -ko. Podejście to trochę komplikuje rozważania o pochodzeniu i znaczeniu nazwiska Cydejko.
Trochę informacji o genezie przyrostka -ko [ moim zdaniem jest on nie bez znaczenia dla wyjaśnienia genezy nazwiska Cydejko ].
W języku polskim sufiks -ko tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju nijakiego; na przykład szkiełko, pudełko, lusterko, uszko. Zatem, przyrostek ten tworzy nazwy rzeczy [ przedmiotów ] mniejszych od nazwy podstawowej. Poza tym przyrostek -ko tworzy derywaty [ pochodne ] od imion [ rzadko ]. Przykładem niech będą imiona: Jaśko < Jaś < Jan; Ignaśko < Ignaś < Ignacy; Staśko < Staś < Stanisław; Bolko < Bolesław [ od dwuczłonowego, słowiańskiego imienia Bolesław ]; Janko < Jan. Tak więc, tworzy też zdrobnienia imion. W przypadku zdrobnionego imienia Bolko przyrostek -ko w imieniu Bolko jest wynikiem latynizacji [ wpływu łaciny ] albo [ w innych wypadkach ] – wpływów Kresów Wschodnich. W Polsce jedynym oficjalnym imieniem z przyrostkiem -ko jest Mieszko [ współcześnie ponad 900 nosicieli ]. Etymologia [ pochodzenie ] tego imienia nie jest pewna. Sufiks -ko [-ко ] występuje w nazwiskach ukraińskich, białoruskich. Zatem, występował na dawnych Kresach Polski. Nazwiskami ukraińskimi z tym sufiksem są nazwiska typu: Czako, Gajko, Kaśko, Poskrobko. Natomiast nazwiska białoruskie zakończone przyrostkiem -ko, to jedne z najczęściej spotykanych nazwisk: Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko. Przyrostek -ko pełnił też funkcję patronimiczną, to jest tworzenie przezwisk, nazwisk od nazwy osobowej ojca. Tak więc, przyrostek ten tworzy też pojęcie osoby mniejszej lub relacji przynależności między ojcem i synem. Przyrostek -ko w przezwiskach lub nazwiskach nie jest w zasadzie polskim sufiksem. Do języka polskiego nazwy zakończone na -ko [ oraz -o ] dostały się przez język ukraiński oraz białoruski. W języku ukraińskim sufiks ten tworzy zdrobniałe formy imion, na przykład Pieczko – od imienia Piotr. Sufiks -ko uważany jest jako wariant polskiego przyrostka -ek. Widać jest to dobitnie w imieniu Krzys(z)tek oraz w imieniu Krzys(z)tko. Przyrostek -ek najczęściej występował w nazwach osobowych Małopolski a przyrostek -ko rozpowszechniony był na dawnych wschodnich ziemiach Polski.
Jak wspomniałem wyżej, tematem nazwiska Cydejko mogą być dwa apelatywy, to jest: ‘Cyd” oraz ‘Cydej’. Tylko jakie jest ich pochodzenie i co one znaczą?
Wyraz ‘Cydej” jest derywatem zakończonym bardzo rzadkim sufiksem -ej, który należy do zdrobnień. Przyrostek -ej występował na dawnych Kresach Południowych [ pogranicze białorusko – litewsko – polskie ]. Tak więc, apelatyw ‘Cydej” jest zdrobnieniem jakiegoś innego apelatywu. W naszym przypadku występuje on w rdzeniu nazwiska Cydejko a to mówi nam, że może on być przezwiskiem lub imieniem [ nazwiska ukraińskie i białoruskie w dużej mierze są nazwiskami odojcowskimi ]. Zatem rdzeń „Cydej” może być zdrobniałym przezwiskiem albo zdrobniałym imieniem, inaczej mówiąc skróconym imieniem lub/i przezwiskiem [ Cyd + ej = Cydej ]. Zdrobnienie to mogło pochodzić albo od imion złożonych, słowiańskich lub/i chrześcijańskich z członem Cyd, albo od przezwisk. W okresie staropolskim na Kresach Południowych rozpowszechnione były formy zdrobnień, imion skróconych, np. Misiej [ Miszej ]. Zdrobnienie to mogło pochodzić albo od imion złożonych, słowiańskich, z członem Miło-, albo od imion chrześcijańskich Mikołaj, Michał.
Tak wiec, miano Cydej to prawdopodobnie rzadko używane zdrobnienie przez nieczęsto w imionach lub/i przezwiskach zdrobniałych występujący przyrostek -ej, i które było nie nadawane oficjalnie w metrykach.

Zatem, nazwisko Cydejko [ Cyd + ej + ko = Cydejko ] prawdopodobnie pochodzi od zdrobniałego imienia lub/i przezwiska Cydej i może być w pierwotnym znaczeniu nazwiskiem odojcowskim [ sufiks -ko ]. Cydej to ojciec a syn Cydejko. Drugi wariant powstania nazwiska Cydejko: powstało ono od zdrobniałego imienia lub/i przezwiska Cydejko – nazwisko proste, równe imieniu lub/i przezwisku Cydejko.

Tylko powstaje pytanie, czy Cydej to imię czy raczej przezwisko? Tu dla wyjaśnienia tego zagadnienia dochodzi drugi temat nazwiska Cydejko, to jest rdzeń Cyd-. Cyd kojarzy mi się z Rodrigo [ Ruy ] Díaz de Vivar [ urodzony około 1043 w Vivar del Cid w prowincji Burgos, zm. 10 lipca 1099 w Walencji ], zwany Cydem Walecznym [ hiszp. El Cid Campeador ], Mój Cyd [ Mio Cid ] lub Cyd [ El Cid, arab. سيد sīd – Pan ], kastylijski rycerz [ hidalgo ], hiszpański bohater narodowy czasów rekonkwisty, zdobywca i późniejszy zarządca miasta Walencja. Tyle mówi nota biograficzna, z której jasno wynika, iż nazwa osobowa Cyd pochodzi z języka arabskiego i znaczy Pan. Co ma wspólnego arabskie nazwisko Cyd z nazwiskiem Cydej / Cydejko. Na dawnych Kresach Polski [ obecna Litwa, Ukraina, Białoruś ] mieszkali Tatarzy, Turcy, i inne narodowości. Wszyscy oni byli muzułmanami. W islamie język arabski jest językiem Koranu. I tu moim zdaniem mamy powiązanie z nazwą osobową Cyd [ Sīd ] – Pan. Wnioskuję z tego, iż Cydej / Cydejko to pierwotnie było przezwiskiem.

Oczywiście jest to tylko moja robocza hipoteza, raczej moje rozważania o ewentualnej etymologii nazwiska Cydejko. Może ktoś przytoczy inną genezę tego nazwiska? Bo jak pisał w jednej ze swoim prac profesor Kazimierz Rymut : „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”.

Pozdrawiam – Roman.
dora_kg - 15-01-2017 - 10:29
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź


Gdzieś czytając materiały natknęłam się na nazwisko Juzwa ( ponoć wywodzi się z Czechosłowacji) stąd moje pytanie czy mogę mieć to na uwadze szukając.?
Gawroński_Zbigniew - 15-01-2017 - 10:32
Temat postu:
Moje trzy grosze do nazwiska Cydejko.

Według mitologii „chazarskiej” zaczerpniętej z poplątanej mieszanki wpływów greckich i fenickich Cid/Cyd to myśliwy, rybak, bóg rybołówstwa, ale również „Pan miasta” = lokalny bóg lokalnego miasta (za encyklopedią mitologii świata cytowaną w: http://dic.academic.ru/ ) Według tej samej encyklopedii Cid/Cyd to również imię herosa/boga mniej więcej tożsamego z Herkulesem.

Według tradycji ormiańskiej/osetyńskiej cyd (pisany i wymawiany jako cyd) to „omałocozięć”. Dziewosłębowie udający się dla prezentacji przyszłego pana młodego w domu przyszłej panny młodej zachwalali cyda - demonstrując jego cnoty i majątek. (za słownikiem etnografii i mitologii narodów kaukazkich cytowanym w : http://dic.academic.ru/ )

Jest również mniej egzotyczne, swojskie odniesienie. Cyd, cyd, cyd /cydź, cydź, cydź/ cyyyda, cyda, cyda/ cyyydzia, cydzia, cydzia - to głos pasterza przywołującego kozy. (Na Kujawach funkcjonowało - o ile pamiętam - „mecia, mecia, mecia, meć, meć, meć”). Cydzia = koza.
Szermański_Marcin - 15-01-2017 - 13:15
Temat postu: Szermański - prośba o pomoc
Witam wszystkich Smile

Czy może mi ktoś pomóc w rozwikłaniu etymologii tego nazwiska? Jest rzadko spotykane. Kiedyś było inaczej pisane (chronologicznie do najstarszego znanego mi wariantu):

- Szermański
- Szermansky
- Schermansky
- Żermansky

Mój najstarszy znany przodek - Jakub Żermansky ur. przed 1676 r. - mieszkał (a może też urodził się) w dzisiejszym Frydku. Od czego może pochodzić to nazwisko?
paulina_pudlo - 16-01-2017 - 08:19
Temat postu:
Bardzo dziękuję za wyczerpujące odpowiedzi! Na pewno rozjaśni mi to kilka możliwości. Jeszcze raz dziękuję za pomoc. Pozdrawiam.
Ewa_Szczodruch - 17-01-2017 - 04:23
Temat postu:
Witam Smile

Salos - w grupie nazwisk pochodzących od podstaw sal-, szal-, por. imiona typu Salomon, Salezy, niemiecka nazwa osobowa Sal, szalić ‘oszukiwać, kłamać’, szala ‘część wagi’, szaleć ‘zachowywać się gwałtownie, hulać’, szał ‘atak szaleństwa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Pióro_Andrzej_J - 17-01-2017 - 08:34
Temat postu: Sajdowski [Zaydowski]
Witam
Skontaktował się ktoś, noszący to nazwisko, ze mną z prośbą o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska. Ten ktoś pochodzi chyba z Niemiec i pisze, że pierwsze zmianki o nazwisku, na które natrafił, pochodzą z około 1700 roku. Wtedy nazwisko było zapisywane Zaydowski. Składam więc uprzejmie nie swoją prośbę Smile
Dziękuję i pozdrawiam
Andrzej
PS nie wiem jak umieścić post przy nazwiskach na S Sad
Ewa_Szczodruch - 17-01-2017 - 10:07
Temat postu:
Witam Smile

Sajdowski - w grupie nazwisk pochodzących od sajdać się ‘kręcić się’, sajda ‘część warsztatu tkackiego’ od wschodniosłowiańskiego sajda, sojda ‘gatunek ryby’ lub od niemieckiej nazwy osobowej Seide, ta od średnio-wysoko-niemieckiego scheide ‘granica’.


Zajdowski - od zajść, zajdę lub od staropolskiego zajda ‘kosa’, też ‘płachta do noszenia siana’ lub od niemieckiej nazwy osobowej Seide, ta od apelatywu Seide ‘jedwab’.

Źródło:Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Myszor_Oskar - 20-01-2017 - 02:47
Temat postu:
Chciałbym prosić o etymologię nazwisk (najlepiej za Rymutem):

Dura > Durka (takie przejście, oboczność między pokoleniami)
Freykowski, Frajkowski
Ganske
Kajda
Myszor
Olejniczak
Spychała

Myszor jest z G. Śląska, pozostałe - Wielkopolska. Przepraszam, jeśli któreś już było.
Ewa_Szczodruch - 20-01-2017 - 05:13
Temat postu:
Witam Smile

Dura 1487 - od staropolskiego dur ‘szaleństwo’, durować ‘szleć’ lub od dura ‘dziura’.

Durka 1400 - od staropolskiego dur ‘szaleństwo’, durować ‘szleć’ lub od dura ‘dziura’; od staropolskiego Durka ‘dziurka’, od gwarowego durkać ‘padać, lać’.

Frajkowski, Freykowski - od niemieckiej nazwy osobowej Frei, ta od apelatywu frei ‘wolny’.

Ganske - od gęś.

Kajda 1597 - od kajda ‘torebka drewniana do chowania osełki, używana przez kosiarzy’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Myszor 1477 - w grupie nazwisk pochodzących od mysz, możliwe też od imion ma My-, typu Myślibor lub od myszor, mysior ‘szczur’.

Olejniczak - od olej ‘płynny tłuszcz wyciskany z olowek lub innych roślin oleistych’.

Spychała 1677 - od spychać, też od imion na Spy-, typu Spycigniew.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
[/b]
JACEK_WINKIEL - 20-01-2017 - 20:42
Temat postu: Nazwisko Goczał lub Gocał
Moi drodzy proszę o pomoc w znalezieniu odpowiedzi skąd pochodzi nazwisko Goczał lub Gocał. Za pomoc dziekuję.
Wladyslaw_Moskal - 21-01-2017 - 03:25
Temat postu: Nazwisko Goczał lub Gocał
Wpisz w Google; imię Goczałek
i poczytaj.

Ale "najslodszy " jest wpis na tym Forum Zbigniewa Gawronskiego z 22-01-2016 [wg Google - Genealodzy.PL Genealogia :: serwis genealogiczny];najslodszy, bo w paru zdaniach wyjasnia wszystko.

Jest to jedno z najmniej tysiąca nazwisk "Goczałkopodobnych to znaczy powstałych od imienia męskiego Goczałka. Goczałka to jest święty kościoła katolickiego - męczennik ukatrupiony w 1066 roku na Pomorzu, był księciem pomorskim. Sprawa jest dość trudna, ponieważ imię Goczałka jest spolonizowaną wtórnie wersją łacińskiego Godesclaus = "Boży sługa" mniej więcej, ale aż się chce wprost wypowiedzieć właściwe słowiańskie imię zlatynizowane pierwotnie. To Godzisław czyli "ten, który czyni sławę, gotujący sławę".
Ewa_Szczodruch - 21-01-2017 - 11:50
Temat postu:
Witam Smile

Gocał, Goczał 1411 - od niemieckich nazw osobowych Gottschall (d), Godschalk, te od Gödeoscak ‘sługa boży’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 21-01-2017 - 14:42
Temat postu:
Dokładnie to samo, ale nieco szerzej napisałem już wcześniej Wink

http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 966#307966

Fragment powyżej cytował p Władysław. Wink
Endriu - 21-01-2017 - 15:25
Temat postu:
http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Wad ... s53-72.pdf
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam Smile

Gocał, Goczał 1411 - od niemieckich nazw osobowych Gottschall (d), Godschalk, te od Gödeoscak ‘sługa boży’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999


Nazwisko proste, od imienia Gotschalk (święty Gottschalk, męczennik, książę pomorski, zob. E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 273), J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d. Lahn 1957 s. 581, E. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch. I Personennamen, München 1966 s. 689, H. Bahlow, Deutschen Namenlexicon. Familien und Vornamen nach Ursprung und Sinn erklärt, München 1967 s. 181, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2 Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego, opr. M. Malec, Kraków 1995 s. 48, staro-wysoko-niemieckie: got- ‘bóg’ + scalc ‘parobek, giermek, niewolnik, sługa’, H. Naumann, Familiennamenbuch, Leipzig 1987 s. 120, staro-wysoko-niemieckie Godesscealc, nowo-wysoko-niemieckie Gottschalk, Gottschall, zob. E. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch. I Personennamen, München 1966 s. 689, tłumaczenie wyrażenia łacińskiego servus dei, ancilla die, zob. H. Kaufmann, Untersuchungen zu altdeutschen Rufnamen, München 1965 s. 156, Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 5 Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego, opr. Z. Klimek, Kraków 1997 s. 66, E. Breza, Nazwiska Pomorzan. Pochodzenie i zmiany t. I, Gdańsk 2000 s. 273.

http://www.genezanazwisk.pl/content/gotschalk

Etymologia nazwisk - Janusz Stankiewicz. Genealogia

http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44

pozwolę sobie uzupełnić

Pochodzenie imion i nazwisk
mieszkańców parafii Chocznia

http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Wad ... s53-72.pdf


GOC(Z)AŁ: Gocał, 1706; Grządziel vulgo Goczał, 1789; (por. niem.Godschalk, BS)


Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych

Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych

Struktura publikacji: Cz. 5, Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego;

http://rcin.org.pl/publication/42984

strona książki 74/75
JACEK_WINKIEL - 21-01-2017 - 16:23
Temat postu:
Dziękuję wszystkim serdecznie za opinię i pozdrawiam
Piller.Marek - 27-01-2017 - 16:49
Temat postu:
Witam
Bardzo bym prosił o jakiekolwiek informacje na temat mojego
nazwiska Piller.
Za wszelką pomoc serdeczne dzięki.
historyk1920 - 27-01-2017 - 16:57
Temat postu:
Witaj Marku !
Nazwisko Piller pochodzi od piła - pilić

Pozdrawiam
Marek Smile
Gawroński_Zbigniew - 27-01-2017 - 20:39
Temat postu:
Coś mi się zdaje, że włożę „kija w mrowisko“ Smile Smile Smile .

Moim zdaniem, a mam, uważam, solidne ku temu podstawy etymologia nazwisk typu: Pillat / Pilatus / Pillet / Piller / Pillukat / Pillukeit jest zupełnie inna. We wszystkich tych nazwiskach mamy do czynienia ze staropruskim i rozpowszechnionym na całej północy dzisiejszej Polski włącznie z Litwą, Łotwą - tematem Pil. Wszędzie tam oznacza/ł on: miasto, twierdzę, „górę”, zamek (pile, pille, pils, piliagarbis). Tłumacząc „na nasze” Piler i podobne = „z zamku”, „z góry”, „z twierdzy” itp.
Ponadto rzeczownik Piller/Biller - to już inna etymologia - o wiele nam w czasie bliższa to dzwonek noszony na szyi przez zwierzęta.*

Wszystkie powyższe tezy opieram na słowniku języka pruskiego, który dość często tutaj cytuję.


To są moje „trzy grosze”, wierzyć nie trzeba. Wystarczy przyjrzeć się mapom całej północnej Polski…. .

-=-=-=

* edit: poprawiłem lapsusa: Ten dzwonek to słowo mazurskie, nie góralskie jakieś tam. Dokładniej Pil, Pille, Piller, Pillchen, Pillerchen Pillak - wszystkie notowane wg słownika na Mazurach.
ROMAN_B - 28-01-2017 - 19:21
Temat postu: Coś jeszcze do genezy nazwiska Piller.
Witaj.

Nazwisko Piller.

Dołożę też moje „trzy grosze” odnoszące się do ewentualnej genezy nazwiska Piller. Niestety nic bliżej nie napisałeś o tym nazwisku [ gdzie się pojawiło pierwszy raz, kiedy się pojawiło pierwszy raz, jakie były ewentualne formy graficzne, jakiej narodowości była pierwsza znana Ci osoba nosząca to nazwisko, itp. ]. No cóż pozostają tylko ogólne informacje. W Polsce na przestrzeni wieków osiedlały się osoby o różnej narodowości, w tym Francuzi, Niemcy, Anglicy [ Szkoci ], Żydzi, Hiszpanie, Szwedzi, Duńczycy, osoby te miały swoje nazwiska. Nazwiska te albo zostawały w niezmienionej postaci albo były przystosowywane do języka polskiego i podlegały różnemu zapisowi graficznemu.

Język francuski.
Apelatyw piller może pochodzić z języka francuskiego. W tym języku piller jest czasownikiem. Otwarty słownik francusko-polski V.9.2007, Copyright (c) Jerzy Kazojć - 2007 r. tak tłumaczy francuskie słowo piller ‘grabić, ograbić, szbrować’. Słownik prawniczo handlowy francusko-polski, Anna Słomczewska tak mówi o słowie piller ‘rabować, plądrować, ograbiać’. ECTACO słownik francusko-polski Słowniki o wyrazie piller tak pisze – piller ‘splądrować, złupić, łupić, plądrować, obrabować, rabować, ograbić, łup’.
Francuska etymologia apelatywu piller:
1. (XIIIe siècle) Apparait avec le sens de << malmener, houspiller >>, puis prend le sens de << dépouiller quelqu'un (par la ruse) >>, (XIVe siècle) peillier << prendre, se saisir de quelque chose par la violence >>. Voir espillier, despillier << maltraiter, malmener, houspiller >>.
2. Wallon, pii ; provenç. pilhar, pillar ; esp. pillar ; port. pilhar ; ital. pigliare, qui signifie prendre (d'où, au XVIe siècle, quand les italianismes abondaient dans le français, piller patience, YVER, p. 564) ; du lat pilare, voler, piller. L'l mouillée dans toutes les langues romanes suppose probablement une forme pileare.

Język niemiecki.
W pierwszym roku rozbiorów polski [ 1772 rok ] do Lwowa przybył z Wiednia Antoni Piller i złożył w tym mieście firmę drukarską. Adam Trojanowski w opracowaniu Pillerowie, Drukarze Lwowscy tak pisze o Antonim Pillerze: „Życie jego przebiegało w okresie przemian ustrojowych, jakie miały miejsce w Austrii zgodnie z duchem absolutyzmu oświeconego, poprzez reformę administracji, sądownictwa, finansów, szkolnictwa, wojska itd. Założył we Lwowie firmę drukarską, dla której sprowadził z Wiednia wyposaże­nie drukarni, tworząc w ten sposób solidną, nowoczesną na owe czasy bazę produkcyjną. Wykazując szczególną przedsiębiorczość zawodową, związał swój los z mało wtedy znaną, ogólnie nową prowincją cesarstwa w randze królestwa, nazwaną Galicją i Lodomerią. Jako sygnet drukarski firmy zastosował postać kobiecą oraz prasę drukarską z napisem Altius, a niżej Labore et Favore, stanowiący symboliczny przekaz, informujący iż firma Pillera kieruje się dążeniem ku rozwojowi poprzez pracę i zdobywanie uznania. W ciągu ośmiu lat swojej działalności we Lwowie wydał Antoni Piller około 70 tytułów w językach łacińskim, niemieckim, francuskim i polskim. Od rządu austriackiego otrzymał tytuł Typografa Gubernialnego Jego Cesarskiej Mości, a także Drukarza Uniwersyteckiego. Zdobył, jak widać, wybitną pozycję w społeczeństwie lwowskim. Drukował przede wszystkim wydawnictwa urzędowe, podręczniki, kalendarze, modlitewniki, a w 1776 r. rozpoczął wydawanie tygodnika „Gazette de Leopol”, w którym wprowadził wydruk reklamy swoich wydawnictw. Nie brakowało mu inicjatywy, przeto firma stała się czołową drukarnią lwowską, przejmującą w walce konkurencyjnej tamtejsze drukarnie, a mianowicie franciszkańską oraz jezuicką. Antoni Piller dawał sobie dobrze radę w czarno-żółtej rzeczywistości administracyjnej, skorzystawszy m.in. z reformy Józefa II, podporządkowującej kościół katolicki państwu. Swoje umiejętności oraz doświadczenie przekazał swym potomnym, jako rzutki, nowoczesny przedsiębiorca, umiejący się dostosować do wymogów i możliwości ówczesnego społeczeństwa galicyjskiego oraz władz. Zmarł we Lwowie w 1781 r. (…).”.
Z powyższego tekstu wynika, że na ziemiach polskich w roku 1772 pojawiło się nazwisko Piller. Posiadacz tego nazwiska przybył z Wiednia a więc z Imperium Habsburgów, potocznie i skrótowo Austria. Austria to język niemiecki. Duden Die deutsche Rechtschreibung tak mówi o pochodzeniu i znaczeniu słowa piller:
„Wortart: Substantiv, maskulin
Gebrauch: umgangssprachlich
Bedeutungsubersicht: Penis.
Herkunft: zu ostmitteldeutsch pillern, Nebenform von pullern.”.
Tak więc apelatyw piller to rzeczownik rodzaju męskiego i przynależy do potocznego języka. Piller ‘penis’. Pochodzi z niemieckiego dialektu wschodnio – środkowego od słowa pillern, oboczna forma rzeczownika sikać.

Na portalu Avotaynu zajmującym się genealogią żydowską znajduje się wykaz nazwisk używanych przez żydów w Galicji. Wykaz ten pochodzi z książki pt. A Dictionary of Jewish Surnames from Galicia, którą opracował Alexander Beider. Ksiązka zawiera informacje o około 25.000 różnych nazwisk używanych przez Żydów w Galicji. Każde nazwisko jest opisane przez autora: gdzie się pojawiło w Galicji, różne warianty tych samych nazwisk oraz pochodzenie nazwiska [ etymologia ]. Wykaz ten zawiera też nazwisko Piller. Tu jest link do przedmiotowego wykazu:
http://www.avotaynu.com/books/DJSGNames.htm
Tu jest link do opisu wspomnianej przeze mnie książki:
http://www.avotaynu.com/books/DJSG.htm
Tu jest link do strony głównej portalu Avotaynu:
http://www.avotaynu.com/index.htm

Jest też miejscowość w Austrii, która nazywają się Piller. Piller, Tyrol, Austria.

Język szwedzki, język duński.
Piller ‘pigułka’. Pochodzi od łacińskiego słowa pilula ‘pigułka, pastylka’.

Język angielski.
W języku angielskim występuje słowo pillar, które ma 3 znaczenia:
1. filar, kolumna, słup
2. słup (dymu lub ognia)
3. podpora
Może nazwisko Piller jest obocznością angielskiego nazwiska Pillar.

Język hiszpański.
W języku hiszpańskim słowo pillar ma 3 znaczenia:
1. chwytać, łapać, przyłapać
2. grabić, plądrować, obrabować
3. potocznie kumać, czaić
Może nazwisko Piller jest obocznością hiszpańskiego słowa pillar, które zostało zmienione w polskich metrykach.

Język polski.
Piller - od piła – pilić.
Etymologia opracowana przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=759

Zatem, Marku masz z czego wybierać.
Pozdrawiam – Roman.

http://www.cracovia-leopolis.pl/index.p ... amp;id=110
http://www.lwow.com.pl/brama/gazeta/gazeta.html
Piller.Marek - 28-01-2017 - 20:46
Temat postu:
Bardzo dziękuję wszystkim za pomoc.
Otóż dopiero zaczynam poszukiwania swoich przodków , i z tego co do tej pory udało mi się dowiedzieć to rodzina moja przybyła z okolic Lwowa zaraz po II Wojnie Światowej.
walwaw - 02-02-2017 - 17:27
Temat postu:
Witam
interesuje mnie pochodzenie nazwisk: Błach/Błachowicz i Wawrzak.
Pozdrawiam
ROMAN_B - 02-02-2017 - 19:19
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Witaj.
W zasadzie nie wiem jak do Ciebie się zwracać. Według regulaminu forum, posty powinny być podpisane przynajmniej imieniem.

Geneza nazwiska Błach.

Posłużę się cytatem ze strony https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C5%82ach Błach – nazwiska polskie:
„Najstarsza wzmianka o nazwie osobowej Błach pochodzi z 1336 roku. Antroponim ten pochodzi od imienia zaczynającego się na Bła-, typu Błażej. Imię chrześcijańskie Błażej notowane jest w Polsce od XIII wieku. Jest polską formą łacińskiego imienia Blasius i zostało przejęte prawdopodobnie za pośrednictwem języka czeskiego. Nazwa osobowa Błach składa się z rdzenia Bła- i przyrostka słowotwórczego -ch. W średniowieczu miał on znaczenie zdrabniające, spieszczające. Nazwiska utworzone z podstawowym -ch- w części przyrostkowej są bardzo stare[1]. Nazwa osobowa Błach była skróceniem imienia zaczynającego się na Bła- i zarazem jego zdrobnieniem. Stała się dziedziczna i do dziś jest nierzadko spotykanym nazwiskiem.”
[1] - Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 85, 37, 39,43.

Nazwisko Błach w większej liczbie występuje w Małopolsce niż w innych dzielnicach. Zasięg gęstszego jego występowania obejmuje po kilka powiatów w Górach Świętokrzyskich oraz na pograniczu wielkopolsko-małopolsko-śląskim.

Geneza nazwiska Błachowicz.

Nazwa osobowa Błachowicz jest derywatem, nazwiskiem sufiksalnym i jest zbudowane z tematu Błach- oraz sufiksu -owicz [ Błach + owicz = Błachowicz; Błąch-owicz ]. O pochodzeniu i znaczeniu tematu Błach- napisałem powyżej. Według mnie nazwisk Błachowicz pochodzi od nazwiska lub/i imienia Błach i w pierwotnym znaczeniu oznacza syna Błacha. O takim pochodzeniu świadczy sufiks „-owicz”; Błach–owicz. Jest to nazwisko patrymoniczne, to znaczy, iż od nazwiska ojca pochodzą nazwiska dzieci. Nazwisko prawdopodobnie może wywodzić się z Wielkiego Księstwa, raczej ma rodowód Rusiński [ Białorusko – Ukraiński ]. Przemawia za tym sufiks –owicz, który pierwotnie brzmiał –owycz i był pochodzenia ukraińskiego. Polskim sufiksem jest sufiks –owic. Z biegiem czasu na terenie Rzeczypospolitej i Wielkiego Księstwa Litewskiego z obu sufiksów powstał jeden, to jest –owicz. Obecnie, na pierwszy rzut oka, trudno jest wnioskować czy nazwisko ma rodowód Polski, Ukraiński czy Białoruski. Aby to ustalić potrzebne są badania genealogiczne konkretnej rodziny.

Pierwotną polską formą nazwiska byłaby postać Błachowic, która z czasem mogła przybrać postać Błachowicz. W regionach polski gdzie występowało mazurzenie osoba nazywająca się Błachowicz zawsze mówiła Błachowic a nie Błachowicz. Stan taki wynikał z tego, iż mazurzenie to proces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z', 'dz'. Na przykład: "czepek" jako "cepek", "szkoła" jako "skoła", "życie" jako "zycie". Mazurzenie jest bardzo charakterystyczne dla wielu polskich dialektów, szczególnie zaś na Mazowszu i Mazurach, a także na terenie Małopolski i Śląska. Również w Wielkopolsce, to jest na terenie niemazurzącym, w okolicach Puszczy Noteckiej w gwarze Mazurów wieleńskich [ osadników z Mazowsza ] występuje zjawisko mazurzenia.
Na koniec dodam, iż pierwotnie odojcowski charakter nazwisk wiąże się głównie z grupą przyrostków typu: -ak, -ek, -ec, -ik, -yk, -ewicz, -owicz. Z czasem format -owicz utracił patronimiczny charakter i stał się strukturalnym przyrostkiem tworzącym nazwiska strukturalne, tak zwane ulepszone. Aby stwierdzić jakie to jest nazwisko trzeba zawsze zbadać historię rodziny i zapis graficzny tego samego nazwiska [ to jest osoby je noszącej] na przestrzeni czasu.

Geneza nazwiska Wawrzak.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z Przyjaciółmi nazwisko Wawrzak ma następującą gebnezę:
„Wawrzak - 1380 od imienia Wawrzyniec, od łacińskiego Laurentius, to od nazwy miasta Laurentum. W Polsce imię znane do XIII wieku, polonizowane jako Ławrzyniec, Wawrzeniec, Wawrzyniec.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=555

Dodam coś od siebie o nazwisku Wawrzak. Miano to jest derywatem i jest zbudowane z rdzenia Wawrz- oraz przyrostka -ak [ Wawrz + ak = Wawrzak; Wawrz-ak ]. Format -ak należy do grupy sufiksów zdrobniających. Najczęściej występował i występuje w północnej części Polski i był stosowany dla określania istot młodych, niedorosłych. Tak więc sufiks ten miał dwie funkcje. Pierwsza zdrobniająca – Wawrzak to zdrobnienie imienia Wawrzyniec. Druga funkcja, która związana jest z nazywaniem istot młodych i niedorosłych, określająca stosunek ojca do syna. Ojciec Wawrzyniec, syna Wawrzak. W tym przypadku nazwisko Wawrzak miałoby pochodzenie odojcowskie. W ten sposób powstały też niektóre nazwy własne, na przykład nazwiska: Majchrzak, Antoniak, Baraniak itp.
Odojcowski charakter nazwisk pierwotnie wiąże się głównie z grupą przyrostków typu: -ak, -ek, -ec, -ik, -yk, -ewicz, -owicz.

Pozdrawiam – Roman.
walwaw - 03-02-2017 - 13:49
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Przepraszam za gapiostwo, dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam
Waldemar Wawrzak
Kamila_Kamila - 03-02-2017 - 15:05
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Dzien dobry,
Czy ma ktos z Panstwa pomysł na pochodzenie nazwiska
KARACZEWSKI
DANICKI
HUDZIK???
Jestem baaaaardzo ciekawa.
Dziekuje pięknie !!!
Kamila Karaczewska
przemko20161 - 03-02-2017 - 15:21
Temat postu: Błach, Błachowicz, Wawrzak - geneza nazwiska.
Witam

A ja mam pytanie dotyczące Fundacjii Perucka z 1679 r już istniejącej i moje pytanie brzmi czy ową fundację założył /a jakiś/aś osoba nosząca nazwę Perucka ? skąd ta nazwa się wywodzi ? i dlaczego owa fundacja miała taką nazwę ? Czy nazwisko Perucki/a ma coś wspólnego z kanonikami kościelnymi ? czy ktoś z was natrafił może na nazwisko Perucki / a w swoich parafiach i metrykach z XVII - XVIII w?
Pomóżcie.
Przemek
Gawroński_Zbigniew - 03-02-2017 - 19:50
Temat postu:
Bardzo ciekawi mnie co Koleżeństwo napisze na temat nazwiska Karaczewski!? Pozwolę sobie pomilczeć jeszcze żeby niczego nie sugerować. W każdym razie ja piszę sobie gotowca do
Worda i wkleję później. Wink
Wladyslaw_Moskal - 04-02-2017 - 07:36
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Dec i innych nazwisk Dakow.
Nazwisko Dec - nazwisko z czasow Daków i ich krola Decebala [ur. 87, zm. 106 r. n.e.].


W 2008 r ukazaly sie dwie informacje o odkryciu przez archeologow kurhanow Dakow w rejonie Niska.

Jedna z nich napisana jest w stylu sensacji;
http://www.echodnia.eu/podkarpackie/wia ... ,id,t.html

Druga informacja/relacja dr Marka Florka jest bardziej stonowana i poparta bardzo istotnymi datami;
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/ ... dakow.html

Dr hab. M. Florek twierdzi, ze uzyskana z jednej ze spalonych belek stosu data radiowęglowa (C14) wskazuje, że kurhan usypano w ostatniej ćwierci III wieku bądź latach 20-tych IV wieku. Dotyczy to kurhanu w Przedzelu.

Młodszy, bo pochodzący prawdopodobnie z przełomu V i VI wieku, był kurhan w Kopkach, oddalonych ok. 10 km od Przędzela.

Datowanie kurhanu w Przedzelu odpowiada datowaniom skarbow monet rzymskich z Kopek, Przedzela i Zarzecza. Skarby te A. Nieweglowski; Z BADAN NAD MONETĄ RZYMSKĄ W POLSCE W OKRESIE WCZESNO- I ŚRODKOWORZYMSKIM, zalicza do I, II i pierwszej połowy III w. n.e..
Pamietac nalezy, ze od czasu wybicia monety, jej nagromadzenia, wedrowki az doczasu zakopania jako skarbu, uplywa kilkadziesiat lat.

Pani Monika Kuras i pan Marek Florek chyba nie beda mi mieli za zle, jesli informacje z wymienionych informacji prasowych, uzupelnie informacjami nagromadzonymi w Internecie w ciagu ostatnich 10 lat.

W sklad krolestwa Dakow [w j. lacinskim] lub Getae [w j. greckim] w czasach Decebala t.j. 87–106 r. n.e., wchodzilo 15 plemion. Oprocz Dakow, ktorzy w tym czasie juz ulegli slawizacji, na terenie polnocnej czesci Kotliny Panonskiej mialy siedziby Jazyges [Jazygowie uzywajacy juz j.slowianskiego], z ktorymi od polnocy graniczyli germanscy Quadi oraz Gotini [lub Cotini] czyli Kotynowie, zwani tez slowianskimi kowalami - napisze o nich pozniej i niewielkie koczownicze w tym czasie plemie Carpi [Karpowie, tez zaliczani do Slowian].
Zobacz;
https://en.wikipedia.org/wiki/Gotini#/m ... re_125.png

Dakowie przeciwko legionom rzymskim uzywali straszliwej broni dla legionistow, byl to rodzaj kosy/sierpu ktorym mozna bylo dosiegnac legioniste kryjacego sie za tarcza i przebic jego helm lub ciac jego nogi.
Zobacz kilka ilustracji tutaj;
https://en.wikipedia.org/wiki/Falx#/media/File:Falx.png

Kiedy Rzymianie wedlug swojej zasady "dziel i rzadz", spowodowali rozdzwieki w krolestwie Decebala i udoskonalili uzbrojenie legionow [wzmocniony helm i inne dodatki do uzbrojenia], cesarz Trajan pokonal Dakow Decebala w 106 r. n.e. a Decebal popelnil samobojstwo. Trajan przejal kopalnie zlota i srebra Dakow oraz pojal 100 000 niewolnikow dla Imperium.
Wiecej informacji jest tutaj;
http://www.imperiumromanum.edu.pl/szukaj/?q=dakowie

Ci ktorzy uciekli, mogli szukac wolnosci na polnoc od Karpat w strefie wplywow celtyckich ale i plemion uzywajacych jezyka slowianskiego - np. Kotynow.
Uciekajacy przed niewola, po smierci krola Decebala i takze pozniej, chyba przedkladali swoje i swoich bliskich zycie, ponad swoje stada. Czasem zabierali z soba monety rzymskie, ale co za nie mogli kupic w tym czasie nad Dolnym Sanem - drzewo ? Wiec skarb byl chowany w ziemi.
Nie byla to jednorazowa fala uciekinierow, przez nastepnych kilkaset lat przybywalo uciekinierow, bo trwaly wojny w Kotlinie Panonskiej, przybywalo rzymskich monet i z chwila smierci wazniejszej osoby wsrod przybylych, przybywalo kurhanow.
W pewnym momencie wszyscy stali sie rownymi, zmienily sie wierzenia i z tego okresu nie ma danych archeologicznych, ale nie oznacza to ze Puszcza Sandomierska opustoszala.
Pozostaly nazwiska, ktore wymienie ponizej, wskazujace na kilkusetletnia ciaglosc osadnicza na tych ziemiach.

Na stronie;
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_r ... cian_words
jest wyjasnienie, ze imie/nazwisko Decebalus [= Decebal] przyjal krol Dakow Diurpaneus, po zwyciestwach nad Rzymianami.

Przy imieniu/nazwisku Decaneus jest wyjasnienie, ze sklada sie ono z rdzenia Dec = znaczacego Dak, a w sumie Decaneus oznacza "Dak, ktory wie", czyli "Madry Dak".

Natomiast w imieniu/nazwisku krola - Decebalus, slowo "balus" oznacza silny, potezny, czyli Decebalus = Dec/Dak potezny" i jest to podobne okreslenie do nazwy naszego krola Boleslawa Chrobrego.

Okazuje sie, ze juz kilkaset lat przed nowa era, rzymianie mieli spisy legionistow wg nazwiska i imienia. Zatem juz wtedy utrwalala sie waznosc posiadania nazwiska i imienia.

Nazwisko Dec [czyli Dak] wystepuje w Czechach; np Deč Miroslav, Jezeřany-Maršovice i Slowacji; Dečová Mária, Košice.

W Polsce trudno ustalic etymologie nazwiska Dec; "Dec - od nazwy etnicznej Deutsch ‘Niemiec’ lub od Detsch (od Diettrich) lub od łacińskiego cognomen Decianus lub od Denis na Kr W", to wg;
http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=534

takze wynika to z dyskusji ;
http://www.goldenline.pl/grupy/Pozostal ... ka,199629/

niestety nikt nie zwiazal nazwiska Dec, z plemieniem Dakow i ich krolem Decebalem oraz malo znanymi odkryciami archeologicznymi w rejonie Niska.

Obecnie doceniam jak wielka zasluga prof. K. Rymuta, czlonka PAN, jest to, ze wg zasad PESEL w 2002 zestawil nazwiska wszystkich Polakow mieszkajacych w Polsce wg powiatow.

Wedlug strony;
http://www.moikrewni.pl/mapa/
mozna zobaczyc wystepowanie nazwiska Dec w Polsce w 2002 r ;
1.Leżajsk (579) 2.Łańcut (347) 3.Rzeszów (345) 4.m. Białystok (193)
5.Kolbuszowa (164) 6.Tarnobrzeg (157) 7.Warszawa (151) 8.Mońki (140)
9.m. Lublin (138) 10.Lubaczów (135), Stalowa Wola (wiecej niz 100), Nisko (75 do 100),
co utwierdza odkrycia pani Moniki Kuras i pana Marka Florka.

Zobacz ponizej informacje takze o Dackich nazwiskach Bajdas, Duma, Kosierb i Jaskot.

Nazwisko Dec wg J.M.Zawdzkiego i jego ksiazki "1000 najpopularniejszych nazwisk w Polsce" 2002, jest na 591 pozycji i nosilo go w 2002 r., 7583 Polakow.

Wg strony;
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_r ... cian_words
zanim Dakowie ulegli slawizacji, ze starodackim;

- słowem "lug" = moczary, bagno wiaze sie polskie slowo "ług" i nazwa rezerwatu w Lasach Janowskich "Imielty Ług" czyli "Moczary Jemioły" [bo Imielty to odmiana nazwiska Jemioła] , straznika i łowcy krolewskiego - nie jest to rosyjska nazwa pochodzaca z okresuu rozbiorów Polski,

- słowem "kasla" mamy nasze słowo "kaszel",

- słowm "baidas" = strachliwy, bojazliwy wiaze sie polskie nazwisko Bajdas, w Polsce w 2002 r, bylo 108 osób o nazwisku Bajdas, w tym w pow. Stalowa Wola 53 osob,

- słowem "dumas"= ciemnobrazowy, moze wiazac sie polskie nazwisko Duma, nazwisko osoby z takimi włosami, a w Polsce w 2002 r. bylo 1729 osób o nazwisku Duma; nazwisko to najczęściej występowalo w:
1.m. Tarnobrzeg (220), 2.Tarnobrzeg (118), 3.Bolesławiec (75), 4.Biłgoraj (66), 5.Sandomierz (62), 6.m. Lublin (51), 7.Lublin (47), 8.Zamość (46), 9.Stalowa Wola (45), 10.Kraśnik (41), Nisko ( 1 do 10).

Nazwisko Kosierb , chyba wiaze sie z Dackim wojownikiem z czasow krola Decebala, ktory walczyl uzywajac " kososierpu".
W Polsce w 2002 r. bylo 339 osób o nazwisku Kosierb, ale w pow. 1.Stalowa Wola (119) i 3.Krasnystaw (39), bylo az 158 osob.

Nazwisko Jaskot, byc moze wiaze sie z nazwa plemienia Jazygow, wspierajacych Dakow i nazwa Jazygot zostala w ciagu wiekow przeksztalcona w nazwisko Jaskot.
W Polsce w 2002 r, bylo 1469 osób o nazwisku Jaskot. Nazwisko 'Jaskot' najczęściej występowalo w:
1.Kolbuszowa (153), 2.Bolesławiec (112), 3.Nisko (93), 4.Stalowa Wola (77), 5.Dębica (62), 6.Tarnobrzeg (39), 7.Toruń (29), 8.m. Kraków (29), 9.Warszawa (2?), 10.Kraśnik (25)
Mapa nazwiska wskazuje wedrowke nazwiska od Przeleczy Dukielskiej do rejonu Niska i Stalowej Woli.

Czy Cotini = Kotynowie byli Celtami czy Slowianami okolo 150 r. n.e.? Jesli uzywali jezyka slowianskiego to byli Slowianami !.

A wskazuje na to rozmieszczenie nazwiska Kowal w Polsce wg ;
http://www.moikrewni.pl/mapa/
Nazwisko 'Kowal' najczęściej występowalo w 2002 r:
1.m. Kraków (800) 2.Przeworsk (549) 3.Biłgoraj (474) 4.Jarosław (426) 5.Warszawa (408) 6.Wieliczka (406) 7.m. Wrocław (383) 8.Nisko (374) 9.Dąbrowa Tarnowska (337) 10.Rzeszów (317)
Nazwisko przywedrowalo przez Brame Orawska lub Przelecz Dukielska z terenow obecnej Slowacji.

Takze potwierdza to nazwisko Wislan - Kuta i nazwisko Ledzian - Kata, pochodzace od slowa "kuć" - bo tak chyba tez nazywali kowali Kotynowie.
W Puszczy Sandomierskiej nie bylo zadnej "uczelni katowskiej", aby nazwisko Kata wiazac ze slowem "kat", po prostu jest to "gwarowa" wymowa nazwiska Kuta.

Nazwisko 'Kuta' najczęściej występowalo w 2002 r w:
1.Tarnów (510) 2.m. Tarnów (350) 3.Tomaszów Mazowiecki (253) 4.Puławy (201) 5.Dąbrowa Tarnowska (116) 6.Dębica (112) 7.m. Kielce (109) 8.Kielce (101) 9.Węgrów (91) 10.Jarosław (77)
Nazwisko to przywedrowalo przez Przelecz Dukielska.

Nazwisko 'Kata' najczęściej występowalo w 2002 r w:
1.Stalowa Wola (249) 2.Nisko (230) 3.Kolbuszowa (114) 4.Bolesławiec (106) 5.Opoczno (52) 6.Rzeszów (45) 7.Janów Lubelski (41) 8.Chełm (3?)
Takze to nazwisko przywedrowalo przez Przelecz Dukielska.

Rozne informacje wzajemnie uzupelniajace sie, wskazuja na bardzo ciekawa przeszlosc ziem Malopolski i ciaglosc osadnicza na tej ziemi az do czasow wspolczesnych.

Pozdrawiam - Wladyslaw.
Kamila_Kamila - 04-02-2017 - 20:51
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Bardzo ciekawi mnie co Koleżeństwo napisze na temat nazwiska Karaczewski!? Pozwolę sobie pomilczeć jeszcze żeby niczego nie sugerować. W każdym razie ja piszę sobie gotowca do
Worda i wkleję później. Wink







Prosze tak dlugo nie milczec ! Smile Smile Smile
Pozdrawiam
KAMILA KARACZEWSKA
Gawroński_Zbigniew - 04-02-2017 - 21:45
Temat postu:
Nazwisko Karaczewski może być nazwiskiem kresowym o etymologii starocerkiewnej. Wszystko zaczęło się od Apostoła Filipa. W zachodnim Kościele post przed Bożym Narodzeniem trwa 4 tygodnie. Natomiast w Kościele wschodnim od czasów średniowiecza trwał 40 dni, od 15 listopada do świąt. Post ten nazywał Postem Filipowym, Filipowką, Czterdziestówką, albo Karaczun.
Rusińskie słowo karaczun oznaczało jeszcze kilka spraw: jednego ze złych duchów, wzgórze grzebalne, wzgórze zgromadzeń, wzgórek w centrum osady.

Sama Wigilia i obrzędy wigilijne to również Karaczun. Skąd wzięła się ta pozornie dziwaczna nazwa Świąt Bożego narodzenia, postu, albo Wigilii? Przedchrześcijański zły duch obłaskawiany w święto przesilenia zimowego był uznawany za złego sprawcę młodocianych nienaturalnych śmierci, u dzieci, i młodzieży, zwłaszcza tych umierających w tzw. drgawkach. Zmieniła się istota święta, ale nazwa została za sprawą gry słów. Otóż staroruski.: koroczun (корочунъ), słowacki: Kraèun, bułgarski: крачунец = dzień narodzin, ale pochodzi od nieco dziwnego skrócenia łacińskiego: quartum jejunium (post czterotygodniowy, bo w tym czasie mniej więcej się skrócił z 40 dni do 4 tygodni). W tym znaczeniu zastąpiła wspomniany dzień kultu złego ducha skracającego życie. I tu mamy właśnie Apostoła Filipa i reformę cyrylo-metodiańską, która schrystianizowała słowo.
Podsumowanie: Karaczun to ktoś urodzony w Adwencie, pod warunkiem, że korzenie rodziny można wyprowadzić z terenów o których pisałem.

Bardzo pachnąca jest również etymologia odtatarska.

N. Karaczewski byłoby wtedy odmiejscowym od miejscowości Karaczew opodal Kazania w Tatarstanie. Nazwiskiem o etymologii po pierwsze odmiejscowej, po drugie odtureckiej. Nazwa miejscowości Karaczew pochodzi od tureckiego słowa „karaca” = śniady i ciemnowłosy, albo od również tureckiego „qaracy” - karbowy, nadzorca itp.

źródła:
- Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона. — С.-Пб.: Брокгауз-Ефрон. 1890—1907.
- Энциклопедический словар Брокгауза и Ефрона
- http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/976043
- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 80;й
- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 77;в
pominięte:
=- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 72;ч
=- http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 77;в
i ich odpowiedniki w słownikach.

Źródła polskie przekierowują do historycznego nazwiska Karczewski, od niego podają wiek wg najstarszych zapisów tj o ile pamiętam na 2 połowę 14 wieku dedykując nazwisko miejscowościom Karabczewo albo Korabczewo. Nazwiska podobne od karania (wymierzania kary), maści konia albo... karalucha.
ROMAN_B - 04-02-2017 - 22:29
Temat postu: Karczewscy.
Witaj Kamilo!

Do informacji podanych przez p. Zbigniewa o nazwisku Karczewski dołożę trochę dalszych wiadomości o Karczewskich.

W sieci jest strona nosząca tytuł „Strona Rodzinna Kokorzyckich”. Według informacji tam zamieszczonych ród Korzyckich jest spokrewniony z rodem Karczewskich.
Tu jest link do strony: http://www.kokorzycki.com/

Na stronie tej zamieszczone jest elektroniczna wersja książki Andrzeja Stanisława Korzyckiego pt.
HISTORIA I DZIEJE NAJNOWSZE RODZIN KOKORZYCKICH I KARCZEWSKICH Z FRAGMENTAMI WYDARZEŃ Z GENEALOGII RODZIN GLONKÓW, GRABANOWSKICH, DORENDÓW, NICKE,
PAWŁOWSKICH I WIŚNIEWSKICH; TORUŃ – CIECHOCINEK 1997-2010. Tu jest link:
http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko/index.htm
Jest to bardzo obszerne i ciekawe opracowanie ponieważ autor dołożył wszelkich starań aby jego praca była jak najbardziej rzetelna i udokumentowana. Część poświęcona Karczewskich jest bardzo obszerna i zawiera wiele informacji o różnych liniach Karczewskich z terenu [ dawnej i obecnej ] Polski oraz herbach.

Tu jest link do jednego z wielu rozdziałów mówiących o Karczewskich. Rozdział nosi tytuł „KARCZEWSCY - historia rodu XIV- XVIII w.” w tym rozdziale zamieszczona jest etymologia nazwiska Karczewski. http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko ... XIV-XX.pdf


Może w powyżej wymienionej publikacji odnajdziesz własne korzenie?

Życzę przyjemnej lektury.

Nazwisko Chudzik / Hudzik.

Za Kazimierz Rymut; Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny"; Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999.

Chudzik – od chudy, notowane w 1546 roku.
Hudzik – od chudy.


Pozdrawiam - Roman.
Wladyslaw_Moskal - 05-02-2017 - 01:00
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Karaczewski
Kamila_Kamila napisał:
Dzien dobry,
Czy ma ktos z Panstwa pomysł na pochodzenie nazwiska

KARACZEWSKI

Jestem baaaaardzo ciekawa.
Dziekuje pięknie !!!
Kamila Karaczewska

-------------------------------------------------------------------------

Jesli ,,,, z tych Karaczewskich, to moze .... krol Wladyslaw Jagiello byl Twoim dalekim krewnym. Moze mniej slawny Karaczewski pozostal na czesci Ksiestwa , nie zmienil nazwiska i Ty Kamilo .... moze jestes Ksiezna ?
Nazwisko Karaczewski/Karaczewska to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce - tylko okolo 100 osob.

Wedlug;
Encyklopedja powszechna,1864
https://books.google.ca/books?id=nXU_AQAAMAAJ

"Wielcy książęta moskiewscy ustanowieni od hanów poborcami daniny od wszystkich
książąt udzielnych ruskich rosnąc w potęgę zaczęli dotkliwiej rozpościerać nad
nimi swą władzę chociaż przeciw uciskom tatarskim bronić ich nie mogli, zachodnie
księstwa oswobodziły się już były od tego przyjąwszy zwierzchnictwo wielkich
książąt litewskich lub królów polskich. To pobudziło i zadnieprskich władzców
słowiańszczyzny do szukania ich opieki, a oddzielenia się zupełnego na obcej dla
nich lubo już zaludniającej się słowiańskiemi osadami krainy i od Tatarów.
Wszyscy więc oni ze swemi księstwami przyłączyli się do Litwy pod silną wówczas
opieką Witolda.

Światosław Karaczewski oprócz tych miał jeszcze inną pobudkę do tego przyłączenia
się mianowicie bliskie powinowactwo z Witoldem i Jagiełłą.

Około r bowiem 1375 pojął był za żonę Teodorę Olgerdównę. Urodzony z niej sławny
syn jego Jerzy dostał od ojca wydział z księstwa Karaczewskiego i Zwinigrodzkiego
krainę zawartą między rzekami Desną Ugrą Zyzdrą i Oka."

Takze;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Massalscy ... 5%82asnego

Pozdrawiam - Wladyslaw
Endriu - 05-02-2017 - 11:20
Temat postu: Re: Karczewscy.
ROMAN_B napisał:
Witaj Kamilo!

Do informacji podanych przez p. Zbigniewa o nazwisku Karczewski dołożę trochę dalszych wiadomości o Karczewskich.

W sieci jest strona nosząca tytuł „Strona Rodzinna Kokorzyckich”. Według informacji tam zamieszczonych ród Korzyckich jest spokrewniony z rodem Karczewskich.
Tu jest link do strony: http://www.kokorzycki.com/

Na stronie tej zamieszczone jest elektroniczna wersja książki Andrzeja Stanisława Korzyckiego pt.
HISTORIA I DZIEJE NAJNOWSZE RODZIN KOKORZYCKICH I KARCZEWSKICH Z FRAGMENTAMI WYDARZEŃ Z GENEALOGII RODZIN GLONKÓW, GRABANOWSKICH, DORENDÓW, NICKE,
PAWŁOWSKICH I WIŚNIEWSKICH; TORUŃ – CIECHOCINEK 1997-2010. Tu jest link:
http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko/index.htm
Jest to bardzo obszerne i ciekawe opracowanie ponieważ autor dołożył wszelkich starań aby jego praca była jak najbardziej rzetelna i udokumentowana. Część poświęcona Karczewskich jest bardzo obszerna i zawiera wiele informacji o różnych liniach Karczewskich z terenu [ dawnej i obecnej ] Polski oraz herbach.

Tu jest link do jednego z wielu rozdziałów mówiących o Karczewskich. Rozdział nosi tytuł „KARCZEWSCY - historia rodu XIV- XVIII w.” w tym rozdziale zamieszczona jest etymologia nazwiska Karczewski. http://www.kokorzycki.com/ksiazka/akoko ... XIV-XX.pdf


Może w powyżej wymienionej publikacji odnajdziesz własne korzenie?

Życzę przyjemnej lektury.

Nazwisko Chudzik / Hudzik.

Za Kazimierz Rymut; Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny"; Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999.

Chudzik – od chudy, notowane w 1546 roku.
Hudzik – od chudy.


Pozdrawiam - Roman.


Przepraszam że się wtrącam - wydaje mi się że pomylił Pan nazwiska

Karaczewski - Karczewski

w zapytaniu o etymologię było nazwisko Karaczewski

etymologia Karczewski jest pod linkiem

http://www.genezanazwisk.pl/content/karczewski

Pozdrawiam
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 13:00
Temat postu: Re: Karczewscy.
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Boć. Osoby o tym nazwisku mieszkały na początku XIX wieku w Małym Płocku (niedaleko Łomży), nigdzie więcej nie spotkałem tego nazwiska. Obecnie można je spotkać w Małym Płocku i okolicach, w innych częściach Polski rzadko.
Pozdrawiam
Sławomir
ROMAN_B - 05-02-2017 - 13:16
Temat postu: Karaczewski.
Witam ponownie.

Panie Jędrzeju,
dziękuję za zwrócenie uwagi, faktycznie pomyliłem nazwisko Karczewski z nazwiskiem Karaczewski.

Kamilo,
błędnie odczytałem nazwisko, przepraszam za ten błąd. Poniżej zamieszczam informacje o genezie nazwiska Karaczewski.
Etymologia nazwiska Karaczewski według p. Ewy Szczodruch z portalu Genealogia Stankiewicze z Przyjaciółmi:
„Karaczewski – 1383 od nazwy miejscowości Karabczewo, też Korabczewo.
Karaczewski – od podstawy kar-, por. karać, kara, dawniej też karza, kary ‘czarny, o koniu’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=807


Pozdrawiam – Roman.
Endriu - 05-02-2017 - 13:28
Temat postu: Re: Karczewscy.
Kazmierczak_Slawomir napisał:
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Boć. Osoby o tym nazwisku mieszkały na początku XIX wieku w Małym Płocku (niedaleko Łomży), nigdzie więcej nie spotkałem tego nazwiska. Obecnie można je spotkać w Małym Płocku i okolicach, w innych częściach Polski rzadko.
Pozdrawiam
Sławomir


Witam

Definicja

boć to przestarzały spójnik wprowadzający zdanie wyjaśniające wcześniejszą informację lub ostrzegające przed konsekwencjami niewykonania tego, o czym była mowa wcześniej; dziś obecny w stylu książkowym i gwarach

Boć - od bok, też od boczyć się

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=788

Pozdrawiam
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 13:32
Temat postu: Re: Karczewscy.
Dziękuję.
Sławomir
Kamila_Kamila - 05-02-2017 - 13:50
Temat postu: Re: Karczewscy.
Bardzo bardzo bardzo dziekuje za odpowiedzi, czytam z zaciekawieniem I sama coraz wiecej "szperam" Wink
Roman - niee szkodzi, pomylki sie zdarzaja. Mimo to dziekuje za zaangarzowanie.
Jesli mialby ktos jesczce czas I ochote wypowiedziec sie co do nazwiska Danicki ??
Endriu - 05-02-2017 - 14:01
Temat postu: Re: Karczewscy.
Witam

Pani Kamilo tak na szybko

Danicki - od podstawy dan-, por. dany, dań, od imion Daniel, Bogdan.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... ub=534Daga

Pozdrawiam
Kamila_Kamila - 05-02-2017 - 14:02
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Karaczewski
Jesli ,,,, z tych Karaczewskich, to moze .... krol Wladyslaw Jagiello byl Twoim dalekim krewnym. Moze mniej slawny Karaczewski pozostal na czesci Ksiestwa , nie zmienil nazwiska i Ty Kamilo .... moze jestes Ksiezna ?
Nazwisko Karaczewski/Karaczewska to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce - tylko okolo 100 osob.

Wedlug;
Encyklopedja powszechna,1864
https://books.google.ca/books?id=nXU_AQAAMAAJ

"Wielcy książęta moskiewscy ustanowieni od hanów poborcami daniny od wszystkich
książąt udzielnych ruskich rosnąc w potęgę zaczęli dotkliwiej rozpościerać nad
nimi swą władzę chociaż przeciw uciskom tatarskim bronić ich nie mogli, zachodnie
księstwa oswobodziły się już były od tego przyjąwszy zwierzchnictwo wielkich
książąt litewskich lub królów polskich. To pobudziło i zadnieprskich władzców
słowiańszczyzny do szukania ich opieki, a oddzielenia się zupełnego na obcej dla
nich lubo już zaludniającej się słowiańskiemi osadami krainy i od Tatarów.
Wszyscy więc oni ze swemi księstwami przyłączyli się do Litwy pod silną wówczas
opieką Witolda.

Światosław Karaczewski oprócz tych miał jeszcze inną pobudkę do tego przyłączenia
się mianowicie bliskie powinowactwo z Witoldem i Jagiełłą.

Około r bowiem 1375 pojął był za żonę Teodorę Olgerdównę. Urodzony z niej sławny
syn jego Jerzy dostał od ojca wydział z księstwa Karaczewskiego i Zwinigrodzkiego
krainę zawartą między rzekami Desną Ugrą Zyzdrą i Oka."

Takze;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Massalscy ... 5%82asnego

Pozdrawiam - Wladyslaw[/quote]

Wladyslaw - dziekuje za to. Lecz niestety nie plynie w, moich zylach blekitna krew...poniewaz z tego co czytam to po ksieciu Swiatoslawie Karaczewskim, nikt potem nie nosil tego nazwiska...hmmm....Massalscy to juz nie Karaczewscy ....
Smile
Kamila
Gawroński_Zbigniew - 05-02-2017 - 15:23
Temat postu:
A niech tam. Mam nadzieję, że forumowa cenzura mnie nie zje. Nazwisko Boć jest najprawdopodobniej nazwiskiem pochodzenia żydowskiego. Do tej pory mając dziesiątki ku temu okazji starannie unikałem powiązań etymologii nazwisk, zwłaszcza z chazarskiego pochodzenia Żydami.

Boć to mielona kawa, osad, fusy w szklance po wypitej kawie. Boć to również przezwisko handlującego kawą. "I to by było na tyle".

Wink

Oczywiście kusi mnie analiza pod katem staropolskiego czasownika "boćkać"/"boc'it' s'ie", tudzież wspomnianej grupy spójników boć, abociem, bociem i podobnych, alibo imienia męskiego Burkhardt i nazwy poltergeista: "butze". Tę jednak pozostawię już innym.
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 15:45
Temat postu:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Czy mógłbym prosić o informację w jakim języku słowo "Boć" ma takie znaczenie? W hebrajskim?
Pozdrawiam
Sławomir
Gawroński_Zbigniew - 05-02-2017 - 15:56
Temat postu:
Kazmierczak_Slawomir napisał:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Pozdrawiam
Sławomir
To może znaczyć tylko jedno: ścieżka przeze mnie podana jest błędna! Wink
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 16:12
Temat postu:
Może i błędna, ale ciekawa. Bocie byli chłopami, w Małym Płocku byli już na pewno przed 1800 r. i to dość licznie, pod koniec XIX wieku mieszkało ich tam ok. 130.
Wladyslaw_Moskal - 05-02-2017 - 17:34
Temat postu:
Kazmierczak_Slawomir napisał:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Czy mógłbym prosić o informację w jakim języku słowo "Boć" ma takie znaczenie? W hebrajskim?
Pozdrawiam
Sławomir


Prof. K. Rymut takze sugeruje, ze nazwisko Boć moze pochodzic od slowa "bocian". A kazda gwara miala swoje upodobania i swoje sciezki.

Pozdrawiam - Wladyslaw
Kazmierczak_Slawomir - 05-02-2017 - 18:19
Temat postu:
Dziękuję Władysławie,
pozdrawiam
Sławomir
bkazana - 06-02-2017 - 15:06
Temat postu: Nazwisko: Kazana
Dzień dobry

Czy ktoś z Państwa mógłby mi pomóc w ustaleniu etymologii nazwiska Kazana? W moich rodzinnych stronach jeszcze w połowie XIX w. obowiązywał dwojaki zapis tego nazwiska. W aktach metrykalnych te same osoby widnieją nawet czasami pod nazwiskiem Kozana i Kazana. Jednocześnie, w innego rodzaju dokumentach, np. spisie ludności Woli Mieleckiej z 1852 roku wśród mieszkańców pojawiają się zarówno Kazanowie, jak i Kozanowie, choć, jak się domyślam, mieli wspólne korzenie. Skąd może jednak wywodzić się to nazwisko i co oznacza?

Pozdrawiam
Bartosz
mmaziarski - 06-02-2017 - 18:10
Temat postu: Nazwisko: Kazana
W najstarszej księdze ślubów 1762-1777 z Mielca występuje tylko nazwisko Kozana.Patrz 1765 r.
Materiały źródłowe do historii Mielca i regionu.
Późniejsze zapisy Kozana lub Kazana to tylko błąd zapisującego gęsim piórem księdza lub
błąd odczytującego akt.
bkazana - 06-02-2017 - 19:28
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź. To ostatecznie wyjaśnia oryginalne brzmienie nazwiska.

Czy ma Pan bezpośredni dostęp do księgi ślubów, o której Pan wspomina? Być może będzie mi Pan mógł pomóc w ustaleniu kilku informacji.

Śledząc losy przodków najdalej dotarłem do Jana Kozany (ur. ok. 1781 r., zm. 1847). W 1808 r. wziął w Mielcu ślub z Małgorzatą Rymanowską (jej rodzicie: Wawrzyniec Rymanowski i Marianna Pyż). Niestety nie wiadomo mi nic o przodkach Jana Kozany.

Będę wdzięczny za każdą informację.
ROMAN_B - 06-02-2017 - 23:10
Temat postu: Coś do genezy nazwiska Kazana, Kozana.
Witaj!

Według portalu Moikrewni.pl w obecnych granicach Polski mieszka około 798 osób o nazwisku Kazana. Natomiast osób o nazwisku Kozana jest tylko 48. Tak więc nazwisko Kazana jest nazwiskiem rzadkim a nazwisko Kozana bardzo rzadkim.
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/kazana.html
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/kozana.html

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Kazana i Kozana ma następującą etymologię:
Nazwisko Kazana.
„Kazana - od podstawy kaz-, por. kazać ‘wydawać rozkaz, polecenie’, dawniej ‘wygłaszać kazanie’, kazić , dawniej ‘kalać, psuć’, także od imienia Kazimierz.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=807 – Kazana
Nazwisko Kozana.
„Kozana – od Koza.”
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=809 – Kozana

Jak zauważyłeś nazwisko Kazana ma inną genezę niż nazwisko Kozana. Pierwotnie nazwisko Kazana i nazwisko Kozana były przezwiskiem i odnosiły się do konkretnej osoby. Czy jest to jedno i to samo nazwisko [ przezwisko ], trudno powiedzieć. Może być to jedno nazwisko, tylko które z nich jest prawdziwe? Czy jest to nazwisko [ przezwisko ] Kazana czy jest to nazwisko [ przezwisko ] Kozana? Każde z nich ma inną etymologię i zapewne w małej społeczności; np. wsi, osady; osoba nazwana konkretnym przezwiskiem musiała mieć jakieś cechy, które spowodowały, że została w taki sposób nazwana. Jak wiesz przezwiska były stosowane w celu odróżnienie jednej osoby od drugiej osoby. Tak więc miały ogromne znaczenie przy identyfikacji osoby w grupie społecznej, np. wsi, osady. Wspominasz, iż w „spisie ludności Woli Mieleckiej z 1852 roku wśród mieszkańców pojawiają się zarówno Kazanowie, jak i Kozanowie”. Mogą to być dwie różne rodziny o różnych nazwiskach, które nie muszą być ze sobą spokrewnione. Druga możliwość jest taka, że jest to jedna i ta sama rodzina wywodząca się od jednego przodka, którego we wsi nazywano Kazana lub Kozana. Aby stwierdzić czy jest to jedna rodzina czy dwie rodziny trzeba by przeprowadzić kwerendę genealogiczną oraz porównać zapis graficzny nazwiska na przestrzeni czasu konkretnej osoby. Oczywiście może to być błąd pisarski ale to też trzeba sprawdzić w metrykach. Jeśli osoby o nazwisku Kozana i Kazana wywodzące się z tej samej miejscowości wiedzą i uznają, że są krewnymi to sprawa jest raczej prosta? Tylko trzeba ustalić, które przezwisko był pierwsze.

Nazwisko Kazana i Kozana mogą być utworzone paradygmatycznie za pomocą końcówki rodzaju żeńskiego -a od przezwiska lub/i nazwiska Kazan i Kozan. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Kazan > syn Kazana. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc są to nazwiska typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca wyrażenia: syn Kazana > Kazana – od nazwiska Kazan, syn Kozana > Kozana – od nazwiska Kozan. To tylko moja hipoteza.

Słownik najstarszych nazwisk polskich na stronie 64 notuje nazwisko Kazan i tak o nim mówi:
„KAZAN < i. pch. Kazan : i. stpdw. Kazimír 1416, odim.”.
Zapis ten oznacza, że nazwisko to pochodzi od imienia Kazan a ono od staropolskiego dwuczłonowego imienia Kazimir i było notowane w 1416 roku, nazwisko odimienne. Słownik ten nie notuje nazwiska Kozan.
W kwestii nazwiska Kazana na koniec dodam, że na obszarze dawnej Polski mieszkała ludność pochodzenia tureckiego. W języku tureckim istnieje słowo kazan ‘kocioł’. Może jest to ścieżka do pochodzenia nazwiska Kazana?

Etymologia nazwiska Kozana zakłada, że pochodzi ono od apelatywu koza. Są takie nazwiska jak Koza, Kozan, Kozon i inne tego typu. Według mnie nazwisko to mogło mówić, że jego właściciel mógł być hodowcą lub pasterzem kóz lub/i jego cechy fizyczne, psychiczne mogły mieć jakiś związek z kozą.
Wspomniałeś, że nazwisko Kozana występuje w Woli Mieleckiej. Wola Mielecka leży nieopodal Mielca. Mielec znajdował się w zasięgu osadnictwa wołosko – ruskiego. Wołosi to pasterze pochodzący mniej więcej z terenu obecnej Rumunii. W Krakowie w 1892 roku nakładem G. Gebethnera i Spółki ukazało się opracowanie Dr Antoniego Józefa Rolle pt. Pamiętnik Delegatów Kamienickich. Po insurekcji kozackiej. – Bakota jako stolica Ponizia. Państwo Wołodyjowscy. Powstanie nazwisk rodowych u ludu Małoruskiego. Na stronie 394 w rozdziale „Powstanie nazwisk rodowych u ludu Małoruskiego” wymienione jest nazwisko Kozan, które określane jest jako rumuńskie [ wołoskie ]. To też moja hipoteza o pochodzeniu nazwiska Kozana.

Może informacje zebrane przeze mnie i opisane powyżej przydadzą Ci się w badaniach genealogicznych Twojej rodziny.

Pozdrawiam – Roman.
mmaziarski - 07-02-2017 - 09:25
Temat postu: Coś do genezy nazwiska Kazana, Kozana.
Nawiązując do mojej wypowiedzi szukaj na :
http://nukat.edu.pl/search/query?match_ ... heme=nukat
Ponadto jak popatrzysz na skany aktów metrykalnych
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... amp;exac=1
to zauważysz ,że w jednej rodzinie nazwisko jednych dzieci jest Kozana a drugich Kazana.
Wg obecnego prawa aby powrócić do własciwej formy nazwiska to trzeba przeprowadzić postepowanie sądowe.
Ponadto można sprawdzać numer domu.
bkazana - 07-02-2017 - 13:06
Temat postu:
Panowie, dziękuję uprzejmie za wyczerpujące informacje. Wiele wyjaśniają.

Zakładam, że rodzina Kazanów/Kozanów to jedna rodzina - okręg mielecki jest stosunkowo nieduży, prawdopodobne wydaje się więc, że była to jedna rodzina, w której z jakichś względów - być może prozaicznych, o czym wspomina mmaziarski - nastąpił podział na Kazanów i Kozanów. W informacjach zawartych na genealodzy.pl w spisach metrykalnych czasami te same osoby są wpisane jako Kazana lub Kozana. Do pokolenia mojego prapradziada (Piotr Kazana, 1863-1932) nazwisko jest zapisywane na dwa sposoby, choć może to raczej wynikać z błędnego w odczytaniu ręcznego pisma w starych dokumentach, bo zachowało się wiele wzmianek o dziadku Piotrze ze względu na jego działalność społeczną w Mielcu i tam zawsze widnieje jako Kazana. Jeśli nastąpiło rozróżnienie w ramach rodziny, to raczej w pokoleniu jego dziadka Jana Kazany (1781-1847), najczęściej wymienianego jako Kozana (choć w tym wypadku opieram się jedynie na informacjach znalezionych w internecie). To jednak oczywiście moje domysły, niepodparte doświadczeniem w prowadzeniu badań genealogicznych.

W odniesieniu do nazwiska Kozana, bardzo interesujący jest trop wołosko-ruski. Pisząc o spisie ludności z 1852 r. miałem bowiem na myśli właśnie Mielec (jako Wolę Mielecką potraktowano w tym spisie miasto Mielec i przylegającą wówczas do miasta wieś Cyranka). Najstarsze znane mi dokumenty (patrz - podana przez mmaziarskiego - najstarsza księga ślubów 1762-1777) potwierdzają, że rodzina Kozanów jest związana z Mielcem co najmniej od poł. XVIII w. (w spisie nie pojawia się nazwisko Kazana). Jest niewykluczone, a może wręcz bardzo prawdopodobne, że to przybysze ze wschodu, o których pisze Roman.

Jeszcze raz dziękuję.
Alik_Bydzia - 07-02-2017 - 14:52
Temat postu:
A nazwisko JOACHIMIAK - przodkowie mieszkali w okolicach Żnin - Janowiec Wlkp. - Kcynia
Poproszę o informacje na maila achim@go2.pl
Nanuk01 - 07-02-2017 - 21:26
Temat postu:
historyk1920 napisał:
Witaj Marku !
Nazwisko Piller pochodzi od piła - pilić

Pozdrawiam
Marek Smile


Większej bzdury dawno nie czytałem!
https://en.wiktionary.org/wiki/piller

Waldemar
Ewa_Szczodruch - 08-02-2017 - 05:21
Temat postu:
Witam Smile

Joachimiak - od imienia Joachim. Imię pochodzenia hebrajskiego, od Jehojaqim oznaczające pierwotnie ‘Bóg wzmocni, podniesie’. W Polsce znane od XIV wieku. W średniowieczu realizowane jako Joachym, Achym, Jachym, Jochym, na Kresach Wschodnich Jakim, Ochym, Ofim.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 08-02-2017 - 20:51
Temat postu:
Nanuk01 napisał:
historyk1920 napisał:
Witaj Marku !
Nazwisko Piller pochodzi od piła - pilić

Pozdrawiam
Marek Smile


Większej bzdury dawno nie czytałem!
https://en.wiktionary.org/wiki/piller

Waldemar


To jest cytat z opracowania p Ewy Szczodruch, dostępnego na portalu "Stankiewicze", opartego w całości na m. in. Rymucie i jego "Nazwiskach Polaków". Smile Smile Smile

-=-=--=-=-=-==

Kazmierczak_Slawomir napisał:
Zbigniewie, bardzo dziękuję. Zastanawia mnie to, że to nazwisko występowało tylko w Małym Płocku, wszyscy Bocie są ze sobą spokrewnieni, jest ich w Polsce około 270.
Czy mógłbym prosić o informację w jakim języku słowo "Boć" ma takie znaczenie? W hebrajskim?
Pozdrawiam
Sławomir


Tak, to jest z jidisz. Ponadto rdzeń "boc'" ma inne znaczenia kaukaskie. Osetyńskie boc' = miękki, zniewieściały
Czeczeńskie boc', bacbiec' = to tzw etnik, nazwa ludu wewnątrz Czeczenów i Osetyńców, obecnie zamieszkały w okolicach m. Zemo-Ałwani i Ahmet.
Urszula_Pogoń - 09-02-2017 - 12:06
Temat postu: PPochodzenie nazwiska Pidanty
Bardzo proszę o wyjaśnienie pochodzenia i znaczenia nazwiska Pidanty. Było i jest dość rzadkie. Z góry dziękuję
Sofeicz - 09-02-2017 - 19:06
Temat postu: PPochodzenie nazwiska Pidanty
"Pidanty - (z fonetyką ukraińską) od imienia Teodor, notowanego w Polsce od XIII wieku, pochodzenia greckiego Theódoros, to od theós ‘Bóg’ + doron ‘dar’. W okresie staropolskim byłow też adaptowane jako Czader, Czador. Na Kresach Wschodnich używane były też formy wschodniosłowiańskie tego imienia Chodor, Fiedor, mołdawski Todor, Tader."

http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=759
Gawroński_Zbigniew - 09-02-2017 - 21:02
Temat postu:
Ukraińskie imię męskie Piedan (Педан) = Teodor jest niewątpliwie jedna z podstaw znaczeniowych nazwiska Pidanty.

Przy okazji podaje trochę wariantów tego imienia. To tylko niektóre wszystkich jest chyba ze sto: Феодан; Феодор; Фёдорка, Федя, Федюка, Федюля, Федюня, Дюня, Федюся, Дюся, Федюха, Федюша, Федяйка, Федяка, Федяня, Федяхя, Федяша, Федора, Теодор, Сидор (Сидор), Тодор, Тео, Тедар.

Jest inna możliwa etymologia nazwiska Pidanty. Poniekąd bardziej pasująca do pani nazwiska... Wink



Cytat:
pėda, acc. sg. pėdą 3 p. a. "stopa; odciśnięty ślad stopy, trop zwierzęcy", SD
«stopa wyrażona nogą» (pėdomis adv. "w ślad, śladem"). Odpowiednik łot. pėda
"podeszwa; ślad nogi, stopy; stopa jako miara długości", pėdu mėrs "calówka", linu pėda
"wiązka, garść lnu", arklą pėda "drewniana podstawa sochy", mastą pėda "osada masztu".
Obok tego pėdas 1. "ślad stopy a. kopyta", 2. "snop zboża", SD «kopyto wyrażone na
ziemi, stopa kopytna»; pėdė "luśnia, drążek podtrzymujący drabinę wozu". Por. łot. pėds
"ślad stopy", stpr. peadey EV "skarpety, Sacken". — Drw. įpėdin (zob.), pėdelė SD
«soszka» ["podpórka"], pėdelė kojos SD «kula na ktorey chory na nogi chodzi», pėdulas
"o białych nogach (np. koń)" pėdžia "rosochaty słup żurawia studziennego", SD «podpora;
socha rosochata do podparcia» (n. m. Pėdžiai 3x, Pedlskiai 2x). Por. łot. papėdis "pięta;
obcas w bucie". Cps. pėdsakas "ślad, trop" (por. łot. pėdsaką "tropienie", pėdsaku darlt
"iść tropem"), pėdsakis m. "pies tropiący", SD pėdsake «pies łowczy, ogar», pėdsekys
"tropiciel; tropowiec" (zob. sekti I), n. m. Pūstapėdziai. Vb. denom. pėdinti pot. "kroczyć,
sunąć" (nupėdinti "odejść pomału"), pėduoti "zostawiać ślady; dreptać, deptać". —


Od powyżej cytowanego za słownikiem profesora Smoczyńskiego zakresu znaczeniowego słowa pochodzenia litewskiego, łotewskiego, żmudzkiego, kuryjskiego, wschodniopruskiego i kilku innych nazwisko Pidanty i kilkadziesiąt podobnych wywodzonych jest na rosyjskojęzycznych portalach zajmujących się etymologią nazwisk. W dialektach wschodniopruskich ponadto pid/pist = nosić; pidas, pidonas = tragarz; pidit = taszczyć dźwigać, tachać.

Pozdrawiam pięknie.
MARIOK - 13-02-2017 - 17:46
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Witam,
Proszę o wyjaśnienie znaczenia i pochodzenia nazwisk: Kapra,Gawidon, Karcz oraz Pałyga.

Nazwiska te były już w XVIII wieku w parafii w Wysokienicach.

Z góry dziękuję.

Pozdrawiam
Ewa_Szczodruch - 14-02-2017 - 05:13
Temat postu:
Witam Smile

Podaję za Rymutem:

Gawidon - od imienia Gaweł. Imię, znane w tej formie od XIV wieku, stanowi słowiańską przeróbkę imienia Gaulus.

Kapra - od podstawy kopr-, por. koprawy ‘cierpiący na cieczenie z oczu’, od kapra 'pniak', z czeskiego kapra ‘kropla.

Karcz 1370 - w grupie nazwisk pochodzących od karcz ‘pniak pozostały po ścięciu drzewa, też w niektórych formach od kark.

Pałyga 1630 - od pałyga 'wzgórze'.
korthals - 17-02-2017 - 13:56
Temat postu:
Witam,

Czy mógłbym się dowiedzieć czegoś na temat nazwiska SPITZA?
Ponadto mam pytanie, które nurtuje mnie od dawna. Chodzi mi o nazwiska zakończone podwójnym S na końcu, typu Bess, Bross, Hess etc. Czy możemy uznać je za nazwiska pochodzenia niemieckiego, bo polskie to raczej nie są? Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.
MARIOK - 17-02-2017 - 14:04
Temat postu:
Pani Ewo,
ślicznie dziękuję.



korthals napisał:
Witam,

..... Chodzi mi o nazwiska zakończone podwójnym S na końcu, typu Bess, Bross, Hess etc. Czy możemy uznać je za nazwiska pochodzenia niemieckiego, bo polskie to raczej nie są? Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.



nie znam się na etymologii ale odnośnie nazwiska zakończone podwójnym S na końcu, typu Bess, Bross, Hess et - ja bym tak odgórnie nie zakładał.. w moim drzewie mam nazwisko Pakos, raz pisane przez podwójne "s" czasami w innych parafiach pisane Pakosz, podobne nazwisko..

Pozdrawiam
ROMAN_B - 17-02-2017 - 19:12
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Spitza.
Witaj korthals.

W zasadzie to nie wiem jak mam się do Ciebie zwracać. Nasze forum posiada regulamin, w którym jest powiedziane, iż posty powinny być podpisywane nazwiskiem lub imieniem – wybór należy do ciebie.

Pytasz, „Czy mógłbym się dowiedzieć czegoś na temat nazwiska SPITZA?” Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Nic nie napisałeś o historii nazwiska, nie wspomniałeś czy nazwisko to miało oboczne formy graficzne i na jakim obszarze i kiedy wystąpiło pierwszy raz. Tak więc pozostają ogólne informacje i hipotezy o genezie tego nazwiska.

Zatem, nazwa osobowa Spitza może pochodzić z dwóch kręgów językowych. Pierwszy to język polski, drugi to język niemiecki.

Język polski.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Spitza ma następującą genezę:
• „Spitza – od szpic, szpica, ze staropolskiego spica ’ostre zakończenie czegoś; pies pokojowy’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=824

Nazwisko Spitza może być utworzone paradygmatycznie za pomocą końcówki rodzaju żeńskiego -a od przezwiska lub/i nazwiska Spitz. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Spitz > syn Spitza. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc jest to nazwisko typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca: syn Spitza > Spitza – od nazwiska ojca Spitz. Zatem, ojciec Spitz, a syn jego Spitza.
To tylko moja hipoteza.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Spitz ma następującą genezę:
• „Spitz – od szpic, szpica, ze staropolskiego spica ’ostre zakończenie czegoś; pies pokojowy’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=824


Język niemiecki.

Z dużą dozą prawdopodobieństwa miano Spitza może mieć za podstawę niemiecki apelatyw spitz. Wyraz spitz jako:
• przymiotnik: ostry, szpiczasty,
• jako przysłówek ostro, uszczypliwie.
Rzeczownik to die spitze, który ma dwa znaczenia: szczyt, ostry koniec. Czasownik to spitzen – ostrzyć.
Tak więc wiemy co znaczy niemieckie słowo spitz w standardowym języku niemieckim. Spitz – osty koniec czegoś, na przykład ostry koniec noża, ostry koniec góry itp.
Niemniej jednak jest w Austrii gmina o nazwie Spitz, która znajduje się w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Krems-land.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Spitz_(Austria)

Nazwisko Spitza najprawdopodobniej może być hybrydową nazwą osobową, która została utworzona na gruncie języka niemieckiego i polskiego. Nazwisko Spitza może być utworzone paradygmatycznie za pomocą polskiej końcówki rodzaju żeńskiego -a od niemieckiego przezwiska lub/i nazwiska Spitz. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Spitz > syn Spitza. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc jest to nazwisko typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca: syn Spitza > Spitza – od nazwiska ojca Spitz. Zatem, ojciec Spitz, a syn jego Spitza.
To tylko moja hipoteza.


W kontekście niemieckiego pochodzenia nazwy osobowej Spitz dodam, że nazwisko to występuje też wśród żydowskich mieszkańców Gorlic w okresie międzywojennym [ za: portal Wirtualny Sztel ]:
http://www.sztetl.org.pl/pl/article/zel ... ieszkania/
Cmentarz Żydowski we Wrocławiu przy ul. Lotniczej – nagrobek Margarete Spitz [ urodzona 1891 – zmarła 1906 ]
http://www.friedhofcosel.info/kwatery/pole5pic.php

Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna i historyczna wiedza o rodzinie może rozwiać różne dylematy o pochodzeniu nazwiska Spitza [ Spitz ].

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 17-02-2017 - 21:05
Temat postu:
Moim zdaniem nazwisko Spica /Spitza/Спица jest nazwiskiem litewskim - nie mylić ze żmudzkim. Spica to broń. I od tej broni pochodzi nazwisko. Najwcześniejszy wynotowany Спица, katolik, pojawił się w dokumentach w Nowogródku w roku 1539 i był urzędnikiem od soli.

Warto by sprawdzić jeszcze jedną ścieżkę. Spica to szprycha w kołach drabiniastych, jakaś inna od pozostałych. Trudno mi jest odpowiedzieć dokładniej o co z tą szprychą chodzi. Jeśli by przyjąć tę ścieżkę to warto by zainteresować się dokładnie szczegółowymi zawodami stelmachopodobnymi.

Niemieckie źródła internetowe na jakie wpadłem, nazwisko wywodzą od kowala produkującego ofnale/ufnale.
korthals - 18-02-2017 - 10:09
Temat postu:
Dziękuję Panom za udzielenie odpowiedzi. Korthals to moje nazwisko, imię Patryk gwoli ścisłości. Smile

Nie została mi jednak udzielona odpowiedź o nazwiska typu Bess, Bross, Mess, Hess, Russ etc. Mieszkam w kujawsko-pomorskiem. Sporo znam takich nazwisk i zastanawiam się nad ich pochodzeniem. Pozdrawiam, Patryk Korthals.
Gawroński_Zbigniew - 18-02-2017 - 11:53
Temat postu:
W ciemno, nie wchodząc w szczegóły obstawiam, że to są nazwiska menonickie, tychże wypędzonych z Torunia. Osiedlili się oni na południowych Kujawach i w dwa pokolenia "skatolicyzowali" w zdecydowanej większości. Ostatnio sporo na ten temat dyskutowaliśmy na profilu FB miłośników ziemi kujawskiej: https://www.facebook.com/groups/774479675969582/ Proszę "pokopać" tak ze 30-40 wpisów do tyłu patrząc.

A dokładnie gdzie na Kujawach coś takiego miało miejsce?
Rusin_Aleksandra - 18-02-2017 - 18:34
Temat postu:
Proszę o pomoc w sprawie nazwiska Bińkowski.
Na stronie Genealogia Janusza Stankiewicza znalazłam informację, że występuje ono od 1794r. i pochodzi od nazw miejscowych Bieńki, Bieńkowice, Bieńkówka.
W innych źródłach nazwiska Bieńkowski i Binkowski podawane są jako te, które wywodzą się od tych nazw miejscowych .
Czy mogę domniemywać, że wszystkie te nazwiska Bieńkowski, Binkowski, Bińkowski wywodzą się od wspólnego przodka, a co za tym idzie można je zaliczyć do rodów szlacheckich?
myszka81 - 20-02-2017 - 10:35
Temat postu:
Witam serdecznie. Czy mogę prosić o pomoc w sprawie pochodzenia nazwiska Auchimik.
Dziękuję
Lewicki_Przemysław - 20-02-2017 - 10:44
Temat postu:
Mam pytanie o pomysły w zakresie pochodzenia nazwisk: Orzałkiewicz, Mrzygłód i Grudziński Smile .
Gawroński_Zbigniew - 20-02-2017 - 11:34
Temat postu:
myszka81 napisał:
Witam serdecznie. Czy mogę prosić o pomoc w sprawie pochodzenia nazwiska Auchimik.
Dziękuję


Auchimienej / Auchimik (Аухименей /Аухимик) jest "białoruską"/ litewską odmianą starocerkiewnego imienia męskiego Jewfimij (Евфимий) - polskiego mało popularnego Eutymiusz, pochodzącego od greckiego Εὐφήμιος. Na Ukrainie to samo imię, również funkcjonujące jako nazwisko to Juchim (Юхим).

Starocerkiewne imiona funkcjonujące jako nazwiska sprawiają Polakom sporo kłopotu z racji ich pozornego podobieństwa do innych funkcjonujących w chrześcijaństwie zachodnim. Tak jest i tym razem. Jak widać imię upodabnia się do Joachima, a to fałszywy trop. Wszystko za sprawą nieocenionych świętych Cyryla i Metodego, którzy w Sołuniu (Tesaloniki) hurtem "przetłumaczyli" greckie imiona na słowiańskie, często, a w zasadzie bardzo często w sposób bardzo niepodobny do oryginału. Cool
ROMAN_B - 20-02-2017 - 22:33
Temat postu: Mrzygłód, Grudziński, Orzałkiewicz.
Witaj Przemysławie!

Nazwisko Mrzygłód / Mrzygłod.

Dr hab. Alinę Naruszewicz – Duchlińską profesor Uniwersytetu Warmińsko –Mazurskiego tak pisze o genezie nazwiska:
„Mrzygłód – Potencjalne podstawy etymologiczne nazwiska to: I. rzeczownik mrzygłód, czyli: 1. głodomorek, skąpiec, sknera, kutwa, dusigrosz („nędzny mrzygłodzie, chleb z solą jadasz po wodzie”, 2. gatunek rośliny, zob. tzw. Słownik warszawski, t. II, s. 1062-1063; II. nazwa miejscowa Mrzygłód, odnotowana na terenie powiatów: będzińskiego, sanockiego, mogilnickiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VI, s. 771-772.”.
http://www.genezanazwisk.pl/content/mrzyg%C5%82%C3%B3d

Słownik Języka Polskiego wspomina, że miano Mrzygłód to:
• „roślina zielona z rodziny kapustowatych”,
• „dawniej: biedak, głodomór”.
Głodek mrzygłód ( Draba aizoides ) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Występuje w górach środkowej Europy. W Polsce tylko w Tatrach.
https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82od ... %82%C3%B3d

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Mrzygłód / Mrzygłod pochodzi:
• „Mrzygłód – od mrzeć ‘umierać’; od mrzygłód ‘głodomorek, skąpiec’.”.
• „Mrzygłod – od mrzeć ‘umierać’; od mrzygłód ‘głodomorek, skąpiec’.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=814

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe nazwisk omówionych w Historii Nazwisk Polskich na stronie 101 tak mówi o nazwisku Mrzygłod: „MRZYGŁOD < mrzygłod ‘sknera’ SXVI 1425, odap., s. 175.”. Z zapisu tego wynika, iż nazwa osobowa Mrzygłod pochodzi od apelatywu mrzygłod ‘sknera’, która notowana była w 1425 roku, nazwisko odapelatywne.

Ze współczesnego punktu widzenia przywołany apelatyw mrzygłód, od którego powstało nazwisko Mrzygłód, to archaizm wyrazowy [ wyraz zapomniany lub wychodzący z użycia w polszczyźnie ogólnej ]. Mrzygłód to wyraz wieloznaczeniowy:
• głodomór, głodomorek – niejadek [ ktoś wychudzony ],
• skąpiec, kutwa [ człowiek przesadnie oszczędny ],
• biedak,
• roślina z rodziny kapustowatych,
• nazwa kilku miejscowości,
• mrzeć ‘umierać’.

Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało nazwisko Mrzygłód.

Nazwisko Grudziński.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Grudziński pochodzi:
• Grudziński – 1499 od nazw miejscowych typu Grodno, też Grodnica, Grudna, Grudzyny.
• Grudziński – 1795 od gruda ‘bryła ziemi; zmarznięta ziemia’.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=773

Nazwisko Grudziński może być nazwiskiem neofickim. Kwestię neofityzmu możemy powiązać z zagadnieniami ściśle dotyczącymi imion i nazwisk żydowskich. Wśród nazwisk Żydów polskich możemy wyróżnić nazwiska neofickie pochodzące od nazw miesięcy, w których przyjmowany był chrzest. W przypadku nazwiska Grudziński to nazwisko pochodziłoby od grudnia; Grudziński < grudzień.
Bogusław Kreja [ Studia onomastyczne, Gdańsk 2005, s. 60–61 ] pisząc o nazwiskach konwertytów stanowczo zastrzegał jednak, że „należy […] wyraźnie zaznaczyć, że nazwiska te nie były wyłącznie neofickimi, także jakiekolwiek wnioski o pochodzeniu poszczególnych rodzin noszących te nazwiska, oparte na ich brzmieniu, są ryzykowne. W szczególności dotyczy to nazw urobionych od nazw miesięcy […]. Nazwy miesięcy występują bowiem dość często wśród ludności włościańskiej (Styczeń, Marzec, Kwiecień, Maj itd.), a dodanie końcówki -ski było przecież czymś bardzo powszechnym; poza tym są tu też nazwiska odmiejscowe (z Czerwińska, z Lipna, z Wrześni itd.).”.

Tak więc nazwisko Grudziński może mieć różne pochodzenie i może być:
1. odmiejscową nazwą osobową, to jest nazwiskiem:
• szlacheckim, utworzonym od na przykład takich miejscowości jak: Grodno, Grodnica, Grudna, Grudzyny,
• nieszlacheckim, utworzonym od na przykład takich miejscowości jak: Grodno, Grodnica, Grudna, Grudzyny,
2. strukturalną nazwą osobową, to jest nazwiskiem:
• strukturalnym, utworzonym od nazwiska / przezwiska Gruda a ono od apelatywu gruda ‘bryła ziemi; zmarznięta ziemia’ za pomocą strukturalnego przyrostka –ski, na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego,
• strukturalnym, utworzonym na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego [ odmiejscowego ] od nazwiska lub/i przezwiska Grudzień [ nazwa miesiąca ] przy pomocy strukturalnego sufiksu –ski.
• strukturalnym, utworzonym od nazwy miesiąca Grudzień, w którym neofita [ żyd ] przyjął chrzest i stał się chrześcijaninem.

Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osoby noszącej nazwisko Grudziński.

Nazwisko Orzałkiewicz.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Orzałkiewicz pochodzi:
• „Orzałkiewicz – do orzeł.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=547

Od siebie dodam, że nazwisko Orzałkiewicz według mojej oceny jest nazwą osobową sufiksalną i może być mianem strukturalnym. Zbudowane jest z rdzenia Orzał– oraz przyrostka –kiewicz [ Orzał + kiewicz = Orzałkiewicz; Orzał–kiewicz ]. Rozkodowując to nazwisko powinno się zacząć od początku. Przyrostek –owicz oraz –ewicz zaliczany jest to cząstek patronimicznych, na przykład Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, na przykład w takich nazwiskach jak: Mic–kiewicz, Sien–kiewicz oraz był też dodawany i do polskich rdzeni wyrazowych, na przykład takich jak: Brat–kiewicz, Kwiat–kiewicz, Mał–kiewicz czy Drąż–kiewicz. Zatem, nazwa osobowa Orzałkiwicz to dawniej ‘syn Orzała – ojciec Orzał’. Wynika z tego, że nazwisko Orzałkiwicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być mianem odojcowskim, nazwiskiem patronimicznym.
Oby nie było tak łatwo dodam, iż patronimiczny sufiks –kiewicz z czasem utracił funkcję odojcowskich nazw osobowych i stał się strukturalnym przyrostkiem przy pomocy, którego tworzono nazwiska od imion, przezwisk czy innych pospolitych słów. W przypadku nazwiska Orzałkiewicz mogą to być przezwiska typu: Orzał, Orzałek, Orzałko [ Orzełek, Ożałek ] > Orzałkiewicz.

Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób i kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osoby noszącej nazwisko Orzałkiewicz.

Pozdrawiam – Roman.
Kazmierczak_Slawomir - 20-02-2017 - 23:01
Temat postu: Darmetko
Dobry wieczór,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Darmetko. Nazwisko występuje w okolicach Łomży i Kolna.
Pozdrawiam
Sławomir
Ewa_Szczodruch - 21-02-2017 - 05:37
Temat postu:
Witam Smile

Darmetko - od darmy ‘daremny’, darmo.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Kazmierczak_Slawomir - 21-02-2017 - 07:17
Temat postu:
Dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam
Sławomir
Lewicki_Przemysław - 21-02-2017 - 09:22
Temat postu: Re: Mrzygłód, Grudziński, Orzałkiewicz.
ROMAN_B napisał:
Witaj Przemysławie!

[...]

Pozdrawiam – Roman.


Dziękuję Ci bardzo Romanie za pomoc, to bardzo obszerny wpis, który bardzo dużo mi dał Smile . Na pewno otwiera nowe perspektywy w badaniu rodziny, zwłaszcza Orzałkiewiczów, którzy wedle mojej wiedzy wywodzą się rdzennie z Wielkopolski przynajmniej od początku XIX wieku.

Czy mogę mieć też, w związku z ogromną wiedzą, pytanie o moje własne nazwisko, Lewicki? Wiem, że moja rodzina przyjęła je między 1754 a 1779, wcześniej Paweł Lewicki nosił nazwisko Beda, a było to w ziemi wieluńskiej, jego syn Filip (i jego synowie) był stajennym u Wierzchlejskich z Wierzchlasu.
bkalafat - 21-02-2017 - 10:51
Temat postu: Re: Mrzygłód, Grudziński, Orzałkiewicz.
Czy można spytać po pochodzenie nazwiska Kałafatiuk? Mam pewną teorię na ten temat, ale nie podpartą żadnymi dowodami.

Znalazłem tylko coś takiego:
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=541
Ewa_Szczodruch - 21-02-2017 - 11:25
Temat postu:
Witam Smile

Kałafatiuk - od rumuńskiego kalapód ‘kopyto szewskie’, calafat ‘pakuły’.

Źródło:Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
ROMAN_B - 21-02-2017 - 20:56
Temat postu: Geneza nazwiska Lewicki.
Witaj ponownie Przemysławie!

Pytasz: „Czy mogę mieć też, w związku z ogromną wiedzą, pytanie o moje własne nazwisko, Lewicki? Wiem, że moja rodzina przyjęła je między 1754 a 1779, wcześniej Paweł Lewicki nosił nazwisko Beda, a było to w ziemi wieluńskiej, jego syn Filip (i jego synowie) był stajennym u Wierzchlejskich z Wierzchlasu.”.

Nazwisko Lewicki.

Według etymologii opracowanej przez p. Ewę Szczodruch na portalu Genealogia Stankiewicze z przyjaciółmi nazwisko Lewicki ma następującą genezę:
• „Lewicki - 1659 od lewy, w pochodnych też od imion Leon i od hebrajskiego Levi.”.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=543


W roku 2004 Instytut Kaszubski w Gdańsku wydał 6 tom Acta Cassubiana. W periodyku tym, w części 1 Studia i materiały, znajduje się opracowanie Edwarda Brezy pt. Wybrane nazwiska pomorskie (cd.). Autor na stronie 262 – 265 pod pozycją 57 zamieszcza notę noszącą tytuł Lewa, Lewek, Lewan, Lewanczyk, Lewańczyk, Lewański, Lewon, Lewicki i podobne. Zacytuję całą notę ponieważ daje ona całościowy obraz etymologii nazwiska Lewicki. Tak więc ” SNWPU podaje 194 osoby o nazwisku Lewa: 16 w woj. bydgoskim, 5 gdańskim, 144 łódzkim; 713 Lewek: 5 w woj. elbląskim, 31 gdańskim, 4 słupskim, 161 kaliskim, 103 wrocławskim, 89 katowickim, 1 Lewekowiczw woj. łódzkim; od Lewek występuje wiele form pochodnych, jak np. ( notuję tylko te, które występują na Pomorzu Gdańskim): 4405 Lewczuk; 46 w woj. bydgoskim 109 elbląskim, 146 gdańskim, 27 słupskim, 1 096 bialskopodlaskim, 347 chełmskim, 214 siedleckim, 150 katowickim; 519 Lewczyk: 18 w woj. bydgoskim, 11 elbląskim, 3 gdańskim, 102 zamojskim, 61 tarnobrzeskim; 158 Lewczyński: 24 w woj. bydgoskim, 3 gdańskim, 23 bielsko-podlaskim, po 19 w warszawskim i lubelskim; 64 Lewan: 12 w woj. bydgoskim, 33 katowickim, 5 legnickim, po 4 koszalińskim i krakowskim, po 2 warszawskim i wałbrzyskim, po 1 gorzowskim i opolskim; 40 Lewanczyk: 34 w woj. gdańskim, 3 elbląskim, 2 słupskim, 1 pilskim; 91 Lewaniak: 69 w woj. pilskim, 11 łódzkim, 5 kieleckim, po 2 chełmskim i olsztyńskim, po 1 warszawskim i skierniewickim; 1 Lewaniec w woj. szczecińskim; 20 Lewaniewski: 17 w woj. olsztyńskim, 3 przemyskim; Lewanik O; Lewaniowska O; Lewaniuk O; 4 Lewankowski: 1 w woj. bydgoskim, 3 szczecińskim; 82 Lewanowicz: 1 w woj. gdańskim, 13 olsztyńskim, 9 toruńskim, 8 pilskim, 7 jeleniogórskim; 59 Lewanowski: 31 w woj. słupskim, po 3. bydgoskim, konińskim i koszalińskim, 6 wrocławskim; Lewañ O; 17 Lewańczuk: po 5 w woj. gdańskim i łomżyńskim, 3 szczecińskim, po 2 warszawskim i opolskim; 510 Lewańczyk: 28 w woj. elbląskim, 415 gdańskim, 28 elbląskim i płockim, 9 słupskim, 13 wałbrzyskim; 566 Lewański: 11 w woj. bydgoskim, 8 elbląskim, 35 gdańskim, 30 słupskim, 89 toruńskim, 33 łódzkim, 21 konińskim; 35 Lewon 1 w woj. bydgoskim, 14 zielonogórskim, 7 koszalińskim, 6 warszawskim; Lewoncewicz O, 5 Lewonczuk w woj. białostockim; 21 Lewoniak: 3 w woj. koszalińskim, 18 szczecińskim; 1 Lewonicka w woj. wrocławskim; 27 Lewoniec: po 6 w woj. poznańskim i szczecińskim, 5 olsztyńskim, 4 zielonogórskim, po 2 w woj. warszawskim, nowosądeckim i opolskim; 154 Lewoniewski: 1 w woj. bydgoskim, 4 elbląskim, 14 gdańskim, 58 białostockim, 17 zielonogórskim; 15 Lewonik: po 4 w woj. gdańskim i szczecińskim, 7 olsztyńskim; 49 Lewoniuk: 28 w woj. białostockim, 7 wrocławskim, 5 koszalińskim;12 Lewonowicz: 10 w woj. białostockim, 2 katowickim; 89 Lewonowski: po 1 w woj. bydgoskim i słupskim, 50 białostockim, 9 warszawskim; 223 Lewoń: 1 w woj. bydgoskim, 10 gdańskim, 3 słupskim, 97 suwalskim, 24 olsztyńskim, 18 łomżyńskim, 16 szczecińskim; Lewońcio O; 81 Lewończuk: 65 w woj. białostockim, po 4 warszawskim, łomżyńskim i suwalskim; 7 Lewończyk: 2 w woj. słupskim, 5 suwalskim; 24 Lewońko: 11 w woj. suwalskim, 5 olsztyńskim, 4 katowickim; 7 Lewoński: 3 w woj. warszawskim, 4 wrocławskim.
SSNO III 253 notuje z kresów południowo-wschodnich robotnika Lewkę, zwanego inaczej Lewa ( laborios(us ) Lewko alias Lewa) z roku 1486. Lewek ma bardzo dużo zaświadczeń, zbiera je M. Malec ( MaI III 270 ), wszystkie ze wspomnianych kresów: Lewka z roku 1441, Lewko wspomniany 13 razy w roku 1430 i 1442; Lewo w roku 1457, Lewik w roku 1438; jest to więc wschodniosłowiańska postać im. Leon, od której pochodzą wyliczone wyżej nazwiska: Lewa, Lewek, formy patronimiczne: Lew(e)kowicz, Lewczuk, Lewczyk i modelowa, utworzona za pomocą przyrostka -vński: Lewczvński. S. Rospond ( SEMiG 185 ( s. v. Lewin Brzeski ) pisze: "W latach 1257 r., 1284 r. jest Lewin, czyli n. dzieeż. od imienia Lewa, spolszczonego Leona i Leonarda ". Wyliczone nazwiska często zbliżone są fonetycznie do przezwiska Lewy : lewy 'położony po stronie serca', imienia hebr. Lewi, jakie nosił jeden z synów patriarchy Jakuba, protoplasta kapłańskiego pokolenia Lewiego, imienia, potem nazwiska Lewin, o których szerzej w NP III 199-200, i przezwiska bądź im. Lew. Do "kompletu" omawianych nazw należy także północno-kaszubskie, drobnoszlacheckie nazwisko Lewiński ze wsi Lewin(o) w pow. Wejherowo, której nazwę J. Treder ( PMT XIV 60 ) wywodzi od im. Lewa lub Lewi. Nietrudno zauważyć, że nazwiska typu Lewan(cz)yk plasują się na Pomorzu Gdańskim ( częste na północnych i środkowych Kaszubach ), typu Lewoń( cz)yk na wschodnich lub centralnych ziemiach Polski. Od strony słowotwórczej mamy w tym materiale ( pomijając formy od podstawy Lewek, o których była już mowa ) struktury na -an, -ań, -on, -oń ( o ile to nie etymologiczne -on z im. Leon z dyftongiczną, bilabialną wymową o jako wo): Lewan, Lewań, Lewon, Lewoń; patronimiczne na -ak: Lewaniak, Lewoniak ( 21 nosicieli: 3 w woj. koszalińskim, 18 szczecińskim ); -ec: Lewaniec, Lewoniec ( 27 nosicieli ), -ik: Lewanik, Lewonik; (-cz)yk: Lewańczyk); (-cz)uk: Lewaniuk, Lewańczuk, Lewoniuk ( 49 osób), Lewończuk ( 81 osób ), modelowe, utworzone za pomocą strukturalnych przyrostków (-ow )ski, (-ew)ski: Lewan(k)owski, Lewoniewski i inne.
Na Pomorzu Gdańskim mamy niewiele historycznych zaświadczeń omawianych tu nazwisk. Poza podanymi w NP III 199-200 spotkałem w źródłach: Adrian Lewek w roku 1664 w CzarnymIesie ( F 32, s. 48 ); w roku 1789 w par. Miłobądz pod Tczewem zapisana została Marianna Lewkowska, w roku 1796 chrzczone było dziecko Michaelis Lewkowski; w księdze ślubów par. Kościerzyna w roku 1881 zapisany został Liwek Joseph ( AP XII 199 ); w księdze metrykalnej par. Reda zapisani zostali: Andreas Lewa w roku 1772, Jacobus Leva rok 1795; Emestus Levan rok 1808; Michael Lewek w roku 1774 ( księga niepaginowana ); w księdze metrykalnej par. Kielno wystąpił Franz Lewanczyk w roku 1839 ( AP IX 59 ).
Osobne zagadnienie to pochodzenie nazwiska, powiedzmy zaraz, homonimicznego Lewicki, noszonego przez 13441 osób: 754 w woj. bydgoskim, 214 elbląskim, 857 gdańskim, 171 słupskim, 1011 warszawskim, 682 wrocławskim, 594 toruńskim. Notowane było w SSNO III 254 w roku 1401 w Wielkopolsce i w roku 1457 na Mazowszu u starosty ( capitaneus ) czerskiego oraz odniesione przez SEMotIII 100 do wsi Lewice, gm. Międzychód, woj. gorzowskie i n. m. Lewiczyn, gm. Belsk Duży, woj. radomskie; herbarze, np. Leszczyca ( s. 277, 282 ) notują Lewickich herbu Rawa z Galicji i h. Rogala z ziemi bielskiej z roku 1540, nie podając tzw. gniazda, czyli wsi rodowej. Po wtóre już SSNO III 254 notuje od roku 1427 nazwisko patronimiczne Lewic z Małopolski, również stamtąd od roku 1429 Lewiec; nadto SNWPU podaje 111 osób noszących nazwisko Lewik ( brak na Pomorzu Gdańskim ); od tych form można było ( i na pewno tę możliwość wyzyskano ) utworzyć nazwisko Lewicki. Prof. H. Gómowicz zawsze mawiał, że Lewicki pochodzi od substantywizowanego przymiotnika lewicki 'pochodzący z nieprawego
łoża', wyrazu przez słowniki nienotowanego, ale zyskującego potwierdzenie np. w takich kaszubskich strukturach, jak archaiczne lewiczka 'kobieta niezamężna i niedziewica' - antonim wobec prawiczka; lewiczëc 'psuć' i pochodne z lewiczëc: 1) 'zepsuć', 2) 'zgwałcić, pozbawić dziewictwa'; lewiczëc so - 'prowadzić życie rozpustne', Sych II 364. Historycznie Lewicki notowany był często na Kociewiu, np. w archiwaliach pelplińskich Tomasz Lewicki 1744, Katarzyna Lewicka tegoż roku, w księdze metrykalnej par. Miłobądz Anna Lewicka 1788 ( Damps 177 ).
W świetle przedstawionego tu materiału szerzej trzeba spojrzeć także na pochodzenie nazwiska Lewna, notowanego od roku 1330 w SSNO III 255 i pochodnych patronimicznych form Lewnic od roku 1419 i Lewnik 1449, wyprowadzonego w SEMot I 143 od podstawy lewna ( flasza ) 'forma odlewnicza', a przeze mnie ( NP 249-250 ) od hipotetycznego lewna 'mańkut'. Okazuje się, że w interpretacji tego nazwiska wziąć trzeba także imiona Lewa, Lewi, Lew, może to być więc nazwisko homonimiczne ( poligenetyczne, jak się wyrażał B. Kreja ).”.

Z etymologią konkretnego nazwiska, w zasadzie każdego nazwiska, moim zdaniem, zawsze jest jakiś problem z ustaleniem jednoznacznej genezy jego powstania. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. W pełni się zgadzam ze stwierdzeniem profesora. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może z dużą dozą prawdopodobieństwa odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób, kiedy i dlaczego powstało jednostkowe nazwisko. Nie zawsze jest to możliwe, czasami po prostu brakuje danych źródłowych.

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 22-02-2017 - 02:30
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Darmetko.
Witaj Sławomirze!

W swoim poście napisałeś: „(…) proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Darmetko. Nazwisko występuje w okolicach Łomży i Kolna.”.

Profesor Kazimierz Rymut w jednej ze swoich prac napisał: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeb by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Pierwszą z genez nazwiska Darmetko podała Ci pani Ewa Szczodruch, która na podstawie publikacji profesora Kazimierza Rymuta pt. "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", wydanego przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie w roku 1999, tak napisała o tym nazwisku: „Darmetko - od darmy ‘daremny’, darmo.”.

Druga geneza nazwiska Darmetko będzie oparta o moje rozważania na temat jego pochodzenia i znaczenia. Tak więc, w mojej ocenie, ta nazwa osobowa jest sufiksalnym nazwiskiem, derywatem. Miano to zbudowane jest z tematu Darmet– oraz z sufiksu –ko [ Darmet + ko = Darmetko; Darmet–ko ]. Zacznę od opisu przyrostka –ko, który ma też znaczenie dla tej nazwy osobowej. Przyrostek –ko należy do sufiksów zdrobniających wyraz podstawowy. Tworząc wyrazy zdrobniałe od apelatywów pospolitych, na przykład szkło > szkiełko. Przy pomocy tego przyrostka były też konstruowane imiona, przezwiska oraz nazwiska od dwuczłonowych imion słowiańskich oraz imion chrześcijańskich. Przyrostek –ko pełnił też funkcję patronimiczną, to jest tworzenie przezwisk, nazwisk od nazwy osobowej ojca. Tak więc, przyrostek ten tworzy też pojęcie osoby mniejszej lub relacji przynależności między ojcem i synem. Przyrostek –ko w przezwiskach lub nazwiskach nie jest polskim sufiksem. Do języka polskiego nazwy zakończone na –ko (oraz –o) dostały się przez język ukraiński oraz białoruski [ litewski ]. W języku ukraińskim sufiks ten tworzy zdrobniałe formy imion, na przykład Pieczko – od imienia Piotr. Sufiks –ko uważany jest jako wariant polskiego przyrostka –ek. Widać jest to dobitnie w nazwisku Jochenek oraz w nazwisko Jochenko. Przyrostek –ek najczęściej występował w nazwach osobowych Małopolski a przyrostek –ko rozpowszechniony był na dawnych wschodnich ziemiach Polski. Można powiedzieć, że nazwiska z przyrostkiem –ko bardziej są pochodzenia ukraińskiego, białoruskiego niż polskiego. Za przykład niech posłużą następujące nazwiska ukraińskie: Iwaneko – mały Iwan, syn Iwana albo Żmieńko, które pochodzi od apelatywu жменя – garść albo nazwiska białoruskie: Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko lub nazwiska litewskie: Moniuszko, które pochodzi od imienia Moniwid. Zatem nazwiska zakończone sufiksem –ko w zasadzie pochodzą z terenów zamieszkałych przez Rusinów. Niemniej jednak w języku polskim, ukraińskim oraz białoruskim sufiks –ko ma utrwaloną pozycję w systemie słowotwórczym. Dodam, że największym zgrupowaniem nazwisk z sufiksem –ko jest historyczny obszar Podlasia i Kresów [ Podlasie - historyczne Podlasie obejmuje centralną i południową część województwa podlaskiego, północny wschód i północ województwa lubelskiego oraz wschodni skrawek województwa mazowieckiego ].

Wspomniałeś, iż nazwisko Darmetko występuje w okolicach Łomży i Kolna. Tak więc region jego występowania zgadza się z obszarem największego zgrupowania nazwisk zakończonych formatem –ko. Zatem miano Darmetko może być zdrobnieniem nazwiska Darmet. Osobiście stawiam, że w pierwotnym znaczeniu nazwisko Darmetko było patronimiczną [ odojcowską ] nazwą osobową. Darmetko to syn Darmeta; ojciec Darmet – syn Darmetko.

Pozostaje tylko ustalić co znaczy nazwa osobowa Darmet. Według mnie jest to z bardzo dużą dozą prawdopodobieństwa nazwisko francuskie. Zapewne zapytasz dlaczego stawiam taką hipotezę? Mam dwie robocze hipotezy, które zakładają dwa różne okresy, w których pewien francuz o nazwisku Darmet osiedlił się gdzieś w okolicy Łomży lub/i Kolna. Pierwszy okres to mniej więcej czas powstania Księstwa Warszawskiego. Księstwo warszawskie powstało na mocy postanowień pokoju w Tylży w roku 1807, był on konsekwencją pruskiej i rosyjskiej klęski w wojnie z Francją. Działania te objęły ówczesne ziemie polskie będące pod pruskim panowaniem. Najcięższe walki toczyły się w Prusach Wschodnich, a po klęsce sprzymierzonych w bitwie pod Frydlandem 14 czerwca 1807 roku przeniosły się one na Suwalszczyznę. Dotarli tu w pościgu za pokonanymi zarówno Francuzi, jak i Polacy. Wniosek jest taki, że w okolicy Łomży lub/i Kolna pozostał jeden żołnierz francuski, który mógł być ranny lub chory. Mogła być to też cywilna osoba, który coś robiła przy wojsku francuskim i z jakiś powodów postanowiła zostać. Drugi okres to czas wojny Francusko – Rosyjskiej. W 1812 roku Cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte idąc na Rosję zatrzymał się w Łomży na krótki odpoczynek. W tym czasie mógł pozostać w tym mieście jakiś chory żołnierz francuski. Bardziej prawdopodobne jest jednak inne zdarzenie. Po przegranej wojnie z Rosją Napoleon Bonaparte w dniu 9 grudnia 1812 roku zatrzymał się w Łomży pospiesznie wracał do Paryża. Ten odwrót, raczej ucieczka niedobitków armii francuskiej przetoczył się też przez okolice Łomży i Kolna. Może jakiś wycieńczony, chory albo ranny żołnierz francuski pozostał lub został zostawiony przez brać żołnierską na dolę i niedolę w jakiś miejscu w okolicy Łomży lub/i Kolna.

Skoro ustaliliśmy jakiego pochodzenia może być nazwisko Dormet, to pozostaje ustalenie co może ono znaczyć? Przeszukałem znane mi francuskie strony genealogiczne i strony poświęcone etymologii francuskich nazwisk. Wydawało mi się, że sprawa będzie łatwa ale taka nie była. W końcu udało mi się ustalić co znaczy nazwisko Darmet. Faktycznie jest to francuskie nazwisko. Jego etymologia po francusku brzmi:
Origine et étymologie du patronyme Darmet:
„Origine: "darmet" est un nom de famille derive de darme, nom topographique, representant une variante de derme, issu du latin eremus lieu inculte.”.
Więcej pod linkiem: http://www.filae.com/nom-de-famille/DARMET.html

Po polsku brzmi to mniej więcej tak:
Pochodzenie i etymologia nazwiska Darmet:
Pochodzenie: „Darmet” jest pochodną, wariantem nazwiska Darme, nazwa topograficzna, wywodzi ona się od łacińskiego słowa eremus. [ może ktoś to lepiej przetłumaczy? ]
Eremus – pustelnia. Wskazywałoby to wówczas na miejsce zamieszkania dalekie od innych siedzib ludzkich. Zatem, osoba nosząca nazwisko Darmet [ Darme ] została tak nazwana ponieważ mieszkała gdzieś na pustkowiu, w miejscu oddalonym od siedzib ludzkich.

Z etymologią konkretnego nazwiska, w zasadzie każdego nazwiska, moim zdaniem, zawsze jest jakiś problem z ustaleniem jednoznacznej genezy jego powstania. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może z dużą dozą prawdopodobieństwa odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób, kiedy i dlaczego powstało jednostkowe nazwisko. Nie zawsze jest to możliwe, czasami po prostu brakuje danych źródłowych.

Na koniec dodam jeszcze, iż nazwisko Darmetko może być hybrydą językową, utworzoną na bazie francuskiego nazwiska Darmet i polskiego sufiksu -ko.

Oczywiście są to tylko moje hipotezy, raczej rozważania o pochodzeniu i znaczeniu nazwiska Darmetko.

Pozdrawiam – Roman.
Kazmierczak_Slawomir - 22-02-2017 - 07:17
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Darmetko.
Witaj Romanie,
bardzo dziękuję za tak obszerne wyjaśnienie.
Pozdrawiam
Sławomir
Gawroński_Zbigniew - 22-02-2017 - 08:09
Temat postu:
Mnie zastanawia dlaczego kilkanaście nazwisk bardzo podobnych do Darmetko (Darmiejko/Darmieniuk itp.) Rosjanie wiążą z reliktami najazdów mongolskich i imieniem męskim mongolskim Darma (Дарма) = mniej więcej: młody, pełen sił. Albo od imienia męskiego Darmen (Дармен) = siła moc. To drugie jednak jest popularnym imieniem tatarskim. Nie pisałem tego wcześniej, żeby nie ściągać dyskusji na niepotrzebnie poboczne tory. Teraz jednak jako pewnego rodzaju dopełnienie ma sens.
Kazmierczak_Slawomir - 22-02-2017 - 10:50
Temat postu:
Dziękuję za wyjaśnienie, dodam jeszcze, że dość dużo rodzin o nazwisku Darmetko mieszkało w okolicach Kolna już na początku XIX wieku, więc pochodzenie z języka francuskiego jest raczej mało prawdopodobne. Te rodziny, które znam, to rodziny chłopskie, wsie Borkowo, Czerwone, Zaskrodzie, Czernice - wszystkie w pobliżu Kolna.
Pozdrawiam
Sławomir
piotr_romanski - 17-03-2017 - 21:54
Temat postu:
Witam serdecznie. Czy mogę prosić o pomoc w sprawie pochodzenia nazwisk Szlamka, Romański, Kobyłecki.
Dziękuję
historyk1920 - 17-03-2017 - 22:35
Temat postu:
Witam !
Oto pochodzenie nazwisk w telegraficznym skrócie Wink
Szlamka - od szlam, ślam ‘rzadki muł, śluz’, szlama, ślama ‘kobieta zaniedbana’
Romański 1651 od nazwy miejscowej Romany (kilka wsi)
Kobylecki/ Kobyłecki - od nazwy miejscowej Kobielice (włocławskie, gmina Dobre).

Pozdrawiam
Marek
piotr_romanski - 17-03-2017 - 22:36
Temat postu:
dzięki
Gawroński_Zbigniew - 17-03-2017 - 23:28
Temat postu:
Szlamka pisany z niemiecka w kilkunastu wersjach zapisu np Schlamke/ Schlamka/ Schlammke itp to odpowiednik polskiego Tarnicki, to od nazwy kolczastego krzewu - tarniny.

Szlamka to również nazwisko charakterystyczne dla Litwy i Łotwy. Niestety nie mogę dociec transkrypcją jakiego niemieckiego imienia męskiego na litewski i łotewski jest.

Oczywiście inne wersje są równie uprawnione.
Paulina_W - 22-03-2017 - 17:56
Temat postu:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.
jacekroszak1986 - 29-03-2017 - 11:52
Temat postu: Nazwisko Moskwa
Witam!

Czytałem kiedyś ciekawy artykuł w internecie odnośnie pochodzenia nazwiska Moskwa. Autor twierdził, że pewnej grupie chłopów zasłużonej w walce o Moskwę, nadano szlachecki tytuł i nazwisko Moskwa na pamiątkę.
Nie mogę teraz nigdzie znaleźć tego artykułu. Czy ktoś z Was o tym słyszał ? Czy ktoś posiada jakieś źródła potwierdzające tą historię?

pozdrawiam
Litwos - 02-04-2017 - 14:58
Temat postu:
Witam,

mam dosc rzadkie nazwisko: PARALEWICZ - zamieszkiwali Litwe. Szlachta ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. Skad moga pochodzic?

Widzalem PAROLEWICZOW na Mazowszu, nie wiem czy te dwa nazwiska sa ze soba powiazane (Parolewicz widnieje w herbarzach, ale bez podanego herbu)

Dziekuje z gory.
przemko20161 - 02-04-2017 - 15:45
Temat postu:
witam

Chciałbym dowiedzieć się co znaczy nazwisko Sztandera Synowski Warciński i Wilk
przemek
historyk1920 - 03-04-2017 - 21:54
Temat postu:
Witam !
Oto pochodzenie w/w nazwisk ;
Sztandera - od sztandar, stendar, stender ‘chorągiew, flaga’.
Synowski - w grupie nazwisk pochodzących od syn; też od ukraińskiego synij ‘siny’
Warciński - od warczeć , warknąć, może też od imienia złożonego Warcisław.
Wilk - XII w. od wilk ‘ssak z rodziny psów’.

Pozdrawiam
Marek
przemko20161 - 03-04-2017 - 22:01
Temat postu:
A proszę sprawdzenie nazwiska Perucki i kiedy i gdzie to nazwisko zostało poraz pierwszy odnotowane ?
Byłbym wdzięczny za pomoc

Przemek
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 00:07
Temat postu:
Sztandera Synowski Warciński i Wilk

Zacznę od nazwiska Wilk. To typowy przykład bardzo starej antropoleksemy o różnych korzeniach. Najpierw czeskie. Znaczeniowo równa się mądry, zdecydowany. Albo jeśli chodzi o cechy fizyczne równa się znaczeniowo: odważny, dzielny, wymagający.
Polska ma nieco inne znaczenia: nieufny, nietowarzyski wobec otoczenia.
Źródła obydwu są bardzo ciekawe. Sięgają mitologii pogańskiej Słowiańszczyzny. Wilk (zwierzę) był w niej noszącym informacje, wiadomości z tego na tamten świat i na odwrót. Najczęściej interpretowano to tak, że wilk porywający stada był jakby informacją bogów (od Peruna np.), że coś nie tak ze składanymi ofiarami, coś nie tak z innymi sprawami zawiadywanymi przez bogów. W ten sposób mądrość adaptacyjna zwierząt nabrała cech boskich i wtórnie została „uczłowieczona”.
Wilk było również pogańskim imieniem męskim zachowanym w licznych zabytkach kresowych i tam nadawane dzieciom w dwóch celach: podkreślenia związku z przyrodą, aby bóstwa natury traktowały dziecię bardziej jako „swego”.

--
Nazwisko Sztandera.
To nazwisko ma najmniej kilka zupełnie różnych podstaw znaczeniowych. Wszystkie niemieckie. Najważniejsze to kuźnica, miechy w kuźnicy, pracownicy pomocniczy w takiej kuźnicy i handlujący surówką kuźnicową (Tzw kęsami. Też sporo nazwisk jest takich kęsopodobnych). Drugie nie mniej ważne to rybak zajmujący się połowem grubych ryb, w praktyce połowem łososi, co konkretnie sytuuje pochodzenie nazwiska (nie wszędzie były i są rzeki z łososiami).
--
Nazwisko Synowski pachnie Ukrainą i moim prywatnym zdaniem może mieć związki z judaizmem. Może pochodzić od ukraińskiego сыний co jest odpowiednikiem nie polskiego sinego a raczej fioletu jakiegoś. Może pochodzić również od słowa сыновец i сыновица = synowiec i synowica tzn. syn albo córka brata. Ciekawe i charakterystyczne dla nazwisk o korzeniach żydowskich z terenów szeroko rozumianych Kresów jest ich upodobnianie do nazwisk polskich odmiejscowych ze stosowaniem końcówek: -wski/-ski/-dzki/-cki. Oczywiście obydwa powyższe wywody i sugestie mogą być błędne. Nie wiem jak rozpowszechnione było określenie synowiec. Czy było powszechne również na terenie Polski, czy jedynie rozpowszechnione za pośrednictwem popularności prozy doby sienkiewiczowskiej, gdzie pojawiło się sporo razy.
--
Warciński obok wątpliwego pochodzenia id imion męskich typu Wrościsław, Warcisław i podobnych pochodzić może od pruskiego słowa „warte”, tożsamego ze żmudzkim/litewskim „wartas”. To kolejna, jedna z kilkudziesięciu nazw sieci na ryby. Tutaj jest to jakiś rodzaj żaka z dużymi skrzydłami, za pomocą których można było „przegrodzić” jakąś rzeczkę.

-=-=-=


edit: Nazwisko Perucki było już omawiane? Tak patrzę sobie i co widzę: pisatiela albo handlarza pierzem i znów końcówka -cki. Wink
Szanter_Adam - 04-04-2017 - 14:58
Temat postu:
Witam serdecznie, powoli zabieram się do odkopywania informacji na temat swoich przodków, mogą mi państwo na start pomóc z informacją na temat mojego nazwiska jest ono dość rzadko spotykane: Szanter, ojciec wspominał, że mogło ono zostać spolszczone i zmienione z oryginalnego Szantyr (zamiana y na e), posiadam fotografie rodzinne z 1906 roku w mieście Dynenburg obecnie Łotwa. Jednak ojciec uważał, że rodzina osiadła w tamtych terenach po wcześniejszej migracji z Niemiec.
przemko20161 - 04-04-2017 - 18:19
Temat postu:
Tak wiem że ten temat Perucki był omawiany ale chciałbym dowiedzieć się gdzie i kiedy to nazwisko Perucki było najwcześniej używane w jakim regionie Polski i czy to nazwisko jest pochodzenia polskiego czy obcego i czy to nazwisko wywodzi się od jakiegoś zawodu , regionu ?
Pomożesz ?

Przemek
ROMAN_B - 04-04-2017 - 19:42
Temat postu: Szanter, rozważania o genezie nazwiska.
Witaj Adamie!

Pytasz o etymologię nazwiska Szanter oraz Szantyr. Według mnie obie te nazwy osobowe mogą najprawdopodobniej pochodzić od nazwiska Santer. Miano Santer może:
• pochodzić od łacińskiego słowa sanctus ‘święty’,
• być wariantem [ inną formą zapisu ] skróconego imienia Sander, które pochodzi od pełnego imienia Alexander [ po polsku Aleksander ]. Alexander jest zgermanizowaną formą greckiego imienia Alexandros. Imię Sander w Niemczech było używane do XVII wieku. W Holandii imię to jest nadal używane. W Anglii imię Sander było też nadawane dzieciom ale obecnie używa się formy Saunder. We Włoszech też można spotkać skrócone imię Sandro – Alessandro oraz na Węgrzech w formie Sándor.
Tak więc nazwisko Santer może pochodzić od skróconego imienia Santer [ Sander ] o ono od pełnego imienia Alexander albo od łacińskiego słowa sanctus ‘święty’.

Nazwisko Szanter, Szantyr to prawdopodobnie polska forma nazwiska Santer, która mogła powstać w związku z tak zwanym szadzeniem.

Szadzenie – zjawisko polegające na zastąpieniu szeregu spółgłosek zębowych: c, s, z, dz szeregiem spółgłosek dziąsłowych cz, sz, ż,dż. Jego powstanie wynikło z przesadnego unikania mazurzenia, które w tym przypadku jest procesem do niego odwrotnym. To cecha typowa dla obszaru granicznego gwar mazurzących z niemazurzącymi, np. Suwalszczyzny.

Może ktoś jeszcze coś doda?

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 20:19
Temat postu:
W Rosji (tj dokładniej w strefie ,gdzie używa się języka rosyjskiego w piśmie) jest kilkadziesiąt nazwisk Szandero/Szandyro/Szantero/Szantyropodobnych i tamtejsi etymolodzy również od Aleksandra albo niekiedy od piasku (Sand) je wywodzą. Oczywiście ścieżką - jak opisał p. Roman - z niemieckiego.

Istnieje też, ale nieco w innych okolicach popularne imię męskie Szandar/Шандар = dumny i używane jest głównie przez... Kałmuków. Razz
Christian_Orpel - 04-04-2017 - 20:27
Temat postu: Re: Szanter, rozważania o genezie nazwiska.
ROMAN_B napisał:
Miano Santer może:
• pochodzić od łacińskiego słowa sanctus ‘święty’,

Pozdrawiam – Roman.


Trudno mi w to wierzyć !


Pozdrawiam

Chrystian Orpel
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 22:11
Temat postu:
Nie dało mi spokoju to ostatnie nazwisko. "Pokopałem" jeszcze trochę i chyba mam całkiem inną spójną etymologię.

W Królewcu znalazłem takie onegdaj funkcjonujące przysłowie: "Schanderbander schlaegt sich, Schanderbander vertraegt sich"*. W tym samym miejscu funkcjonowały jeszcze: " Schaend'ju allwedder?"**, "Hingegebe dem Schandeere on dem Kickelkackel". W Szczecinie natomiast Schande był skazańcem, który za karę miał nosić jakiś tam czas na plecach znak hańby/kary za to co zrobił.

Przechodzę do rzeczy. Imię męskie Schân jest zdrobnieniem imienia Christian. W tej postaci jest (było) notowane bardzo często w okolicach Kłajpedy, Królewca. W zapisie miejscowego platu tak to wyglądało: "Schân, Schânke... bed nau" = "Krystianeczku do łóżeczka!" Albo: „Wen ӧck man wuſzd, wi ӧck dem Schân minem leve Sän helpe kun“.
marek14 - 04-04-2017 - 22:45
Temat postu:
Witam.
Prosiłbym o informację o nazwisku Apola, z góry dziękuję.
przemko20161 - 04-04-2017 - 23:00
Temat postu:
proszę o znaczenie nazwisk Bińkowski Konieczny Kwieciński Kadmek Jasnos Jasnowski Gaj

Przemek
Gawroński_Zbigniew - 04-04-2017 - 23:54
Temat postu:
marek14 napisał:
Witam.
Prosiłbym o informację o nazwisku Apola, z góry dziękuję.


Imię Apola (Аполя) jest wariantem, wersją potoczną, niedbałą, albo popularną następujących imion: Аполлинарий, Аполлинария, Аполлон, Аполлоний, Аполлония (Apolinary, Apolinaria, Apollon, Apoloniusz, Apolonia).
Źródło: Словарь русских личных имен. Н. А. Петровский. 2011. Czy od powyższego pochodzi nazwisko? Nie wiem.
Szanter_Adam - 05-04-2017 - 12:42
Temat postu: Szanter, rozważania o genezie nazwiska.
Dziękuję, może jeszcze ktoś się wypowie ?
Jeśli jeszcze można to nazwiska: Charo (dziadek był żołnierzem podczas I WŚ na terenach Galicji) oraz Lubiniecki ta część rodziny pochodzi z Chodorowa (Ukraina). Jak mogą mi państwo doradzić od czego rozpocząć poszukiwania przodków ? Wiem, że dziadek urodził się w Brześciu n. Bugiem, natomiast jak już wcześniej wspominałem posiadam fotografie Pradziadka z rodziną z 1906 roku w Dynenburgu obecna Łotwa. Myślą państwo, że w archiwach kościelnych lub państwowych byłbym w stanie coś odkopać, wiadomo, że wiąże się to z podróżą.. Nie wiem jak się do tego zabrać, jakieś rady ? Dziękuję i pozdrawiam Adam
Gawroński_Zbigniew napisał:
W Rosji (tj dokładniej w strefie ,gdzie używa się języka rosyjskiego w piśmie) jest kilkadziesiąt nazwisk Szandero/Szandyro/Szantero/Szantyropodobnych i tamtejsi etymolodzy również od Aleksandra albo niekiedy od piasku (Sand) je wywodzą. Oczywiście ścieżką - jak opisał p. Roman - z niemieckiego.

Istnieje też, ale nieco w innych okolicach popularne imię męskie Szandar/Шандар = dumny i używane jest głównie przez... Kałmuków. Razz

Więc może, jednak ojciec się mylił i rodzina nie pochodziła z terenów niemieckich, a rosyjskojęzycznych. Dokopałem się też do herbu LUBICZ, który posiadała średniozamożna szlachta właśnie o nazwisku Szantyr.
Ewa_Szczodruch - 10-04-2017 - 05:16
Temat postu:
Witam Smile

Charo - w grupie nazwisk pochodzących od gwarowego hara ‘dół na ziemniaki’, też ‘nędzna wódka’, od imienia Harasym, od niemieckiej nazwy osobowej Haar.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Matpil - 13-04-2017 - 02:50
Temat postu: Rebizant
Nazwisko Rebizant podobno pochodzi od napoleońskiego żołnierza powracającego spod Moskwy. Czy ktoś ogarnia temat? Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew i chyba pozostał!? Kim był, skąd pochodził i czy na prawdę stał się protoplastą obecnie żyjącej w okolicach Tomaszowa Lubelskiego rodziny Rebizantów? A może prawdziwa jest teoria spiskowa, która mówi, że ktoś na użytek własny wykorzystał tzw. dane osobowe biednego napoleończyka prawie 200 lat temu??
Arek_Bereza - 13-04-2017 - 08:42
Temat postu: Rebizant
Ja bynajmniej nie zamierzam legendy obalać (ładna Smile) więc po co.
Ale jeśli pytasz o Rebizantów z okolic Tomaszowa Lubelskiego, to wystarczy zajrzeć do bazy lubgens i do akt grecko-katolickiej parafii w Łosińcu (9 km od Tomaszowa) pod pierwszy z dostępnych on line roczników 1826 - http://www.szukajwarchiwach.pl/35/2059/ ... 5#tabSkany
znajdziesz tam śluby Bazylego Rebizanta (ur.ok.1800 we wsi Rebizanty w Galicji austriackiej) z Ewą Sikliwiec, czy Praxedy Rebizant (ur.ok 1804) z Grzegorzem Jaczyszynem- rożni rodzice obojga. W ogóle Rebizantowie pojawiają się tam także w innych aktach. W 1834 umiera w Łosińcu Grzegorz Rebizant lat 90 (pewnie to lekka przesada ale z pewnością urodził się przed Rewolucją francuską).
Gawroński_Zbigniew - 13-04-2017 - 12:45
Temat postu:
Nazwa Rebizanty jest najprawdopodobniej pochodzenia tatarskiego. Odnosi się do maści konia. Rebizat = tatarskie: rebuz = pol.: raby = mniej więcej "piegowaty, dziobaty". Najczęściej dotyczyło to koni siwych w kropki. Niekiedy na konie łaciate też mówiono rabe. Co region inne odcienie znaczeniowe. W każdym razie u Tatarów rebuz odnosiło się do maści konia albo do śladów po przebytej ospie.
Krystyna.waw - 13-04-2017 - 20:27
Temat postu: Re: Rebizant
Matpil napisał:
Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew

Identycznie jak mój Szarlip w Szczebrzeszynie!
Tylko ja już mam pewność, że mój "żołnierz napoleoński" pochodził z Prus...
Gawroński_Zbigniew - 13-04-2017 - 23:11
Temat postu: Re: Rebizant
Krystyna.waw napisał:
Matpil napisał:
Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew

Identycznie jak mój Szarlip w Szczebrzeszynie!
Tylko ja już mam pewność, że mój "żołnierz napoleoński" pochodził z Prus...


Właśnie nie mogłem skojarzyć nazwiska, a pamiętałem bardzo podobne pytanie z sugestią co do pochodzenia, jakie tu padło całkiem niedawno! Smile Smile Smile
ROMAN_B - 14-04-2017 - 00:23
Temat postu: Re: Rebizant
Matpil napisał:
Nazwisko Rebizant podobno pochodzi od napoleońskiego żołnierza powracającego spod Moskwy. Czy ktoś ogarnia temat? Przekazy lokalno-rodzinne podają, że osłabiony, chory itp. dotarł do miejscowości nad rzeką Tanew i chyba pozostał!? Kim był, skąd pochodził i czy na prawdę stał się protoplastą obecnie żyjącej w okolicach Tomaszowa Lubelskiego rodziny Rebizantów? A może prawdziwa jest teoria spiskowa, która mówi, że ktoś na użytek własny wykorzystał tzw. dane osobowe biednego napoleończyka prawie 200 lat temu??



Witam!

Matpil regulamin naszego forum mówi, że posty należy podpisywać przynajmniej imieniem.

Rebizanty – zniesiona nazwa miejscowości w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec, nad Tanwią. Nazwa została zlikwidowana rozporządzeniem z 2001 roku. Wchodzi w skład sołectwa Huta Szumy.

Monika Rebizant – Siwiło prowadzi blog noszący tytuł Historie Rodzinne. Jak sama napisała: „Historie Rodzinne to blog poświęcony moim przodkom i miejscom, które są dla mnie ważne”. Na stronie blogu znajduje się zakładka Rebizant, która poświęcona jest rodzinie noszącej nazwisko Rebizant:
http://rebizantsiwilo.blogspot.com/ - strona główna blogu
http://rebizantsiwilo.blogspot.com/p/rebizant.html - zakładka Rebizant
Autorka blogu tak pisze o etymologii nazwy wsi Rebizanty i nazwiska Rebizant [ powołując się na opracowanie Mariusza Koper pt. „Z toponimii Roztocza”. ]

„Rebizanty. Proces antroponimizacji zaszedł także w innej nazwie miejscowej tego obszaru. W nieopodal położonej wsi Huta-Szumy jeden z przysiółków nosi miano Rebizanty. Toponim ten należy wiązać z nazwą rodową od nazwy osobowej Rebizant, tę zaś z apelatywem rebelizant, rebeliant, ‘przeciwny, nieposłuszny prawu’. W toponimie Rebizant < Rebelizant obserwujemy uproszczenie fonetyczne w nazwach miejscowych polegające na skróceniu wyrazu poprzez częściowe usunięcie jednej z dwóch podobnych i następujących po sobie sylab, por. sześciościan > sześcian, tragikokomiczny > tragikomiczny, człowiek > człek.
Nazwa Rebizanty określała dawniej mieszkańców obszarów przygranicznych, trudniących się handlem oraz przemytem. Słownik geograficzny z przełomu XIX i XX wieku informuje nas o mieszkańcach tego obszaru jako o ubogiej, ale oświeconej i „zabiegłej” ludności, która z uwagi na kiepskie warunki życia oraz nieurodzajne gleby trudniła się m.in. przemycaniem okowity. Warto przy tej okazji wspomnieć, że omawiane wsie położone były w tym czasie na granicy dwóch zaborów: rosyjskiego oraz austriackiego. W sąsiedniej miejscowości Paary, a także w niedalekich Maziłach, istniały nawet posterunki straży granicznej. Z czasem nazwa Rebizant zmieniła swoją kategorię, przechodząc z pierwotnego przezwiska odapelatywnego do kategorii nazw rodowych.”.

Monika Rebizant – Siwiło w Albumie Rodziny Rebizant, który zamieszczony jest na stronie MyHeritage między innymi pisze:
„JA. Moja rodzinna miejscowość leży na granicy dawnych zaborów rosyjskiego i austriackiego, biegnącego z biegiem rzeki Tanew. Dziadkowie mojego tata byli wyznania greko-katolickiego. Przeszli na katolicyzm tuż po wojnie, w obawie przed wysiedleniami (Akcja Wisła). Wiele mam jeszcze do odkrycia w ruinach starej cerkwi, gdzie znajdują się bardzo stare nagrobki. Z obu stron- i po mieczu i po kądzieli korzenie prowadzą do Galicji, do obwodu lwowskiego i terenów Pokucia, Podola, Zakarpacia.
Moi pradziadkowie po mieczu to Aleksander i Anna Rebizant „Polacy grekokatolicy” urodzeni i mieszkający we wsi, której nazwa jest taka sama jak nazwisko – Rebizanty. Mój dziadek Piotr, syn Aleksandra i Anny, gdy go pytałam o nazwisko i skąd pochodzi rodzina, odpowiadał niezmiennie, że „ Pochodzi stąd, z Rebizantów, że byli tu zawsze.” Całe Rebizanty zamieszkiwali spolszczeni Rusini o nazwisku Rebizant, wyznania greko- katolickiego. Było wiele małżeństw mieszanych. Anna Zaborniak była Polką. Polacy grekokatolicy”, bez żalu przeszli na rzymokatolicyzm, by zostać w wiosce. Greko Rebizantów wysiedlono, moi pra zostali. Mam zdjęcie przedstawiające Annę i Aleksandra z dziećmi na tle chaty krytej słomą. Byli to ewidentnie chłopi, gdy z drugiej strony, po kądzieli miałam prawdziwych burżujów Schienbein, Korincic czy zubożałą szlachtę Gruszczyńskich.”.
https://www.myheritage.pl/FP/newsItem.p ... ;newsID=22
https://www.myheritage.pl/site-74343561 ... y-rebizant

Teraz inne spojrzenie na pochodzenie i etymologię nazwy wsi Rebizanty. Валентин Стецюк [ ukraiński językoznawca, niezależny badacz w dziedzinie językoznawstwa historycznego i etnologii z wykorzystaniem analizy matematycznej ] opublikował artykuł pt. „Ślady dawnych populacji Polski w nazwach miejscowości”. Autor tej publikacji w rozdziale Cymbryjskie nazwy miejscowości w Polsce między innymi napisał: „W pobliżu Karpat w województwie lubelskim na małym obszarze odkryto łańcuszek nazw, które mogą być łatwo objaśnione przy użyciu języka kurdyjskiego. Są to takie nazwy polskich osiedli:
Narol, (…);
Paary, (…);
Rebizanty, nazwa miejscowości w woj. lubelskim, w powiecie tomaszowskim – Kurd. reb „bóg”, zend „ręka”.
Hamernia, (…);
Pordysówka (…).
(…).”.

Przyjmując, iż nazwa wsi Rebizanty wywodzi się z języka kurdyjskiego to można powiedzieć, że pochodzi ona od złożonej nazwy Rebizant. Rebizant [ Kurdyjski: Rebzend < Reb+zend ] gdzie człon reb znaczy ‘bóg’ a człon zend znaczy ‘ręka’. Tak więc kurdyjskie imię Rebzend może znaczyć ‘boża ręka’.

Mam nadzieję, że podane przeze mnie informacje choć trochę pomogą Ci w badaniach nad historią i genealogią rodziny Rebizant. Wnioski pozostawiam Tobie Matpil.

Pozdrawiam – Roman.
Litwos - 14-04-2017 - 11:00
Temat postu: Re: Rebizant
[quote="Gawroński_Zbigniew"][quote="Krystyna.waw"]
Matpil napisał:


Właśnie nie mogłem skojarzyć nazwiska, a pamiętałem bardzo podobne pytanie z sugestią co do pochodzenia, jakie tu padło całkiem niedawno! Smile Smile Smile


Historie napoleonskich zolnierzy czesto sie powtarzaja Smile
Matpil - 14-04-2017 - 13:37
Temat postu: Re: Rebizant
Witam wszystkich i dziękuję pięknie za wszelkie informacje!
Dopóki historia ta będzie nie rozwiązana do końca "duch przodka żołnierza" unosić będzie się nad tematem. Laughing
Pozdrawiam Agnieszka
Lewicki_Przemysław - 15-04-2017 - 15:33
Temat postu: Nazwisko Beoca/Beca
Dzień dobry Smile

Nazwiskiem przedmiotowym jest Beoca, być może fonetycznie Beca. Pojawia się w dokumentach z połowy XVIII wieku na ziemi wieluńskiej, nieopodal samego Wielunia. Jak do tej pory przeszło mi przez myśl, że może się ono wiązać z kolonizacją olęderską (tj. z Niderlandów i Fryzji), która faktycznie objęła częściowo w XVIII wieku (aczkolwiek chyba później) te rejony. Z drugiej strony, wedle wszelkich zachowanych dokumentów osoby noszące to nazwisko były wyznania rzymskokatolickiego już tak daleko jak w 1754 (pierwszy akt i najstarszy akt), co niezbyt pasuje do konfesyjnego profilu kolonistów olęderskich (byli głównie protestantami). Między 1754 a 1779 osoby noszące to nazwisko zmieniły je na Lewicki, być może mowa o żydach?
luck194 - 16-04-2017 - 01:07
Temat postu:
Witam! Jesli jest możliwość to proszę o sprawdzenie nazwiska Cyprowski. Z góry dziękuję! Smile
Litwos - 16-04-2017 - 12:10
Temat postu: Moskwa
Witaj,

przypomialo mi sie, ze kiedys to nazwisko bylo tu kiedys omawiane. Zerknij od 8 strony: http://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopic ... -105.phtml
Lewicki_Przemysław - 17-04-2017 - 10:02
Temat postu:
Dzień dobry Smile

Chciałem zapytać również o jeszcze jedno nazwisko. Dziwiński, względnie zapisywanie Dziwieński. Wiem, że pochodzili z pustkowia (obecnie wieś) Dziwińskie, co ładnie tłumaczy pochodzenie, ale nadal po pierwsze nic więcej nie wiem (co to może znaczyć i skąd może się wywodzić), a po drugie, czy ma coś wspólnego z herbowymi Dziwieńskimi? Najstarszy znany mi Dziwiński z Dziwieńskiego urodził się około 1755 r.
kazouman - 19-04-2017 - 09:43
Temat postu: Nazwisko MALARA
Witam, gdzie robi nazwę MALARA, co oznacza, że to robi?

dziękuję
Sidor - 19-04-2017 - 21:55
Temat postu: Nazwisko MALARA
"Malara - od malarz." painter (http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44&sub=545

Ula
arlera - 23-04-2017 - 19:21
Temat postu: pochodzenie nazwiska Mustwiłło
Witam

Poszukuję pochodzenia nazwiska Mustwiłło

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 24-04-2017 - 08:56
Temat postu:
To kurlandzkie/estońskie nazwisko = czarnowłosy/kruczowłosy. Jak się "zbiałorusiowało" końcówką trudno dociec. Rdzeń jest moim zdaniem na 100% estoński.

Źródła niektóre uwzięły się by je wywodzić od niemieckiej podstawy Must = moszcz winny.
arlera - 24-04-2017 - 18:15
Temat postu:
Witam
Zawsze uważaliśmy ze nazwisko to pochodzi z Litwy z uwagi na końcówkę dwóch liter łł.
Dziękuję za odpowiedź.
Pozdrawiam
Kazmierczak_Slawomir - 24-04-2017 - 18:43
Temat postu:
Dzień dobry,
proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwisk Zuzga i Cudnik, nazwiska te występują w okolicach wsi Mały Płock (blisko Łomży).
Pozdrawiam
Sławomir
Gawroński_Zbigniew - 24-04-2017 - 20:09
Temat postu:
Historyczna Litwa to dzisiejsza w 70-80% Białoruś i kawałek północno-zachodniej Ukrainy. Litwa dzisiejsza to Żmudź. Dlatego "myśląc Litwa - piszę Białoruś". Smile
Gawroński_Zbigniew - 24-04-2017 - 20:34
Temat postu:
...Jak to było:

Czto'że ty moja staruszka priumołkła u okna...
ili driemliesz pod żużżaniem swojewo wierietiena..."

Powyżej fragment wiersza Puszkina - "starodatowcy" chyba wszyscy uczyli się go w liceum. W tym fragmencie również ukryte jest zuzga/ żużża/żużga czyli charakterystyczny odgłos pracującego kołowrotka. Słowo ma konkretne korzenie - litewskie od ichniejszego czasownika zuzti = buczeć, brzęczeć. Po rosyjsku: жужжать. Czy jest to rozwiązanie zagadki nazwiska? Nie mam pojęcia. Czy może powinno się szukać w kręgu legend żydowskich: http://www.jhi.pl/psj/Zusja_(Zysza_Zisz ... z_Annopola

Pozdrawiam pięknie.
Kazmierczak_Slawomir - 24-04-2017 - 20:54
Temat postu:
Bardzo dziękuję.
Pozdrawiam
Sławomir
Magda_Kijewska - 24-04-2017 - 23:18
Temat postu:
Witam,

czy ktos z Was moze wie skad moze pochodzic nazwisko Aperyas?

Pozdrawiam,

Magda
Kasia_Marchlińska - 26-04-2017 - 12:52
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Czy mogłabym się dowiedzieć skąd i od czego może pochodzić nazwisko Lippoman?
bardzo dziękuję za odpowiedź,

Kasia Marchlińska
Gawroński_Zbigniew - 26-04-2017 - 13:23
Temat postu:
Przy tym nazwisku fundamentalne znaczenie ma pochodzenie ludków noszących to nazwisko.
Są najważniejsze trzy podstawy znaczeniowe:
1. niemiecka od nadrauisch-schalauisch plattdeutsch (tj pruskie Mazury od Warmii na wschód) w którym lipa/wapno gaszone funkcjonowała jako Lipa a nie Linde. [proszę porównać polskie nazwiska i miejscowości typu Lipniki, lipnicki, Lipka - w których nie sposób dociec czy pochodzą od drzewa czy od pieców i dołów wapiennych w których najpierw palono a następnie gaszono wapno.]
2. niemiecka z Niemiec niemczastych od imienia męskiego Filip + mann.
3. żydowska z całych kresów bazująca na niemieckim: liep = dobry + mann = człowiek.
Pozdrawiam pięknie.

Powyższe oparte na http://www.ufolog.ru ; http://www.deutsche-nachnamen.de/index.php/herkunft-a-z ; http://dic.academic.ru ; ... i często przeze mnie cytowany papierowy słownik pruski.
krycla - 27-04-2017 - 22:39
Temat postu:
Witam,
Czy mogę prosić o kilka słów na temat pochodzenia nazwiska Bernacki/Barnacki?

Pozdrawiam Krzysztof
Ewa_Szczodruch - 28-04-2017 - 11:57
Temat postu:
Witam Smile

Bernackii - od nazw miejscowych Biernacice, Biernaty, Biernatki (kilka wsi).

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
krycla - 28-04-2017 - 16:10
Temat postu:
Dziękuję bardzo
ROMAN_B - 29-04-2017 - 01:25
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu i etymologii nazwiska Lippoman.
Witaj Kasiu!

Pytasz, skąd i od czego może pochodzić nazwisko Lippoman?
Portal Moikrewni.pl mówi, że w Polsce mieszka 7 osób o nazwisku Lippoman. Najwięcej z nich mieszka w Białymstoku – 3, dwie w Warszawie i po jednej w Pruszkowie i Gliwicach. Zatem, jest to bardzo rzadkie nazwisko. Można hipotetycznie powiedzieć, że wszystkie te osoby są ze sobą w jakiś sposób spokrewnione?

Jest trochę podobnych mian do nazwiska Lippoman. Do takich osobowych nazw można między innymi zaliczyć: Lipoman, Lippman, Lipman itd. Kasiu, niestety nic nie wspomniałaś o tym jak kształtował się zapis graficzny nazwiska Lippoman na przestrzeni czasu i gdzie to nazwisko występowało i kto ewentualnie je nosił. Skoro jest tylko nazwisko i nic o nim nie wiemy, to o jego genezie można wypowiedzieć się na ogólnym poziomie i czysto teoretycznie. Jak pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Lippman to nazwisko prawie identyczne w zapisie graficznym do nazwy osobowej Lippoman. Nazwisko to należało do niemieckiego żyda przybyłego z Czech do wielkopolskiego Leszna w drugiej połowie XVIII wieku. Ów człowiek był rabinem [ cadykiem ] w Lesznie i nazywał się Jehuda Lejb ben Lippman. Zmarł on w Lesznie w roku 1806 i został on tam pochowany. Wspomniany Jehuda miał być potomkiem Lwa z Pragi, rabina, twórcy sławnego Golema. Po pewnym czasie Lippman zmienił nazwisko na Toeplitz. Nazwisko Toepliz ma pochodzić od nazwy uzdrowiska Cieplice. Jehuda Lejb ben Lippman był pierwszym, który nosił nazwisko Toepliz. Potomkiem wspomnianego rabina jest Krzysztof Teodor Toeplitz, publicysta, krytyk filmowy, autor scenariuszy [ między innymi Czterdziestolatka ].
( Informacje pochodzą z książki Krzysztofa Teodora Toeplitz’a pod tytułem Rodzina Toeplitzów. Książka mojego ojca, która została wydana w roku 2004 przez Wydawnictwo Iskry ).

Wspomniane powyżej przeze mnie nazwisko Lippman jest bardzo podobne do nazwiska Lippoman, o którego pochodzenie pytasz. Obie te nazwy osobowe mogą mieć wspólną genezę ale też mogą mieć różne pochodzenie. Każde z tym mian jest złożeniem, które zbudowane jest z dwóch członów:
1. Lipp + man > Lippman;
2. Lippo + mam > Lippoman.
Oba nazwiska mają taki sam drugi człon „man”, różni je tylko pierwszy człon nazwiska. W pierwszym przypadku jest to wyraz „Lipp” a w drugim jest to słowo „Lippo”. Według mnie człon „man” jest spolonizowaną formą niemieckiego apelatywu „mann”, który znaczy ‘człowiek’. W mojej ocenie uproszczenia niemieckich nazw osobowych na płaszczyźnie fonetycznej przejawiało się w uproszczeniach niemieckiego zapisu zgodnie z polską fonetyką i z polskimi regułami ortograficznymi. Za przykład niech posłuży nazwiska typu: Nejman, które powstało od niemieckiego miana Naumann, Rozman od Rossmann oraz Brąszwik, które wywodzi się od niemieckiej nazwy miejscowej Braunschweig. Zdarzają się także uproszczenia graficzno – fonetyczne i graficzne typu Akiermann od niemieckiego nazwiska Akkermann, Hoffman od Hoffmann, Herman od Hermann. Tak więc mając to na uwadze, nazwy osobowe Lippman i Lippoman są w mojej ocenie uproszczeniami i spolonizowanymi formami niemieckich nazwisk. Zatem w języku niemieckim powinny one być zapisane w formie Lippmann oraz Lippomann.

Wiemy, że nazwisko Lippman należało do niemieckiego żyda, który przybył z Czech do Polski w drugiej połowie XVIII wieku i zamieszkał w wielkopolskim Lesznie. Tak więc nazwa osobowa Lippman [ Lippmann ] powinna pochodzić z kręgu języka niemieckiego. Ale czy nazwisko Lippman jest inną graficzną formą zapisu miana Lippoman. Czy nazwa osobowa Lippman jest skróceniem nazwiska Lippoman [ Lippomann ]? Czy miano Lippman i nazwa osobowa Lippoman jest jednym i tym samym nazwiskiem i pochodzi od tego samego apelatywu, to jest czy Lipp jest równe Lippo [ Lipp = Lippo ]? Czy nazwisko Lippoman mogła nosić osoba wywodząca się z narodowości żydowskiej? Sporo pytań.

Drugim krokiem w kierunku poznania genezy nazwiska Lippoman powinno być stwierdzenie znaczenia pierwszego członu tej nazwy osobowej – Lippo. Lippo to może być zdrobnienie lub/i odmiana włoskiego imienia Filippo, które z czasem stało się też samoistnym nazwiskiem. Moim zdaniem imię Lippo powstało na skutek odcięcia pierwszej samogłoski z imienia Fillipo. Przykładem tego zjawiska może być inne imię włoskie Antonio, które dało początek imieniu Tonio [ Antonio > Tonio ]. Imię Filippo jest pochodzenia greckiego, które wywodzi się od słowa filihippos [ kochający konie lub znawca koni ]. Filippo to po polsku Filip. W innych językach: francuski – Philippe, niemiecki – Philipp, hiszpański – Felipe. To tylko moje rozważania i propozycja genezy pierwszego członu nazwiska Lippoman [ Lippomann? ] – Lippo. Nieodparcie nasuwa się wniosek, że nazwisko Lippoman [ Lippomann? ] może być hybrydą włosko – niemiecką. Ale czy taka konstatacja jest prawdziwa? Odpowiedź może mieć dwa warianty. Pierwszy z nich zakłada prawdziwość takiej tezy, za czym ma przemawiać drugi człon nazwiska – man [ mann? ], który może pochodzić z języka niemieckiego i znaczy ‘człowiek’. Drugi wariant odpowiedzi sprzeciwia się temu pierwszemu i zakłada, iż człon „man” w nazwisku Lippo–man nie pochodzi z języka niemieckiego. Tylko z jakiego języka miałby pochodzić? O tym napiszę poniżej.

Na wstępie napisałem, że nazwisko Lippoman jest nazwą bardzo rzadką nazwą osobową w Polsce [ 7 osób ]. W zasadzie trudno coś znaleźć o tym nazwisku w polskiej literaturze poświęconej genezie nazwisk, przynajmniej ja nic konkretnego nie znalazłem. Niemniej jednak są informacje, które rzucają nieco światła na ewentualne pochodzenie nazwiska Lippoman. Otóż w Herbarzu Polskim, w części 1 Wiadomości Historyczno – Genealogiczne O Rodach Szlacheckich, w tomie 14, który został ułożony i wydany w Warszawie w roku 1911 przez Adama Bonieckiego, na stronie 316 czytamy: „Lippomanowie. Nie mamy wiadomości o czasie przybycia Lippomanów do Polski, zapewne krewnych słynnego nuncjusza Alojzego Lippomano za Zygmunta Augusta, ani o ich indygenacie. Musieli jednak już w XVII-m wieku być w Polsce, kiedy Jan, syn Antoniego, wnuk Pawła prawnuk Ignacego, praprawnuk Franciszka, z synami: Kazimierzem, Józefem, Antonim, Teofilem, Stanisławem, Gotfrydem, Władysławem, Mikołajem i Wiktorem, dowiódł 1822 r. starego szlachectwa w Kijowie. Jan był chorążym czehryńskim, był świadkiem w dziecinnych latach buntu hajdamaków 1768 r., który następnie opisał, zajmował się literaturą, umarł 1822 r. Potomkowie jego synów: Kazimierza, Józefa i Antoniego, legitymowali się ze szlachectwa w Kijowie 1851 – 1899 ( Spis. ).”.
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadat ... ublication
W informacji podanej przez Adama Bonieckiego o rodzie Lippomanów jest ciekawy zapis, który mówi, że byli oni zapewne krewnymi słynnego nuncjusza Alojzego Lippomano, który przybył do Polski za czasów króla Zygmunta Augusta. Według danych pochodzących ze strony Nuncjatury Apostolskiej w Polsce wynika, że: „Historia stosunków dyplomatycznych między Polską i Stolicą Apostolską sięga początków XV stulecia. Pierwszym przedstawicielem Stolicy Apostolskiej był bp Zachariasz Ferreri, od 1519 r. Natomiast pierwszym stałym nuncjuszem był bp Alojzy Lippomano, który otrzymał nominację od papieża Juliusza III w 1555 r.”.
http://nuncjatura.pl/nuncjatura-apostol ... -w-polsce/
Biskup Alojzy Lippomano do Polski, do Warszawy, przybył 28 września 1555 roku. Alojzy to polskie imię, w zasadzie bp Alojzy Lippomano nazywał się Luigi [ Alossio lub Alvise ] Lippomano. Urodził on się w Wenecji w roku 1496 a zmarł w Rzymie w dniu 15 sierpnia 1559 roku. Wspomniany Luigi [ Alojzy ] Lippomano był biskupem katolickim, doradcą w Administracji Centralnej Kościoła Katolickiego oraz członkiem Soboru Trydenckiego.
Boniecki wiąże rodzinę Lippomanów [ Lippoman ] w biskupem Luigi Lippomano i podaje, że byli oni zapewne krewnymi tego biskupa. Mówi on też, że jakiś krewny tego biskupa zapewne przyjechał z nim do Polski gdzie pozostał i osiedlił się. Biorąc to pod uwagę można postawić hipotezę, która zakłada, iż nazwisko Lippoman wprost wywodzi się z nazwiska Lippomano. Forma nazwiska Lippoman w takim razie jest spolszczoną nazwą osobową, która mogła powstać na skutek uproszczenia graficzno – fonetyczne i graficznego nazwiska Lippomano – pisałem o tym wyżej. Tak więc nazwisko Lippoman niekoniecznie ma związek z językiem niemieckim a może mieć włoskie konotacje. W takim razie drugi człon „man” w nazwisku Lippo–man jak najbardziej może wywodzić się z języka włoskiego od słowa „mano”. W języku włoskim apelatyw „mano” oznacza rękę [ mano ‘ręka’ ]. Oczywiście jest to też moja hipoteza.

Adam Boniecki w swoim herbarzu za wielce prawdopodobne uznaje, że jakiś krewny biskupa Lippomano przybył z nim do Polski gdzie pozostał. Biskup Lippomano był nuncjuszem w Polsce od roku 1555. Polskę opuścił najprawdopodobniej na początku roku 1557. Przejrzałem kilka stron poświęconych biskupowi Lippomano i nigdzie nie znalazłem informacji, że wraz z nim do Polski przyjechał jakiś jego krewny. Za to jest pewien ślad, który może z dużą dozą prawdopodobieństwa uznać za czas, w którym pojawili się w Polsce przedstawiciele rodu Lippomano. W dniu 9 marca 2013 roku ukazał się artykuł Alberto Macchi pt. Luigii Lippomano we włoskiej gazecie Gazetta Italia. Jedyny dwujęzyczny magazyn polsko – włoski. Autor tego artykułu między innymi pisze: „Osiemnaście lat później Girolamo, kolejny duchowny z rodziny Lippomano, razem ze swoim bratem Paolem, kuzynem Luigim zostają wysłani przez Senat Wenecki do Polski, tym razem do Krakowa, aby asystować przy uroczystościach pogrzebowych Zygmunta Augusta oraz przy koronacji Henryka III Walezego, brata króla Francji Karola IX. Girolamo nie wrócił szybko do swojego kraju zafascynowany rozmachem ceremonii, ostentacją królewskiej świetności, która będzie widoczna przez pierwszych kilka miesięcy nowego panowania, ciekawymi miejscami, takimi jak Kopalnia soli w Wieliczce, pięknem krajobrazów i interesującymi relacjami utrzymywanymi między polskimi książętami a innymi książętami, w szczególności rosyjskimi i tureckimi. Obawiał się powrotu do Wenecji również z powodu zarazy, która tam panowała, dlatego zatrzymał się w Polsce na dobrych dziesięć miesięcy. Niestety czas przyjęć, zabaw i bankietów, które polska szlachta urządzała, prześcigając się w pomysłach, nie trwał zbyt długo. Rzeczywiście zdarzy się, tak że “wszystkie zabawy zamienią się w opłakiwanie” najpierw ze względu na śmierć Karola IX, a następnie z powodu ucieczki Henryka. Te wydarzenia wzbudzą wśród Polaków obawę przed „rozlewem krwi, popadnięciem w ruinę, utworzeniem się wielkich frakcji i różnymi nastrojami”. Z tego fragmentu dowiadujemy się, że 18 lat po tym jak biskup Luigi Lipomano był w Polsce ponownie w Polsce zjawiło się 3 przedstawicieli rodu Lippomano. Zapewne był to rok 1572 ponieważ 7 lipca 1572 roku zmarł w Knyszynie król polski Zygmunt II August i na ceremonii pogrzebowej byli jako przedstawiciele Wenecji bracia Lippomano. Autor pisze też, że do Wenecji powrócił Girolamo Lippomano. Nic nie wspomina o 2 pozostałych Lippomanach – prawdopodobnie jeden lub/i obaj mogli pozostać w Polsce. Wniosek jaki można wysnuć jest taki, że przynajmniej od 1572 roku [ XVI wiek ] Lippomanowie rozpoczynają Polską historię rodu. Z tego samego artykułu dowiadujemy się też, iż Luigi Lippomano [ oraz też jego bracia i kuzyni, raczej krewni ] byli potomkami rodziny Lippomano, Lippamano lub Luppomani, to jest weneckich patrycjuszy z tak zwanych Casade Novissime, rodziny która osiedliła się w Wenecji około 908 roku. Ta rodzina, pochodząca z greckiej wyspy Negroponte, dawniej Eubea, miała być założona przez anonimowego żyda, który nawrócił się na katolicyzm.
Więcej przeczytasz pod linkiem gdzie jest zamieszczona elektroniczna wersja cytowanego przeze mnie artykułu:
http://www.gazzettaitalia.pl/pl/luigi-lippomano/

W sieci jest przynajmniej kilkanaście włoskich stron piszących o weneckim rodzie patrycjuszy Lippomano [ czasami Lippomani – w licznie mnogiej ] oraz o poszczególnych jego przedstawicielach. Można też znaleźć informacje o przedstawicielach tego rodu na polskich stronach internetowych. Ja podam Ci tylko jedną z nich:
https://it.wikipedia.org/wiki/Lippomano
Jest to strona włoskiej Wikipedii ale podaje ona źródła na podstawie, których została opracowana nota o weneckim rodzie Lippomano. Dowiemy się z niej, że w 1381 roku patrycjusz wenecki Pietro Lippomano został szlachcicem. W XV wieku rodzina ta stała się właścicielem banku w Wenecji. Z dalszych informacji dowiadujemy się, że pochodzenie i historia tej rodziny ginie w mrokach dziejów. W większość informacji o pochodzeniu i początkach tej rodziny to legendy i przypuszczenia, w szczególności te mówiące o żydowskim, greckim pochodzeniu rodu Lippomano. W nocie tej jest informacja, która mówi: „È più probabile, come suggerisce il cognome, che la casata fosse di ascendenze tedesche, infatti in un documento del maggio 1060 viene concesso a Scico e Luipomanno «nati ex teotonico genere» un sepolcro nella chiesa di Sant'Aponal, avendo essi contribuito al restauro dell'edificio sacro”. Informacja ta pochodzi z publikacji profesora Riccardo Predelli, Le reliquie dell'archivio dell'ordine teutonico in Venezia, in Atti del Reale Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, anno accademico 1904-05, tomo LXIV, parte II, p. 1384. Tu jest link do oryginalnego tekstu:
http://www.mgh-bibliothek.de/dokumente/a/a008125.pdf
Zatem, co mówi tekst: È più probabile, come suggerisce il cognome, che la casata fosse di ascendenze tedesche, infatti in un documento del maggio 1060 viene concesso a Scico e Luipomanno «nati ex teotonico genere» un sepolcro nella chiesa di Sant'Aponal, avendo essi contribuito al restauro dell'edificio sacro”. Dowiadujem się z niego, że bardziej prawdopodobne jest, jak samo nazwisko wskazuje, że rodzina była niemieckiego pochodzenia, w rzeczywistości, w dokumencie z maja 1060 roku przyznano Scico i Luipomanno < urodzonego, pochodzącego z Germanii, z Niemiec > grób w kościele Sant'Aponal, gdyż przyczynili się do budowy / odbudowy świętego budynku. Niestety nie wiem czy dobrze to przetłumaczyłem i oddałem dobrze sens. Dodam, że włoskie słowo „teotonico” to przymiotnik, literacko znaczy niemiecki lub germański, historycznie w znaczeniu krzyżacki. [ ordine teutonico → zakon krzyżacki; cavalieri teutonici → Krzyżacy ].
Biorą wszystkie powyższe informacje pod uwagę, wynika jednak, że włoski ród Lippomano mógł pochodził z Niemiec a tym samym i jego Polska część o nazwisku Lippoman.
Tu jest link do wizerunku herbu rodu Lippomano:
https://www.heraldrysinstitute.com/cogn ... 1/lang/es/
Kończąc ten wątek dodam, iż ostatnim męskim przedstawicielem roku Lippomano we Włoszech [ Wenecja ] był Gaspare di Francesco [ 1772-1854 ].

Kasiu, może przywołane przeze mnie informacje, moje hipotezy i rozważania o etymologii nazwiska Lippoman pomogą Ci w Twoich badaniach i poszukiwaniach. Oczywiście weryfikację i wnioski już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.

PS.
Lippoman Władysław 1888-? Biblioteka Sejmowa. Baza parlamentarzyści polscy. 1922-1927 Sejm II RP. 1 kadencja. Poseł I kadencji 1922-27. KP ZLN. W okresie międzywojennym był on właścicielem folwarku we wsi Mazowszany w obecnej gminie Kowala, majątek liczył 167 ha obszaru.

Bibliografia:
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadat ... ublication
http://www.gazzettaitalia.pl/pl/luigi-lippomano/
http://www.gutenberg.czyz.org/word,41498
https://it.wikipedia.org/wiki/Lippomano
http://www.empik.com/tomasz-lippoman-w- ... ra,23785,a
http://venezia.myblog.it/2012/04/19/il- ... dimento-a/
https://histmag.org/Pijany-zarloczny-i- ... macji-9070
http://www.memofonte.it/home/files/pdf/ ... VENETI.pdf
http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=3648
http://nuncjatura.pl/nuncjatura-apostol ... -w-polsce/
http://www.kowala.pl/asp/pl_start.asp?t ... p;strona=1
http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=47993
http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=3648
Kasia_Marchlińska - 29-04-2017 - 12:18
Temat postu: Rozważania o pochodzeniu i etymologii nazwiska Lippoman.
Bardzo dziękuję, Był poseł, była rodzina spod Kijowa zesłana na Syberię, był :
14 lutego 1900 zmarł Jan Alfons Lippoman lat 66 - ur 1834 były obywatel ziemski , były redaktor “Tygodnika Rolniczego” - nekrolog w “Gazeta kaliska 14 lutego 1900”; Lippoman J. A., Pamiętnik Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego za czas od r. 1845 do r. 1895, Kr. 1898 s. 41, 80, 137, 146, Dobranowice
książka: Bunt hajdamaków na Ukrainie r. 1768 / opisany przez Lippoman, Jan (1758-1832), chorąży czehryński
Moja pra-pra-pra babka nazywała się Amelia Lippoman i pochodziła spod Kijowa. Próbuję coś ustalić o jej rodzinie. Chrzestnymi ich syna byli:
sędzia pow. skwirskiego Stanisław Lippoman z Anną żoną Kazimierza Podczarskiego? w asyście podpułkownika Andrzeja Fajgela z panną Eugenią Lippoman.
poszukam wspomnianego przez ciebie wywodu szlachectwa.

jeszcze raz dziekuję,
Kaśka
Paulina_W - 29-04-2017 - 16:37
Temat postu:
Witam,

Paulina_W napisał:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.


wracam do tematu nazwiska Oszkandy. Może pochodzi od węgierskiej wersji wersji imienia Oskar - Oszkár?
Ktoś coś doda? Proszę o hipotezy Smile
MartaFio - 01-05-2017 - 23:01
Temat postu: pochodzenie nazwiska Fiodorowicz
Witam serdecznie,

Czy ktoś z Państwa ma może jakieś koncepcje dotyczące pochodzenia
nazwisk?

- przodkowie Fiedorowicz - moje teraźniejsze Fiodorowicz (ktoś gdzieś kiedyś powiedział mi, że od rodu Romanowów - ale - podobno ten ród wyginął - więc to jakaś bujda)
- Rapcewicz
- Butkiewicz
- Sulima,
- Ponieważ (a te już po mężu)

Z góry dziękuję za wszelką pomoc i pozdrawiam

Marta Rolling Eyes
historyk1920 - 02-05-2017 - 00:08
Temat postu: pochodzenie nazwiska Fiodorowicz
Witam - oto pochodzenie nazwisk = w telegraficznym skrócie
Fiedorowicz - 1443 w grupie nazwisk pochodzących od imienia Teodor, notowanego w Polsce od XIII wieku, pochodzenia greckiego Theodoros, to od theos 'Bóg' + doron 'dar'. W okresie staropolskim adaptowane też jako Czader, Czedor, na Kresach wschodnich występowały natomiast formy wschodniosłowiańskie tego imienia Chodor, Fiedor.

Rapcewicz - w grupie nazwisk pochodzących od rap, rapa ‘koń ciemnej maści’, niektóre formy też od imienia Raphael, od niemieckiej nazwy osobowej Rap.

Budkiewicz - 1673 w grupie nazwisk pochodzących od podstawy bud , por. buda, budzić, imion złożone typu Budzisław.

Sulima - 1394 od imienia złożonego Sulimir, notowanego w Polsce od XI w.; też od nazwy herbu Sulima.

Poniewaź - od ponieważyć ‘znieważać’.

Pozdrawiam
Marek
MartaFio - 02-05-2017 - 00:14
Temat postu: pochodzenie nazwiska Fiodorowicz
Dziękuję bardzo Marku

pozdrawiam

Marta
ROMAN_B - 02-05-2017 - 16:45
Temat postu: Rozważania o etymologii nazwisk ...
Witaj Marto!
Zaproponuję Ci moje subiektywne spojrzenie na etymologię nazwisk, o które pytasz w swoim poście.

Tak więc nazwisko Fiedorowicz / Fiodorowicz, Rapcewicz oraz Butkiewicz według mnie są derywatami, nazwiskami sufiksalnymi. [ Derywat, to jednostka złożona, o dwudzielnej budowie formalnej. Część zwana tematem słowotwórczym pokrywa się z wyrazem – bazą; pozostała część, czyli formant ( formatyw ), decyduje o różnicy między bazą a derywatem i sprawia, że derywat staje się strukturą. Derywat to też wyraz motywowany, składający się z podstawy słowotwórczej i formantu słowotwórczego; wyraz pochodny ]. W przypadku nazwiska Fiedorowicz oraz Fiodorowicz odpowiednio bazą jest temat słowotwórczy Fiedor- i Fiodor-. Natomiast w odniesieniu do nazwy osobowej Rapcewicz bazą jest temat słowotwórczy Rapc-. Natomiast w mianie Butkiewicz bazą jest temat But-. W przypadku nazwiska Fiedorowicz / Fiodorowicz formatem jest –owicz. W nazwisku Rapcewicz formatem jest –ewicz a w mianie Butkiewicz format to –kiewicz. Tak więc w nazwisku Fiedorowicz i Fiodorowicz rdzeniem jest odpowiednio temat słowotwórczy Fiedor- oraz Fiodor- i format słowotwórczy –owicz. Podobnie jest w nazwisku Rapcewicz i Butkiewicz. Osobowa nazwa Rapcewicz i Butkiewicz jest mianem o dwudzielnej budowie, która motywowana jest odpowiednio podstawą słowotwórczą Rapc- i But- oraz formatem słowotwórczym –ewicz oraz –kiewicz. Zatem wszystkie wymienione nazwiska powstały na skutek połączenia dwóch wyrazów w wyniku czego powstał wyraz pochodny, który stał się jednorodną strukturą o nowym znaczeniu, innym niż temat [ baza ] nazwiska. Proces ten można zobrazować w następujący sposób:
1. Fiedor + owicz > Fiodorowicz; Fiedor–owicz,
2. Fiedor + owicz > Fiedorowicz; Fiodor–owicz,
3. Rapc + ewicz > Rapcewicz; Rapc–ewicz,
4. But + kiewicz > Butkiewicz; But–kiewicz.
Rozkodowując przedmiotowe nazwiska zacznijmy od przyrostków. Przyrostek –owicz oraz –ewicz pierwotnie zaliczany był do cząstek patronimicznych [ tworzył odojcowskie nazwy osobowe ] na przykład Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, na przykład w takich nazwiskach jak: Mic–kiewicz, Sien–kiewicz oraz był też dodawany i do polskich rdzeni wyrazowych, na przykład takich jak: Brat–kiewicz, Kwiat–kiewicz, Mał–kiewicz czy Drąż–kiewicz.
Tak więc pierwotnie nazwiska Fiedorowicz, Fiodorowicz, Rapcewicz i Butkiewicz mogły być nazwiskami odojcowskimi [ patronimicznymi ] powstałymi od nazwiska, imienia, przezwiska, przydomka lub/i zawodu ojca.
Z czasem sufiksy –owicz, –ewicz oraz –kiewicz utraciły swoje pierwotne znaczenie, to jest tworzenie nazwisk odojcowskich. Formaty te stały się tylko strukturalnymi przyrostkami przy pomocy, których tworzono już strukturalne i modelowe nazwiska od nazwisk, imion, przezwisk oraz innych pospolitych apelatywów. Takie postępowanie najczęściej wynikało z chęci upodobnienia dotychczasowej nazwy osobowej do tak zwanych „lepszych” nazwisk typu szlacheckiego. Dodam, że wspomniane sufiksy służyły też do polonizowania nazwisk niepolskich.
Zatem, wspomniane przeze mnie powyżej nazwiska mogą być odojcowskimi [ patronimicznymi ] lub/i strukturalnymi nazwami osobowymi.

Podstawami [ rdzeń, temat, baza ] motywującymi powstanie nazwisk, o których piszę wyżej, mogą być te, które podał Marek w swoim poście. Tylko w jednym przypadku mam wątpliwości co do bazy od której mogło powstać nazwisko Butkiewicz. Marek pisze o nazwisku Budkiewicz. Ty pytasz o genezę nazwiska Butkiewicz. Oba nazwiska są prawie identyczne w zapisie graficznym. To co je różni to w moim przekonaniu jest rdzeń. W mianie Budkiewicz jest nim Bud- a w osobowej nazwie Butkiewicz jest nim But-. Teoretycznie oba nazwiska mogą być jednym i tym samym mianem, tylko które z nich jest prawdziwe? Różnica w zapisie graficznym mogła powstać na skutek błędnego zapisu przez osobą sporządzającą metrykę – błąd polegający na pisaniu głosek dźwięcznych jako bezdźwięcznych. Jest też druga możliwość wynikająca z błędnego zapisu przez osobę sporządzająca jakiś dokument a skutek wady wymowy osoby wypowiadającej własne nazwisko [ jak słychać tak należy zapisać ]. Wada ta mogła polegać na wymowie dźwięcznej głoski ‘d’ w sposób bezdźwięczny – jako głoska ‘t’: d > t. W takim przypadku pierwotnym nazwiskiem byłoby miano Budkiewicz, które zostałoby zapisane jako Butkiewicz. Z formalnego punktu widzenia nazwisko graficznie zostało zapisane jako Butkiewicz i taką formę należy rozpatrywać przy omawianiu genezy tego nazwiska. Tak więc bazą tego nazwiska jest temat słowotwórczy But-.

W Słowniku Najstarszych Nazwisk Polskich – Pochodzenie językowe nazwisk omówionych w Historii Nazwisk w tomie 1 na stronie 22 znajdziemy następujące nazwiska, które mogą służyć jako baza nazwiska Butkiewicz:
• But < buta ‘arogancja’, nazwisko odapelatywne wymienione już w 1443 roku, nazwisko odapelatywne;
• Buta < ja wyżej, wymienione w dokumentach już w 1425 roku, nazwisko odapelatywne;
• Butny < butny ‘pyszny, chełpliwy, zarozumiały’, wymienione już w 1478 roku, nazwisko odapelatywne.
Ten sam słownik na stronie 13 wymienia nazwisko Butner, które pochodzi od niemieckiego nazwiska Bütner a ono od niemieckiego apelatywu bütner a on od średniowysokoniemieckiego bütenaere ‘bednarz’.

Może od apelatywu / przezwiska But - część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy albo od członu staropruskich nazw osobowych bŭt.

Tak więc tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna może odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska.

Pozdrawiam – Roman.
MartaFio - 02-05-2017 - 22:37
Temat postu:
wow ... DZIĘKUJĘ bardzo ROMAN.

A mógłbyś coś zaproponować ta temat nazwiska PONIEWAŻ - mąż się dopytuje Smile

pozdrawiam

Marta
Litwos - 03-05-2017 - 10:14
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Witam,

mam dosc rzadkie nazwisko: PARALEWICZ - znalazlem ich na Litwie i Wolyniu. Szlachta, ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. Skad i od czego moze pochodzic?

Widzalem rowniez PAROLEWICZ na Mazowszu, ale nie wiem czy nazwiska sa ze soba powiazane.

Dziekuje z gory.
pawel.dyda - 03-05-2017 - 13:00
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Mazowieckie nazwisko Parolewicz (lub Parlewicz), to zapewne odmiana nazwiska Parol (występuje w parafii Kaski). Raczej na pewno nie ma nic wspólnego ze szlachtą.
Janina_Tomczyk - 03-05-2017 - 15:33
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Witam

Jeśli nazwisko PAROLEWICZ wywodzimy od nazwiska PAROL to w XVIII wieku w Niemirowicach parafii Biała Rawska mieszkała rodzina szlachecka i można to sobie przeczytać w opublikowanych indeksach. Prawdopodobnie na skutek zubożenia część tej rodziny zamieszkała w Brzezinach( łódzkie) i stali się mieszczanami.
pawel.dyda - 03-05-2017 - 17:09
Temat postu: Paralewicz / Parolewicz
Dziękuję Pani Janino. Skupiłem się raczej na przeglądaniu indeksów i metryk z parafii Kaski i Błonie z końca XVIII i początków XIX wieku.
I spotkałem się z użyciem odmiany Parolewicz na osoby ewidentnie urodzone pod nazwiskiem Parol. Wzmianki o szlachectwie nie było, ale owszem, to może być już po obowiązku legitymacji (i braku środków na nią).
Litwos - 03-05-2017 - 19:17
Temat postu:
Pawle, Janino, dziekuje bardzo za odpowiedz Smile

U Gajla sa oba rodzaje: "Parol" h. Nalecz i Ogonczyk oraz "Parolewicz" herb niepodany. Swoja droga, dlaczego nie "Parolewski" - koncowka -icz wskazuje raczej na pochodzenie z ziem litewskich.
Gawroński_Zbigniew - 03-05-2017 - 22:05
Temat postu:
Co się dość często zdarza - łyżka dziegciu od Zbigniewa - Zacny Litwosie.

Zalecam ostrożność przy tym nazwisku z prostego powodu. Jeśli nazwisko jest z dzisiejszej Białorusi = Litwy historycznej to możliwe, że jest nazwiskiem pochodzącym od aż trzech męskich przyjętych przez cerkiew: Paramon = stanowczy, twardy, wierny; Parigor = pocieszyciel [tzn. dziecko, które swym narodzeniem przyniosło radość rodzicom]; Parmen = stały, trwały. Wszystkie te imiona mają po kilkanaście wariantów i zdrobnień, z których pojawiają się interesujące nas: Паруля i Парoля (Parula i Parola). To nie koniec jednak. Jeśli nazwisko ma związki ze Żmudzią (dzisiejszą Litwą mniej więcej) to najprawdopodobniej wywodzi się od czasownika paarti = orać. Ergo: Parul jest tożsamy z polskim Oraczem. Namąciłem prawda?
Idea Razz

Pozdrawiam pięknie.
Litwos - 03-05-2017 - 23:52
Temat postu:
Zbigniewie, dziekuje Smile

Pojawiaja sie nad Wilnem, na Wolyniu i moze na Mazowszu, czyli wszystko jest mozliwe - ja mam szczescie do takich Wink
ROMAN_B - 04-05-2017 - 22:18
Temat postu: Re: Paralewicz / Parolewicz.
Witaj Robercie!

Do informacji podanych przez Janinę, Pawła oraz Zbigniewa dołożę trochę innych danych oraz moje rozważania, moje spojrzenie na temat ewentualnej genezy nazwiska Paralewicz oraz pochodzenia osób je noszących.

Według mnie miano Parolewicz i Paralewicz jest derywatem. [ Derywat, to jednostka złożona, o dwudzielnej budowie formalnej. Część zwana tematem słowotwórczym pokrywa się z wyrazem – bazą; pozostała część, czyli formant [ formatyw ], decyduje o różnicy między bazą a derywatem i sprawia, że derywat staje się strukturą. Derywat to też wyraz motywowany, złożony z podstawy słowotwórczej i formantu słowotwórczego; wyraz pochodny ]. W przypadku nazwiska Parolewicz bazą jest temat słowotwórczy Parol-. Natomiast w odniesieniu do nazwy osobowej Paralewicz bazą jest temat słowotwórczy Paral-. W obu przypadkach formatem jest sufiks –ewicz. Tak więc nazwisko Parolewicz i Paralewicz jest też dwudzielnym i pochodnym mianem, które motywowane jest odpowiednio podstawą słowotwórczą Parol- i Paral- oraz w obu przypadkach formatem słowotwórczym –ewicz. Tak więc oba nazwiska powstały na skutek połączenia dwóch wyrazów w wyniku czego powstał wyraz pochodny, który stał się jednorodną strukturą o nowym znaczeniu, innym niż temat [ baza ] nazwiska. Proces ten można zobrazować w następujący sposób:
1. Parol + ewicz > Parolewicz;
2. Paral + ewicz > Paralewicz.
Sufiks –ewicz w okresie staropolskim występował w postaci –ewic. Pod wpływem ruskim, kresowym [ Ukraina, Białoruś i pogranicze ] format ten przyjął formę –ewicz, czyli końcowe –cz istnieje gdzieś już od wieku XV. Przyrostek [ format słowotwórczy ] –ewicz miał w zasadzie dwa główne znaczenia. Pierwsze z nich to pierwotne jego znaczenie, które mówi, że format –ewicz był sufiksem patronimicznym, a więc Parolewicz to dawniej ‘syn Parola’; Parol ojciec a jego syn to Parolewicz. Podobnie jest w przypadku nazwiska Paralewicz; Paral ojciec a jego syn to Paralewicz. Rzeczony przyrostek później zatraca swoją pierwotną funkcję na rzecz funkcji strukturalnej, która polegała na tworzeniu przy pomoce tego sufiksu nazwisk modelowych [ wzorcowych ] lub/i „ulepszonych” nazw osobowych na wzór i podobieństwo nazwisk szlacheckich. Zatem, biorąc pod uwagę drugie znaczenie formatu –ewicz można powiedzieć, że nazwisko Parolewicz i Paralewicz jest nazwiskiem strukturalnym, które powstało odpowiednio od nazwiska lub/i przezwiska Parol i Paral.
Oprócz nazwiska Parolewicz i Paralewicz jest też nazwa osobowa Parulewicz, której rdzeniem jest baza Parul- a formatywem jest –ewicz [ Parul + ewicz = Parulewicz ]. Zatem, Parulewicz to syna Parula; ojciec Parul, syn Parulewicz. To jedna z możliwości powstania nazwiska Parulewicz. Druga to ta, która zakłada, że miano to jest strukturalną [ modelową ] nazwą osobową, która powstała od już istniejącego nazwiska / przezwiska lub/i imienia Parul albo od miana, którego rdzeniem jest baza Parul-, na przykład Parula, Parulak, Parulis itd.
Tak więc pozostaje tylko ustalenie co może ewentualnie znaczyć wyraz paral, parol, parul? O tym napiszę pod koniec mojego postu.

Wróćmy jeszcze na chwilę do przyrostka –ewicz i jemu pokrewnych. Profesor Jan Stanisław Bystroń w swojej publikacji pt. Nazwiska Polskie. Wydanie drugie poprawione i rozszerzone. Książnica – Atlas; Lwów – Warszawa, 1936 w rozdziale Nazwiska Odimienne w podrozdziale Określenia Patronimiczne na stronie 27 – 28 między innymi pisze:
„(…). Dłużej wypada nam się zatrzymać przy końcówce –wicz, która przez długie czasy uważana za mieszczańską, na ziemiach kresowych bardzo często u szlachty spotykana, dziś bierze drugie miejsce po przymiotnikowej –ski, i jest powszechnie uważana za „dobrą”. Niewątpliwie, w wartościowaniu nazwisk wedle ustalonej opinii społeczeństwa najlepszym jest Michałowski, tuż za nim idzie Michalski, potem Michałowicz; Michalik, Michałek czy Michaniak są nazwiskami pospolitymi. Końcówka ta w tej formie, jak ją dziś widzimy, jest niedawną i to ruskiego pochodzenia. Pierwotnie jest to patronimiczny sufiks –ic, który dochował się nam w takich wyrazach jak księżyc, ( syn księdza, księcia ), rodzic ( pierwotnie „krewny” ), wojewodzic itp., lub w takich nazwiskach herbowych, jak Prawdzic, Leszczyc, choć większość z nich przyjęła z czasem formę ruską, jak: Rawicz, Lubicz itp. Bardzo dawno spotykamy już rozszerzenie tego sufiksu przez –ow–, względnie po spółgłoskach miękkich –ew–, a więc –owic, –ewic, i tak jeszcze powszechne do początku XVII wieku ( Klonowic, Zimorowic ). Były to na ziemiach etnicznie polskich nazwiska mieszczańskie; szlachta wcześnie zarzuciła patronimikę, biorąc nazwiska od włości lub też ustalając nazwy przezwiskowe. Natomiast na ziemiach wschodnich powszechne były nazwy odojcowskie; w XVI wieku nazwisko na –ski było rzadkie i mogło się trafić częściej na ziemiach pogranicznych. Z chwilą gdy szlachta litewsko – ruska wchodzi po unii w skład społeczeństwa szlacheckiego, zwycięża w niedługim czasie końcówka –wicz (–owicz, –ewicz ); odtąd też i mieszczanie polscy zaczęli kończyć swe nazwiska na –cz, i tak ustaliła się ta końcówka w postaci ruskiej ( oddziaływać tu mogły też przekonania, że dawna forma polska jest wulgarną, mazurzącą; w ten sposób także niektóre appellativa zmieniły końcowe –c, jak królewicz itd. ). (…).”.
Mając na uwadze to co napisał profesor Bystroń można powiedzieć, iż nazwisko Paralewicz, jak i podobne ( Parolewicz, Parulewicz ), początkowo były nazwiskami odojcowskimi, i na ziemiach etnicznie polskich osoby takie z dużą dozą prawdopodobieństwa mogły przynależały do mieszczaństwa a na wschodnich ziemiach do szlachty litewsko – ruskiej.

Robercie, napisałeś w swoim poście: „(…), mam dość rzadkie nazwisko: Paralewicz – znalazłem ich na Litwie i Wołyniu. Szlachta, ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. Skąd i od czego może pochodzić? Widziałem również Parolewicz na Mazowszu, ale nie wiem czy nazwiska są ze sobą powiązane.”.
Piszesz: „(…).Szlachta, ale w herbarzach nie widnieje to nazwisko. (…)”. Rozumiem, że wiesz [ przypuszczasz ], iż osoby noszące nazwisko Paralewicz, Parolewicz i podobnie przynależały do szlachty. Jednocześnie dodajesz, iż nazwisko Paralewicz, nie występuje w herbarzach. Fakt nie występowania konkretnego nazwiska w herbarzach jeszcze nie przesądza, że osoba nosząca to nazwisko nie pochodziła ze szlachty. Ludzie zmieniali, dostosowywali, ulepszali swoje pierwotne nazwiska z jakiś powodów i takie nazwiska nie zawsze są wymieniane w herbarzach. W zasadzie wiedza historyczna o rodzinie, dokumenty, wszechstronna kwerenda genealogiczna może doprowadzić do konstatacji o szlacheckim lub nieszlacheckim pochodzeniu konkretnej rodziny noszącej takie czy inne nazwisko.

Robercie, trudno jednoznacznie stwierdzić:
1. Czy obecne nazwisko Paralewicz, Parolewicz i Parulewicz jest nazwiskiem patronimicznym czy jest nazwiskiem strukturalnym;
2. Czy obecne nazwisko Paralewicz, Parolewicz i Parulewicz jest nazwą osobową wywodzącą się z jednego pnia [ bazy, tematu, rdzenia ] słowotwórczego;
3. Czy osoby noszące obecnie nazwisko Paralewicz, Parolewicz i Parulewicz są potomkami osób wywodzących się ze stanu szlacheckiego czy innego stanu [ chłopstwo ( włościanie ), mieszczanie ].

Skupmy się na nazwisku Paralewicz – zapisie graficznym Paralewicz. Nazwisko to zostało wymienione w rewizji starostwa brzeskiego przeprowadzonej przez Dymitra Sapiehę w roku 1566 [ w tym czasie starostwo brzeskie znajdowało się w Wielkim Księstwie Litewskim ]. Rewizje były też nazywane lustracjami. W rewizji tej wymieniona jest wieś [ sioło ] Miedwiedica [ w roku 1570 Niedzwiedzicza, dziś Niedźwiedzica ] był to prawdopodobnie zaścianek będący częścią wsi Studzianka. W lustracji z roku 1570 został on nawet określony jako odrębna wieś. Dodam, że dawna wieś Miedwiedica to obecna kolonia o nazwie Niedźwiedzica, która położona jest w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy. W rewizji starostwa brzeskiego z roku 1566 wymieniony jest z imienia i nazwiska Andrejko Paralewicz, który mieszkał we wsi Miedwiedica i posiadał jakiś kawałek ziemi z 48 włók należących do tej wsi oraz 3 morgi i 10 prętów naddatku.
„W 1566 r. taką rewizję na terenie starostwa brzeskiego przeprowadził Dymitr Sapieha. Wbrew często spotykanemu w literaturze stanowisku nie była to pierwsza rewizja jaką przeprowadzono na terenie starostwa brzeskiego. W tym miejscu warto by wyjaśnić parę terminów z zakresu miar. Podstawową jednostką powierzchni była włóka. Na terenie Podlasia została ona wprowadzona stopniowo około połowy XVI w., a obowiązek rozmierzenia nałożony został wprowadzoną w 1558 r. „Ustawą na wołoki”. Na terenie starostwa brzeskiego nastąpiło to jednak już trochę wcześniej. Przeprowadzenie pomiary włócznej było wielką operacją. Zamiast istniejących wcześniej gospodarstw, często rozproszonych i o nierównych polach, wprowadzono zwarte regularne wsie o jednolitych równych polach. Znane jest kilka rodzajów włók: na terenie Podlasia obowiązywały tzw. włóki chełmińskie liczące 16,8 ha. Włóka chełmińska dzieliła się na 30 morgów ( 0,56 ha ) każdy po 30 prętów ( 1,87 ara ). Pomiara włóczna wprowadzała także naddatki. Każdy gospodarz musiał płacić od posiadanej włóki jednakową opłatę, ale pola nie były przecież jednolite. Na wymierzonym kawałku mogła być część gorszej jakości np. bagienna. Aby wyrównać te różnice w jakości wprowadzano naddatki – specjalne kawałki pola, które wynagradzały posiadanie słabszej części pola. (…).”. [ za Andrzej Buczyło: Studzianka w 1566 r. w świetle rewizji starostwa brzeskiego ].
Wieś Miedwiedica była własnością króla [ tak zwana królewszczyzna ]. Z rewizji z 1566 roku wynika, że wsie wchodzące w skład starostwa brzeskiego były zamieszkane przez ludność miejscową [ chłopi ] – Rusinów oraz bojarów i drobną szlachtę przybyłą z Mazowsza. Niestety nic nie jest wiadomo czy Andrejko Paralewicz był Rusińskim chłopem, Rusińskim bojarem czy polskim szlachcicem przybyłym z Mazowsza. Więcej przeczytasz w artykule Andzreja Buczyło pod tytułem Koszoły w świetle rewizji starostwa brzeskiego Dymitra Sapiehy z 1566 r. – od strony 12 do strony 14. Tu jest link do tego artykułu:
http://tloka.pl/wp-content/uploads/2015 ... zanr-6.pdf [ od strony 12 do 14 ]
oraz w artkule Andrzeja Buczyło pt. Studzianka w 1566 r. w świetle rewizji starostwa brzeskiego [ od strony 3 do strony 5 ]. Tu jest link do przedmiotowego artykułu:
http://www.studzianka.pl/echo17.pdf
Tu jest link pod którym możesz zobaczyć położenie wsi Niedźwiedzica i wsi Studzianka, które oddalone są od siebie koło 4 km:
https://www.google.pl/maps/dir/Nied%C5% ... 51.9264238
Skoro w roku 1566 nazwisko jest zapisane w formie Paralewicz to należy przyjąć, iż jest ono odojcowską nazwą osobową [ nazwiskiem patronimicznym ]; ojciec Paral, syn Paralewicz – przynajmniej w tym przypadku.
To chyba nie jedyny ślad nazwiska Paralewicz. Jadwiga Romanowska [ ur. 9 października 1895 w Linderówce, powiat podhajecki, zm. 15 lipca 1964 w Gdańsku ] – pielęgniarka. Urodziła się w rodzinie ziemiańskiej herbu Boża Wola. Była córką Aleksandra Romanowskiego – sędziego i Marii z domu Paralewicz.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jadwiga_Romanowska

Wróćmy do genezy nazwiska Paralewicz, Parolewicz, Parulewicz. W zasadzie do tematu tego nazwiska: Paral, Parol, Parul. Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko:
• Paral - od parala, paralusz, dziś paraliż ‘bezwład mięśni’.
• Parol - 1655 od parol ‘zobowiązanie ustne; słowo honoru’.
• Parul - 1474 od para ‘substancja lotna; dech, tchnienie’, też ‘dwie jednakowe sztuki czegoś’, parzyć; od parol ‘zobowiązanie ustne; słowo honoru’.
• Parulewicz - od para ‘substancja lotna; dech, tchnienie’, też ‘dwie jednakowe sztuki czegoś’, parzyć; od parol ‘zobowiązanie ustne; słowo honoru’.
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=548
Według opracowania E. Skalskiej pt. Nazwiska na Mazowszu w XVI wieku [ Zakład Języka Polskiego Uniwersytet Gdański ] nazwisko Parul było notowane na Mazowszu przynajmniej już w XVI wieku.
Słownik najstarszych nazwisk polskich wymienia nazwisko Parul, które według tego źródła ma pochodzić od zwrotu parać się ‘zajmować się czymś’ i być odapelatywną nazwą osobową, która notowana była w dokumentach już w roku 1474 [ strona 114 ].
Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII wieku Instytutu Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk pod hasłem Parol wymienia kilka ewentualnych etymologii tego miana. Nie będę cytował ponieważ jest tego dość dużo. Najlepiej jak sam przeczytasz. Tu jest link:
http://xvii-wiek.ijp-pan.krakow.pl/pan_ ... AROL#10624

Od siebie dodam, że w grę może wchodzić też rzeczownik „para” albo czasownik zwrotny „parać się”. Profesor Wiesław Boryś [ pracujący w Katedrze Filologii Chorwackiej, Serbskiej i Słoweńskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz kierownik Pracowni Języka Prasłowiańskiego PAN, członek Międzynarodowej Komisji Etymologicznej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów ] twierdzi, że zwrot „parać się” przed XVI wiekiem oznaczał ‘przebywać gdzieś’. Profesor Aleksander Brückner [ polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej ] podaje zapomniane już znaczenie słowa „para”. Jak mówi słowo „para” istniało w językach słowiańskich i miało oznaczać „duszę zwierzęcia’. Tak więc zapomniane słowiańskie słowo „para” mogło też znaczyć: tchnienie ożywcze, duch, dusza. Może, któreś z tych wyrazów jest protoplastą przezwiska/nazwiska Paral. W takim razie nazwa osobowa Paral może składać się z rdzenia para– oraz prostego sufiksu –l [ para + l = Paral, Para–l ]. Należy też dodać, że słowa para to też ‘substancja lotna; ciało lotne, które w warunkach zwykłych występuje w stanie ciekłym”. Oczywiście to tylko moja hipoteza.

Profesor Kazimierz Rymut pisał w jednej ze swoich prac: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska. To już pozostawiam Tobie, Robercie.
Mam nadzieję, że choć trochę pomogą Ci moje informacje w badaniach nad historią, genezą nazwiska i rodu Paralewicz. Oczywiście wnioski i ewentualną weryfikację już pozostawiam Tobie, Robercie.

Pozdrawiam – Roman.


PS.
Na Mazowszu jest:
1. obecnie wieś o nazwie Parole, która położona jest wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn, nad rzeką Utratą. Była to wieś szlachecka, która w drugiej połowie XVI wieku znajdowała się w powiecie tarczyńskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. [ za Adolf Pawiński: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 288, Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4. ].
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_VII/870
2. obecnie wieś o nazwie Parolice, która położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz. W XVI wieku wieś nazywała się Parulicze.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_VII/870

Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski opracował i wydał we Lwowie w roku 1845 Elektorów Poczet Którzy Niegdyś Głosowali Na Elektorów Jana Kazimierza r.1648, Jana III. r. 1674, Augusta II. r. 1697 i Stanisława Augusta r. 1764, Najjaśniejszych Królów Polskich Wielkich Książąt Litewskich i t.d., i t.d., i t.d.
Na stronie 112 jest wymienione nazwisko Parul. Pod tym nazwiskiem wymieniony:
1. Parul Paweł – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
2. Parul Stanisław – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
3. Parul Wojciech – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
4. Paral Maciej – na Jana Kazimierza, z Ziemi Warszawskiej,
5. Parol Franciszek – na Augusta II, z Ziemi Czerskiej,
6. Parul Franciszek – na Augusta II, z Ziemi Warszawskiej,
7. Parol Jan – na Augusta II, z Województwa Nowogrodzkiego.

Ewaryst Andrzej Kuropatnicki w Warszawie, w roku 1789 wydał opracowanie pt. Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim, Tudzież w przyległych Prowincyach z Ksiąg Paprockiego, Okolskiego, Potockiego, Rzączynskiego, Niesieckiego, Dunczewskego, Chmielowskiego, oraz Aktu Elekcyi JKM Stanisława Augusta Jako też z Aktów Konfedaracyi na Seymie Convocationis 1764 zaczetey, a w roku 1766 rozwiązaney tudzież z Konstytucyi innych Seymów za teraźniejszego Panowania odprawionych Zebrana w Czterech Częściach.
W publikacji znajdziemy następujące części [ rozdziały ]:

Część I – zawiera traktat wyjęty z księgi Heraldica wydany w 1752 r. przez Józefa Aleksandra Jabłonowskiego.
Część II – nosi tytuł: Zbiór nazwisk domów z ich herbami w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim.
Część III – nosi tytuł: Opisy herbów.
Część IV – nosi tytuł: Chronologia Królów i Xiążąt Polskich.
W części II przedmiotowego opracowania pt. Zbiór nazwisk domów z ich herbami w Koronie Polskiey i Wielkim Xięstwie Litewskim na stronie 78 znajdują się dwa nazwiska:
1. Parul – przynależny herb: Nałęcz;
2. Parul – przynależny herb: Prawdzic.

Moim zdaniem nic nie stało na przeszkodzie aby niektóre osoby lub niektórzy członkowie ich rodzin przyjęli z czasem nazwisko: Paralewicz, Parolewicz, Parulewicz. Ale czy tak było, tego niestety nie wiem?
.
Roman.
Litwos - 04-05-2017 - 23:02
Temat postu:
Romanie,

dziekuje slicznie Smile Jestes niezawodny.

Wykaz elektorow i wymienione nazwisko we wszystkich formach, oraz fakt ze "icz" moze miec zrodlo koronne - jest mocna poszlaka, ze nazwisko pochodzi jednak z Mazowsza.
lipczynska - 05-05-2017 - 21:59
Temat postu: Piśniak,Lipczyński
Witam
Poszukuje pochodzenia nazwiska Piśniak oraz Lipczyński
Pozdrawiam
Malwina
danisha - 05-05-2017 - 22:51
Temat postu:
Lipczyński z jakich terenów?
Jedna z moich pra.. Marianna Lipczyńska ur ok.1781 wyszła za mąż za Ignacego Wiśniewskiego w 1799 roku w Wąwolnicy.
Dana
Ewa_Szczodruch - 08-05-2017 - 05:22
Temat postu:
Witam Smile

Lipczyński - od lipa.

Piśniak - od staropolskiego pilśniak ‘worek zrobiony z pilśni’, pilśń ‘gruby materiał z wełny lub sierści zajęczej’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
beata_k2 - 09-05-2017 - 21:01
Temat postu:
Witam serdecznie,
Poproszę o kilka słów na temat pochodzenia i etymologii nazwiska Tokarek.

Pozdrawiam,
Beata
Ewa_Szczodruch - 10-05-2017 - 05:24
Temat postu:
Witam Smile


Tokarek - od tokarz ‘rzemieślnik specjalizujący się w obróbce drzewa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 10-05-2017 - 07:43
Temat postu:
Paulina_W napisał:
Witam,

Paulina_W napisał:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.


wracam do tematu nazwiska Oszkandy. Może pochodzi od węgierskiej wersji wersji imienia Oskar - Oszkár?
Ktoś coś doda? Proszę o hipotezy Smile


A jeśli powiem, że nazwisko może mieć korzenie tatarskie to pani spróbuje uwierzyć?
Zakładając takie pochodzenie jest nazwiskiem złożonym ( jak około 90% imion i nazwisk tatarskich) o dwóch możliwych znaczeniach:

1.Osz + kandy[r] = pozwolić + pocałować się.
2. Osz + kandy = miasto w Kirgizji + przystawka z kolorowego topionego cukru podawana podczas uroczystych posiłków u muzułmanów w postaci zastygłego, przypominającego lizaki syropu.

Źródło: moje własne tworzące się opracowanie nt. etymologii imion i nazwisk pochodzenia turecko-tatarskiego i i słownik turecko rosyjski onlie: http://enc.biblioclub.ru/termin/8622099_94 dół lewej szpalty.

Jeśli nazwisko pochodziłóby od imienia Oskar, to nieśmiało przypomnę, ze imię to powstało od starowyskoniemieckiego imienia męskiego Ansgar[ius]. Może to coś pomoże. Wink

Oczywiście ścieżkę turecko-tatarską proszę traktować dość luźno, ale możliwa jest. Idea
VILLA_POPŁAWY - 10-05-2017 - 14:10
Temat postu:
Witam
Chciałbym dowiedzieć się czegoś więcej o nazwisku Gołuchowski herbu Trzaska z Gołuchowa w parafii Kikół w powiecie lipnowskim ziemi dobrzyńskiej. Nazwisko odmiejscowe, obecnie około 1000 osób je nosi. Coś więcej można o nim powiedzieć?

pozdrawiam Wojciech
Ewa_Szczodruch - 11-05-2017 - 05:07
Temat postu:
Witam Smile

Gołuchowski 1395 - od nazwy miejscowej Gołuchów, Gołuchowice, Gołuchy (kilka wsi).

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
beata_k2 - 11-05-2017 - 20:45
Temat postu:
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam Smile


Tokarek - od tokarz ‘rzemieślnik specjalizujący się w obróbce drzewa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

Dziękuję za odpowiedź.
Ciekawi mnie jeszcze, kiedy i dlaczego zaczęto dodawać przyrostki typu -ek.

Pozdrawiam,
Beata
Paulina_W - 13-05-2017 - 12:46
Temat postu:
Witam,

Gawroński_Zbigniew napisał:
Paulina_W napisał:
Witam,

Paulina_W napisał:
Witam,
moja 4xprababka Elżbieta Paprocka w 1818 roku poślubiła Wawrzyńca Oszkandy. Rodzina Oszkandy jest notowana w metrykach parafii Łęki Górne od lat 90 XVIII wieku. Co oznacza i skąd pochodzi to nazwisko? Serdecznie proszę o etymologię nazwiska Oszkandy.


wracam do tematu nazwiska Oszkandy. Może pochodzi od węgierskiej wersji wersji imienia Oskar - Oszkár?
Ktoś coś doda? Proszę o hipotezy Smile


A jeśli powiem, że nazwisko może mieć korzenie tatarskie to pani spróbuje uwierzyć?
Zakładając takie pochodzenie jest nazwiskiem złożonym ( jak około 90% imion i nazwisk tatarskich) o dwóch możliwych znaczeniach:

1.Osz + kandy[r] = pozwolić + pocałować się.
2. Osz + kandy = miasto w Kirgizji + przystawka z kolorowego topionego cukru podawana podczas uroczystych posiłków u muzułmanów w postaci zastygłego, przypominającego lizaki syropu.

Źródło: moje własne tworzące się opracowanie nt. etymologii imion i nazwisk pochodzenia turecko-tatarskiego i i słownik turecko rosyjski onlie: http://enc.biblioclub.ru/termin/8622099_94 dół lewej szpalty.

Jeśli nazwisko pochodziłóby od imienia Oskar, to nieśmiało przypomnę, ze imię to powstało od starowyskoniemieckiego imienia męskiego Ansgar[ius]. Może to coś pomoże. Wink

Oczywiście ścieżkę turecko-tatarską proszę traktować dość luźno, ale możliwa jest. Idea



Bardzo dziękuję Zbigniewie za możliwą etymologię nazwiska. Ja kompletnie nic nie znalazłam. Zauważyłam że w parafii w jednym czasie pojawiły się nazwiska Ferenz i Oszkandy, stąd moje założenie o węgierskim pochodzeniu.
Życzę dobrego dnia.
Hejnik - 16-05-2017 - 16:48
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Może zainteresuje Państwa moje nazwisko "Hejnicki", z tego co udało mi się ustalić, dziś jest mniej niż 100 osób w Polsce z tym nazwiskiem.
An_Polana - 17-05-2017 - 11:40
Temat postu:
Witam serdecznie

śledzę portal Genealodzy.pl z zaciekawieniem, chciałabym dowiedzieć się więcej o etymologii nazwiska POLANA, czy aktualnie nadal jest używane, ile osób je nosi, gdzie szukać informacji na ten temat. Będę wdzięczna za informacje oraz wszelkie wskazówki.

Z wyrazami szacunku
Anna Polana
Ewa_Szczodruch - 17-05-2017 - 19:09
Temat postu:
Witam Smile

Polana 1481 - w grupie nazwisk pochodzących od Polak, ze staropolskiego Polanin; niektóre formy od polana.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
beata_k2 - 18-05-2017 - 23:07
Temat postu:
Witam serdecznie,
Ciekawa jestem etymologii nazwiska Gawlica.

Z góry dziękuję za każdą informację.
Pozdrawiam,
Beata
Ewa_Szczodruch - 19-05-2017 - 04:21
Temat postu:
Witam Smile

Gawlica 1709 - od imienia Gaweł. Imię, znane w tej formie od XIV wieku, stanowi słowiańską przeróbkę imienia Gaulus.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 19-05-2017 - 09:24
Temat postu:
Święty Galen/Gaulus/Gallus/Gaweł to jeden z najbardziej popularnych świętych misyjnych z czasów misyjnych w Europie, tj od 6-7 do 13 wieku. Krążą o nim dziesiątki bardzo nośnych legend związanych z jego pracą misyjna wśród "dzikich" górali alpejskich, w których w co drugiej eufemistycznie ową góralską "dzicz" ukrywa się pod postacią niedźwiedzia. Chyba również z tej racji Gallus była bardzo wcześnie spolszczony do postaci Gawła i popularyzowany przez misjonarzy w czasach misyjnych.

Obszerniejszy biogram z ilustracją legend można znaleźć na niemieckiej wiki, a tłumacz góglowski dość dobrze sobie z jej przekładem na polski radzi. : https://translate.google.pl/translate?h ... rev=search

Oryginał: https://de.wikipedia.org/wiki/Gallus_(Heiliger)

Imię/nazwisko ciekawe z prostego powodu: popularności na całym obszarze szeroko rozumianym alpejskim i połowie Karpat, a jednocześnie korzeni w czasach misyjnych niezależnie od ustalonych czy też nie ustalonych drzew rodowych.

Samo słowo oznacza... koguta.
weronika97 - 19-05-2017 - 21:10
Temat postu:
Witam,
Czy mogłabym poprosić o informacje o nazwisku Tul (Tulo, Tulio, Tullo)
Z góry dziękuję i pozdrawiam
Weronika
beata_k2 - 19-05-2017 - 22:19
Temat postu:
Dziękuję za ciekawe informacje na temat nazwiska Gawlica.

Pozdrawiam Smile
Beata
ROMAN_B - 19-05-2017 - 23:14
Temat postu: Nazwisko Tul - Tulo, Tulio, Tullo.
Witaj Weroniko!

Pytasz o pochodzenie nazwiska Tul [ Tulo, Tulio, Tullo ] – ciekawe nazwisko, może mieć kilka podstaw słowotwórczych od którym można wywodzić pochodzić tego miana.
W Słowniku Języka Polskiego, tak zwany Słownik Warszawski, w tomie 7 [ T – Y ] z roku 1919 na stronie 165 i 166 znajdują się następujące apelatywy:
• Tul – tiul,
• Tula – mały chłopiec,
• Tulać, Turlać, Tolać – toczyć się, koziołkować się,
• Tuł, Tulu, Tół, Tula, Tuleja – kołczan, sajdak na strzały
Wymienione przeze mnie słowa moim zdaniem mogą być rdzeniem, podstawą od której mogło powstać nazwisko Tul. Niemniej jednak prawdopodobnym tematem nazwiska Tul jest apelatyw Tuł – kołczan na strzały.

Może ktoś poda inne propozycje genezy nazwiska Tul.

Pozdrawiam _ Roman.
Gawroński_Zbigniew - 19-05-2017 - 23:14
Temat postu:
weronika97 napisał:
Witam,
Czy mogłabym poprosić o informacje o nazwisku Tul (Tulo, Tulio, Tullo)
Z góry dziękuję i pozdrawiam
Weronika


Najprostsze i najkrótsze nazwiska zawsze sprawiają najwięcej kłopotu. Występują co do pisowni zazwyczaj w większości języków dookoła i konia z rzędem temu, kto odgadnie które znaczenie przywiązać do nazwiska.

Zacznę od polskich. Tul/tuł/tula/tuła/tóla/tuleja i trochę jeszcze wariantów to kołczan/sajdak na strzały do łuku. Tak przynajmniej widzimy m.in. w tłumaczeniu „Biblii królowej Zofii” w 1 Księdze Kronik 18.7.: „I pobrał Dawid tuły złote, ktoreż mieli słudzy Adadezerowi a przyniosł je do Jerusalema.” Mnie ta argumentacja słabo przekonuje, ale tak chce Rymut.

O wiele bardziej przekonuje mnie etymologia litewska i staropruska. Toule/tule/tulewaide = myśliwy zbieracz. Powyższe występuje w delikatnych odmianach na Żmudzi i Prusach.

Sprawę komplikuje niemiecki w różnych jego platach (gwarach) bliskich Polsce i tak:
Tulle to zdrobnienie od… säuglingen = niemowlęta, noworodki.
Tulle to również Frauenzimmer = babon, babsztyl, zgryźliwa baba mniej więcej.
Tulle to cynownik, facet, który robi i cynuje do kupy rynny, opierzenia dachowe i takietam.

Etymologia kilkunastu podobnych nazwisk rosyjskich wywiedziona jest wprost od kołczanu, przy czym słowo w znaczeniu kołczan zachowało się w językach wschodnich o wiele dłużej niż u nas. To za sprawą, a jakże Tatarów u których słowo tułb do dziś oznacza skórzany mieszek, worek na strzały.

Zatem jak widać do wyboru do koloru. Idę o zakład, że szperając dalej znalazłbym podobne kwiatki w kolejnych językach sąsiadów. Obiecująca jest np. ścieżka poszukiwań we Włoszech. Wszystkie warianty mają po ponad tysiącu odsłon: tu akurat Tullo: http://forebears.io/es/surnames/tullo .
weronika97 - 20-05-2017 - 09:29
Temat postu:
Dziękuję serdecznie za odpowiedzi. Mam jeszcze pytanie czy można gdzieś sprawdzić, oczywiście orientacyjnie występowanie osób o nazwiskach Tul/Tull/Tullo/Tulo/Tulio w Polsce i na Świecie? Jeszcze nie do końca odnajduję się w tych wszystkich pomocnych srtonach.
Weronika
Gawroński_Zbigniew - 20-05-2017 - 09:55
Temat postu:
weronika97 napisał:
Dziękuję serdecznie za odpowiedzi. Mam jeszcze pytanie czy można gdzieś sprawdzić, oczywiście orientacyjnie występowanie osób o nazwiskach Tul/Tull/Tullo/Tulo/Tulio w Polsce i na Świecie? Jeszcze nie do końca odnajduję się w tych wszystkich pomocnych srtonach.
Weronika


W tę wyszukiwarkę [ u góry jest pole search/buscar - wpisać i enter] powyżej proszę wpisać dowolne nazwisko, a system wyszuka i wyświetli kolorową mapę świata z gęstością występowania. To są oczywiście dane trochę pi razy oko, ale dają orientację w temacie.
weronika97 - 20-05-2017 - 10:19
Temat postu:
Dziękuję bardzo Panie Zbigniewie
Jurewicz_Krystyna - 22-05-2017 - 17:02
Temat postu: Pochodzenie nazwisk Sochan, Jurewicz, Klimkowicz...
Witam!

Jestem z Ukrainy. Mieszkam we Lwowie, ale prawie wszyscy moje przodkowie pochodzą z Chodorowa (powiat Bibrka/Bobrka, Galicja).

W naszej rodzinie są takie nazwiska:

Sochan, Jurewicz, Lubieniecki, Klimkowicz, Loziński, Kaliniec.

Poszukuje informacji o pochodzeniu tych nazwisk.

Dziekuje!

Krystyna
Ewa_Szczodruch - 23-05-2017 - 05:46
Temat postu:
Witam Smile

Jurewicz 1624
- od imienia Jerzy. Greckie imię Georgios, to od georgós ‘rolnik’, przejmowane było przez języki słowiańskie w kilku postaciach. W staropolszczyźnie znane były formy Jerzy, Jura Jurg (za pośrednictwem języka niemieckiego), na Kresach Wschodnich Juryj.

Kaliniec - od kalina ‘gatunek drzewa o czerwonych owocach’.

Klimkowicz 1419 - od imienia Klemens. Imię, notowane w Polsce od początku XIII wieku, jest pochodzenia łacińskiego, od clemens, entis ‘łagodny, spokojny, cichy’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Lubieniecki 1444 - od nazwy miejscowej Lubieńce (KrW).

Łoziński 1493 - od nazwy miejscowej Łozina (KrW).

Sochan
- w grupie nazwisk pochodzących od socha ‘rozwidlona gałąź; prymitywne narzędzie orne’; w pochodnych też od imion na So-, typu Sobiesław.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 23-05-2017 - 10:08
Temat postu:
Sochan/Sachan [Сахан/Сoхан] to bardzo ciekawe nazwisko kresowe typu akającego (tzn że na 80% pochodzi z terenów dzisiejszej Białorusi i północnej Ukrainy). Jest zeslawizowaną formą Dzikopolowego nazwiska/przezwiska Sakan/Sakkan, a to jest mieszanina trzech języków: ukraińskiego, tatarskiego i kazachskiego, które dosłownie znaczy z orientalnych: "bądź jak Sak" = "bądź ostrożny" a z kresowych "syn Saka"/ "młody Sak". Soch/sach/sok/sak to kresowy "ostrożniacha", człowiek, który nie pcha się niepotrzebnie w kłopoty.

Wierzyć nie trzeba, ale tutaj to ja wierzę w to co napisałem. Idea Cool Pozostałe nazwiska w odniesieniu do polskich kresów i umiejscawiające ich powstanie w tamtym obszarze - wieczorem. Wink
Jurewicz_Krystyna - 23-05-2017 - 16:49
Temat postu:
Dziękuje serdecznie za odpowiedź, Pani Ewo i Panie Zbigniewie!

Panie Zbigniewie, cierpliwie czekam na kontynuację Smile
Gawroński_Zbigniew - 24-05-2017 - 00:01
Temat postu:
Nazwisko Klimkowicz.
Klim [Клим] to skrócona wersja ukraińskiego imienia męskiego Klimentij [Климентий], oczywiście od imienia Klemens. I tu ciekawostka kresowych nazwisk. Jeśli nazwisko odimienne powstawało od pełnej wersji imienia - mamy do czynienia z kimś znakomitszego stanu, natomiast jeśli od wersji skróconych - raczej możemy się spodziewać osób tzw. „prostej kondycji” jeśli chodzi o majętność. Samo imię z greckiego oznacza winorośl, a wtórnie z łaciny słodycz, słodkiego.

---
Nazwisko Kaliniec.

Imiona najogólniej w Polsce i na Kresach można podzielić na dwie grupy 1 chrześcijańskie i 2: niechrześcijańskie, po rosyjsku mirskoje - мирское. Właśnie mamy do czynienia z imieniem Kaliniec [Калинец]. Dzieciom - o czym już niejednokrotnie pisałem na szeroko rozumianych kresach bardzo często nadawano „tajne” niechrześcijańskie imiona o charakterze magicznym, życzeniowym. Takim właśnie życzeniowym imieniem „pogańskim” jest Kaliniec = „jak kalina” = „prawiczek, czysty, nieskalany” - mniej więcej. Bowiem kalina jest symbolem czystości, dziewictwa, piękna, miłości. [Dla przykładu żurawina - też w formie imienia jest symbolem pierwszej dziewiczej miłości.] Analogicznie takimi imionami „tajnymi” są np. „Lew”, „Wilk”, „Dąb” i 300 innych gatunków zwierząt roślin, minerały, cuda wianki. Stały się nazwiskami i jako takie dopiero były tolerowane przez cerkiew i katolicyzm.
--

W nazwisku Jurewicz powstałym od skróconej wersji imienia Jerzy, a mianowicie Jura [Юра] mamy do czynienia z tym samym zjawiskiem co przy nazwisku Klimkiewicz. Nazwisko określa stan. Poniekąd prawdopodobną jest również całkiem inna etymologia nazwiska. Nie od greckiego Georgiosa = rolnika mniej więcej, ale od starosłowiańskiego boga płodności, budzącej się wiosny - Jaryły/Jarowita [Ярило]) Informacje o nim można znaleźć choćby na Wikipedii.
--

Nazwisko Lubieniecki, jeśli odnieść je do Kresów jest na pewno najciekawsze. Zacznijmy od tego, że z pewnością pochodzić będzie od imienia żeńskiego Lubawa [Любава] = mniej więcej: „miłość/umiłowana”. Tu oczywiście zdrobnienie Lubieńka i mąż, który pojechał na wojny w służby carskie na lat trzydzieści, a dzielna żona sama wychowuje dzieci, które z racji tego przybierają przezwisko nie otczestwopodobne ale od imienia matki. Takich nazwisk od imion żeńskich jest bardzo mało. Jeszcze jedno zdanie na temat samego imienia. Chociaż z pozoru wygląda na „mirskoje imia” tj. niechrześcijańskie - jest jak najbardziej chrześcijańskie. Święta Zofia męczennica miała trzy córki Wiarę [Wiera/Вера], Nadzieję [Nadieżda/Надежда i Miłość - wspomnianą Lubawę (albo Agapę). Cała czwórka poniosła śmierć od miecza za odmówienie złożenia pogańskiej ofiary Dianie.

--
Chociaż to co widzę o nazwisku Łoziński jest chyba nie mniej zajmujące. Oczywiście pod warunkiem jak w odniesieniu do pozostałych nazwisk, że przyjmujemy Kresy jako punkt odniesienia. Mało komu zapewne przyszłoby do głowy wiązać łozę z winoroślą. Tymczasem łoza to starosłowiańska winorośl. Po stuleciach, z racji po13wiecznego ochłodzenia klimatu na Kresach po winogronach „toloko smrod”, a słowo nie zanikło, jedynie zmieniło znaczenia na rózgę, pęd, witkę. Kresowy Łoziński zatem od powyższych wywodzić się może.

-=-=-

Jeszcze raz zaznaczę: powyższe elukubracje mogą być prawdziwe, jeśli nazwiska pochodzą z Kresów i tam powstały. Całość została opracowana głównie na podstawie odnośników szczegółowych z portali : http://dic.academic.ru ; http://www.ufolog.ru
Monika_Gierczak - 24-05-2017 - 11:26
Temat postu:
Witam,

Ponieważ bardzo mnie zaciekawiły powyższe wpisy zapytam czy przedmówcy mogą coś powiedzieć na temat nazwisk moich przodków z tzw. kresów: Łuczkiewicz, Skulicz, Frydlewicz, Kukurewicz.

Z góry dziękuję i pozdrawiam,
Monika
Gawroński_Zbigniew - 24-05-2017 - 12:45
Temat postu:
Nazwisko Łuczkiewicz oczywiście pochodzi od Łukaszka/Łukaszki [Łuczka = Лучка] - bardzo popularnego zdrobnienia imienia męskiego Łukasz. Przez analogię, jak we wcześniejszych przykładach określa jednocześnie stan, że tak powiem, majętny.
--
Nazwisko Frydlewicz pochodzi zapewne od niemieckiego wariantu imienia Fryderyk tj. Frydl (Friedl). Według dostępnych mi źródeł od niego pochodzą kresowe i głębiej niż kresowe nazwiska: Фридель, Фридлис, Фридлер, Фридельс, Фриделевич, Фридлевич (Frydel, Frydlis, Frydler, Frydelis, Frydelewicz, Frydlewicz). Nazwiska te są ciekawe z pewnego względu. Otóż wszystkie są niepoślednie, jeśli chodzi o wykształcenie je noszących. Są nazwiskami sztucznymi, jakie manierycznie wywodzili sobie Kresowianie z głębokich Kresów i Zachodniej Rosji na znak pewnego „kultu” wszystkiego co niemieckie. W ten oto sposób jest kilkaset, jeśli nie więcej rodów Frydlopodobnych wywodzących się…. od Fryderyka II Hohenstaffa.

--
Nazwiska Skułopodobne mogą pochodzić od flisactwa. Skuła to typ łodzi rzecznej. Musiałbym nieco dłużej poszukać szczegółów aby coś sensownego napisać.
--

Kukurewicz to syn rzeźnika/handlarza mięsem. Kukura to mięso pokrojone w charakterystyczne paski przeznaczone do peklowania albo częściej do suszenia. Kukuran/Kukurian to handlujący takim mięsem. Też wieczorem spróbuję coś więcej znaleźćna ten temat.

Po raz kolejny zaznaczam, że powyższe wywody mogą mieć sens jedynie w odniesieniu do Kresów.
Monika_Gierczak - 24-05-2017 - 13:18
Temat postu:
Panie Zbyszku,

Jestem pod dużym wrażeniem Smile Wszystkie powyższe rodziny pochodzą z okolic Lwowa i Sambora. Bardzo się cieszę, że był Pan tak miły i zajął się moimi nazwiskami ponieważ Pana powiązania i wywody wydają mi się bardzo adekwatne. Jeśli coś jeszcze kiedyś Pan znajdzie to będę wdzięczna za kontakt. Najbardziej frapują mnie moi Skulicze gdyż to bardzo rzadkie nazwisko. W parafii Stara Sól i Stary Sambor skąd pochodzą moi przodkowie jest też rodzina Skulskich ale nie udało mi się znaleźć powiązania między Skulskimi a Skuliczami. Sama myślałam o tym czy to nazwisko nie ma czegoś wspólnego z tamtejszymi kopalniami soli i skuwaniem soli. Oprócz tego stwierdziłam, ze to nazwisko jest znacznie bardziej popularne np. w Serbii, Chorwacji itd. - tam pisze się je Skulic z daszkiem nad c. Nie udało mi się jednak stwierdzić czy istniała jakaś migracja z południa na te tereny w XVIIIw.
Jeszcze raz dziękuję i pozdrawiam,
Monika
Dagamero - 24-05-2017 - 14:43
Temat postu:
Witam, proszę o informacje na temat nazwiska "Sobotta". Rodzina zamieszkiwała tereny dzisiejszej Opolszczyzny w okolicach Prudnika już przed wojną. Serdecznie dziękuję za wszelkie informacje. Pozdrawiam Smile
Jurewicz_Krystyna - 24-05-2017 - 16:29
Temat postu:
Panie Zbigniewie, dziękuje jeszcze raz za tak obszerne wytłumaczenie! Poczułam się znowu, jak 20 lat temu na studiach filologicznych na Uniwersytecie:-)

Pozdrawiam, Krystyna
Gawroński_Zbigniew - 24-05-2017 - 23:00
Temat postu:
Wracając do nazwiska Skuła/Skulewicz/Skułysz/Skulko i podobnych. Jak wspomniałem jedna z podstaw znaczeniowych to łódź jakaś tam ma chyba mniejsze znaczenie. Natomiast druga podstawa to skuła/скула = kość policzkowa. I poniewczasie sądzę, że to właśnie tj. cecha wyglądu jest podstawą znaczeniową nazwisk. Skułka/Скулка = po ukraińsku „pryszczaty”, pokryty nienaturalnym trądzikiem - co również wyraźnie koresponduje z wyglądem, czy raczej nienaturalnością wyglądu twarzy.
--
Nazwiska Kukurano'podobne są - tak mi się wydaje analizując kilkanaście podobnych - bojkowsko/huculskie tzn. ich korzeni należałoby szukać w okolicach od Krzyworówni w stronę naszej granicy. Niestety to już jest "szpekulacyja" ponieważ widzę również Kukurków w Synkowiczach na dzisiejszej Białorusi i to pochodzących aż z 1698 roku.

Nazwisko wyraźnie domaga się dalszej analizy.
Wink
jasiel - 25-05-2017 - 11:54
Temat postu:
proszę o etymologie nazwisk moich przodków i czy mają one jakichś szlacheckich przedstawicieli (herb):

Garbuleński/Garbuliński,
Buratowski,
Gliński,
Pers.

Pozdrawiam
Janusz
Litwos - 25-05-2017 - 21:06
Temat postu:
Witam,

mialbym ciekawe do rozgryzienia: Protobowier

Gajl przypisuje im h. Alabanda.

Dziekuje z gory.
ROMAN_B - 25-05-2017 - 22:28
Temat postu: Skulicz, Kukurewicz, Frydlewicz, Łuczkiewicz.
Witam!

To może i ja dołożę trochę informacji o ewentualnym pochodzeniu i znaczeniu nazwiska Skulicz, Kukurewicz, Frydlewicz oraz Łuczkiewicz. Raczej to będzie moje subiektywne spojrzenie na ich genezę. Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”.

Nazwisko Skulicz.
Nazwa osobowa Skulicz jest zbudowana z rdzenia i sufiksu. Tematem nazwiska jest baza słowotwórcza Skul– oraz dzierżawczy przyrostek –icz (–ycz). Można to zapisać w następujący sposób: Skul + icz = Skulicz; Skul–icz.
Sufiks –icz mówi nam, że miano Skulicz jest nazwiskiem patronimicznym [ odojcowskim ]. Skulicz to syn Skuly / Skuły [ miano Skula / Skuła ]. Nazwiska z tym formatem to najstarszy typ nazwisk, który był notowany w źródłach od XIII wieku. Pierwotnym polskim przyrostkiem był –ic, ale pod wpływem języka ruskiego polskie wygłosowe c przechodzi w ruskie cz i sufiks –ic przyjmuje forę –icz. Należy też nadmienić, że nazwiska zakończone na –ic w pewnym czasie uważane były za gorsze, bo kojarzyły się z mazurzeniem a dialektem mazurzącym mówiło pospólstwo i dlatego nazwiska zakończone na –ic w zasadzie zniknęły, ale też nieliczne pozostały i istnieją nadal.
Tak więc pozostaje ustalić, jakie może mieć znaczenie baza słowotwórcza „Skul”. Profesor Kazimierz Rymut uważa, że nazwisko mogło powstać od następujących zwrotów i apelatywów:
• od skulić – zgiąć się, zwinąć się;
• od skolić – skamleć;
• od skuła – policzek.
Od siebie dodam, że dawno temu:
• skuła znaczyła też wrzód,
• skulić znaczyło też skamleć.

Zatem, moim zdaniem nazwisko Skulicz / Skulic jest nazwiskiem odojcowskim. Powstałym najprawdopodobniej od przezwiska Skula / Skuła [ rdzeń Skul ], które zapewne nosił ojciec Skulicza.

Wspominasz, też o nazwisku Skulski. Miano to zbudowane jest z tematu Skul– i sufiksu –ski [ Skul + ski = Skulski; Skul–ski ]. Zapewne zauważyłaś, że w nazwisku Skulski i nazwisku Skulicz jest ten sam rdzeń słowotwórczy Skul– . Różni je tylko sufiks. W przypadku nazwy osobowej Skulski przyrostkiem jest –ski. Nazwiska z tym formatem mówią nam, że mogły one zostać utworzone od:
1. nazwy miejscowości [ nazwiska posesywne, tak zwane szlacheckie ]. Właściciel [ szlachcic ] konkretnej wsi, osady, miasta przyjmował nazwisko od nazwy miejscowości, której był posiadaczem. W przypadku nazwiska skulski byłaby to wieś o nazwie Skuly. Jest wieś na Mazowszu, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola, która obecnie nazywa się Skuły. Wieś ta w roku1408 zapisana była pod łacińską nazwą Sculi, w roku 1477 nosiła ona nazwę Skuly a w roku 1792 Skuły. Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Skuła / Skula, która powstała od przezwiska Skuła ‘policzek, wrzód’. Wieś Skuły [ Skuli, Skuly ] była gniazdem starożytnej rodziny Skulskich herbu Rogala. Skulscy to rodzina mocno zaangażowana w życie polityczne kraju. Wielu jej członków piastowało odpowiedzialne i zaszczytne stanowiska państwowe, brało udział w walkach w obronie ojczyzny;
2. nazwy miejscowości Skuły [ nazwisko odmiejscowe, nieszlacheckie ]. W tym przypadku nazwisko to mówi, że dana osoba urodziła się w tej miejscowości, mieszkała w niej lub pochodziła z niej;
3. istniejącej już nazwy osobowej / przezwiska Skula / Skuła. W tym przypadku byłoby nazwisko strukturalne, modelowe, tak zwane „ulepszone”. Przyczyny powstawania takich nazwisk to zazwyczaj chęć upodobnienia własnego nazwiska do nazwiska typu szlacheckiego, które uważane było za lepsze lub/i przydania godności nazwisku.

Nazwisko Kukurewicz.
Miano Kukurewicz jest utworzone z rdzenia Kukur– oraz przyrostka –ewicz. Można to zapisać w następujący sposób: Kukur + ewicz = Kukurewicz; Kukur–ewicz.
Zacznę od krótkiego omówienia formatu –ewicz ponieważ ma on znaczenie dla tego nazwiska. Sufiks ten powstał pod wpływem języka ukraińskiego gdzie polskie wygłosowe c przechodzi w ruskie cz. Typowym polskim przyrostkiem był format –ewic, który jest kontynuatorem starszego przyrostka –ic. Z sufiksem –ewic było podobnie jaki z przyrostkiem –ic. Nazwiska polskie z przyrostkiem –ewic uważane były też za gorsze ponieważ kojarzono je z mazurzeniem a dialektem mazurzącym mówili chłopi, pospólstwo i dlatego nazwiska zakończone na –ewic dość szybko przeszły w zakończenie na –ewicz. Format –ewic i –ewicz należą do patronimików tworzących nazwiska odojcowskie. Trzeba podkreślić, że formant –ewicz w XVI i XVII wieku był bardzo produktywny. Na ziemiach etnicznie polskich szczególnie często tworzono za jego pomocą nazwiska mieszczańskie, zaś na kresach wschodnich typ nazwisk patronimicznych z formantem –ewicz dominował tak w odniesieniu do nazwisk szlacheckich, jak i mieszczańskich.

Tak więc Kukurewicz / Kukurewic to syn Kukura / Kulury [ rdzeń Kukur ].
Profesor Kazimierz Rymut uważa, iż nazwisko Kukurewicz pochodzi od apelatywu kukurydza / kukuruza ‘roślina, zboże z rodziny traw’.

Kukurydza do Polski dotarła dość późno. Pierwszy raz jako roślina została omówiona przez Szymona Syreńskiego w „Zielniku”, który został wydany w roku 1613. W języku polskim dla kukurydzy używał on określenia „pszenica turecka”. [ Felisiak S. ( praca zbiorowa ): Słownik biologów polskich PAN, PWN, Warszawa, 1987 ]. Wśród polskich językoznawców panuje przekonanie że słowo kukurydza wywodzi się z języka tureckiego od słowa kukuruz [ Szymczak K. ( praca zbiorowa ): Słownik języka
polskiego, PWN, Warszawa, 1982 ]. W języku ukraińskim кукурудза [ kukurudza ], w języku białoruskim кукуруза [ kukuruza ], w języku rosyjskim кукуруза [ kukuruza ]. Władysław Kopaliński mówi, że kukurydza symbolizuje majestat [ Kopaliński W.: Słownik symboli, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1991 ].

Tak więc nazwisko Kukurewicz w mojej ocenie jest patronimiczną [ odojcowską ] nazwą osobową. Kukurewicz to syn Kukura / Kukury. Kukura to raczej jest przezwisko człowieka, który zajmował się przerobem, sprzedażą kukurydzy lub/i jej wytwarzaniem.

Nazwisko Frydlewicz.
Nazwa osobowa Frydlewicz zbudowana jest z bazy słowotwórczej Frydl– oraz sufiksu –ewicz [ Frydl + ewicz = Frydlewicz; Frydl–ewicz ]. Przyrostka –ewicz nie będę omawiał ponieważ wspomniałem o nim przy okazji nazwiska Kukurewicz.

Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko Frydlewicz pochodzi od „imienia Fryderyk, znanego w Polsce od XIII wieku. W średniowieczu występowało w licznych wariantach fonetycznych jako Frydrych, Fryderych, Fryderyk, Frydryk, Frydyryk, Fredrych, Frederych, Frederyk, Fredryk, Fredyryk; do języka polskiego przejęte też jako Biedrzych. Jest to imię genetycznie germańskie, od germańskiego fridu ‘pokój’ + rihhi ‘mocny’.”.

Czeską formą imienia Fryderyk jest imię Frýdl.

Zatem, Frydllewicz byłby synem Frydla – Fryderyka.

Nazwisko Łuczkiewicz.
Nazwisko Łuczkiewicz jak i poprzednie nazwy osobowe zbudowane jest z rdzenia i przyrostka. W przypadku miana Łuczkiewicz rdzeniem jest baza Łucz– a sufiksem jest –kiewicz. Można to zapisać tak: Łucz + kiewicz = Łuczkiewicz; Łucz–kiewicz.
Nazwiska z przyrostkiem –kiewicz pojawiły się około XVI / XVII wieku pod wpływem języka białoruskiego. Sufiks –kiewicz jest złożonym sufiksem i należy do patronimików tworzących odimienne nazwiska odojcowskie. Format ten był dodawany i do podstaw wyrazowych wschodnich jak Sienkiewicz i do polskich, jak na przykład Bratkiewicz.
Zatem, ojciec to Łucz a syn jego to Łuczkiewicz. Imię Łucz jest skróconą formą cerkiewnego imienia Лукиан [ Łukian ]. Po polsku będzie to imię Lucjan. Po rosyjsku Лукьян.
Obok nazwiska Łuczkiewicz jest miano Luckiewicz. Nazwisko Luckiewicz pochodzi od skróconego imienia Luc, które wywodzi się od pełnego imienia Lucjan. Nazwisko Luckiewicz może pochodzić też od niemieckiej nazwy osobowej Lutz.
Tak więc miano Łuczkiewicz byłoby nazwiskiem kresowym lub/i Rusińskim a nazwisko Luckiewicz polskim nazwiskiem.

Oczywiście to tylko moje hipotezy, raczej rozważania na temat pochodzenie powyżej wymienionych nazwisk. Na sam koniec dodam, że z czasem wszystkie sufiksy tworzące nazwiska utraciły soje pierwotne znaczenie i tworzyły już tylko strukturalne nazwiska od różnych podstaw.

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 26-05-2017 - 11:04
Temat postu: Protobowier
Witaj Robercie!

Nazwisko ciekawe.

Napisz coś więcej o tym nazwisku, gdzie, kiedy występowało i kto ewentualnie je nosił w przeszłości?

Pozdrawiam - Roman.
Monika_Gierczak - 26-05-2017 - 12:17
Temat postu: Skulicz, Kukurewicz, Frydlewicz, Łuczkiewicz.
Panie Romanie,

Naprawdę nie wiem jak dziękować za tak dogłębne zajecie się moim pytaniem. Póki co nie wiem czy rozważania Pana Zbyszka czy Pana Romana są bliższe prawdy gdyż najstarsze metryki do jakich udało mi się dotrzeć sięgają drugiej połowy XVIII w a więc znacznie później niż ukształtowały się powyższe nazwiska. Niemniej jednak cały czas szukam i drążę. Kresy nie są najłatwiejszym terenem do takich poszukiwać, niemniej jednak nie ustaję w wysiłkach.

Panie Romanie - czy może Pan chociaż w b. okrojonej formie przybliżyć mi prawdopodobne pochodzenie nazwisk Szkiela, Szmigrodzki, Sałata i Gierczak? Te rodziny nic wspólnego z kresami nie miały (dlatego, jak rozumiem, nie znajdują się w kręgu zainteresowań pana Zbyszka) a najstarsi ich członkowie pochodzą z Mazowsza i gór świętokrzyskich.

Pozdrawiam serdecznie,
Monika
Litwos - 26-05-2017 - 17:32
Temat postu:
Romanie,

Mam niewiele informacji - tylko jedna osobe Jozefe urodzona okolo 1790, ewentualnie jeszcze jej ojca ktory powinien miec na imie Karol. Jozefa pojawia sie pod Lwowem jako zona Listopadzkiego pochodzacego z Beresteczka.

Google jest w tym wypadku bezradny Smile
Irena_Powiśle - 26-05-2017 - 17:53
Temat postu:
Google jest w tym wypadku bezradny Smile

-
jest to nazwisko szlachty gubernii Kijowskiej.
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0 ... 0%B8%D0%B8
"Павлинские, Павловичи, Павловские, Павловские-Папроцко, Павловы, Падлевские, Падлевские-Скорупки, Падуры, Пакуцкие, Палиенко, Пальховские, Пальчинские, Пальшау, Панаевы, Панасюки, Пановы, Панютины, Папроцкие, Папроцко-Павловские, Парафиевские, Пархоменки, Парфеновы, Парчевские, Паскудские, Пафнутьевы, Пациорковские, Пацы, Паше-Озерские, Пашкевичи, Пашковские, Пащенки, Пелрашкевичи, Пелчинские, Пензины, Пениожкевичи, Пенкины, Пенские, Пересвет-Солтаны, Перетиаткевичи, Перковичи, Перковские, Перро, Персидские, Петраковы, Петрище-Салатко, Петровские, Петровы, Петропавловские, Петрусевичи, Петр, Пешинские, Песчанские (Пещанские), Пивоваровы, Пиленко, Пилецкие, Пилявские, Пироцкие, Пирские, Пискаревичи-Литинские, Пискорские, Письменные, Пионтковские, Пиотровичи, Пиотровицкие-Бобр, Пиотровские, Пиотухи-Кублицкие, Плаксовские, Плаховы, Плесские, Плехановы, Пликус-Жмудские, Плиско, Пловецкие, Плоновские, Плохоцкие, графы Плятеры, Плятзеры, Плюты-Шатан, Пневские, Повало-Швейковские, Повилевичи, Погорелко, Подвысоцкие, Подгаецкие, Подгородецкие, Подгорские, Поджио, Подолинские, Подольные-Ващенко, Подосские-Кальм, Подрезаны, Подсендковские, Позняки, Познанские, Покрживицкие, Полль, Полубинские, Полыновы, Поляковские, Поляновские, Полянские, Помяны, Понговские, Пономаревы, Понтусы, Понятовские, Попандопуло, Попели, Поповы, Порембские, Порчинские, Посадские-Духовские, Посудзевские, Потаповы, Потаповичи-Гайдовские, Потемпские, Потоцкие, Графы Потоцкие, Похвисневы, Поярковы, Пражевские, Пражмовские, Преснухины, Прехтли, Пржевалинские, Пржевлоцкие, Пржесмыцкие, Пржестиниские, Пржибышевские, Пржибытевичи, Пржикуцкие, Пржиленцкие, Принцлейны, Приходкины, Прокопенко-Чоповские, Прокоповичи, Прокоповичи-Терлецкие, Прокофоровы, Прокофьевы, Прокофф, Просины, Проскуры-Сущинские, Протасовецкие, Протасовы, Протасьевы, Протобоверы, Протопоповы, Прохницкие, Прохоровы, Проценко, Прудкевичи, Прусиновские, Прушинские, Пузынские, Пузыревичи, Пусторослевы,Путковские, Пухальские, Пучневские, Пушкины-Мусины, Пфейферы, Пышенковы, Певницкие, Пеньковские, Пенковы, Песляки, Петуховы, Пеховские, Пяецкие, Пясковские, Пятыгоровичи"

Pozdrawiam,
Irena
Litwos - 26-05-2017 - 17:56
Temat postu:
Ireno,

dziekuje za odpowiedz, a czy miala bys moze jakies szczegolowe informacje?
Irena_Powiśle - 26-05-2017 - 18:01
Temat postu:
Niestety, nie(((
znalazłam to w Internecie.
Jeszcze jest tu, u genealogów Spb
http://www.petergen.com/fam-p.shtml
ale coś konkretnego nie znam.

Irena
Litwos - 26-05-2017 - 18:10
Temat postu:
Ireno,

dziekuje, jakis kierunek juz jest, choc nazwisko brzmi bardzo romansko.
Irena_Powiśle - 26-05-2017 - 18:12
Temat postu:
http://besedka.rossiaforum.com/t156-topic
Ale chyba nikt niczego nie napisał i potrzebna jest rejestracja.
Znalazłam jeszcze
Протобоверы (6.1844)
(6.1844) – первая цифра в скобках – номер части дворянской Родословной книги губернии (наместничества), в которую был внесён род. Вторая цифра – год внесения в Родословную книгу, утверждённый решением Дворянского депутатского собрания губернии (наместничества). Как правило, даётся только дата первого внесения в Родословную книгу, а сопричисления и Указы по Департаменту Герольдии Правительствующего Сената не приводятся

6-я часть. Древние благородные дворянские роды, доказательство дворянского достоинства, которых восходят за 100 лет, то есть до времени правления императора Петра I.
http://goldarms.narod.ru/kijow.htm
to znaczy że szlachectwo jest wpisane do Księgi w roku 1844, część 6 - dawne sławne szlachectwo które jest starszym niż 100 lat, przed panowaniem cara Piotra I.

Irena
ROMAN_B - 27-05-2017 - 01:18
Temat postu: Sałata, Szkiela, Gierczak, Szmigrodzki.
Witam!

Moniko, zgodnie z Twoją prośbą napisałem Ci trochę informacji o nazwisku:
Sałata, Szkiela, Gierczak, Szmigrodzki.

Nazwiska Sałata.
„Nazwisko pochodzi od rzeczownika sałata, czyli: 1. roślina z rodziny złożonych, 2. różna ogrodowizna, warzywo drobno pokrojone jako potrawa na zimno, 3. dorożkarz, zob. tzw. Słownik warszawski, t. VI, s. 13-14. Por. także nazwę miejscową Sałata z byłego powiatu koneckiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, s. 221. Nazwę osobową Sałata odnotowano na terenie Polski w 1569 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 393.”. [ etymologia opracowana przez dr hab. Alinę Naruszewicz – Duchlińską – profesor Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego ].

Nazwisk Szkiela.
Nazwę osobową Szkiela można rozkodować przynajmniej na dwa sposoby:
1. Dość powszechnym zjawiskiem występującym przy tworzeniu nazwisk były tak zwane zmiany paradygmatu [ dodane –a; Szkiel + a = Szkiela; Szkiel–a ]. Była to chęć oddalenia nazwiska od motywującego go tematu słowotwórczego, zazwyczaj było to wyraz pospolity. Takie zjawisko zaczęło już występować w okresie staropolski i trwało gdzieś do końca IXX wieku. Za przykład tego zjawiska niech posłużą nazwiska: Dyla < Dyl; Buca < Buc; Kloca < Kloc; Mecha < Mech. Tak samo może być w przypadku nazwy osobowej Szkiela: Szkiela < Szkiel.
2. Miano Szkiela mogło powstać od nazwiska Szkieł, określające pochodzenie od ojca [ nazwisko patronimiczne ], a więc mógł być Wojciech od Szkiela oraz Wojciech [ czyj? ] Szkiela, tak więc nazwisko z pochodzenia dopełniaczowe. Ojciec Szkiel, syn Szkiela.
Pozostaje ustalić co może znaczyć nazwa osobowa Szkiel? Miano to kojarzy się mi na dwa sposoby:
1. ze szkłem [ szkło ]. Może miano Szkiel było nazwą wykonywanego zawodu, czynności, na przykład szklarz albo jakiś zawód związany z wytapianiem szkła lub handlem szkłem,
2. z dawnym apelatywem skieł, skiła – zły człowiek, zły pies. Ta więc w tym przypadku miano Szkiel / Szkieł było by przezwiskiem.

Nazwisko Gierczak.
Nazwisko to jest mianem derywowanym przy pomocy sufiksu –ak od podstawy Giercz–. Zapisać to można tak: Giercz + ak = Gierczak. Przyrostek –ak należy do grupy formatów przy pomocy, których tworzono nazwiska odojcowskie [ patronimiczne ]. Giercz to ojciec, Gierczak to syn.
Zatrzymajmy się trochę przy formacie –ak. Sufiks ten początkowo dominował w gwarach, w języku ludowym skąd później przeszedł do języka ogólnopolskiego. Przyrostek ten tworzył nazwy istot małych w gwarach Polski północnej, na przykład prosiak, źrebak, cielak. Sufiks ten tworzy nazwy zdrobnień, na przykład: zapałeczka, choineczka, buteleczka itp.
Zatem, pozostaje ustalić co znaczy rdzeń, to jest słowo Giercz? Według etymologii opracowanej przez panią Ewę Szczodruch nazwisko Giercz / Gierczak pochodzi od niemieckich nazw osobowych Gerz, Gertz, te od imion na Ger-. Można powiedzieć, iż Giercz i Gierczak to spolonizowane formy niemieckich nazwisk / imion.

Nazwisko Szmigrodzki.
Nazwisko to na pierwszy rzut oka wydaje się łatwym do zdiagnozowania. Moim zdaniem takim nie jest. Można to nazwisko opisać na kilkanaście sposobów od różnych podstaw słowotwórczych, w tym i od niemieckich. Sufiks –dzki jaki można wyodrębnić w tej nazwie osobowej wskazuje, iż jest to nazwisko przymiotnikowe i może być odmiejscowe [ szlacheckie i nieszlacheckie ] lub/i być mianem strukturalnym powstałym na bazie jakiegoś innego nazwiska lub/i przezwiska. Tylko czy tak jest w tym przypadku?

Pierwsze skojarzenie jakie mi się nasunęło to takie, iż nazwisko Szmigrodzki przypomina nazwisko Śmigrodzki. Profesor Kazimierz Rymut pisał, że nazwisko Śmigrodzki pochodzi od nazwy miejscowej Żmigród w gminie Nowy Żmigród [ Nowy Żmigród w gminie Nowy Żmigród, w powiecie jasielskim, w województwie podkarpackim. W tej samej gminie jest też Stary Żmigród ]. Profesor Rymut pisze też o nazwisku Żmigrodzki [ Żmigrocki ], które ma pochodzić od nazwy Stary Żmigród / Nowy Żmigród. Może coś jest na rzeczy? Na stronie Gminy Nowy Żmigród znalazłem dość ciekawą informację, która może wskazywać, że nazwisko Smigrodzki / Śmigrodzki / Żmigrodzki może pochodzić od miasta Żmigród. Informacja ta mówi:
„(…). W 1949 roku mieszkańcy Nowego Żmigrodu zwrócili się pismem najpierw do Archiwum Państwowego w Krakowie, a później do Archiwum Głównego w Warszawie celem ustalenia herbu dawnej osady miejskiej. W Archiwum Głównym w Warszawie zachowały się papierowe odciski oryginalnej pieczęci miasteczka Żmigrodu z XVI wieku – pieczęci miejskiej z 1566 roku z wyobrażeniem Skrzydlatego Smoka z podwiniętym ogonem i napisem „Sigilum Civitatis Smigród” (…).". Wynika z tego tekstu, że miasto Żmigród w XVI wieku i zapewne później też nosiło nazwę Smigród. Tak więc osoby mieszkające / pochodzące z tego miasta mogły przyjąć nazwisko Smigrodzki / Śmigrodzki / Żmigrodzki lub/i Smigrocki / Śmigrocki / Żmigrocki.

Tak więc wiemy już jak mogły powstać wymienione wyżej nazwiska, ale jak to ma się do nazwiska Szmigrodzki lub/i Szmigorcki. Nazwisko zapisane w formie graficznej Szmigrodzki mogło powstać na skutek zjawiska nazywanego szadzeniem. Termin szadzenie pochodzi od wymawiania wyrazu sadzić [ sadzić się ‘silić się na coś’ ] jako szadzić. Szadzenie polega na błędnej wymowie spółgłosek s, z, c, dz jako sz, ż, cz, dż wywołanej unikaniem mazurzenia. Osoby wyzbywające się gwarowej wymowy typu: zaba, sopa, casy, skłonne są zastępować wszystkie głoski c, z, s, dz spółgłoskami dziąsłowymi, w wyniku czego powstają formy hiperpoprawne typu: szołtys, kocz, szanie, żabawa, zamiast sołtys, koc, sanie, zabawa. Nazwisko Smigrodzki / Śmigrodzki mogło zostać uznane za gwarowe [ mazurzące ] i zostać zapisane w hiperpoprawnej formie Szmigrodzki. To oczywiście moja hipoteza.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nowy_%C5%BBmigr%C3%B3d
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stary_%C5%BBmigr%C3%B3d
http://www.nowyzmigrod.eu/index.php/118 ... -3-go-maja


Bo jak mówił profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska. To już pozostawiam Tobie, Moniko.
Mam nadzieję, że choć trochę pomogą Ci moje informacje w badaniach nad historią oraz genezą nazwisk o które mnie pytałaś. Oczywiście wnioski i ewentualną weryfikację już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 28-05-2017 - 15:10
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Protobowier.
Witaj Robercie!

Pytasz o etymologię nazwiska Protobowier. Nazwisko w zasadzie nie istnieje w obiegu w obecnej Polsce. Nigdzie nie znalazłem, w znanej mi polskiej literaturze przedmiotu, nawet małej wzmianki o ewentualnej genezie tego nazwiska. Niemniej jednak przedstawiam Ci moje rozważania i hipotezy o tym nazwisku.

Sprawdziłem w Słowniku nazwisk współcześnie w Polsce używanych pod red. Prof. Kazimierza Rymuta, wydanego przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie, występowanie nazwiska Protobowier. Słownik ten nie notuje nazwiska Protobowier lub/i Protabowier. Dodam, że przedmiotowy słownik prezentuje występowanie nazwisk w Polsce na początku lat 90–tych XX wieku. Dane zostały zaczerpnięte z systemu PESEL. W słowniku tym są wymienione podobne nazwiska do nazwy osobowej Protobowier: Protocki, Protokiewicz, Protokitow, Protokowicz, Protokowska, Protołowicz, Protopopow, Protopow, Protoryczyn, Protorius, Protorski, Protos, Protosawicki, Protosewicz, Protosiewicz, Protosiuk, Protowski. Słownik profesora Rymuta wymienia też nazwiska podobne do miana Protabowier: Protacki, Protakiewicz, Protaliński, Protański, Protas, Protas vel Prokopczyk, Protasewicz, Protasewicki, Protasiewicz, Protasik, Protasińska, Protasiuk, Protaska, Protasow, Protasowicki, Protassewicz, Protaszczyk, Protaszewicz, Protaszuk, Protaś, Protaz, Protazewicz, Protaziuk, Protazy.
Napisałem o mianie Protabowier ponieważ to miano może być obocznością nazwiska Protobowier, ale i tak obu tych nazwisk nie notuje słownik profesora Rymuta.

Na pierwszy ogląd miano Protobowier oraz Protabowier są złożeniami dwóch wyrazów i tak:
1. Protobowier: Proto + bowier; Proto–bowier;
2. Protabowier: Prota + bowier; Prota–bowier.

Rozkodujmy pierwszy wyraz „proto” w nazwisku Protobowier. W zasadzie jest to prefiks proto–. Proto pochodzi z języka greckiego i greckie proto – pierwszy. Inaczej mówiąc jest to pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu. Za przykład niech posłuży wyraz protodiakon. Wiemy co znaczy „proto”. Diakon z greckiego to ‘sługa’. Tak więc protodiakon to pierwszy wśród diakonów. Jak wiesz, protodiakon to nazwa stanowiska i godności w kościele katolickim, grekokatolickim, prawosławnym. Historycznie pierwszym protodiakonem był pierwszy męczennik [ po grecku protomartyrios ] i apostoł Stefan [ Szczepan ], który został przełożonym wszystkich diakonów. Człon proto odnajdziemy też w nazwisku Protosawiski [ Proto–sawicki ]. Nazwisko Protosawicki może oznaczać pierwszy Sawicki lub/i pierwszy z Sawickich.

Rozszyfrujmy pierwszy wyraz „prota” w nazwisku Protabowier. Słowo „prota” może pochodzić od:
• imienia Prot. Prot to imię męskie pochodzenia greckiego. W Polsce znane od XV wieku. Powstało poprzez użycie w charakterze imienia greckiego liczebnika prōtos, 'pierwszy' lub skrócenie takich dwuczłonowych imion greckich, jak Protagoras, Protarchos, Protonikos, Protogenes. Znaczeniowo odpowiada mu łacińskie imię Primus;
• imienia Prota. Imię to jest inną formą imienia Prot. W formie Prota było odnotowane dokumentach w roku 1672;
• imienia Protazy. Protazy jest to imię pochodzenia greckiego, genetycznie forma spieszczona imion dwuczłonowych typu Prtarchos. Po grecku zapisywano je jako Protas [ protos – pierwszy, pierworodny, najlepszy ], po łacinie Protasius. W Polsce imię było i jest niezbyt popularne, bardzo rzadko występujące.

Co może znaczyć drugi człon „bowier” w nazwisku Protobowier lub/i Protabowier? Przejrzałem kilka różnych słowników języka polskiego, ale nigdzie nie znalazłem wyrazu „bowier”. Profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Może to właśnie takie zapomniane słowo? Może też wyraz „bowier” pochodzi z innego języka?

Robercie, wspomniałeś, że przy nazwisku Protobowier jest przypisywany herb Alabanda przez Tadeusza Gajla. Faktycznie w Herbarzu Polskim Tadeusza Gajla przy nazwisku Protobowier wymieniony jest herb Alabanda.
http://gajl.wielcy.pl/herby_nazwisko_herby.php
Herb Alabanda posiada też alternatywne nazwy: Alaband, Albalant, Alba Luna, Albaluna, Alba-luna, Allabanda, Bielina, Koniczek, Koniowaszyja. Choć niektórzy z heraldyków uważają, że herb Blelina i Koniowaszyja jest niesłusznie przypisywany herbowi Alabanda. W herbie Alabanda znajduje się księżyc [ półksiężyc ] co może wskazywać na jego tureckie pochodzenie. Za takim postawieniem sprawy może przemawiać to, że w Turcji jest miejscowość o nazwie Alabanda , która opisywana była przez Pliniusza jako miejsce starożytnych szlifierni granatów. Jednymi z bardziej rozpowszechnionymi granatami [ kamienie szlachetne ] są te o nazwie almandyny, których nazwa pochodzi od miasta Alabanda w Turcji.
Ciekawe informacje podała w swoim poście Irena. Wynika z nich, że nazwisko Протобоверы wymienia Список дворян Киевской губернии Российской империи – Киев, 1906 [ Wykaz szlachty województwa ( guberni ) kijowskiego – Kijów, 1906 ].
Spis ten został sporządzony na podstawie oficjalnych spisów szlachty Podolskiej [ Podole ], które zostały sporządzone przez marszałka szlachty.
Nazwisko Протобоверы [ Протобовер ] w tym spisie zostało umieszczone w 6 części. Szósta część tak jest opisana: 6-я часть – Древние благородные дворянские роды. «Древние благородные не иные суть, как те роды, коих доказательства дворянского достоинства за сто лет и выше восходят; благородное же их начало покрыто неизвестностию». Поскольку для действительно древних русских дворянских родов основным доказательством их древности являлось упоминание в так называемых Столбцах – средневековых списках о предоставлении поместий на время службы, – то такие дворяне назывались столбовыми.
Część 6 dotyczyła starożytnej szlachty, arystokratyczne domy szlacheckie, która potrafiła udowodnić swoje szlachectwo przynajmniej 100 lat wcześniej, czyli do czasów cara Piotra I Wielkiego. Car ten władał Rosją w latach 1689 – 1725.
Z tych informacji wynika, że jakiś ród/ rodzina Протобоверы [ Протобовер ] mogła mieszkać lub/i pochodzić z Podola i zaliczana była do arystokracji, starej szlachty.

Nazwisko Протобовер po polsku zapisać można Protobowier. Nazwisko Протобоверы po polsku to Protobowiery. Nazwisko Протобоверы i nazwisko Протобовер to złożenie przynajmniej dwóch wyrazów:
1. Протобоверы: Прото + боверы; Прото – боверы,
2. Протобовер: Прото + бовер; Прото–бовер.
W obu nazwiskach występuje wyraz Прото. W języku rosyjskim wyraz Прото to prefiks, który jest pierwszym członem wyrazów złożonych, i który oznacza pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu. Człon Прото odnajdziemy w rosyjskim nazwisku Протопопов [ Прото–попов ]. Nazwisko to znaczy ‘pierwszy pop lub/i pierwszy z popów [ pop = ksiądz ].

Przejdźmy do znaczenia drugiego członu w nazwisku Протобоверы i nazwisku Протобовер, odpowiednio боверы i бовер. I tu też miałem problem z ustaleniem znaczenia tych wyrazów.
Zacznę od wyrazu боверы. Wyraz ten występuje w języku rosyjskim i języku białoruskim. Najprościej byłoby powiedzieć, że obecnie on oznacza altany [ боверы – altany ]. Natomiast słowo бовер to po polsku altana. Wynika z tego, że Протобоверы odnosi się do rodziny / rodu Protobowierów a Протобовер to nazwisko jednej osoby – Protobowier. Tak więc nazwa osobowa Протобовер [ Protobowier ] może znaczyć ‘pierwsza altana’.
Poszukałem trochę. Jest słownik, który po rosyjsku nazywa się СЛОВАРЬ РУССКИХ НАРОДНЫХ ГОВОРОВ. Выпуск 3 ( Блазнишка – Бяшутка ) a po polsku Słowniczek rosyjskich dialektów ludowych, który został wydany w roku 1968 przez Instytut Języka Rosyjskiego Akademii Nauk ZSRR. Na stronie 40 – 41 tego słownika znajduje się wyraz Бовер. Słowo to jest tak opisane: „Бовер, а, м. [ удар.? ]. Холостой парень, приглашенный женихом на свадьбу. Великолукск. Пек., 1927. «В Великолуцком уезде Псковской губ. В середине XIX в. Холостые парни, приглашенные женихом к дню брака, назывались боверами. От бояре». Перм., Зеленин.”.

[ удар ? – uderzenie – niepewne znaczenie odnoszące się do słowa Бовер ].

Nieżonaty chłopak [ kawaler ] zaproszony przez narzeczonego na wesele. Wielkie Łuki. „W powiecie Wielkie Łuki w guberni pskowskiej. W połowie XIX wieku. Nieżonaci chłopcy [ kawalerowie ], zaproszeni przez narzeczonego w dniu małżeństwa, nazywani byli bowierami. Od bojarów.

Bojarzy [ z bułgarskiego boliare, boliarin ]:
• Zbiorowa nazwa przedstawicieli klasy panującej w Rusi Kijowskiej, zajmującej drugą – po książętach – dominującą pozycję w rządzie.
• Na terytoriach Wielkiego Księstwa Litewskiego niższa warstwa szlachty sytuująca się poniżej kniaziów i panów. Po prawnym zrównaniu szlachty litewskiej i ruskiej na wzór Polski, na wschodnich terenach Rzeczypospolitej bojarami [ bojarzynami ] zaczęto nazywać wolnych chłopów. Bojarzy ubierali się w długie szaty i nosili prawie nigdy niegolone brody.
• W średniowiecznej Bułgarii [ do XIV wieku ], Wołoszczyźnie, Mołdawii i później na Rusi – wyższa szlachta feudalna, magnaci, wielcy właściciele ziemscy.
• W Księstwie Moskiewskim współuczestniczyli w rządzeniu państwem w ramach Dumy Bojarskiej. W Rosji tytuły bojarskie stosowano do czasów Piotra I Wielkiego, który je zniósł.

Reasumując, słowo боверы / бовер [ bowiery / bowier ] może znaczyć kawaler, nieżonaty młody chłopiec, tak więc wolny chłop [ człowiek, pan ] – to tylko moja hipoteza.

Tak więc nazwisko Protobowier / Протобовер może oznaczać pierwszy wolny chłop lub/i człowiek, albo pierwszy wśród wolnych chłopów lub/i ludzi, lub też wolny człowiek / pan. To też moja hipoteza.

Zatem, tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących wymienione powyżej nazwiska. To już pozostawiam Tobie, Robercie.
Mam nadzieję, że choć trochę pomogą Ci informacje i moje rozważania w badaniach nad historią oraz genezą nazwiska Protobowier. Oczywiście wnioski i ewentualną weryfikację już pozostawiam Tobie.

Pozdrawiam – Roman.



http://volyniak.at.ua/news/rodoslovnaja ... 1-08-31-84

http://jhscz.blogspot.com/2015/03/1840-1864.html

https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0 ... 1%80%D0%B5
Irena_Powiśle - 28-05-2017 - 15:26
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Protobowier.
"Бовер, а, м. [ удар.?] "

удар. - to skrót w słownikach od ударение - akcent.

Pozdrawiam,
Irena
ROMAN_B - 28-05-2017 - 15:37
Temat postu:
Witam.

Ireno, dziękuję z przypomnienie.

Robercie, tak więc nie bierz pod uwagę znaczenia słowa удар w odniesieniu do nazwiska Protobowier.

Roman.
Irena_Powiśle - 28-05-2017 - 15:59
Temat postu:
Romanie, nie ma za co:)

Irena
marcinkosmalski - 28-05-2017 - 16:14
Temat postu:
Witam serdecznie
Uprzejmie proszę o rozszyfrowanie nazwiska Bezhenar (wym. Beżenar) z terenu Ukrainy regionu Czerniowickiego.
Pozdrawiam
Marcin
Irena_Powiśle - 28-05-2017 - 16:21
Temat postu:
Беженар to nazwisko pochodzenia raczej mołdawskiego albo rumuńskiego.
bejenar - uciekinier

Irena
Litwos - 28-05-2017 - 16:50
Temat postu:
Ireno,

dziekuje bardzo Smile

Romanie,

dziekuje silcznie, ja w pierwszym odczytaniu widzalem w nazwisku slowo "bouvier" - ale poza rasa psow z Flandrii, nic nie znalazlem pasujacego Smile

Ciekawe nazwisko i ciekawy herb - napisze, jezeli znajde cos wiecej o nich.
ROMAN_B - 28-05-2017 - 19:34
Temat postu: Bezhenar.
Witaj Marcinie!

Tu jest link do strony [ strona w języku rosyjskim ] na której znajdziesz rozszerzenie informacji podanych przez Irenę o nazwisku Bezhenar / Беженар:

https://www.analizfamilii.ru/Bezhenar/p ... denie.html

Pozdrawiam – Roman.
marcinkosmalski - 28-05-2017 - 19:40
Temat postu: Bezhenar.
Bardzo dziękuję za pomoc Pani Ireno i Panie Romanie.
Pozdrawiam serdecznie
Marcin
rempage - 28-05-2017 - 22:14
Temat postu: Bezhenar.
Ja mam pytanie o nazwisko Leibiniec/Laibiniec/Lajdyniec z terenu dzisiejszej Ukrainy w okolicach Stanisławowa. Jedyne osoby o tym nazwiku jakie znam były obrządku greckokatolickiego. Czy jest to typowo ukraińskie nazwiko?

Dziękuję
Gawroński_Zbigniew - 29-05-2017 - 00:06
Temat postu:
Nie sądzę. Dla mnie jest to albo czyste niemieckie nazwisko typu Leibniz z drobnymi literówkami albo litewskie/ bałtyjskie nazwisko złożone ze słów "laja" i "dienoti" = korona drzewa + rozkwitająca. Ten konkretny jest to litewski idiom dla "ludzia" o wyjątkowo bujnej czuprynie. Oczywiście mogę być w błędzie i nazwisko może wywodzić się z innego obszaru kulturowego i mieć całkiem inne znacznie. Np kurlandzkie: gdzie słowo laidun = pastwisko, wygon a laidiniec nieco zniekształcony po rosyjsku to pastuch/pasterz.
rempage - 29-05-2017 - 08:52
Temat postu:
Dziękuję Panie Zbigniewie. Mi też przyszło do głowy nazwisko Leibniz. Może pochodzi od niemieckich kolonistów których w tamtych stronach było wielu? Skąd jednak ten greckokatolicki obrządek powszechny w tej rodzinie?
Monika_Gierczak - 30-05-2017 - 09:40
Temat postu: Sałata, Szkiela, Gierczak, Szmigrodzki.
Panie Romanie,

Dziękuję raz jeszcze i życzę wszystkiego dobrego.

Pozdrawiam,
Monika
agakuchta - 30-05-2017 - 23:17
Temat postu: Nazwisko Turek
Dzień dobry

Czy ktoś wie, skąd wywodzi się nazwisko Turek?

Znalazłam je w swojej rodzinie i zastanawiam się czy może to mieć związek z kim kto pochodził z Turcji?

Pozdrawiam

Aga
Litwos - 31-05-2017 - 00:32
Temat postu:
Agnieszko,

a z jakiej parafii?

Bardziej prawdopodobnie ze z https://pl.wikipedia.org/wiki/Turek_(ujednoznacznienie)
Smile
KPM - 31-05-2017 - 01:42
Temat postu:
Przyłączam się do pytania Roberta. Teoretycznie nazwisko Turek może pochodzić o nazwy zwierzęcia (tur) lub czasownika turkać/turczeć (w znaczeniu dosłownym - np. dźwięk motoru, jak i w przenośni - skrzeczeć, gęgać, nadawać). Tak na marginesie - nazwisko Turek występuje również na terenie dzisiejszych Czech i Słowacji (w aktach nawet z początków XVII wieku). Jeśli masz okazję, prześledź nazwisko w dokumentach historycznych (idąc wstecz), odnotowując lata, miejsca oraz formy występowania nazwiska. Wtedy będziesz miała nieco jaśniejszą sytuację.Wink

Pozdrawiam. Kamila
jasiel - 31-05-2017 - 12:00
Temat postu:
ponawiam prośbę o etymologię nazwisk:

Garbuleński/Garbuliński,
Buratowski,
Gliński,
Pers.

Janusz
Ewa_Szczodruch - 31-05-2017 - 19:01
Temat postu:
Witam Smile

Garbuleński, Garbuliński - od garb, garbić się ‘pochylac się, trzymać się krzywo’.

Buratowski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy bur- , por. bury; bura ‘awantura’; burak, burka ‘opończa’, burza, burzyć.

Gliński 1391 - od nazw miejscowych Gliny, Glinki, Glinik, Glińsk.

Pers - od Pers ‘mieszkaniec Persji’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 31-05-2017 - 22:13
Temat postu:
Coś z Kresów:

Poniekąd zdumiewająca jest etymologia kresowa w odniesieniu do nazwiska Pers. To oczywiście prawda, że od Persji nazwisko pochodzi, ale znaczenie słowa kresowe jest całkowicie inne. Pers to idiom = nie Turek nie Tatar. To przezwisko podkreślające brak jakichkolwiek związków z islamem i tymi nacjami. Od przezwiska do nazwiska jeden krok.
--
W historii kresowej pojawił się najznamienitszy Gliński. Murza tzn. syn chana z Ordy o imieniu Leksad porzucił ordę, islam i swego ojca Mamaja udając się na służbę do wielkiego księcia Witolda na Litwę. Schrystianizował się przybierając imię Aleksander, a z nadania książęcego otrzymał Glińsk i Połtawę na swoją własność. Ród Glińskich, potomków Leksada zachował tytuł książęcy, a od miasta sporo Glińskich pochodzi. http://dic.academic.ru/dic.nsf/es/15915 ... 80;е
--
Burat to inaczej baraban albo grochot (барабан, грохот) tj. bęben bojowy. Widzieliśmy takie w „Ogniem i mieczem”.
jasiel - 02-06-2017 - 11:12
Temat postu:
dziękuje, ciekawe, że i Buratowski, Gliński i Pers byli w XIX wieku spowinowaceni Smile

Janusz
Bartusman - 02-06-2017 - 17:21
Temat postu: Pochodzenie nazwisk : Hałaś, Szczerbaty, Smycz, Makuch
Witam

Zwracam się do Was z prośbą o pochodzenie nazwisk:
Hałaś, Szczerbaty, Smycz, Makuch, Majcher,
Ewa_Szczodruch - 02-06-2017 - 18:58
Temat postu:
Witam Smile

Hałaś - od hałas ‘wrzawa, krzyk’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Majcher 1690 - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Melchior. Jest to imię pochodzenia hebrajskiego, od melki’or ‘król (Bóg) jest moją światłością’. W Polsce notowane od XIV wieku, wykazywało różnorodne wahania fonetyczne: Melchior, Malchior, Melchier, Malchier, Melchiar, Malchar, Malchier, Marchel, Merchar, Malchar, Marchał, Melchar, Malchiel.

Makuch 1606 - w grupie nazwisk pochodzących od mak, możliwe też od imion Maksym, Makary.

Smycz - od smyk ze staropolskiego ‘grajek’, smykać.

Szczerbaty - od szczerba, ze staropolskiego szczyrba ‘miejsce powstałe po odpadnięciu czegoś, wyrwa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 02-06-2017 - 20:28
Temat postu:
Kresowe trzy grosze.
Szczerba (щерба/щурба) to ukraińska zupa z ryby zaprawiana mlekiem. Czasownik szczerbczit’ (щербачить) = robić coś z entuzjazmem/ wykrzykiwać coś z entuzjazmem.
Natomiast „szczerbaty” (Щербатый) i „szczerbak” (щербак) to kolejny kresowy idiom i oznacza wykonującego pracę w jednego konia.
--
Makuch/Makucha/Makuszka (Макух/ Макуха/ Макушка) to południowokresowy… chmiel a jednocześnie przedchrześcijańskie imię męskie o tej samej etymologii. Makuch to imię życzeniowe wyrażające prośbę o cechy chmielu u dziecka tj. swoistą lekkość życia związaną z wyglądem rośliny i jej przeznaczeniem. Jako drugorzędna etymologia pojawia się wytłoki po wyciśnięciu oleju z roślin oleistych.
JakubP - 03-06-2017 - 13:15
Temat postu: Fedyrko
Od czego pochodzi nazwisko Fedyrko? Czy może to mieć związek z imieniem Friedrich?
Pobłocka_Elżbieta - 03-06-2017 - 14:25
Temat postu:
Fedyrko - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Teodor, notowanego w Polsce od XIII wieku, pochodzenia greckiego Theodoros, to od theos 'Bóg' + doron 'dar'. W okresie staropolskim adaptowane też jako Czader, Czedor, na Kresach wschodnich występowały natomiast formy wschodniosłowiańskie tego imienia Chodor, Fiedor też od niemieckiej nazwy osobowej Feder.
http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?k ... mp;sub=536
Dagamero - 03-06-2017 - 22:20
Temat postu:
Witam, bardzo proszę o informacje na temat nazwiska "Sobotta". Rodzina już przed II wojną światową mieszkała na terenie Śląska Opolskiego w okolicach Prudnika. Pozdrawiam serdecznie i dziękuję za odpowiedź Smile
agakuchta - 04-06-2017 - 22:49
Temat postu:
Robert, Kamila

Z parafii Pniewo, obecnie woj. mazowiecki.

Pozdrawiam

Aganieszka
Litwos - 04-06-2017 - 22:55
Temat postu:
Agnieszko,

wiec tutaj moze byc zrodlo:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Turek_(wo ... zowieckie)

80 km od Pniewa.
Jan64 - 14-06-2017 - 09:57
Temat postu:
Nazwisko Turek - wg Genezanazwisk.pl :

Nazwisko proste, od nazwy etnicznej Turek[1]‘
ktoś pochodzący z Turcji’.
Można też wiązać pochodzenie nazwiska z: I. nazwą miejscową Turek, występującą kilka razy na terenie całego kraju, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, t. XII s. 638; II. apelatywem turek:
1. ‘muzułmanin’ M. B. Linde, Słownik języka polskiego, Lwów 1854-1860, t. V s. 741,
2. gatunek kwiatów, Z. Abramowicz, L. Citko, L. Dacewicz, Słownik historycznych nazw osobowych i elementów identyfikacyjnych Białostocczyzny (XV-XVII wiek), t. I-II, Białystok 1997, s. 152; III. Nazwiskiem Tur lub apelatywem tur + przyrostek -ek Borek s. 239. Nazwę Turek odnotował już Słownik staropolskich nazw osobowych, red. W. Taszycki 1965-1981 t. V s. 489. Por. Turka.

[1] „Nazwa ogólna szczepów tursko-tatarskich, Torki u ruskiego nestora; później na Osmanów przeniesiona; od imienia wodza, znaczącego ‘dzielny’.” Brückner s. 585.

Janusz
kar102030 - 16-06-2017 - 10:10
Temat postu: Kardela
"Nazwisko kresowe"

Witam. Chciałbym zwrócić się z prośbą do Państwa, czy macie jakieś informacje nt. nazwiska Kardela. Moja rodzina tovrepatrianci ze wschodu, tj. okolic Lwowa. Dodam tylko, że w pewnej księdze metrykalnej z arch. lwowskiej pojawia się forma przez dwa"l", tj. Kardella. Z góry dziękuję.

Pozdrawiam, Krzysztof
Gawroński_Zbigniew - 16-06-2017 - 12:34
Temat postu: Kardela
Rosyjskie źródła odnajdują mi najstarszego Kardelę jako chłopa pańszczyźnianego w Putiwilu nad rzeką Sejm w 1591 roku. Problem w tym że jest to nazwisko również o korzeniach litewskich i... francuskich, a jak francuskich to zapewne i z połową Europy powiązane.

Jeśli by nazwisko miało mieć korzenie kresowe to może również, ale nie musi pochodzić od flisactwa. Kardel/kardela i trochę wariantów to specjalny spleciony rzemień z łyka, najczęściej sosnowego, którym wiązało się spławiane rzekami drewno. Oprócz tego kordel/kardel to po prostu rzemień, cieniutki służący do szycia np uprzęży końskiej, do obszywania butów ze skóry itp.

Tknięty przeczuciem sprawdziłem i mogę z całą pewnością potwierdzić, że jeśli nazwisko jest kresowe to i podlega zjawisku akania. Tzn, że wśród przodków nazwiska Kordela i Kardela są tożsame i wynikają z czytania cyrylicy "po białorusku i nie po białorusku" - tak bez wnikania w szczegóły. To również oznacza, że było rozpowszechnione na konkretnym obszarze tzn na Litwie bez Żmudzi z czasów sprzed pierwszego zaboru = całej dzisiejszej Białorusi i północnej Ukrainie.

Może być też całkiem inaczej. Otóż jeden z książąt Rurykowiczów nazywał się Kordeli, a miejscowości zachowanych w nazwie do dziś od jego nazwiska/przydomka jest sporo. Rodzi to jednak inną implikację. Kordeli to litewskie = żmudzkie słowo. Nie bardzo mam czas sprawdzać teraz co ono dokładnie znaczyło, ale odwraca dokładnie o 180 stopni to co napisałem w akapicie wyżej o jego występowaniu Smile .


Nazwisko odfrancuskie pochodzi od imienia męskiego Kordul i żeńskiego Kordula = mniej więcej: serdeczny/na. Co do rozpowszechnienia wymagałoby to dłuższego ślęczenia w temacie.
ROMAN_B - 17-06-2017 - 01:02
Temat postu: Kardela, Kardella.
Witam!
Nazwisko Kardela jest osobową nazwą derywowaną za pomocą sufiksu –ela od podstawy słowotwórczej Kard– [ Kard + ela = Kardela; Kard–ela ]. Przyrostek –ela w osobowych nazwach występuje gdzieś od XIII wieku i był bardzo produktywny do XIX wieku. Miano Kardela moim zdaniem powstało od bazy apelatywnej rzeczownikowej, to jest od apelatywu kard. W Słowniku Języka Polskiego [ tak zwany Słownik Warszawski – Warszawa, 1900 ] w tomie 2, litera H – M, na stronie 265 znajduje się słowo kard,(a), które znaczy tyle co ‘karczoch’. [ Kard to warzywo przypominające nieco karczocha, zwane również karczochem hiszpańskim lub ostowym. W przeszłości w Polsce kardy były popularne; dziś próżno szukać ich na targowiskach - uprawiane są amatorsko ].
W zasadzie można jeszcze wiele napisać o sufiksie –ela i rdzeniu kard, który jest bazą nazwiska Kardela. Wspomnę tylko, iż sufiks –ela wiąże się z przyrostkami –el, –ała, –ela,–ale [ nazwiska Kardel, Kardała, Kardela, Kardale ]. Jest też nazwisko Kardell [ suliks –el ]. W zasadzie można powiedzieć, że jest to jedno i to samo nazwisko, które różni się tylko sufiksem. Każde z wymienionych nazwisk powstało w różnym okresie czasu, co jest związane z pojawieniem się konkretnego przyrostka.
Niemniej jednak nazwa osobowa Kardela mogła powstać na skutek dość powszechnego zjawiska występującego przy tworzeniu nazwisk, które zwane jest zmianą paradygmatu [ dodane –a ]. Była to chęć oddalenia nazwiska od motywującego go tematu słowotwórczego, zazwyczaj było to wyraz pospolity. Takie zjawisko zaczęło już występować w okresie staropolskim i trwało gdzieś do końca XIX wieku. Za przykład tego zjawiska niech posłużą nazwiska: Dyla < Dyl; Buca < Buc; Kloca < Kloc; Mecha < Mech. Tak samo może być w przypadku nazwy osobowej Kardela: Katdela < Kardel.
Następną możliwością powstania miana Kardela jest ta możliwość, która zakłada, iż nazwisko Kardela jest mianem patronimicznym tak zwanym nazwiskiem dopełniaczowym. Tak więc mógł być Wojciech od Kardela oraz Wojciech [ czyj? ] Kardela. Ojciec Kardel, syn Kardela.
Odnośnie różnych znaczeń bazy ‘kard’ w nazwisku Kardela nie będę się dalej wypowiadał ponieważ już wcześniej Krzysztofie otrzymałeś wiele informacji o możliwym znaczeniu tego nazwiska, choć ani słowem nie wspomniałeś, że pytałeś [ w roku 2016 ] już o etymologię i pochodzenie nazwiska Kardela / Kardella i otrzymałeś odpowiedzi na zadane pytania.
Zaznaczam, że to tylko moje hipotezy i rozważania, które można pogłębić lub rozwinąć oraz zweryfikować – to już pozostawiam Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
Kukuła - 19-06-2017 - 01:28
Temat postu: Kardela, Kardella.
Witam Moje nazwisko Kukuła Adam mam 28 lat od jakiegoś czasu szukam moich krewnych z informacji które znajduje w internecie Nazwisko Kukuła wywodzi się od Kukułka natomiast nazwisko Kukułka od Kukulka i teraz mam pytanie czy dobrze to wszystko szukałem ponieważ gdy wchodzę na stronę http://genealogia.okiem.pl/genealogia_mieszko.htm Znajduje tam że nazwisko Kukulka to potomkowie Mieszka pierwszego. ja wiem że jestem młody mogę czegoś nie wiedzieć bo po prostu się nie znam Natomiast był bym bardzo wdzięczny gdyby ktoś umiał by mi powiedzieć czy to prawda (ktoś by powiedział po co tyle zachodu )generalnie interesowała mnie tylko i wyłącznie nazwisko Kukuła aczkolwiek w miarę szukania chciałem znaleść mojego najstarszego krewnego z kąd pochodzi itp. Mam też ciekawy trop ponieważ na południowej Ukrainie znajduje się dwór Kukuły czy to prawda że to rodzinne nie będę dalej przynudzał aczkolwiek naprawdę z góry dziękuję za wszelką pomoc pozdrowienia dla wszystkich na forum >
Gawroński_Zbigniew - 19-06-2017 - 11:34
Temat postu:
Происхождение фамилии Кукул

1. Фамилия Кукул ведет свое начало от прозвища Кукул. По одной из версий, прозвище Кукул восходит к украинскому слову «кукуль» - «куколь», т.е. головной убор христианских монахов, а также капюшон, который на севере служит накомарником. Кроме того, куколями называли особого рода плащи. Соответственно, прозвище Кукул мог получить либо человек, носивший куколь, либо тот, кто вел монашеский, затворнический образ жизни.

2. Согласно другой, более правдоподобной версии, в основе этого прозвища лежит слово «кукул» - «самец кукушки» (кукушку на Украине называют кукуличкой или кукулижкой).

Tyle, jeśli chodzi o kresy. Wink
lukasz.hyrchel - 21-06-2017 - 09:12
Temat postu: Hyrchel
Witam serdecznie,

szukam informacji o pochodzeniu mojego nazwiska - Hyrchel. Wiem, że mój prapradziadek Walenty ur. się 1870 r. w Czerminie (Mielec).
W księgach metrykalnych i na FS istnieje wiele wersji tego nazwiska: Herchel, Herhel, Cherchel, Cherhel, Chyrchel, Chyrhel, Hurchel, Churchel, Chorchel, Horchel oraz prawdopodobnie (C)Hersel, (C)Herszel, (C)Herschel - nie mam pojęcia, które może być to właściwe Wink

Dziękuję za jakiekolwiek informacje.

Pozdrawiam,
Łukasz Hyrchel

Nazwiska występują głównie w Czerminie, Mielcu, Łodzi, Częstoborowicach, Bobinie oraz Prandocinie.
Gawroński_Zbigniew - 21-06-2017 - 12:13
Temat postu:
Ja tylko o Kresach ewentualnie. Nazwisk Churchelo/Chorhelo podobnych jest niewiele. Mało tego, wszystkie one wywodzone są od podstawy Korh, a nie horh. Podstawa korh natomiast w regionalizmach połowy Ukrainy i Białorusi dzisiejszej oznacz kułak = rękę złożoną w zaciśniętą pięść. Czasownik:корхать/ korchać oznaczał okładać/ bić się pięściami. Poza tym: Korch/Chorch Kurch/Church to również tzw "mirnyje imia" tzn imię męskie (jedno z setek) o korzeniach przedchrześcijańskich nadawane sekretnie dodatkowo dzieciom przy chrzcie, a mające charakter życzeniowy.

Ponadto słowo to również jest idiomem oznaczającym niemieckich kolonistów na tych terenach.

Tak więc z samych Kresów jest co wybierać, a z Polski to: lewa ręka, szmaja.
Monika_Gierczak - 21-06-2017 - 14:11
Temat postu:
Panie Zbigniewie,

Niedawno był Pan tak miły, że pomagał w rozszyfrowaniu pochodzenia "moich" nazwisk. Dzisiaj chciałam zapytać czy ma Pan jakieś teorie na temat swojego własnego nazwiska Gawroński zakładając pochodzenie rodziny z okolic Warszawy?

Pozdrawiam,
Monika Gierczak
Gawroński_Zbigniew - 21-06-2017 - 18:04
Temat postu:
Typowe "odewsiowe" nazwisko. Wsi Garwonów, Gawronków, Gawronowów jest w Polsce jak "mrówków".

Pytanie jest ciekawe dopiero gdy odwrócimy kwestię: Czy Gawrony postały od szlachetnej krwi lokatora, właściciela, twórcy wsi - Gawrońskiego, czy też parobek prostej kondycji po wyprowadzce z "Gawronów" do "Gąsiorów" albo "Motyków" otrzymał przydomek/nazwisko Gawroński.

Zastanawiałem się i szukałem dziesiątki godzin pochodzenia rodu Gawrońskich. Ci z Kujaw i okolic Łodzi pieczętowali się najczęściej "Rolą", ci od Wisły na wschód "Panną na niedźwiedziu". Nazwisko "pachnie mi" Czarną Rusią i Rusią Czerwoną. Prawdopodobieństwo "odptacze" oceniam jako bliskie zera. W tysiącach niepicowanych pogańskich przedchrześcijańskich imion kresowych i polskich jest sporo Kruków, ale nie ma Gawronów. Tę hipotezę więc również zasadniczo odrzuciłem. Został mi tylko Gabriel (archanioł) w kilkudziesięciu rusińskich wariantach (Gawryło/ Gawriucha/ Gawrych/Gawrył/ Gawryła/Gawron itd.) albo powiązanie znaczeniowo nazwiska z herbem: panną na niedźwiedziu" czyli nieco wygibaśnie ale sensownie z gawrą gawrami, z niedźwiednikami specjalizującymi się w polowaniu na te "drobne zwierzątka".

Sam jakiś czas temu postawiłem identyczne pytanie koleżeństwu na forum i nie otrzymałem odpowiedzi.

W nazwisku Gawroński jest bardzo ciekawy inny element. Zdarzyło się, że kompletnie obcy facet w Zabrzu zaczepił tam mojego brata, podówczas mniej niż trzydziestolatka: "a ty to Gawroński jesteś .... spod Łodzi...?" Innym razem już mój brat w Essen zaczepił faceta dokładnie w ten sam sposób. Oczywiście Gawrońskiego - jak się okazało. Ja sam spotkałem Gawrońskiego w Lutomiersku k/ Łodzi, patrząc na nasze "dzioby" nie ma takiej opcji, żebyśmy nie mieli wspólnych przodków. Podobieństwo było takie, że wypisz wymaluj zdjęcie w dowód wklej. Wnioskuję, że to genetycznie bardzo "sielna" rodzinka.

Pozdrawiam pięknie.
lukasz.hyrchel - 22-06-2017 - 09:21
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
Ja tylko o Kresach ewentualnie. Nazwisk Churchelo/Chorhelo podobnych jest niewiele. Mało tego, wszystkie one wywodzone są od podstawy Korh, a nie horh. Podstawa korh natomiast w regionalizmach połowy Ukrainy i Białorusi dzisiejszej oznacz kułak = rękę złożoną w zaciśniętą pięść. Czasownik:корхать/ korchać oznaczał okładać/ bić się pięściami. Poza tym: Korch/Chorch Kurch/Church to również tzw "mirnyje imia" tzn imię męskie (jedno z setek) o korzeniach przedchrześcijańskich nadawane sekretnie dodatkowo dzieciom przy chrzcie, a mające charakter życzeniowy.


Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź odnośnie Kresów Wink

Gawroński_Zbigniew napisał:
Ponadto słowo to również jest idiomem oznaczającym niemieckich kolonistów na tych terenach.

Tak więc z samych Kresów jest co wybierać, a z Polski to: lewa ręka, szmaja.


Czy do idiomu i szmaja jest jakiś źródłosłów? Z jakiego źródła są te informacje - bo nie mogę znaleźć powiązania z nazwiskiem.

Hmm.. na ten moment jeszcze mam za mało informacji żeby wykluczyć/potwierdzić którąś z opcji pochodzenia nazwiska.

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 22-06-2017 - 11:20
Temat postu:
lukasz.hyrchel napisał:


Czy do idiomu i szmaja jest jakiś źródłosłów? Z jakiego źródła są te informacje - bo nie mogę znaleźć powiązania z nazwiskiem.

Hmm.. na ten moment jeszcze mam za mało informacji żeby wykluczyć/potwierdzić którąś z opcji pochodzenia nazwiska.

Pozdrawiam

Źródła kresowe opieram w zasadzie na dwóch stronach pisanych cyrylicą:
http://www.ufolog.ru/names/ - tu jest alfabetyczny indeks około pół miliona nazwisk rosyjskojęzycznej strefy językowej i około 150 tysięcy etymologii. Do brakujących pozostałych są dodane "etymologie" horoskopowe. Smile więc trzeba trochę uważać. W Polsce też pojawiła się ta idiotyczna moda - zwłaszcza jeśli chodzi o imiona.
Szczegółówy link: http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 88;х
INazwiska Korchopodobne zaczynają się na 22 stronie podstawy "Кор..." = pol: Kor...

I strona druga: jest to taka rosyjskojęzyczna encyklopedia wszystkiego i na każdy temat: http://dic.academic.ru

Naturalnie sprawdzam przy okazji słowniki Niedźwiedzkiego i Karłowicza (tj warszawski i gwar polskich) - tam jest zawsze bardzo dużo podpórek co do kresowych słówek.


Z lewą ręką poszedłem na łatwiznę zaglądając do opracowania p Ewy Szczodruch umieszczonej na "Stankiewiczach": http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44

Teraz właśnie zauważyłem: np: nazwisko Korchonien/Chorchonien ma korzenie fińskie z przydatkami a oznacza głucholca, kogoś kto ogłuchł z jakiegoś powodu. Nazwiska jak wspomniałem jest mało, około 10, warto szczegółowo przeanalizować sobie wszystko co Ruskie o nich piszą.
ROMAN_B - 22-06-2017 - 20:54
Temat postu: Re: Hyrchel, rozważania o pochodzeniu nazwiska.
lukasz.hyrchel napisał:
Witam serdecznie,

szukam informacji o pochodzeniu mojego nazwiska - Hyrchel. Wiem, że mój prapradziadek Walenty ur. się 1870 r. w Czerminie (Mielec).
W księgach metrykalnych i na FS istnieje wiele wersji tego nazwiska: Herchel, Herhel, Cherchel, Cherhel, Chyrchel, Chyrhel, Hurchel, Churchel, Chorchel, Horchel oraz prawdopodobnie (C)Hersel, (C)Herszel, (C)Herschel - nie mam pojęcia, które może być to właściwe Wink

Dziękuję za jakiekolwiek informacje.

Pozdrawiam,
Łukasz Hyrchel

Nazwiska występują głównie w Czerminie, Mielcu, Łodzi, Częstoborowicach, Bobinie oraz Prandocinie.



Witaj Łukaszu!
Poniżej przedstawiam Ci moje rozważania na temat pochodzenia i etymologii nazwiska Hyrchel, raczej będzie to daleko idąca hipoteza.

Profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących nazwisko Hyrchel. Łukaszu, zaproponuję Ci moje spojrzenie na pochodzenie nazwiska Hyrchel, raczej będzie to hipoteza, której weryfikację pozostawię Tobie, jeśli uznasz ją za dość wiarygodną.

Napisałeś, że nazwa osobowa Hyrchel i jej podobne występują głównie w Czerminie, Mielcu, Łodzi, Częstoborowicach, Bobinie oraz Prandocinie. Część tych miejscowości położona jest niezbyt daleko od granicy z obecną Ukrainą. Tak więc z dużą dozą prawdopodobieństwa miano to może mieć związek i pochodzić z południowokresowego dialektu języka polskiego. Według mapy zasięgu tego dialektu, opracowanej przez profesor Zofię Kurzową [ Z. Kurzowa, Język polski Lwowa i Kresów południowo-wschodnich do 1939 roku, wyd. II, Kraków 2006 ] część miejscowości wymienionych przez Ciebie znajduje się w zasięgu tego dialektu. Dialekt południowokresowy obecny jest na Ukrainie, wyodrębnił się z dialektu małopolskiego, charakteryzuje się wpływami języka ukraińskiego. Dialekt południowokresy cechuje, tak jak i język ukraiński, akcent dynamiczny i redukcja nieakcentowanych samogłosek o, e przechodzących w i, y oraz u, miękkie t’, d’.
Przyjmując, iż miano Hyrchel ma związek z południowokresowym dialektem języka polskiego jego poprawna forma zapisu graficznego powinna być zapisana z dźwięcznym h, a nie z bezdźwięcznym ch. Tak więc powinno ono brzmieć Hyrhel. Wspomniałeś, że Twój pradziadek, Walenty Hyrchel, urodził się w roku 1870 w Czerminie [ Mielec ]. W tym czasie była to Galicja, inaczej mówiąc było to Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru [ po niemiecku Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; po ukraińsku Королівство Галичини та Володимирії з Великим князівством Краківським і князівствами Освенцима і Затору ], które w latach 1772–1918 wchodziło w skład [ kolejno ]: Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. W zaborze austriackim prawo nakazywało prowadzenie ksiąg metrykalnych po łacinie a ludność mogła swobodnie przemieszczać się po całym terytorium zaboru austriackiego. Galicja to w zasadzie 3 języki: niemiecki, polski i ukraiński. Zatem, nazwiska mogły być różnie zapisywane i podlegać wpływom różnych języków. Tak też mogło być w przypadku nazwiska Hyrchel.

W tak zwanym słowniku warszawskim [ J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, Słownik języka polskiego, tom II, Warszawa 1902, strona 18 ] znajduje się hasło „harhara”. Słownik ten uznaje ten wyraz jako gwarowy i podaje jego znaczenie: ‘coś wielkiego a niezgrabnego, starego [ na przykład o kobiecie, piecu ], nędzny koń, zwłaszcza wielki a chudy, szkapa’. Hasło „harhara” odnajdziemy też w Słowniku języka polskiego pod redakcją profesora Doroszewskiego [ tom 3, Warszawa 1964, strona 30 ]. Słownik ten twierdzi, że harhara - 'coś dużego, niezgrabnego, niezręcznego, nieudolnego [ czasem o człowieku; czasem o dużym koniu’ ]. Oba słowniki uważają, że słowo „harhara” pochodzi [ wywodzi ] się z języka ukraińskiego.
Wyraz „harhara” został nie tylko odnotowany w słownikach języka polskiego. Został on odnotowany w publikacjach profesor Zofii Kurzowej, które były poświęcone kresowemu językowi polskiemu, to jest: Polszczyzna Lwowa i kresów południowo – wschodnich do roku 1939, Warszawa – Kraków 1983, strona 169; Język polski Wileńszczyzny i kresów północno – wschodnich XVI – XX wieku, Warszawa – Kraków 1993, strona 360. Autorka tych publikacji uważa, że słowo „harhara” ma swoje źródło w języku ukraińskim i języku białoruskim.

W roku 2011 w Актуальні проблеми слов’янської філології – Випуск XXІV. –
Частина 1, od strony 493 do strony 550, Лєснова В.В. [ кандидат філологічних
наук, Луганський національний університет імені Тараса Шевченка ] opublikowała pracę naukową pt. ДІАЛЕКТНІ ОЦІННІ НАЗВИ ЯК ОСНОВА ТВОРЕННЯ ПРІЗВИЩ. Na stronie 495 w punkcie 6. Прізвища, утворені від апелятивів, характерних для нижньонаддніпрянських говірок znajduje się nazwisko Гергель, o którym tak pisze: „Гергель ірон. ‘висока, незграбна людина’ ( зауважимо, що в степових говірках зафіксовано лексеми герголя ‘висока на зріст жінка’ та гергуль ‘нерозторопний високий чоловік’, апелятив гергуль використовують також у полтавських говірках як глузливе прізвисько довгошийої, незграбної людини;”.
W zasadzie Валентина Лєснова tłumacząc pochodzenie i znaczenie nazwiska Гергель podała takie samo znaczenie jak podał profesor Doroszewski i tak zwany słownik warszawski przy haśle harhara. Autorka twierdzi, że jest to ironiczne nazwisko. Niemniej jednak są pewne smaczki, które podaje Валентина Лєснова, które warto poznać. Dlatego nie będę tłumaczył dokładnie jej tekstu – jak będziesz chciał je poznać to zapewne postarasz się przetłumaczyć ten króciutki tekst.

Jak wspomniałem na początku, profesor Kazimierz Rymut między innymi pisał: „(…).Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Słowa te jak najbardziej odnoszą się do nazwiska Гергель. W słowniku wydanym w Kijowie w roku 1966 pod tytułem Сучаснi українські прiзвища, którego autorem był Юлиа́н Константи́нович Редько́, na stronie 185 w podrozdziale Прізвищ німецьког походження jest wymienione nazwisko Гергель, które tak jest opisane: „Гергель ( Gergel – жолобок, фуга)”.
Autor tego słownika twierdzi, że nazwisko Гергель [ Gergel ] jest pochodzenia niemieckiego i znaczy:
• Жолобок – bruzda, rowek,
• Фуга – fuga.

Jak można zauważyć ukraińskie nazwisko zapisane jako Гергель ma dwa różne znaczenia i może pochodzić z dwu różnych języków, to jest ukraińskiego i niemieckiego. Zatem, jak między innymi pisał profesor Kazimierz Rymut: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. (…)”.

Zapewne po przeczytaniu powyższych informacji zadasz sobie pytanie dlaczego powiązałem nazwisko Hyrchel z nazwiskiem Гергель? Moim zdaniem miano Hyrchel jest zniekształconą formą nazwy osobowej Hyrhel, któremu odpowiada ukraińskie nazwisko Гергель. Ukraińskiej głosce Г [г] odpowiada polska głoska H [h]. Natomiast, polskiemu CH [ch] odpowiada ukraińska głoska X [х]. Co do zasady w języku polskim h pisze się w wyrazach, które nie pochodzą z języka polskiego. Tak więc ukraińskie nazwisko Гергель po polsku powinno być wypowiadane i zapisywane przez Polaków jako Herhel.
W swoim poście między innymi napisałeś: ” W księgach metrykalnych i na FS istnieje wiele wersji tego nazwiska: Herchel, Herhel, Cherchel, Cherhel, Chyrchel, Chyrhel, Hurchel, Churchel, Chorchel, Horchel oraz prawdopodobnie (C)Hersel, (C)Herszel, (C)Herschel (…)”. Przytoczone przez Ciebie inne formy zapisu nazwiska Hyrchel w zasadzie potwierdzają moją hipotezę. Za takim postawieniem sprawy przemawia też właściwość dialektu południowokresowego języka polskiego. Właściwość ta to cecha, którą też posiada język ukraiński, polegająca na akcencie dynamicznym a w szczególności redukcja nieakcentowanych samogłosek o, e przechodzących w i, y oraz u, miękkie t’, d’. Zatem, hipotetycznie nazwisko Hyrchel [ Hyrhel ] odpowiada nazwisku Herhel a ono mianu Гергель.

Łukaszu, przedstawiłem Ci moje rozważania i hipotezy o możliwym pochodzeniu i etymologii nazwiska Hyrchel. Wnioski już pozostawiam Tobie oraz weryfikację moich tez.

Mam nadzieję, że moje informacje pomogą Ci w badaniach nad historią i pochodzeniem osób noszących nazwisko Hyrchel.

Pozdrawiam – Roman.
lukasz.hyrchel - 23-06-2017 - 00:10
Temat postu:
Gawroński_Zbigniew napisał:
lukasz.hyrchel napisał:


Czy do idiomu i szmaja jest jakiś źródłosłów? Z jakiego źródła są te informacje - bo nie mogę znaleźć powiązania z nazwiskiem.

Hmm.. na ten moment jeszcze mam za mało informacji żeby wykluczyć/potwierdzić którąś z opcji pochodzenia nazwiska.

Pozdrawiam

Źródła kresowe opieram w zasadzie na dwóch stronach pisanych cyrylicą:
http://www.ufolog.ru/names/ - tu jest alfabetyczny indeks około pół miliona nazwisk rosyjskojęzycznej strefy językowej i około 150 tysięcy etymologii. Do brakujących pozostałych są dodane "etymologie" horoskopowe. Smile więc trzeba trochę uważać. W Polsce też pojawiła się ta idiotyczna moda - zwłaszcza jeśli chodzi o imiona.
Szczegółówy link: http://www.ufolog.ru/names/order/К ... 88;х
INazwiska Korchopodobne zaczynają się na 22 stronie podstawy "Кор..." = pol: Kor...

I strona druga: jest to taka rosyjskojęzyczna encyklopedia wszystkiego i na każdy temat: http://dic.academic.ru

Naturalnie sprawdzam przy okazji słowniki Niedźwiedzkiego i Karłowicza (tj warszawski i gwar polskich) - tam jest zawsze bardzo dużo podpórek co do kresowych słówek.


Z lewą ręką poszedłem na łatwiznę zaglądając do opracowania p Ewy Szczodruch umieszczonej na "Stankiewiczach": http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44

Teraz właśnie zauważyłem: np: nazwisko Korchonien/Chorchonien ma korzenie fińskie z przydatkami a oznacza głucholca, kogoś kto ogłuchł z jakiegoś powodu. Nazwiska jak wspomniałem jest mało, około 10, warto szczegółowo przeanalizować sobie wszystko co Ruskie o nich piszą.


Panie Zbigniewie - dziękuję za informacje Wink Takiej biblioteki prywatnej jeszcze nie zgromadziłem, a cyrylicy nie znam więc mam małe pole manewru.

Jeśli chodzi o tych kolonistów niemieckich to jakiemu słowu odpowiadają?

Dużo informacji dostałem, ale muszę odnaleźć dalszych przodków żeby cokolwiek wykluczyć/potwierdzić.

W słowniku jest jeszcze "Chyrchel" - "choroba, chyrać, cherlać".
lukasz.hyrchel - 24-06-2017 - 12:29
Temat postu: Re: Hyrchel, rozważania o pochodzeniu nazwiska.
ROMAN_B napisał:



Witaj Łukaszu!
Poniżej przedstawiam Ci moje rozważania na temat pochodzenia i etymologii nazwiska Hyrchel, raczej będzie to daleko idąca hipoteza. (...)

Łukaszu, przedstawiłem Ci moje rozważania i hipotezy o możliwym pochodzeniu i etymologii nazwiska Hyrchel. Wnioski już pozostawiam Tobie oraz weryfikację moich tez.

Mam nadzieję, że moje informacje pomogą Ci w badaniach nad historią i pochodzeniem osób noszących nazwisko Hyrchel.

Pozdrawiam – Roman.


Panie Romanie, dziękuję za wyczerpującą analizę - chapeau bas Wink Muszę teraz przysiąść i wszystko sobie w głowie poukładać - a z czasem jak dotrę do dalszych przodków - kto wie skąd przybyli.

Pozdrawiam,
ŁH
jasiel - 28-06-2017 - 13:24
Temat postu: Re: Hyrchel, rozważania o pochodzeniu nazwiska.
witam, interesuje mnie etymologia nazwiska:
Rubis, ob. Rubas, być może spolszczone Rubisch.

Pozdrawiam, Janusz
Gawroński_Zbigniew - 28-06-2017 - 22:09
Temat postu:
Trudna sprawa, ponieważ na moje oko to zupełnie rożne trzy nazwiska a na pewno maja różne możliwe pochodzenie. Rubis to litewskie imię męskie. Co ono "znaczy" nie potrafię na tę chwilę rozgryźć. Rubas to również litewski mniej więcej "odziany", "ubrany" od biało i czarnoruskiego: rubas = odzienie, szata.
Rubisch z kolei chyba też za wiele z niemieckim nie ma wspólnego. Mi pachnie ukraińskim rubachą = człowiekiem prostego stanu, niewychowanym na salony.
Irena_Powiśle - 29-06-2017 - 10:17
Temat postu:
Jeszcze jest rosyjskie słowo Рубище /rubiszcze/ - odzienie, szata z grubej tkaniny. Może przodek był żebrakiem. Albo mniechem, kiedyś bardzo dawno.

Irena.
Gawroński_Zbigniew - 29-06-2017 - 11:19
Temat postu:
Irena_Powiśle napisał:
Jeszcze jest rosyjskie słowo Рубище /rubiszcze/ - odzienie, szata z grubej tkaniny. Może przodek był żebrakiem. Albo mniechem, kiedyś bardzo dawno.

Irena.


Oczywiście. Do tego rubacha, rubaszka - mające po kilkanaście lokalnych znaczeń. Co region to inaczej: albo długa, albo krótka, albo płócienna najtańsza, albo piękna strojna, ale zawsze jakaś tam koszula.

Szczegółowo opisuje to profesor Smoczyński ... chyba w tym pliku działa ocr-ka:

Cytat:
rūbas daw. "odzież, szata", dziś "ubranie (męskie, damskie)" — zapoż. z błr. rub.
SD: rūbas «odzienie [syn. dungalas], szata», rūbas ilgas «szata długa», minykų rūbas
«kapica», rūbas kunigų lininis trumpas «komża kapłańska», nusišerįs rūbas «oblazły,
deflocatus». — Drw. rūbynas "stare, marne odzienie, szmaty", rūbinė "szatnia, garderoba",
SD «szatnica», rūbynė "szafa na ubrania", rūbingas SD «szatny, odziany», rūbinykas SD
«szatny, vestiarius», dziś rūbininkas "szatniarz".


Cytowane powyżej źródło: SD to:
Cytat:
SD = Dictionarium trium linguarum in usum studiosae iuventutis, auctore R.P. Constantino
Szyrwid. [Wydanie III]. Vilnae, Typis Academicis Societatis lesu Anno Domini
M.DC.XLII. Cytowane według wydania Kazys Pakalka (red.), Pirmasis lietuvių
kalbos žodynas. Vilnius: Mokslas, 1979.

Irena_Powiśle - 29-06-2017 - 11:31
Temat postu:
Miałam na myśli trochę innego.
Rubiszcze - to odzież trochę szczególna. Tem wyraz w języku rosyjskim jest dotyczący żebraków albo "świętych ludzi", którzy chodzili od wsi do wsi w takim ubraniu. Mogli nie być żebrakami, raczej wyjątkowy rodzaj mnichów bez zakonu.

Nie było to marne brudne odzienie.

"Rubacha, rubaszka" to już odzież innych kręgów.

Irena
Gawroński_Zbigniew - 29-06-2017 - 11:58
Temat postu:
http://dic.academic.ru/searchall.php?SW ... amp;stype=

Razz Laughing Cool
Irena_Powiśle - 29-06-2017 - 12:12
Temat postu:
???
Рубище — ср. 1. устар. Одежда из грубой ткани, которую носили блаженные, юродивые или раскаявшиеся, отказавшиеся от жизненных благ. 2. Ветхая, изношенная или изорванная одежда. Толковый словарь Ефремовой. Т. Ф. Ефремова. 2000 …
http://dic.academic.ru/dic.nsf/ushakov/1012178

- - - - -
Irena
jasiel - 29-06-2017 - 17:50
Temat postu:
to znaczeń całkiem sporo,
Janusz
adamaranth - 30-06-2017 - 00:33
Temat postu:
Witam, czy ktoś tutaj byłby tak dobrą duszą i mógłby mi rozszyfrować etymologię dwóch nazwisk w mej rodzinie? Jedno to Pietraszek, pochodzi one z Wielkopolski, chyba z okolic Jawora, chociaż tutaj ręki sobie nie dam uciąć. A drugie to Przybyszewski Konopki/Morawy. Województwo Mazowieckie.

Dziękuję pięknie!
Lukaszlac1983 - 07-07-2017 - 15:21
Temat postu:
Witam
Proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska GRODOŃ.

Dziękuję pięknie
Ewa_Szczodruch - 09-07-2017 - 11:15
Temat postu:
Witam Smile

Grodoń - od imion złożonych typu Grodzisław oraz od grodzić, gród.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Pietraszek 1396-97 - od imienia Piotr. Imię pochodzenia greckiego, od petra ‘skała, opoka’. W Polsce notowane od XII wieku. Obok postaci Piotr występują w źródłach średniowiecznych Piotro, Pietr, Pioter, Pieter, Piotyr, Pietyr, a w tekstach niemieckich także Peter, Petir, Piter.

Przybyszewski 1491- od nazwy miejscowej Przybyszew, Przybyszów (kilka wsi), Przybyszówka (rzeszowskie, gmina Świlcza).
GZuzak - 09-07-2017 - 11:49
Temat postu:
Witam,
czy mógłbym prosić o wyjaśnienie pochodzenia mojego nazwiska, Zuzak.
Dziękuję
Dmuchowski_Filip - 09-07-2017 - 23:33
Temat postu:
Witam,
prosiłbym o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Sitko z terenów suwalszczyzny.
Serdecznie dziękuję
Ewa_Szczodruch - 10-07-2017 - 04:26
Temat postu:
Witam Smile

Sitko 1389
- od sito ‘narzędzie do przesiewania materiałów sypkich’, też od sitowie ‘roślina trawiasta rosnąca na mokrym podłożu’; od sitko.

Zuzak - od imienia żeńskiego Zuzanna, znanego w Polsce od XIII wieku, pochodzącego od hebrajskiego šušhan ‘lilia’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Szczepaniak_Tomasz - 10-07-2017 - 11:56
Temat postu:
Witam,

Czy mógłbym prosić o próbę rozszyfrowania nazwisko Całbach/Czałbach/Szczałbach albo Zczałbach.

Jest to nazwisko dość lokalnie występujące w parafii Lubania (powiat Rawski) w I połowie XIX wieku które później rozprzestrzeniło się po okolicznych miejscowościach. Nazwisko noszą włościanie, więc raczej nie wiąże ich z jakąś miejscowością położoną daleko (Prusy/Niemcy), a w okolicy także nie zlokalizowałem żadnej wsi Czałba/Całba.

Pozdrawiam
Tomasz Szczepaniak
Dybowski_Damian - 10-07-2017 - 15:20
Temat postu:
Witam
Czy można prosić o rozszyfrowanie pochodzenia nazwisk:
Klepczyński/Klewczyński, Krawczewski, Olczak, Cuber, Radziszewski
Ewa_Szczodruch - 11-07-2017 - 05:25
Temat postu:
Witam Smile

Całbach – nie znalazłam Sad

Czałbach – nie znalazłam Sad

Szczałbach - od strzałba ‘drzewo wichrowate, krzywe’.

Zczałbach
– nie znalazłam Sad

Klepczyński - od klepać ‘uderzać’, też od staropolskiego klep ‘rodzaj sieci’.

Klewczyński - od niemieckiej nazwy osobowej Klawe, ta od imienia Nicolaus lub też od klawa ‘buława’, klawy ‘dobry’.

Krawczewski - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kraw-, por. krawać ‘obcinać’, krawiec.

Olczak 1463 (Śl)- od imion na Ol-, typu Oleksy, Oleksander, może też od olsza, olcha.

Cuber 1743
- od gwarowego cuber ‘większe naczynie z drzewa’ lub od niemieckich nazw osobowych Zuber, Zober.

Radziszewski 1439 - od nazw miejscowych Radziszewo (wieś zagrodowa, Wlkp), Radziszów (krakowskie, gmina Skawina).

Źrodło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
maxi3king - 13-07-2017 - 16:04
Temat postu:
Dzień dobry,

Od dłuższego czasu próbuję ustalić pochodzenie nazwiska BRĄGLEWICZ. Natrafiłem w internecie, że może wywodzić się od niemieckiego Briegel (od Brieg - brzeg), końcówka ewicz wskazuje natomiast na wschodnie pochodzenie.Może ktoś jest w stanie mi pomóc (podobne nazwiska to Brągiel, Bragiel).

Dziękuję
Krzysztof
Gawroński_Zbigniew - 13-07-2017 - 17:17
Temat postu:
-ewicz nie wskazuje nam kresowego pochodzenia. Z indeksacji kilkunastu parafii na Kujawach w 18 wieku zauważyłem, że tu w miejscowych "Zabitodechowicach" -iczów i -skich było po tyle samo procent. - icz to najczęściej "zawód+syn, imię+syn". I tu mamy chyba odpowiedź co mogło oznaczać słowo Brąglewicz/Braglewicz. Brag/brąg/brog/bróg to specjalnej konstrukcji stóg ze słomy zbudowany jakby na drewnianej konstrukcji tak, że cały jest w środku pusty. Ten środek stoga służył do rożnych celów magazynowych w okresie zimowym. Umiejętność budowania szczelnych brągów/brogów to był zawód, a ludzie cenieni, budowali je nie tylko u siebie ale i u licznych sąsiadów.

Na kresach (północna Ukraina, Białoruś zachodnia) braga miała jeszcze jedno znaczenie: piwo chlebowe. Nie bardzo wiem co to jest, czy coś na kształt podpiwka czy popularnego kwasu chlebowego. W każdym razie od tego słowa powstało pi razy oko 30 nazwisk ale samego Braglewicza nie widzę. Więcej o tym piwie: http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc2p/210382
Argox - 15-07-2017 - 20:47
Temat postu:
Witam serdecznie, proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Dobisz oraz Potysz.
historyk1920 - 15-07-2017 - 21:01
Temat postu:
Witaj !
Dobisz - 1399 od imion złożonych typu Dobiemir, Dobiesław, od prasłowiańskiego dob? ‘sprawny, waleczny, dzielny’.

Pozdrawiam
Marek
Lukaszlac1983 - 17-07-2017 - 13:42
Temat postu:
Witam
Serdecznie dziękuję
Pozdrawiam
Łukasz Ł.
Sylwia_Socha - 17-07-2017 - 14:23
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Dzień dobry.
Poproszę o rozszyfrowanie nazwiska Lewkowicz.
Pozdrawiam Sylwia
Ewa_Szczodruch - 17-07-2017 - 18:05
Temat postu:
Witam Smile

Lewkowicz 1441 - od lewy, w pochodnych też od imion Leon i od hebrajskiego Levi lub od niemieckiej nazwy osobowej Levin.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Bartolllini - 28-07-2017 - 18:35
Temat postu: Rozważania o ewentualnym pochodzeniu nazwiska Bęcławski.
Witam Smile Chcialbym sie dowiedziec o pochodzeniu nazwiska Fecenko Smile 3xprababcia pochodzila z Kalwarii Zebrzydowskiej. Brzmi ukrainsko ale sam nie jestem pewien...
ROMAN_B - 28-07-2017 - 22:24
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Fecenko
Witaj!

Pytasz o etymologię nazwiska Fecenko. Moim zdaniem nazwisko to składa się z dwóch członów, to jest z rdzenia Fec- i sufiksku -enko [ Fec + enko = Fecenko; Fec-enko ]. Tak więc jest ono derywatem. Przyrostek -enko jest sufiksem z natury ukraińskim przy pomocy którego tworzono nazwiska. Zatem, nazwisko Fecenko ma jak najbardziej ukraińskie konotacje. Drugim przyrostkiem, który służył do tworzenia ukraińskich nazwisk był sufiks -czenko. Po ukraińsku sufiksy te zapisuje się w następujący sposób: -енко, -єнко [ -enko ]; -ченко [ -czenko ]. Wynika z tego, że obocznym nazwiskiem może być miano Feczenko. Nazwiska z sufiksem -enko i -czenko pierwotnie powstawały w Naddnieprzańskiej Ukrainie z której rozpowszechniły się na cały obszar Ukrainy. Format -enko oraz -czenko powstał z połączenia przyrostka -enia i -ko. Przyrostki -enia oraz -ko służyły do tworzenia nazw istot [ ludzi, zwierząt ] niedorosłych oraz rzeczy małych, tak więc związane były ze zdrobnieniami. Przykładem może być nazwisko Fedcenko [ Fedczenko ]. Fedcenko/Fedczenko – mały Fed, syn Feda [ Fed ]. Imię Fed jest inną formą łemkowskiego imienia Fedor, Fiedor – po polsku Teodor.

Pozostaje ustalić co może znaczyć rdzeń Fec-? Profesor Kazimierz Rymut [ Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999; Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001 ] uważa, że miano Fec może mieć dwie różne genezy. Pierwsza zakłada, iż powstała ona od imienia Fedor ‘Teodor’. Druga geneza zakłada, że nazwa osobowa Fec jest zdrobnieniem imienia Fecenes, które powstało od niemieckiego imienia Vizens ‘Wincenty’.

Profesor Ewa Wolnicz-Pawłowska w opracowaniu Antroponimia łemkowska w XVI-XIX wieku na tle polskim i słowackim, Warszawa 1993, na stronie 340 wymienia nazwisko Fecko jako genetycznie łemkowską nazwę osobową.

To tylko moje rozważania o możliwych genezach nazwiska Fecenko. Może ktoś coś jeszcze doda i rozszerzy informacje o ewentualnych innych etymologiach tego nazwiska.

Profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących nazwisko Fecenko.

Pozdrawiam – Roman.
Bartolllini - 28-07-2017 - 23:44
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Fecenko
Dziękuję za wyczerpujący wywód Smile Łemkowszczyznę też brałem pod uwagę właśnie. Niedawno odkryłem tę osobę i będę zgłębiać jej pochodzenie Smile
Gawroński_Zbigniew - 30-07-2017 - 00:02
Temat postu:
Nieco odmiennie wywiódłbym pochodzenie nazwiska. Co do kresowości nie mam wątpliwości. Uważam jednak w oparciu o dostępne mi niemieckie i rosyjskie źródełka z których zazwyczaj korzystam, że nazwisko może mieć pochodzenie niemieckie.

Od niemieckiego czasownika vetzen, który miał dwa znaczenia. Trudno jest je obydwa na polski przetłumaczyć: 1. gręplarz, międlarz, ktoś kto rozrywa coś na strzępki, szczerze mówiąc nie bardzo wiem kto, ale od niego właśnie. Jest to nazwa umiejętności związanej z tkactwem, z przygotowaniem lnu i konopi do tkania. 2. od tegoż czasownika w znaczeniu: przenosić się z miejsca na miejsce. Natomiast rzeczownik vetze miał inne znaczenie, mniej więcej: pracowity jak mrówka.
NAGÓRSKI_BOGUSŁAW - 09-08-2017 - 10:57
Temat postu: Nazwisko Liper - pochodzenie
Witam z Krakowa!

Bardzo proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska LIPER.
Czy taka jak nazwiska LEPER?

Pozdrawiam
Bogusław
Sofeicz - 09-08-2017 - 12:34
Temat postu: Nazwisko Liper_pochodzenie
Liper - od niemieckiej nazwy osobowej Liphardt.
Podobnie jak:
Liperkowski, Lipert, Lipertowicz, Lipertowski

Leper to inna parafia
Leper - od średnio-dolno-niemieckiego lepper ‘łaciarz, krawiec’

TS
NAGÓRSKI_BOGUSŁAW - 09-08-2017 - 15:50
Temat postu: Nazwisko Liper_pochodzenie
Serdecznie dziękuję!

Liper to 1740 r. Potem zaczęto pisać - Leper (IIga połowa XVIII w.). Z początkiem XIX w. pojawia się - Lepert, aby od końca XIX w. pisownia ukształtowała się jako - Leppert.

Pozdrawiam
Bogusław
Gawroński_Zbigniew - 10-08-2017 - 07:48
Temat postu:
Lipp to gdańskie zdrobnienie od Gottlieb.
Lippe to jidisz imię męskie i żeńskie Liebe.
Lippman i Lippme to również jidisz nazwiska od Liepman.
Lieppman z kolei to nazwisko odmiejscowe (między innymi) od jakiejś wioski o nazwie Lieppe opodal Królewca: nie mam pod ręka starych map aby sprawdzić co to jest.
Lippit i Lippitz to specjalny gatunek mąki do produkcji pierników, które po "prusku" nazywały się "lipowe miodki" mniej więcej (Lippiz-Honig).
Pierwiastek 'lip' może mieć - o czym pisałem już tu niedawno - korzenie galindzkie o dwojakim znaczeniu: 1. "ludź" produkujący wapno; 2. tak samo jak na całych Prusach przedkrzyżackich od drzewa: lipy.

No to namąciłem. Moim zdaniem to nazwisko związane znaczeniowo z plackami miodowymi. Smile
Kamil_Kubica - 04-09-2017 - 21:39
Temat postu: Szukać informacji nazwisko Piłat
Witam !!!
Szukać informacji nazwisko Piłat o pochodzeniu i o znaczeniu.
Ewa_Szczodruch - 05-09-2017 - 04:48
Temat postu:
Witam Smile

Piłat 1415 - od nazwy osobowej Piłat, znanej z Nowego Testamentu, przenośnie ‘niesprawiedliwy sędzia; człowiek, który nie chce brać odpowiedzialności’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2017 - 07:51
Temat postu:
Piłat jest biblijnym spolonizowanym zapisem imienia greckiego Theofilakt = boży strażnik mniej więcej. Smile

Theofilakt z Pontu o ile mnie jeszcze świeżawa pamięć z rana nie myli: ergo Grek Smile
ROMAN_B - 05-09-2017 - 15:53
Temat postu: Re: Szukać informacji nazwisko Piłat.
Witam.

Dr hab. Alina Naruszewicz - Duchlińska - profesor Uniwersytetu Warmińsko -Mazurskiego tak pisze o genezie nazwiska Piłat: „ Piłat. Nazwisko pochodzi od nazwiska namiestnika rzymskiego w Judei Pilatusa, który sądził Chrystusa, przenośnie: 1. człowiek sądzący sprawę tak, jak dla niego samego wygodnie, 2. piłarz, 3. pręgierz, 4. ustęp, wychodek klasztorny. Por. także nazwę miejscową Piłaty z byłego powiatu dzisieńskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, s. 155. Nazwę osobową Piłat odnotowano na terenie Polski w 1415 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. II L-Ż, Kraków 2001, s. 239.”.

Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie językowe nazwisk omówionych w Historii Nazwisk Polskich, Tom 1 autorstwa Zofii Kowalik – Kaleta, Leonarda Dacewicza, Beaty Raszewskiej – Żurek, który został wydany w Warszawie w roku 2007 przez Instytut Slawistki Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Slawistyka na stronie 119 tak opisuje nazwisko Piłat:
„PIŁAT < piłat ‘człowiek uchylający się od odpowiedzialności’ SW (SSNO Piłat//Pilat)
1408, odap., s. 176.”.

Pozdrawiam – Roman.
Gawroński_Zbigniew - 05-09-2017 - 20:36
Temat postu:
Szkoda że nie ma tu miejsca na dyskusje w temacie. Nie bez kozery bowiem postawiłem tezę powyżej.

Panie Romanie, Pani Ewo, inni Szanowni tutaj pisujący: może byśmy założyli wątek dyskusyjny, a nie prezentacyjny - jak ten - nt. etymologii nazwisk?
Rychter_Ida - 05-09-2017 - 22:33
Temat postu: Pochodzenie nazwisk
Bardzo proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwisk :
Z Polski centralnej Dukat, Sowiński, Karwański
Z kresów północno-wschodnich Poznański
Bardzo dziękuję Barbara Górska
Ewa_Szczodruch - 06-09-2017 - 06:20
Temat postu:
Witam Smile

Dukat - od dukat ‘złota moneta’.

Karwański - od staropolskiego karw ‘wół, zwłaszcza stary, leniwy’, też ‘leniwy człowiek’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Sowiński 1432 - od nazw miejscowych Sowin, Sowiny, Sowiniec (kilka wsi)

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Rychter_Ida - 06-09-2017 - 21:02
Temat postu:
Serdecznie Pani dziękuję a czy może wie Pani gdzie znaleźć coś o Poznańskich. Czy to tylko wiąże się z Poznaniem. Sedecznie pozdrawiam Barbara Górska
Ewa_Szczodruch - 07-09-2017 - 05:43
Temat postu:
Witam Smile

Poznański 1399 - od nazwy miasta Poznań.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Rychter_Ida - 07-09-2017 - 20:15
Temat postu:
Serdecznie dziękuję za pomoc Barbara
Jastrzebski_Wiktor - 11-09-2017 - 09:23
Temat postu: Nazwisko Lepinski/Lepinska
W moich poszukiwaniach trafiłem na dość zagadkowe dla mnie nazwisko Lepinska (Lepińska?). Na pewno takie panieńskie nazwisko nosiła Katarzyna Lepinska z Wierzbicy w mazowieckiem (urodzona ok 1758 r.) . Jestem również przekonany że trafiłem na osoby o takim nazwisku w Wąchocku (ale w tym momencie nie mam zdjęć).

Natomiast przeszukiwanie Internetu daje dość dziwne rezultaty. Na MoiKrewni.pl widzę jedynie 11 osób o tym nazwisku w całej Polsce. Zdecydowanie więcej można obecnie znaleźć w USA. Jeżeli chodzi o zindeksowane księgi to jedyne rezultaty jakie otrzymuje są z terenów Pruskich oraz z Kresów.

Czy ktoś z forumowiczów może pomóc w tej sprawie? Poniżej załączam skan aktu zgonu Katarzyny Lepinskiej:
http://i68.tinypic.com/205qr6x.jpg
Lewicki_Przemysław - 11-09-2017 - 15:24
Temat postu: Nazwisko Lepinski/Lepinska
Dzień dobry Smile

Interesują mnie nazwiska Beda oraz Beca.
Ewa_Szczodruch - 12-09-2017 - 09:58
Temat postu:
Witam Smile

Beca - od beczeć ‘płakać; bekać’.

Beda - od imion złożonych typu Będzieciech, Będziemir, też od apelatywów na będ , por. będę.

Źródło:Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Lepiński- od lepić.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Jastrzebski_Wiktor - 13-09-2017 - 01:19
Temat postu:
Co do nazwiska Lepiński - nie wiem czy post trafił do dobrego tematu. Zamiast jego pochodzenia zastanawiało mnie bardziej to jak to możliwe, że ono w tym momencie praktycznie w Polsce nie występuje, natomiast w USA owszem. Może po XIX wieku zmieniło formę?
mariola_nosowska - 15-09-2017 - 09:11
Temat postu:
Czy ktoś z Was wie coś więcej na temat pochodzenia nazwiska Tarzyniec?
Gawroński_Zbigniew - 15-09-2017 - 11:06
Temat postu:
Od "tarzać się" = opisowo: jeśli jakieś zwierzę swędzą plecy to przewaca się 4 "kołami do góry" i tarza po ziemi = drapie się po nich. Tyle podaje indeks Rymuta.

Moim zdaniem jest to typowiutkie nazwisko kresowe gdzieś ze styku dzisiejszej Litwy i Białorusi i pochodzi od rzeczownika "tarza" (тажа) = pole/łąka zalewowa. Tarzyk/tarzyniuk/tarzynik/tarzun/tarzuna i inne podobne to dzierżawca takich terenów, albo w jakiś sposób z takowymi powiązany.
Jastrzebski_Wiktor - 15-09-2017 - 17:15
Temat postu:
Proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Zgubimłynek Wink
Cirdan - 17-09-2017 - 15:49
Temat postu:
Proszę o etymologię nazwiska KUSNITIUS / KUZNITIUS

pozdrawiam
Piotr Sułek
Michał_Bąbol - 17-09-2017 - 17:46
Temat postu:
Dzień dobry! Chciałbym zapytać o pięć nazwisk: Janiczak, Gospodarczyk, Halek, Medes, Kwatyra.

Pozdrawiam! Smile
Jurczyk_Lukasz - 17-09-2017 - 18:45
Temat postu:
Witam,

Mam pytanie o pochodzenie nazwiska Erfort. Osoby które posługiwały się tym nazwiskiem posiadały imiona Gotlib, Zamel.

Pozdrawiam

Łukasz Jurczyk
ROMAN_B - 17-09-2017 - 20:04
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kusnitius, Kuznitius.
Witaj Piotrze!

Pytasz o etymologię nazwiska Kusnitius / Kuznitius. Na pierwszy rzut oka jest to nazwisko zapisane po łacinie, przynajmniej ja tak uważam. O taki spojrzeniu na to nazwisko może świadczyć łacińska końcówka w tym nazwisku. Nie wspomniałeś gdzie to nazwisko występowało i w jakim czasie się pojawiło w dokumentach. Tak więc oprócz nazwiska, które moim zdaniem zapisane jest po łacinie, nic nie wiemy. Zatem, jest to najprawdopodobniej jakieś nazwisko zapisane po łacinie. Tylko czy jest to nazwisko polskie czy wywodzące się z innego kręgu językowego?

Nazwisko Kusnitius / Kuznitius można spotkać na Górnym Śląsku w drugiej połowie XVII wieku w mieście Bytom. Otóż w latach 1671 – 1680 burmistrzem miasta Bytom był niejaki Jan Franciszek Kuznitius. Skoro osoba nosząca nazwisko Kuznitius była pod koniec XVII wieku burmistrzem Bytomia, to zapewne należała do wpływowej i bardzo znaczącej rodziny.
W roku 2010 w Krakowie nakładem Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce Katowice Panewniki ukazało się w ramach serii Szkoła Serafińska (6) opracowanie pod redakcją Antoniego Barciaka i Witosława J. Sztyka OFM, które nosiło tytuł „750-lecie przybycia Braci Mniejszych do Bytomia”. W rozdziale pt. „Rola i oddziaływanie franciszkańskiego klasztoru w Bytomiu od końca XVII do początku XIX wieku w świetle Księgi brackiej”, którego autorem jest Antoni Barciak, na stronie 51 czytamy: „(…). Na karcie tytułowej, obok tytułu Liber Confraternitatis Sacratissimi Scapularis B(eatissi)mae Virginis Mariae ad Ecclasiam Bytomensem S(ancti) Nicolai Fr(atrum) Mino(rum) S(ancti) Francisci Conuentualium erecte et fundate, znajduje się także informacja o założeniu Bractwa w dniu 4 października, czyli w dzień św. Franciszka 1674 roku, z inicjatywy ówczesnego gwardiana Konstantego Plichty, którego miał wspierać sędzia ziemski bytomski Wacław Kamieński. Należy tu dodać, że bytomski klasztor był miejscem obrad sejmiku ziemskiego bytomskiego. Innym pismem dopisano jeszcze, że Bractwo zostało założone, gdy burmistrzem był Jerzy Kuznitius (Kuźnicki), który został wybrany także na przełożonego (prior) Bractwa. (…)”.
Z tego fragmentu dowiadujemy się, że nazwisko Kuznitius jest nazwiskiem polskim i brzmi ono Kuźnicki.
W rozdziale noszącym tytuł „Inskrypcje w kościele franciszkanów w Bytomiu”, którego autorem jest Zdzisław Jedynak, na stronie 84 znajduje się przypis nr 13, który brzmi: „13. W Bibliotece Śląskiej zachował się rękopis (Zbiory Specjalne, sygn. 611 III) – księga wpisów do tego bractwa. Informacja o Wacławie Kamieńskim jako patronie bractwa znajduje się na karcie 3 tej księgi. Księgę sporządził, ujmując w niej kopie wpisów z 1674 roku Jan Kuznitius (Kuźnik?) w 1695 roku. Posiada ona ozdobne inicjały i kaligraficznie wypisane karty tytułowe odnośnie założenia w 1674 i 1695 roku.”.
Z tego przypisu dowiadujemy się, że w roku 1695 w Bytomiu żył Jan Kuznitius (Kuźnik?).

Z tych dwóch cytatów dowiadujemy się, że nazwisko zapisane po łacinie jako Kuznitius na język polski tłumaczone jest raz jako Kuźnicki a raz jako Kuźnik. Przy czym forma Kuźnik jest niepewna.

Źródło w formie elektronicznej:
http://prowincja.panewniki.pl/czasopisma/plik_38.pdf

W roku 1920 w Warszawie nakładem wydawnictwa M. Arcta ukazał się „Słownik Staropolski” autorstwa Antoniego Krasnowolskiego i Władysława Niedźwiedzkiego. W słowniku tym pod literą K znajduje się hasło Kuźnik. Według tego słownika słowo Kuźnik to kowal.

Od siebie dodam, że osoba nosząca nazwisko Kuźnik mogła pracować w kuźni i zajmować się obróbką żelaza albo być właścicielem kuźni / kuźnicy i być może zajmował się wytopem i obróbką plastyczną żelaza i innych metali. Kuźnica do wielka kuźnia, w której wytopione z rudy metale uzdatniano lub przerabiano za pomocą młota poruszanego kołem wodnym.

Nazwisko Kuźnicki może mieć trzy genezy:
1. jest nazwą osobową utworzoną od nazwiska Kuźnik poprzez dodanie do rdzenia Kuźni– sufiksku –cki [ Kuźni + cki = Kuźnicki ]. W takim przypadku jest to nazwisko strukturalne, które mogło być utworzone na wzór i podobieństwo nazwiska szlacheckiego;
2. jest nazwiskiem odmiejscowym [ szlacheckim ] utworzonym od nazwy miejscowości Kuźniki i podobnych;
3. jest nazwiskiem odmiejscowym [ nieszlacheckim ] utworzonym od nazwy miejscowej Kuźniki i podobnych. W tym przypadku nazwisko oznacza osobą urodzoną, mieszkającą lub pochodzącą z takiej miejscowości.

To tylko moje rozważania i informacje dotyczące ewentualnej genezy nazwiska Kusnitius / Kuznitius [ Kuźnicki, Kuźnik ].

Może ktoś coś doda jeszcze na temat etymologii nazwisk, o które pytasz.

Pozdrawiam – Roman.
Cirdan - 17-09-2017 - 20:17
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kusnitius, Kuznitius.
Dziękuję za ciekawą i dającą do myślenia odpowiedź Smile

Nazwisko to pojawiło mi się w okolicy Bytomia (a konkretnie w Lipinach) w 60 i 70-tych latach XIX wieku (w aktach pisanych po polsku). Karolina Kusnitius występuje w nich jako żona Konstantyna Zdechlika.

Obecnie nazwisko w zapisie Kuznicius występuje jeszcze w Polsce w jednym powiecie http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/kuznicius.html
beata_k2 - 17-09-2017 - 22:42
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kusnitius, Kuznitius.
Witam,
Jestem ciekawa pochodzenia nazwiska Kliczber (pisanym również: Klyczber, Kliczberg).

Pozdrawiam serdecznie,
Beata
Kalicki - 17-09-2017 - 23:03
Temat postu:
Dobry wieczór,

chciałbym zapytać o pochodzenie nazwisk: Hołuj (Chołuj), Nowakowski, Kołdej i Marszałek.

Bardzo dziękuję za każdą informację.

Pozdrawiam
Marcin
Ewa_Szczodruch - 18-09-2017 - 05:35
Temat postu:
Witam:)

Chołuj - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy chol-, por. rosyjskie cholit’ ‘czyścić’.

Hołuj - od goły; może też od golić ‘strzyc’.

Kliczber - od klicz, ze staropolskiego ‘zawołanie, okrzyk’, też ‘klitka, klucz’.

Kołdej - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kołd-, por. kołda ‘żebrak, złodziej’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Marszałek 1389
- od marszałek ‘w średniowieczu: zarządca dworu królewskiego, później wysoki urzędnik państwowy, dziś: najwyższy stopień wojskowy’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Cirdan - 18-09-2017 - 17:10
Temat postu:
Proszę o wyjaśnienie nazwiska Płaszczymąka (Bytom początek XIX w.)

Pozdrawiam
Piotr Sułek
balczezzz - 18-09-2017 - 21:45
Temat postu:
Dzień dobry,

Chciałbym poznać pochodzenie nazwiska BAŁCZEWSKI i/lub BALCZEWSKI. Czy jedno może wywodzić się z drugiego? Które było "pierwsze" i jak mogło dojść do zmiany (oczywiście poza błędami pisarskimi w aktach)?

pozdrawiam,
Łukasz Bałczewski
Kalicki - 18-09-2017 - 22:49
Temat postu:
Ewa_Szczodruch napisał:
Witam:)

Chołuj - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy chol-, por. rosyjskie cholit’ ‘czyścić’.

Hołuj - od goły; może też od golić ‘strzyc’.

Kliczber - od klicz, ze staropolskiego ‘zawołanie, okrzyk’, też ‘klitka, klucz’.

Kołdej - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy kołd-, por. kołda ‘żebrak, złodziej’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Marszałek 1389
- od marszałek ‘w średniowieczu: zarządca dworu królewskiego, później wysoki urzędnik państwowy, dziś: najwyższy stopień wojskowy’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001


Bardzo serdecznie dziękuję
ROMAN_B - 19-09-2017 - 00:15
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Płaszczymąka.
Witaj Piotrze!

Pytasz o wyjaśnienie nazwiska Płaszczymąka, które występowało w Bytomiu na początku XIX wieku. Bardzo ciekawe nazwisko. Jest to nazwisko, które trudno spotkać w słownikach a tym bardziej ustalić jego znaczenie. Moim zdaniem nazwisko to zostało utworzone na wzór apelatywów złożonych i raczej pierwotnie było przezwiskiem osoby, która coś robiła [ rodzaj czynności lub/i regionalna ( miejscowa ) nazwa jakiego zawodu ]. Aby zilustrować Ci to zagadnienie podam kilka regionalnych przykładów takich nazwisk [ pierwotnie przezwisk ]. Zatem:
• Babrzymąka [ Babrzy + mąka ] < od babrać + mąka – pierwotnie było to przezwisko piekarza;
• Chwacimąka [ Chwaci + mąka ] < od chwacić w znaczeniu chwycić; chwycić + mąka – pierwotnie było to przezwisko młynarza;
• Palichleb [ Pali + chleb ] < od palić + chleb – pierwotnie było to przezwisko piekarza.

Przejdźmy do nazwiska Płaszczymąka. Moim zdaniem jest to złożony apelatyw, który składa się z dwóch wyrazów, to jest płaszczy i mąka [ płaszczy + mąka = płaszczymąka ]. Jest też nazwisko Plaszczymąka i Plaszczymonka, Płaszczymonka. Profesor Kazimierz Rymut w swojej publikacji pt „Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny” [ Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001 ] wymienia nazwisko: Plaszczymąka, Plaszczymonka, Płaszczymąka, Płaszczymonka i pisze, że nazwiska te powstały od staropolskiego plaski, dziś płaski; plaskać ‘uderzać o coś’. Tak więc wiemy już co znaczy słowo plaskać, płaskać ‘uderzać w coś’ oraz słowo monka = mąka.
W publikacji Bolesława Paździora pt. „10 000 porzekadeł w gwarze śląskiej”. Na stronie 15 czytamy: „Płaszczył monka - Janek Płaszczymąka pomłócił i zmielił.”. To chyba wyjaśnia co znaczy nazwisko, raczej przezwisko, Płaszczymąka.
Można postawić hipotezę, że osoba nazywana Płaszczymąka zajmowała się młóceniem zboża i mieleniem go na miejscu.

To tylko moje rozważania o ewentualnej genezie nazwiska [ przezwiska ] Płaszczymąka.
Może ktoś coś jeszcze dopowie o innej genezie tego nazwiska.

Pozdrawiam – Roman.
Ewa_Szczodruch - 20-09-2017 - 06:03
Temat postu:
Witam Smile


Balczyński 1696, Bałczyński - od niemieckiej nazwy osobowej Balz ta od imion na Bald oraz Balthassar.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 20-09-2017 - 09:08
Temat postu:
A to moje 3 grosze.

Bałczyński/Balczyński ma drugą, kompletnie niezależną od wskazanej wyżej etymologię ( a zapewne i 7 innych). Może pochodzić od tatarskiego określenia bałczech = błota, mokradła. Charakterystyczna końcówka może sugerować pochodzenie etniczne nie tatarskie i nie słowiańskie.

Ponadto bałczuk/-ak/-yk/-ik to rosyjski dość stary idiom określający kogoś kto ma sad.

Moje źródełka są jak zwykle te same indeksy nazwisk na ufologi i rosyjski akademik.
balczezzz - 21-09-2017 - 00:24
Temat postu:
Czyli mam rozumieć, że Bałczewski/Balczewski może pochodzić od Bałczyński/Balczyński, tak jak piszecie? Tego nie zakładałem w najśmielszych założeniach, a dokopałem się już do początków 1700r.
Zabava77 - 21-09-2017 - 03:54
Temat postu:
Witam
Proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Hłasko (Głasko). Mój dziadek urodził się na Białorusi.

Dziękuję bardzo!
Ewa_Szczodruch - 21-09-2017 - 05:34
Temat postu:
Witam Smile


Hłasko 1441 od głos.

Źródło:Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Zabava77 - 21-09-2017 - 20:33
Temat postu:
Dziękuję bardzo, pani Ewa! Czy to znaczy, że te nazwisko po raz pierwszy pojawia się w 1441 roku?
Ewa_Szczodruch - 22-09-2017 - 03:45
Temat postu:
Dokładnie tak Smile

W tym roku po raz pierwszy zostało odnotowane w źródłach pisanych Smile
MareG - 27-09-2017 - 19:29
Temat postu:
Witam

Jestem ciekawy pochodzenia nazwiska DZIERŻĘGA (DZIERŻENGA).
Czy pochodzi od dzierżenia czegoś, dzierżawienia, czy - jak od rusińskiego "dzierżawa" czyli ojczyzny ?

Podobne pytanie dotyczy nazwiska LAWERA

Mam również pytanie o dość pospolite imię GAJDA - wiem że jest pochodzenia wołoskiego. Czy to nazwisko może być jakoś "spokrewnione" z nazwiskami Geidl, Hajda, Heidl ?
Ewa_Szczodruch - 28-09-2017 - 12:52
Temat postu:
Witam Smile

Podaję za profesorem Rymutem:

Dzierżęga - od staropolskiego dzierzęga ‘roślina polna; człowiek wątły’.

Lawera - prawdopodobnie od niemieckiej nazwy osobowej Law, ta jest skróceniem od nazwy osobowej Lawerenz oraz imion Laurentius, Nicolaus.
Prochowicz_G - 28-09-2017 - 12:58
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Prochowicz
Dzień dobry,

chciałbym podzielić się moimi wnioskami z poszukiwań genealogicznych jakie przeprowadziłem i zarazem prosząc o pomoc w dalszym odkrywaniu historii mojej rodziny Smile

Szukając swoich przodków odkryłem, iż moje nazwisko Prochowicz pochodzi od nazwiska Proficz. Obecnie moja rodzina posługuje się nazwiskiem Prochowicz i nikt do tej pory nie miał pojęcia o innych wersjach tego nazwiska.

Z ksiąg metrykalnych mam następujące dane:

- mój pradziadek Aleksander Prochowicz ur. 1891 akt 44 http://szukajwarchiwach.pl/88/628/0/-/1 ... BKTtX1xMkA

- akt ślubu rodziców Aleksandra Prochowicza: Paweł Prochowicz (syn Kajetana i Heleny Markowskiej) i Anna Bogusławska akt 64 http://www.szukajwarchiwach.pl/88/615/0 ... oSyMp0kZ1Q

- akt urodzenia Pawła Prochwicza ur. 1851 - imiona rodziców, miejscowość oraz rok zgadzają się z aktem ślubu powyżej. W tym miejscu nazwisko zapisywane jest jako Prochwicz
akt1 http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=159

- akt ślubu Kajetana Prochwicza i Heleny Markowskiej rok 1836 akt 5 http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 50&y=1

- akt zgony Kajetana Proficza rok 1898 akt 97 http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=144

- akt urodzenia Kajetana Proficza rok 1816 akt 137 http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=973

- akt małżeństwa Stanisława Proficza i Jadwigi Małkiewicz z Ryńskich rok 1815 akt 291 http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... amp;y=2313

- akt zgonu Stanisława Prochwicz rok 1839 akt 72 http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... &y=815

- jedynym źródłem informacji na temat Remigiusza(Remigi) Prochwicza jest akt zgonu Stanisława (powyżej)

Z powyższego wynika, że najstarszą formą mojego nazwiska jest Proficz, później zamiennie w różnych aktach z Parafi Osiek pojawia się Prochwicz. Dopiero Paweł Prochowicz po przyjeździe do Krasnobrodu legitymuje się nazwiskiem w obecnej formie. Z mojej analizy wynika, iż jest to pierwsza osoba z rodu umiejąca pisać. Późniejsze metryki z parafii dawnego województwa zamojskiego zawierają formę nazwiska Prochowicz.

Zastanawiam się w jaki sposób doszło do tak znaczącej zmiany nazwiska i co jest tego przyczyną. Prosiłbym również o informacje na temat pochodzenia nazwisk Proficz, Prochwicz oraz Prochowicz. Oczywiście formy Proficz i Prochwicz mogą wynikać z zapisu fonetycznego i są stosowane zamiennie ale forma Prochowicz występuje dopiero w parafii znajdującej pod tym samym zaborem co parafia rodzima.

Bardzo proszę o weryfikację czy moja analiza nie zawiera pomyłek. Jeżeli, ktoś ma informacje na temat osób występujących w tym zestawieniu proszę o kontakt ze mną. Szczególnie mi zależy na odnalezieniu informacji na temat Remigusza Proficza i jego przodków. Może ktoś natknął się na jakieś metryki z udziałem tej osoby.

Zapraszam do dyskusji również osoby mające na nazwisko Prochowicz - może odkryli pochodzenie tego nazwiska.

Pozdrawiam,
Grzegorz Prochowicz

PS. Bardzo dziękuję za pomoc Pani Kulik Agnieszce, Panu Cezaremu Kujawie oraz Panu Januszowi Kamińskiemu za pomoc przy tłumaczeniu aktów z języka rosyjskiego
beata_k2 - 28-09-2017 - 22:16
Temat postu:
Witam Smile
Ciekawa jestem, co profesor Rymut pisze o nazwisku: Musztuk.

Pozdrawiam,
Beata
nowak - 28-09-2017 - 23:01
Temat postu: Kupijaj
Prosiłabym o sprawdzenie pochodzenia nazwiska Kupijaj i Kopier
Pozdrawiam Grażyna
Gawroński_Zbigniew - 29-09-2017 - 07:40
Temat postu:
Musztuk to ozdobne okucie pochwy do szabli umieszczone u jej nasady, służące jednocześnie jako miejsce na zawiesie tejże szabli w pochwie.

Jednocześnie taką samą nazwę miało okucie ustnika i drugiego krańca rogu myśliwskiego/sygnałowego. Rzadziej potocznie sam róg myśliwski/sygnałowy

Musztuk/musztułuk to sygnał do walki dawany rogiem.
Tyle polskie i kresowe etymologie

Jest i inna odniemiecka, do tego - uważam - bardziej prawdopodobna dla młodych nazwisk od poprzedniej: Musztuk, mundsztuk, munsztyk i podobne, to polskie wędzidło czyli pręt wkładany w poprzek koniowi do pyska odpowiednio zakuty i opasowany do którego przymocowane były i są lejce/wodze do kierowania koniem.


Ewa_Szczodruch - 29-09-2017 - 12:06
Temat postu:
Witam Smile

Prochowicz - od proch ‘pył, kurz, okruszyny’.

Prochwicz - od proch ‘pył, kurz, okruszyny’.

Proficz - od profan ‘ignorant, niewtajemniczony’.

Źródło:Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Gawroński_Zbigniew - 29-09-2017 - 12:46
Temat postu:
Łyżka dziegciu od Zbigniewa.

Moim zdaniem, w oparciu o dostępne mi źródełka nazwiska Proficz/Profijan/Profir/Profiri/Profiria mają jednoznacznie rumuński źródłosłów. Rumuński przymiotnik profir = rubinowy, a rzeczownik = wino rubinowe/czerwone.

O emigracjach z "Rumunii" pisałem już przy innych okazjach.

Wink
ROMAN_B - 29-09-2017 - 14:44
Temat postu: Re: pochodzenie nazwiska Prochowicz.
Witaj!

Ja też dodam kilka informacji do już podanych przez p. Ewę i p. Zbigniewa.

Grzegorzu, pytasz o etymologię nazwiska Proficz, Prochwicz oraz Prochowicz.

Profesor Kazimierz Rymut w swojej publikacji pt. „Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych”; wymienia nazwisko:
• Proficz i uważa, że powstało ono od słowa profan w znaczeniu ignorant, niewtajemniczony;
• Profic i uważa, że powstało ono od słowa profan w znaczeniu ignorant, niewtajemniczony;
• Prochwicz i uważa, że powstało ono od słowa proch w znaczeniu pył, kurz;
• Prochwic i uważa, że powstało ono od słowa proch w znaczeniu pył, kurz;
• Prochowicz i uważa, że powstało ono od słowa proch w znaczeniu pył, kurz.

Profesor Edward Breza publikacji Acta Cassubiana Tom VII, która została wydana przez Instytut Kaszubski w Gdańsku w roku 2005 zamieścił opracowanie pt. „Wybrane nazwiska pomorskie ( cd.1)”. Od strony 164 do strony 165 pod pozycją 73. znajduje się nota nosząca tytuł „73. Proch, Prochnau, Prochoń, Prochow, Prochwicz i podobne”, która poświęcona jest genezie tych nazwisk. Profesor między innymi pisał: „(…). Podstawowe nazwisko Proch objaśnić można na dwa sposoby: 1) jako zdrobnienie od staropolskiego i staropomorskiego im. Prosimir z I członem prosić, II mir ‘pokój’ (…), dodając, że takie zdrobnienia z użyciem I sylaby imienia i końcowej spółgłoski –ch były typowe dla języków słowiańskich, w tym także dla polszczyzny i kaszubszczyzny, por. Roch od Rościsław, Goch od Gościmir, Moch od Mojmir, Rach od Radosław, Wach od Walenty czy Wawrzyniec, w tym też Proch (…) od Prosimir; 2) tzw. onimizację, tj. przejście wyrazu pospolitego do rangi nazwy własnej, a więc rzeczownik proch > przezwisko Proch i urzędowe nazwisko Proch. (…). Tego typu antroponimy w chrześcijaństwie mogły powstać przez wzgląd na zalecaną pokorę, por. choćby słowa z liturgii Popielca Memento, homo, quia pulvis es et in pulverem reverteris ‘Pamiętaj, człowiecze, że jesteś prochem i w proch się obrócisz’ czy modlitewne stwierdzenia: Czymże jestem przed Twoim obliczem? – Prochem i niczem (…). Etymologii odimiennej dałbym pierwszeństwo w tym przypadku, (…); patronimicznymi strukturami są Prochniak i Prochniewicz, Prochwicz ( od Prochowicz jak Brochwicz od Brochowicz ), powstałymi za pomocą przyrostka –ak i –ewicz; (…).”.

Grzegorzu, powyżej przytoczyłem Ci co na temat etymologii nazwiska Proficz, Prochwicz i Prochowicz pisał profesor Kazimierz Rymut oraz profesor Edward Breza.

Profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących nazwisko Proficz, Prochwicz i Prochowicz.
Grzegorzu, zaproponuję Ci moje spojrzenie na pochodzenie nazwiska Proficz, Prochwicz oraz Prochowicz. Raczej będzie to robocza hipoteza, której weryfikację pozostawię Tobie, jeśli oczywiście uznasz ją za dość wiarygodną.
Tak więc wszystkie 3 nazwy osobowe [ Proficz, Prochwicz, Prochowicz ] zbudowane są z rdzenia i przyrostka. W mianie Proficz rdzeniem jest temat prof– i sufiks –icz [ prof + icz = proficz ]. W nazwie osobowej Prochwicz tematem jest słowo proch– a sufiks to –wicz [ proch + wicz = prochwicz ]. Natomiast, w nazwisku Prochowicz rdzeniem jest słowo proch– a formatem jest –owicz [ proch + owicz = prochowicz ].
Z metryk, do których zamieściłeś linki, wynika, że Twoja rodzina pochodzi z miasta i parafii Osiek i jej członkowie byli obywatelami [ mieszczanami ] miasta Osiek. Osiek posiadał prawa miejskie w latach 1430 – 1869 i ponownie od roku 1994. Obecnie Osiek to miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, siedziba gminy miejsko – wiejskiej Osiek. Choć w metrykach widnieje, że osoby w nich wymienione czytać i pisać nie umieją, to niekoniecznie musi być prawdziwe stwierdzenie księdza.
Miasto Osiek i jego okolice historycznie położone są na obszarze występowania dialektu małopolskiego, w którym między innymi występowało mazurzenie. Mazurzenie to proces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z', 'dz'. Na przykład: "czepek" jako "cepek", "szkoła" jako "skoła", szyja jako „syja” "życie" jako "zycie", żyto jako „zyto”, kosz jako „kos”, wieczór jako „wiecór”, przyszedł jako „przysedł”, zaczęło jako „zaceło”, upiecze jako „upiece”, beczka jako „becka”, Janusz jako „Janus” itd. Zatem, osoby mazurzące wypowiadające swoje nazwisko czy przezwisko, które brzmiało na przykład Bartoszewicz zawsze mówiły, ze nazywają się Bartosewic. Podobnie mogło być w przypadku nazwiska Proficz, które wypowiadane było jako „Profic”, Prochwicz jako „Prochwic”, Prochowicz jako „Prochowic”. Natomiast, osoby słyszące nazwisko wypowiadane w gwarze zazwyczaj zapisywały je w poprawnej polszczyźnie [ zgodnie z regułami obowiązującymi w danym czasie, choć nie zawsze tak było ].
Zastanawia mnie jedno nazwisko zapisane w metryce [ z roku 1815 ] pod postacią graficzną Profic a już w metryce z roku 1816 pod postacią Proficz – zapomniałeś o pierwszej znanej Ci formie nazwiska, to jest o nazwie osobowej Profic. W gwarach języka polskiego, w tym i w dialekcie małopolskim, dość często występowało zamienianie ch [ lub chw ] na f lub k, na przykład tych na „tyf”, ich na „if”, woreczkach na „foreckaf”, tchórz na „tfórz”, chwalić na „falić”, chwała na „fała”. Ślady tego zjawiska można odnaleźć, na przykład w polskich formach greckiego imienia Προχορος, którymi są: Prochor, Prochorus, Prochort, Profor, Prophiorus, Profortus. Imię Prochor znane jest w Polsce od X wieku i należało do jednego z pierwszych biskupów krakowskich. W przypadku miana zapisanego pod postacią graficzną Profic ksiądz lub inna osoba spisująca metrykę mogła zapisać to nazwisko ze słuchu i zgodnie z tym jak wypowiadał je jego właściciel [ mazurzenie i zamiana głoski ch na f ]. Należy też brać pod uwagę, że osoba spisująca metrykę [ niekoniecznie ksiądz ] mogła też mówić gwarą. Splot tych dwóch warunków mógł dać nazwisko Profic, które poprawnie powinno brzmieć Prochic.
W nazwisku Profic [ Prochic ] zachował się najstarszy przyrostek –ic, który w staropolszczyźnie oznaczał potomka. Pryrostek –ic jest prostym i pierwotnym sufiksem. Nazwiska z tym formatem to najstarszy typ nazwisk, który był notowany w źródłach już od XIII wieku. Tak więc Profic [ Prochic ] to syn Profa [ Procha ]; ojciec Prof [ Proch ] a jego syn to Profic [ Prochic ]. Wynika z tego, że pierwotnym nazwiskiem była forma Prof [ Proch ]. Wydaje się, że gwarową postacią jest forma Prof a poprawną, tą rzeczywistą, forma Proch o czy świadczą późniejsze formy zapisu tego nazwiska w metrykach. Jak wspomniałem pierwotnym polskim przyrostkiem był –ic, ale pod wpływem języka ruskiego polskie wygłosowe c przechodzi w ruskie cz i sufiks –ic przyjmuje forę –icz [ gdzieś w XV wieku ]. Należy też nadmienić, że nazwiska zakończone na –ic w pewnym czasie uważane były za gorsze, bo kojarzyły się z mazurzeniem a dialektem mazurzącym mówił prosty lud i dlatego nazwiska zakończone na –ic w zasadzie zniknęły, ale też nieliczne pozostały i istnieją nadal. Dlatego w metryce z roku 1816, moim zdaniem, pojawiła się forma Proficz, choć nadal częściowo zapisana w formie gwarowej [ Prof–ic > Prof–icz ]. Późniejszym kontynuatorem pierwotnego polskiego sufiksu –ic był format –(o)wic i (e)wic, który też z czasem przyjął formę –(o)wicz, –(e)wicz co też było wpływem języka ruskiego [ Ukraina i Bialoruś ]. Zatem, rozwój przyrostków skutkował tym, że nazwisko zmieniało swoją formę zapisu graficznego. Moim zdaniem wyglądało to tak: Profic [ Prochic ] > Proficz [ Prochicz ] > Prochwicz > Prochowicz. Tak więc jest to jedno i to samo nazwisko, które jest odojcowską [ patronimiczną ] nazwą osobową powstałą od nazwiska / przezwiska Proch.

Co znaczy nazwa osobowa Proch? Najlepiej chyba na ten temat wypowiedział się profesor Edward Breza, o czym przeczytasz na wstępie mojego postu i dlatego nie będę tego w tym miejscu powtarzał.

Grzegorzu, to tylko moje rozważania na temat ewentualnej etymologii nazwisk o które pytasz w swoim poście.

Pozdrawiam – Roman.
beata_k2 - 29-09-2017 - 19:53
Temat postu:
Bardzo dziękuję za zilustrowane wyjaśnienie słowa musztuk Smile

Pozdrawiam,
Beata
Kamila_ElKhayati - 29-09-2017 - 22:49
Temat postu:
Proszę o sprawdzenie nazwiska Sołek.
Gawroński_Zbigniew - 30-09-2017 - 00:04
Temat postu:
Inne źródła podają inaczej, ale ja po swojemu: Sół/sołek/sołeczek/ śpichlerz/ śpicherek/komora/ łac.: granarium.

Pomieszczenie w którym przechowywane były najczęściej zboże konsumpcyjne, naczynia piwne, winne i olejowe.

Samo słowo sół/sołek może pochodzić od niemieckiego : Säl; Säle; Siel; sile; sil = silos, chociaż ja uważam, że jest na odwrót. Wink
Prochowicz_G - 30-09-2017 - 09:53
Temat postu: Re: pochodzenie nazwiska Prochowicz.
Roman,
Bardzo Ci dziękuję za Twoją analizę. Rzuca to nowe światło na moje poszukiwania i moje myślenie na temat pochodzenia mojej rodziny zupełnie się odmieniło Smile
Podziwiam wielką wiedzę!
Pozdrawiam
Grzegorz
MA_Oliwia - 30-09-2017 - 10:51
Temat postu:
Witam Smile Interesuje mnie pochodzenie nazwiska Matusik
ROMAN_B - 30-09-2017 - 14:51
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kupijaj.
Witaj Grażyno!

Nazwisko Kupijaj.

Dr hab. Alina Naruszewicz – Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego tak pisze o genezie nazwiska Kupijaj: „Nazwisko ma dwie potencjalne podstawy etymologiczne: kupić, czyli: 1. nabyć za pewną cenę, 2. w kupę zbierać, skupiać, zgromadzać i kupa, czyli: 1. wielka ilość rzeczy razem zwalonych, gromada, stos, sterta, 2. gromada, rzesza, tłum, masa, 3. razem, jedno obok drugiego, 4. wielka liczba albo ilość, mnóstwo, 5. wziąć konia w kupę = wstrzymać go w pędzie, 6. zgromadzenie ludzi w celu obrad, 7. stos, 8. u złotników górna część kielicha mszalnego, mieszcząca w sobie wino (zob. tzw. Słownik warszawski, t. II, s. 634).”.

Od siebie dodam coś niecoś o możliwej genezie tego nazwiska. Moim zdaniem nazwa osobowa Kupijaj została utworzone na wzór apelatywów złożonych i raczej pierwotnie była przezwiskiem osoby, która coś robiła [ rodzaj czynności lub/i regionalna ( miejscowa ) nazwa jakiego zawodu ]. Przykładem takich złożonych apelatywów tworzących przezwiska jest miano Palichleb [ Pali + chleb ] < od palić + chleb, które pierwotnie było przezwiskiem piekarza.
Zatem, miano Kupijaj jest najprawdopodobniej złożonym apelatywem składającym się z dwóch wyrazów, to jest słowa „kupi” i słowa „jaj”, które po złożeniu tworzą jeden apelatyw, który posiada nowe znaczenie [ kupi + jaj = kupijaj ]. Co może znaczyć przezwisko Kupijaj? Hipotetycznie takie przezwisko mogło odnosić się do osoby, która sprzedawała jaja na targu, jarmarku i krzyczała do przechodzących osób kupi jaj(a). W taki oto sposób mogło powstać przezwisko osoby, która trudniła się sprzedażą jaj na jarmarkach czy targach. To tylko moje przypuszczenia, raczej rozważania o możliwej etymologii nazwiska Kupijaj, które powstało od przezwiska Kupijaj a ono od złożonego apelatywu kupijaj. To tylko robocza hipoteza.


Pozdrawiam – Roman.
tomsaw - 30-09-2017 - 17:46
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kupijaj.
Witam.
Prosiłbym o wyjaśnienie nazwiska Przasnek.Konkretnie to chodzi mi o przydomek "Przasnek",woj.lubelskie.Może to od słowa przaśny... ?
Jastrzebski_Wiktor - 30-09-2017 - 21:37
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kupijaj.
Proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Zarychta - XVIII w

Z góry dziękuję
nowak - 30-09-2017 - 22:05
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kupijaj.
Roman_B bardzo dziękuję za wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Kupijaj.
Pozdrawiam Grażyna
Gawroński_Zbigniew - 01-10-2017 - 08:21
Temat postu: Re: Rozważania o genezie nazwiska Kupijaj.
tomsaw napisał:
Witam.
Prosiłbym o wyjaśnienie nazwiska Przasnek.Konkretnie to chodzi mi o przydomek "Przasnek",woj.lubelskie.Może to od słowa przaśny... ?



Cytat:
PRZASNEK (7) sb m
a pochylone.
pl G przåsnkow (2); -ow (1), [-ów], -(o)w (1). ◊ I przåsnkami
(5); -ami (4), -åmi (1) KrowObr (4:1). ◊ [L przåsnkåch.]
Sł stp notuje, Cn brak.
Niezakwaszony chleb, pieczywo spożywane przez Żydów głów-
nie w święto Paschy; azyma (pl) Vulg, PolAnt (7): iáko onego
Báránká Zydowie zgorzką ſſáłſzą/ y ſprzaſnkámi iedli/ tákże teſz/
thego Báránká Páná Kryſtuſá/ wſzyſcy wierni [...] iedzą. KrowObr
186v.
Zestawienie: »dzień, [święto] Przasnkow« = dies Azymorum
PolAnt (1): A gdy było piérwſzégo dnia przáſnkow/ przyſzli vcz-
niowie do Ieſuſa/ rzeknąc ięmu/ Gdźie chcéſz żeć przyrządźięm ku
iedzęniu wielkonocznego baranka? MurzNT Matth 26/7; [A dzień
przáſnków przyſzedł/ ktorégo miáł być baranek wielkanocny offia-
rowán/ I poſłáł Ieſus Piotra i Iána rzeknąc ſzedwſzy nagotuicie nám
baranká wielkonocnego/ abyſmy iedli MurzNT Luc 22/7, Luc 22/1].
Przen (5): Ci teſz tego Báránká Páná Kryſtuſá iedzą ſprzaſn-
kámi/ według roſkazánia Bożego/ ktorzy ſſtzerośći y prawdy náſla-
duią/ [...] ktorzy w kośćiele Bożym żadnego zgorſzenia s ſiebie nie-
dawáią [...] (marg) Ktorzy s przaſnkami iedzą. (–) KrowObr 187 [2
r.], Ss2v [2 r.].
[przasnki czego: BudBib 1.Cor 5/8 (Linde) cf W przeciwsta-
wieniu.
W przeciwstawieniu: »kwas ... przasnki«: A ták święćmi nie
wkwáſie dáwnym/ áni wkwáſie złośći y złośćiwośći/ ále wprzaſn-
kach cżyſtośći y prawdy BudBib 1.Cor 5/8 (Linde).]


Powyższe to cytat ze Słownika Polszczyzny 16 Wieku" t. 31 str. 13.

Przasnek, przasny, przaśny zajmują w nim 8 szpalt. Słownik dostępny jest w internecie pod adresem http://kpbc.umk.pl/publication/17781
tomsaw - 01-10-2017 - 08:52
Temat postu: Re: Rozważania o genezie nazwiska Kupijaj.
@Gawroński_Zbigniew
Dziękuję za pomoc.
ROMAN_B - 01-10-2017 - 14:09
Temat postu: Geneza nazwiska Zarychta.
Witaj Wiktorze!

Nazwisko Zarychta.

Dr hab. Alina Naruszewicz – Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego tak pisze o genezie nazwiska Zarychta:
„Zarychta. Nazwisko pochodzi od nazwy osobowej Zarychta, ta od czasownika zarychtować, czyli ‘narychtować, wyrychtować, rychtując wymierzyć ku pewnemu celowi’, por. też zarychotać 1. wybuchnąć śmiechem, 2. zaryczeć, przenośnie zawyć, zahuczeć, zapłakać głośno (zob. tzw. Słownik warszawski, t. VIII, s. 255).”.

Pozdrawiam – Roman
Jastrzebski_Wiktor - 01-10-2017 - 21:38
Temat postu: Geneza nazwiska Zarychta.
Bardzo dziękuję! Ten czasownik jest związany z jakimś konkretnym regionem Polski? Mówiąc szczerze dla mnie, jako krakusa było to zupełnie niezrozumiałe Smile
MareG - 03-10-2017 - 19:22
Temat postu: Geneza nazwiska Zarychta.
Czy mógłbym prosić o wyjaśnienie nazwisk:
Martuszewski
Dziodzio
Ewa_Szczodruch - 04-10-2017 - 04:36
Temat postu:
Witam Smile

Za Rymutem:


Martuszewski
- w grupie nazwisk pochodzących od imienia żeńskiego Marta, także od Marcin. Imię Marta, znane w Polsce od XIII wieku, jest pochodzenia aramejskiego, od marta ‘pani’.

Dodzio - od dodać lub od prasłowiańskiego dod, doda ‘starszy członek rodziny’, od gwarowego dodek ‘dziadek’.
MareG - 04-10-2017 - 07:52
Temat postu:
Dziękuję za "Martuszewskich". Co do drugiego nazwiska chodziło mi o DZIODZIO, nie DODZIO Wink
ROMAN_B - 04-10-2017 - 09:31
Temat postu: Dziodzio - geneza nazwiska.
Witaj!

Nazwisko Dziodzio.

W gwarze spiskiej apelatyw dziodzio znaczy ‘duży brzuch’. Zatem, nazwisko Dziodzio pochodzi od przezwiska Dziodzio a one od wyrazu pospolitego dziodzio ‘duży brzuch’. Tak więc pierwsza osoba zapewne była posiadaczem dość pokaźnych rozmiarów brzucha i od tej cechy fizycznej otrzymała przezwisko Dziodzio, które później stało się nazwiskiem dziedzicznych dla potomków tej osoby. Dodam też, że apelatyw dziodzio należy do synonimów różnordzennych.

Źródło:
Słownik spiskich wyrazów gwarowych, opracowanie pod kierunkiem Moniki Milaniak i Edyty Widy, Łapsze Niżne 2006.

Pozdrawiam – Roman.
B_Boa - 05-10-2017 - 00:38
Temat postu: Dziodzio - geneza nazwiska.
Witam!
Poszukuję etymologii nazwiska Sztymelski. Z grubsza wiem, że pochodzi od niemieckiego Stimm, estimme etc. Bardziej mnie jednak kłopoci, czy owe nazwisko mogło wyewoluować od innego o podobnym morfemie - Stimson, Stymson, które dziś już nie występuje.
Pozdrawiam : )
Ania
slawek_krakow - 05-10-2017 - 09:50
Temat postu: Re: Geneza nazwiska Zarychta.
Jastrzebski_Wiktor napisał:
Bardzo dziękuję! Ten czasownik jest związany z jakimś konkretnym regionem Polski? Mówiąc szczerze dla mnie, jako krakusa było to zupełnie niezrozumiałe Smile


Witam

Oj tam, oj tam 😀Jam krakus i słowa typu wyrychtowć narychtować od dzieciństwa mi towarzyszą. Jak chodzi o nazwisko Zarychta, to pierwsze co by mi przyszło do głowy, to ktoś kto np. mieszka za Rychtą. A Rychta, Rychter to wójt mniej więcej, albo zgoła budynek w którym urzędował, ale to już bardziej u naszych południowych sąsiadów.

Pozdrawiam
Gawroński_Zbigniew - 05-10-2017 - 10:08
Temat postu:
Ze źródłami się nie dyskutuje. Pan Roman jasno określił co podają źródła. Mi też nazwisko kojarzy się z... uczniem czeladnikiem. Egzaminy w gildii, czy jak to się tam ongiś nazywało to był Rycht. Rychter to mistrz, a zarychta to jego uczeń. Tak też podaje słownik gwar pruskich. Czy się mylę czy też jest to jedna ze ścieżek możliwych znaczeń nazwiska? Nie wiem.

Pozdrawiam pięknie.
Armusiewicz_Bartosz - 23-10-2017 - 11:54
Temat postu:
Witam serdecznie,
Chciałbym prosić o pomoc w ustaleniu pochodzenia nazwiska
Armusiewicz

Z góry dziękuję za odpowiedzi,
Bartosz
Rasinska_Ela - 23-10-2017 - 14:56
Temat postu: Nazwiska Bassa, Lexander, Szajch
Szanowni Panstwo,

uprzejmie prosze o pomoc wszystkich, ktorzy mogliby mi pomoc ustalic skad wywodza sie nastepujace nazwiska (wszystkie pojawiaja sie w historii mojej rodziny na poczatku XIX wieku, potem znikaja) :

- Bassa - parafia Mileszki k. Lodzi, z czasem w polowie XIX wieku zmienia sie w Basinski. Na poczatku XIX wieku na tych terenach pojawiaja sie osadnicy pruscy, ale czy Bassa to moze byc nazwisko niemieckie?

- Lexander - parafia Pilica, zmienione z czasem na Grzesiak (!). Wydaje mi sie, ze moze to byc nazwisko szwedzkie...?

- Szajch - Konskie i okolice


Bede ogromnie wdzieczna za wszelkie pomysly / tropy / podpowiedzi skad mogli pochodzic moi przodkowie.
Z gory wielkie dzieki za pomoc.

Elzbieta
Owsiany_P - 23-10-2017 - 15:27
Temat postu:
Witam serdecznie,
Chciałbym prosić o pomoc w ustaleniu pochodzenia nazwiska
Owsiany

W sieci znalazłem informacje odnoszące się głównie do "owsa" ale kiedyś od pewnego człowieka słyszałem, że "owsiany" lub "owiesny" to nazwa dawnej funkcji na dworze/zamku. Nigdzie nie znalazłem jednak żadnych informacji na ten temat.

pozdrawiam
Paweł
ROMAN_B - 23-10-2017 - 17:23
Temat postu: Owsiany, Owiesny.
Witaj Pawle!

W roku 1902 w Warszawie ukazał się 3 tom Encyklopedii staropolskiej ilustrowanej Zygmunta Glogera. W tomie tym pod hasłem „Owies” między innymi czytamy: „(…).„Owiesny“ na dworach magnackich i królewskich zwał się urzędnik, zawiadujący obrokami. (…).”

Obrok – zwyczajowe określenie paszy przeznaczonej dla koni. W skład obroku wchodzi karma treściwa, głównie ziarno, np. owsa, jęczmienia oraz karma objętościowa, m.in. sieczka ze słomy. Jako obrok określa się również paszę podawaną koniom w drodze.

Mały herbarz nowogródzkiej szlachty z r. 1800.
Owsiany h. Rawicz

Pozdrawiam – Roman.
ROMAN_B - 23-10-2017 - 22:59
Temat postu: Re: Armusiewicz.
Witaj Bartoszu!

Poniżej zamieściłem trochę informacji o nazwisko Armusiewicz oraz moje rozważania o tej nazwie osobowej.

Armus + iewicz = Armusiewicz. Tak więc nazwisko składa się z tematu, którym jest rdzeń słowotwórczy armus– oraz z przyrostka –iewicz.
Nazwisko Armusiewicz może być nazwiskami ruskimi, kresowymi [ Ukraina, Białoruś i pogranicze ]. Na takie pochodzenie wskazuje sufiks –wicz [ -jewicz, -ewicz, -owicz ] ale nie jest to jedyna możliwość. W okresie staropolskim przyrostki -ewicz, -owicz, -iewicz występowały w czysto polskiej formie -ewic, -owic, -iewic. Pod wpływem ruskim, kresowym [ języka ukraińskiego, języka białoruskiego i pogranicza ) przyrostki te przyjęły formę -owicz, -ewicz, iewicz czyli końcowe -cz funkcjonuje już od wieku XV.
W literaturze nazwiska zakończone cząstką -owicz, -ewicz uważane są za nazwiska mieszczańskie. Niemniej jednak nie jest to pogląd dominujący. Początkowo nazwiska zakończone przyrostkiem -icz, -wicz, -owicz, -ewicz nosiła szlachta ruska [ bojarzy ] potem na skutek unii Korony Polskiej z Wielkim Księstwem Litewskim bojarzy zaczęli zmieniać swoje nazwiska na typowe polskie szlacheckie nazwiska zakończone sufiksem –ski. Z biegiem czasu nazwiska zakończone tymi sufiksami przyjmowali chłopi i mieszczanie. Z czasem sufiks -(ow)ic(z) / -(ew)ic(z) stał się strukturalnym przyrostkiem [ nie miał już znaczenia patronimicznego ] i był produktywnym sufiksem za pomocą, którego tworzono nazwiska od podstaw apelatywnych, rzadziej odimiennych, ale także od nazw etnicznych i nazw zawodu, nazw łacińskich oraz służył do polonizacji nazwisk obcych [ obce przyrostki zastępowano sufiksem –owski; np. Heyderman – Heydrowicz ].
W XVII–XVIII wieku mamy do czynienia ze zmianą funkcji sufiksu -(ow)ic(z)/-(ew)ic(z) na znacznym obszarze Polski z pierwotnie patronimicznej, wskazującej na relacje syn – ojciec, na strukturalną, polegającą przede wszystkim na dziedziczeniu bez zmiany nazwiska z tym formantem, ale też na tworzeniu nazwiska uznawanego za lepsze, odbiegające od często apelatywnej podstawy - zgodnie ze stereotypem nazwiska miejskiego”. Nazwiska takie tworzone były głównie od podstaw odapelatywnych i współwystępują z nazwiskami tworzonymi przez dodanie wtórnych formantów z elementem -k- [ -kowicz, -kiewicz ] co być może wskazywałoby na procesy nobilitacyjne, jakie dokonywały się wówczas również w wielu innych regionach Polski ( za Wanda Szulowska ).
Pierwotnie, typowo polskimi sufiksami w nazwiskach są końcówki: „-owic” i „-ewic”. Natomiast, nazwiska zakończone sufiksami „-owycz” i „-ewycz” jednoznacznie wskazują na ich ukraińskie pochodzenie. Na przestrzeni czasu i pod wpływem różnych czynników nazwiska polskie i białorusko – ukraińskie zakończone sufiksem „-owic”, ‘-(i)ewic”, „-owycz” i „-(i)ewycz” zaczęły mieć takie same końcówki, to jest „-owicz”, i „-(i)ewicz”. To spowodowało, że obecnie trudno jest ustalić jakie mają pochodzenie.

Zatem, nazwisko Armusiewicz prawdopodobnie ukształtowało się na dawnych kresach Rzeczpospolitej. Przyrostek –iewicz oznacza syna lub potomka kogoś. Tak więc nazwa osobowa Armusiewicz z dużą dozą prawdopodobieństwa jest patronimikiem. To oznacza, że pierwszy Armusiewicz był synem Armusa [ nazwisko lub przezwisko Armus ]. Z drugiej strony miano Armusiewicz może być nazwiskiem strukturalnym, ale to już wymaga dalszych badań, które pozostawiam Tobie.

Skoro już wiemy od kogo powstało nazwisko Armusiewicz to wypadałoby ustalić co znaczy nazwisko lub/i przezwisko Armus. Armus z łaciny to ręka, ramię.

Może ktoś coś jeszcze doda.
Pozdrawiam – Roman.

Bibliografia:
Słownik łacińsko – polski.
Bubak J., Proces kształtowania się polskiego nazwiska mieszczańskiego i chłopskiego,
Kraków 1986.
Dubisz S., O „nobilitacji” nazwisk mieszczańskich na Mazowszu w XVII i XVIII wieku,
Prace Filologiczne, XXXII, s. 97–107.
Kaleta Z., Ewolucja nazwisk słowiańskich, Kraków 1991.
Magda-Czekaj M., Nazwiska na -owic(z) z wybranych miast Polski od XVI do XVIII
wieku, w: Miasto w perspektywie onomastyki i historii, red. I. Sarnowska-Giefing
i M. Graf, Poznań 2010, s. 187–196.
Szulowska W., Nazwiska z sufiksem -(ow)ic(z)/-(ew)ic(z) w parafii św. Wojciecha w Poznaniu (XVII–XVIII wiek).
Owsiany_P - 24-10-2017 - 08:25
Temat postu: Owsiany, Owiesny
Panie Romanie

Bardzo dziękuję za odpowiedź Smile
ROMAN_B - 24-10-2017 - 18:23
Temat postu: Re: Bassa, Szajch oraz Lexander.
Witaj Elżbieto!

Nazisko Bassa.
Nazwisko to może według mnie może mieć kilka etymologii.
1.
Nazwisko Bassa może pochodzić z języka włoskiego. Bassa ‘niski’.
2.
Nazwa osobowa Bassa może być utworzone paradygmatycznie za pomocą końcówki rodzaju żeńskiego -a od przezwiska lub/i nazwiska Bass. Niewykluczona jest też derywacja fleksyjna: Bass > syn Bassa. Tak więc mogła to być pierwotnie forma genetywna utworzona za pomocą genetywnego formatu -a. Inaczej mówiąc jest to nazwisko typu dopełniaczowego. Nazwiska dopełniaczowe z pochodzenia należą do nazw osobowych zależnościowych i są tworzone od imienia lub nazwiska ojca: syn Bassa > Bassa – od nazwiska ojca Bass. Zatem, ojciec Bass, a syn jego Bassa. To tylko moja hipoteza.
Tak więc co znaczy miano Bass lub/i Bas? Profesor Edward Breza w swoim opracowaniu pt. Nazwiska Pomorza(n) zamieszczonym w periodyku Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1, 73-78, 2000 na stronie 76 pisał „(…). Niekiedy nazwiska dopuszczają interpretację polonistyczną lub germanistyczną, jak np. Bas(s)man(n) od im. Bas, co z Bartłomiej lub Sebastian lub niem. Bass, Buszman(n) od im. Busz, będącego skrótem im. Budzisław lub niem. Buschmann ’zamieszkujący pod gajem’ od rzeczownika Busch ’gaj, zagajnik’, (…)”.
Należy też pamiętać, że Bas/Bass to najniższy głos ludzki.

Wspomninasz, że nazwisko Bassa „z czasem w połowie XIX wieku zmienia sie w Basinski”. Miano Basinski na pierwszy rzut oka mogło powstać na skutek dodania do rdzenia nazwiska Bas– przyrostka –iński [ Bas + inski = Basiński ]. Zatem nazwa osobowa Basinski jest nazwiskiem derywowanym sufiksalnie. Sufiksy takie jak: –inski, –iński ,–yński, –eński, –ewski, –owski, będące złożonymi fotmatami i pochodnymi przyrostka –ski, tworzą rzadziej nazwy osobowe od nazw miejscowych. Biorąc pod uwagę etymologię nazwiska Bass, nazwisko Basinski mogło powstać od pierwotnej nazwy osobowej [ przezwisko ] Bass/Bas poprzez dodanie do niego strukturalnego sufiksu –inski [ Bas + inski = Basinski ], który w tym przypadku miał za zadanie utworzenie nazwiska podobnego do nazwiska szlacheckiego, które uważane było za lepsze, godniejsze i nadające osobie go noszącej szlachetności i nobilitującej ją w społeczeństwie. Tak więc nazwisko Bass/Bas mogło, i zapewne tak się stało, przekształcić się w nazwę osobową Basinski i tym sposobem nazwa osobowa Bass/ Bas mogła zniknąć z kart historii.

Nazwisko Szajch.
Profesor Jan Miodek w artykule noszącym tytuł „Vaclav Havel – mistrz słowa i intelektu”, który ukazał się w czasopismie Wiedza i Życie, nr 2 / 1997 tak pisał: „(…). Zwróciłem też uwagę na postać Vaszek, będącą w czeszczyźnie popularnym zdrobnieniem imienia Vaclav. Tak się kiedyś tworzyło zdrobnienia w językach słowiańskich - cząstką "–ch" wymieniającą się z "–sz": Wach, Wasz – od Wacław; Broch, Brosz – od Bronisław; Pach, Pasz – od Paweł; Piech, Piesz – od Pieter ( pierwotna postać Piotra ), Tych – od Tymoteusz; Jach, Jasz – od Jan itp. ( do dziś: Zbych – od Zbygniew, późn. Zbigniew; Stach – od Stanisław ). (…)”. Podobne zjawisko mogło wystąpić w przypadku miana Szajch, to jest Szaj + ch = Szajch. Tak więc nazwa osobowa Szajch z dużą dozą prawdopodobieństwa może być zdrobniałym imieniem, którego rdzeniem jest format Szaj–.
Prawdopodobnie podstawę nazwiska Szajch może stanowić rdzeń Szaj–, Saj–. Saj to wschodniosłowiańskie imię, pochodzące od cerkiewnego imienia Isaja / Isaj [ Z. Abramowicz, L. Citko, L. Dacewicz: Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny ( XV – XVII wieku ), tom II, Białystok 1997, strona 82 ]. Tak więc imię Saj jest jedną z podstaw od której może pochodzić nazwisko Szajch.
Innymi potencjalnymi podstawami od których moglo powstać nazwisko Szajch mogą być też apelatywy i nazwy osobowe, takie jak:
• saja ‘mańkut’;
• saja lub/i szaja ‘tkanina jedwabna’;
• niemieckie nazwiska zaczynające się na Schei–.
[ Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny, tom II L – Ż, Kraków 2001, strona 389 ].
• Szaj ‘prezent’ – żydowskie imię męskie.
[ Krystyna Carmi: Izraelskie imiona męskie i żeńskie. Imiona męskie, litera S. Strona Obrazy z przeszłości, zakładka Judaica ]. http://horajec.republika.pl/index.html

Nazwisko Lexander.
W nazwie osobowej Lexander wystepuje litera x. Dawniej w Polsce obowiązywały inne zasady ortograficzne w języku polskim. „Jeśli chodzi o literę x, obcą alfabetowi polskiemu, to w XIX wieku za włączeniem jej do ortografii przemawiały dwa względu: etymologiczny (wierność wobec wzoru obcego) i wzgląd praktyczny, tzn. oszczędność miejsca w druku. Był zresztą taki moment, że litera x pojawiała się nie tylko w zapożyczeniach (np. apoplexya, kodex), ale i w wyrazach rodzimych, np. xiądz, xiężyc, xięga, xiążę, xieni, axamit. Zmiana tego stanu rzeczy nastąpiła za sprawą repartycji sformułowanej w zaleceniach Rozpraw i wniosków… z 1830 roku, żeby rodzime wyrazy pisać przez ks (lub gz), a obce przez x. Z czasem wszędzie zaczęto pisać egzystencja, kodeks, refleksja, sfinks, ekscesy, ekspensować się. Znaleźli się jednak tacy, którzy nie aprobowali rugowania litery x z polszczyzny, wręcz uważali to za zbrodnię. Jednak w Rozprawach i wnioskach… z 1830 roku zawarto opinię, że: „Gramatycy domagają się po największej części bardzo stanowczo, żeby zaniechać zupełnie x, a zastąpić je przez ks i gz. Ostatnie dziesiątki lat wyaprły rzeczywiście w praktyce prawie zupełnie x z pisowni wyrazów obcych”. Przez jakiś czas panowała więc w tekstach dowolność co do pisania ks, gz, x. Gramatyczne autorytety (Lucjan Malinowski, Antoni Kalina, Jan Karłowicz i Adam Antoni Kryński) zadecydowały, że należy wszędzie sięgać po litery ks, gz, a x pozostawić jedynie w obcych imionach własnych (np. Axentowicz, Xenia).” [ za Maciej Malinowski, strona 96 ].
Tak więc przed XIX wiekiem używano litery x a w XIX wieku [ gdzieś po roku 1830 ] zastąpiono literę x polskimi dwuznakami ks i gz. Różnie z tą orfografią [ pisownią ] było na przestrzeni XIX wieku. Jedni używali litery x inni jej nie używali, zgodnie z wytycznymi „Deputacyi ortograficznej z 1830”, i zamiast x pisali ks, gz. Zatem, nazwę osobową zapisaną w postaci graficznej Lexander zapisać można też w postaci Leksander [ Lexander = Leksander ]. Słownik frekwencyjny nazwisk polskich [ V.09.2008 (c) 2008 Jerzy Kazojć ] nie notuje nazwiska Lexander. Wymienia nazwisko Leksander i takich osób w Polsce jest 121.

Pozostaje ustalić jaka jest geneza nazwiska Lexander. Profesor Kazimierz Rymut w swojej publikacji pt. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny [ Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999; Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001 ] wymienia szerg nazwisk typu: Aleksander, Aleksandr, Oleksander, Leksander, Lexandrowicz itp. i podaje, że wszystkie one pochodzą od imienia Aleksander [ Alexander ]. Tak więc nazwisko Lexander jest jedną z form imienia Aleksander [ Alexander ]. Zatem, nazwisko Lexander jest równe chrześcijańskiemu imieniu Alexander [ Aleksander ] w jego obocznej formie Lexander [ Leksander ].
Opr. M. Malec: Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego, Kraków 1995, na stronie 6 wymienia nazwisko Alexander, które pochodzi od „greckiego άλέξω ‘odganiać, odpierać, bronić przed czymś’ i άνήρ ‘mężczyzna, człowiek’”. Całość bywa interpretowana jako 'broniący mężów, troszczący się o mężów'.

Profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych oraz kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko i rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego i etnicznego osób noszących nazwisko Bassa, Szajch oraz Lexander.

To tylko zebrane informacje, moje hipotezy a raczej niekiedy rozważania na temat genezy nazwiska Bassa, Szajch oraz Lexander. Może ktoś coś jeszcze dopowie?

Pozdrawiam – Roman.


Źródło odnoszące się do litery x:
Maciej Malinowski: Ortografia polska od II połowy XVIII wieku do współczesności. Kodyfikacja, reformy, recepcja. Uniwersytet Śląski Wydział Fillologiczny, Katowice 2011. Rozprawa doktorska 2011, Śląska Biblioteka Cyfrowa.
Gawroński_Zbigniew - 24-10-2017 - 20:01
Temat postu:
Moim zdaniem nazwisko Armusiewicz jest spolszczonym nazwiskiem niemieckim od podstaw: 1. Arm = kusza; 2. erm/irm = allumfassend = codzienny (co jest podstawą nazwisk odzawodowych); 3. armknëht =Leibeigener = poddany. 4. armleder = gość o mocno owłosionym torsie.

Tworzą one nazwiska typu: Armborst, Armbrust, Armbruster ( te trzy związane z kuszą: wytwórca kusz), Armbrecht (szlachetny na codzień), Armknecht ( poddany pachołek), Armleder (obrośnięty), Armster (skrócone - obrośnięty).

Ślad po korespondującym z niemieckim kusznikiem został w słowniku warszawskim w wymarłym czasowniku: armować/harmować = zbroić się, przygotowywać się do wojny.
przemko20161 - 24-10-2017 - 21:31
Temat postu:
Witam
Poszukuję etymologii nazwiska Krynicki

Przemek
Rasinska_Ela - 24-10-2017 - 21:46
Temat postu: Re: Bassa, Szajch oraz Lexander.
Panie Romanie,

ogromne dzieki za odpowiedz, wskazowki, ciekawe i fachowe informacje.

Oczywiscie zdaje sobie sprawe, ze nikt nie bedzie w stanie podac mi gotowej odpowiedzi skad wywodza sie moi przodkowie. Mam tylko nadzieje na pewne wskazowki, pomysly, przypuszczenia - i za nie jestem Panu bardzo wdzieczna.
Pana sugestie wnosza wiele, dla mnie nowych, ciekawych informacji. Bede kontynuwac swoje genealogiczne poszukiwania, kto wie, moze z czasem zagadki tych nazwisk zostana wyjasnione...

Wydaje mi sie, ze przodkowie o nazwisku Bassa i Szajch mogli sie wywodzic z terenow niemieckojezycznyh. Pojawiaja sie bowiem w miejscach i momentach historycznych wskazujacych na taka mozliwosc.

Nazwisko Szajch w dziejach mojej rodziny pojawilo sie bowiem w Bawarii k. Konskich, gdzie mieszkali osadnicy z terenow dzisiejszych Niemiec (sama nazwa tej osady na to wskazuje), a w najstarszych aktach koscielnych i stanu cywilnego, ktore udalo mi sie odnalezc wystepuja jako swiadkowie, chrzestni itp. takze osoby o nazwiskach typowo niemieckich. O niczym to nie decyduje, ale wskazuje na taka mozliwosc.

Rowniez przodkowie o nazwisku Bassa pojawiaja sie w Mileszkach kolo Lodzi na przelomie XVIII i XIX wieku - wlasnie wtedy kiedy zgodnie ze zrodlami historycznymi, osadnicy tzw. Olederscy zostali tam sprowadzeni.

Poniewaz Pana hipotezy nie wykluczaja takiej mozliwosci i ja jej na chwile obecna nie wykluczam. Mam nadzieje, ze kiedys uda mi sie ja potwierdzic badz obalic. Czas pokaze.

Co do nazwiska Lexander - tutaj nie mam absolutnie zadnego pomyslu skad moj przodek mogl sie wywodzic; to nazwisko pojawia sie tylko raz w Pilicy (przejzalam wszystkie dostepne ksiegi tej parafii) bez informacji skad przybyl, kim byli jego rodzice itp. Potem nazwisko zostalo zmienione na Grzesiak, ktore dotrwalo w mojej rodzinie do dnia dzisiejszego.

Nie trace jednak nadziei, moze z czasem i w tej sprawie uda sie cos nowego ustalic...

Badanie historii rodzinnej bywa czasem podobne do rozwiazywania zagadek kryminalnych... Duzo tropow, hipotez, ktore trzeba powoli weryfikowac...Smile

Jeszcze raz bardzo dziekuje za odpowiedz.

Pozdrawiam serdecznie,

Elzbieta
ROMAN_B - 25-10-2017 - 15:43
Temat postu: Re: Krynicki.
Witaj Przemku!

Nazwisko Krynicki.

Dr hab. Alina Naruszewicz-Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego tak pisze o genezie nazwiska Krynicki:
„Nazwisko Krynicki pochodzi od popularnej nazwy miejscowej Krynica, odnotowanej m.in. na terenie byłego powiatu sokołowskiego, konstantynowskiego, borysowskiego, zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IV, s. 753 i następne, http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/753
Nazwę osobową Krynicki odnotowano już w 1473 roku, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 1999, t. I, s. 472. Jan Siwik („Encyklopedia nazwisk i przydomków szlacheckich”, Warszawa 2010, s. 352) odnotowuje kilka rodzin noszących to nazwisko, m.in. Krynickich herbu Korab, Korczak i Sas.”.

Zofia Kaleta: Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Część 3. Odmiejscowe nazwy osobowe. Część 4. Nazwy osobowe pochodzące od etników; Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 1997. W części 3 na stronie 90 znajduje się hasło:
„Krynic(s)ki – Krpłd: Krynica. Tak więc nazwisko Krynicki jest odmiejscową nazwą osobową, która pochodzi od miejscowości Krynica, i która znajdowała się na kresach południowych.

Kazimierz Rymut: Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny; Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999, tom I, strona 472. Autor wymienia nazwisko Krynicki, które miało być już notowane w roku 1473. Miano to ma pochodzić od miejscowości Krynica, w dawnym województwie nowosądeckim, gminie Krynica. Obecna nazwa Krynica – Zdrój.

Ziemia Czerwińska
Rodziny czerwonoruskie herbu Sas:
(…).
119. Krynicki, gniazdo rodowe Krynica, powiat samborski, przydomek Walecha,
(…).
Zobacz: http://lemko.org/polish/sasowie.html

Pozdrawiam – Roman.
Al_Mia - 25-10-2017 - 22:05
Temat postu:
Ciekawi mnie pochodzenie nazwiska Subdys.

Proszę o pomoc w ustaleniu.

pozdrawiam
Ala
BeataA - 26-10-2017 - 18:10
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Witam!
Proszę o pomoc w wyjaśnieniu pochodzenia nazwiska Szubert.
Z góry dziękuję.
Pozdrawiam!
beata_k2 - 26-10-2017 - 21:45
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Witam serdecznie,
Poproszę o pomoc w ustaleniu pochodzenia nazwiska Ładziak
Z góry dziękuję.

Pozdrawiam,
Beata
Wladyslaw_Moskal - 27-10-2017 - 01:26
Temat postu: Nazwisko Armusiewicz
Armusiewicz_Bartosz napisał:
Witam serdecznie,
Chciałbym prosić o pomoc w ustaleniu pochodzenia nazwiska
Armusiewicz
Z góry dziękuję za odpowiedzi,
Bartosz

-----------------------------------------------------------------------------------
Witam,

po wpisach Romana i Zbigniewa dodam i ja swoja opinie o nazwisku Armusiewicz.

Jest w Polsce kilka nazwisk pochodnych od nazwiska Jarmusz - a to nazwisko pochodzi od nazwy rosliny jarmuż, dawniej zwanej jarmusz i jest to rodzaj kapusty.

Od nazwisk Jarmusz lub Jarmus powstalo nazwisko Jarmusiewicz i nazwiska te wystepuja w Polsce do tej pory.

Nazwisko Armusiewicz powstalo przez "skreslenie" litery "J" w nazwisku Jarmusiewicz.

Kiedys na biblijnego Adama mowiono powszechnie Jadam - jeszcze dzis w Rzeszowie wystepuje nazwisko Jadam i Adam, a genealodzy dla nazwiska Adamczewski moga znalezc zapis Jadamczewski.

Prawdopodobnie nazwisko Armusiewicz powstalo tam , gdzie nie znano jarzyny jarmuż, a Jadama zapisywano jako Adama.
Mapa rozmieszczenia nazwiska Armusiewicz w Polsce sugeruje, ze wszyscy posiadacze tego nazwiska moga byc krewnymi;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/armusiewicz.html

Wladyslaw Moskal
Ewa_Szczodruch - 27-10-2017 - 01:33
Temat postu:
Witam Smile

Ładziak - od ładzić ‘porządkować’, ładny, od staropolskiego okrzyku łado łada.

Subdys - w grupie nazwisk pochodzących od szuba ‘wierzchnie okrycie podbite futrem’; por. też gwarowe szubać ‘pchać, posuwać powodując szmer’.

Szubert 1419 - od niemieckiej nazwy osobowej Schubert, ta od średnio-wysoko-niemieckiego schuowürthe ‘szewc’.

Źródło:Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
przemko20161 - 27-10-2017 - 12:02
Temat postu: Re: Krynicki.
Dziękuję
Ptzemek
ROMAN_B - 27-10-2017 - 13:30
Temat postu: Re: Subdys.
Witaj Alu!

Nazwisko Suddys.

Ciekawe nazwisko, ale żadnych informacji o nim nie napisałaś. Skoro nie ma informacji to trzeba coś na temat jego znaleźć.
Zajrzałem do tomu IX St – T Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych Kazimierza Rymuta, który został wydany w roku 1994 przez Instytut Języka Polskiego PAN. Na stronie 134 tego słownika wymienione jest nazwisko Subdys pod którym czytamy:
„Subdys 18. Łd:18”. Zapis ten oznacza, że w Polsce na początku lat 90 XX wieku mieszkało 18 osób o tym nazwisku i to tylko w byłym województwie łódzkim, zgodnie z podziałem Polski na 49 województw sprzed roku 1998.
Zajrzałem do zakładki Genetyka.genealodzy.pl i znalazłem kilkadziesiąt osób o nazwisku Subdys / Subdes. Wszystkie te osoby mieszkały w XIX wieku na obszarze dzisiejszego województwa łódzkiego. Sprawdziłem niektóre metryki i osoby noszące nazwisko Sybdys zapisywane były wcześniej też pod nazwiskiem Subdes lub/i naprzemiennie. Sprawdziłem w słowniku Kazimierza Rymuta z roku 1994 – słownik nie notuje nazwiska Subdes. Tak więc na początku lat 90 XX wieku w bazie PESEL nie było żadnej osoby, która by nosiła nazwisko Subdes.
Wszystkie miejscowości, w których mieszkały osoby o nazwisku Subdys / Subdes znajdują się w zasięgu dialektu małopolskiego języka polskiego i dialektu mazowieckiego języka polskiego. Wspólną cechą obu tych dialektów języka polskiego jest mazurzenie. Mazurzyć to wymawiać spółgłoski sz, ż, cz, dż jak s, z, c, dz, na przykład: Bartos zamiast Bartosz, sopa zamiast szopa, kos zamiast kosz, lepse zamiast lepsze, zaba zamiast żaba, sukać zamiast szukać, dzem zamiast dżem, czysty zamiast czysty, jezdze zamiast jeżdżę, dysc zamiast deszcz [ cysta zaba sukała dzemu dla Bartosa ].
Spora część osób o nazwisku Subdes / Subdys mieszkała w parafii Kiernozia. Parafia Kiernozia znajdowała się na obszarze występowania gwary łowickiej zaliczanej do dialektu małopolskiego. Niemniej jednak ziemia łowicka graniczyła z ziemiami na których mówiono dialektem mazowieckim. Taki stan sprzyjał mieszaniu się dialektów i gwar. Dzisiejsze województwo łódzkie, w tym ziemia łowicka, znajduje się na obszarze występowania obu tych dialektów.
Halina Karaś z Instytutu Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego w artykule pt. Gwary łowickie jako gwary pograniczne pisze: „(…).Różni się natomiast w Łowickiem od wielu gwar rozwój e pochylonego, gdyż w wymowie zrównało się z e jasnym (a nie jak w większości gwar z i/y), np. ser, mleka. W opracowaniach dialektologicznych uznawano to za ważną cechę gwar łowickich, gdyż była wspólna całemu obszarowi Łowickiego i jednocześnie wyróżniała ten region od gwar sąsiednich (Nitsch 1958: 106; Urbańczyk 1981: 23; Marciniak 2008: 51). Brak e pochylonego nie tylko wyróżniał gwary łowickie spośród pozostałych gwar polskich, ale jednocześnie przybliżał je do języka ogólnego, który tak samo realizuje dawne e pochylone. Taka opinia często jest formułowana w pracach dialektologicznych, niemniej jednak w wielu badaniach już od okresu międzywojennego notowano tu również niekonsekwentnie na miejscu pochylonego e samogłoski i/y. Porównując materiały starsze i nowsze, Renata Marciniak notuje wśród kontynuantów e pochylonego obok najczęściej występującego e jasnego także samogłoski wysokie i (po spółgłoskach miękkich, rzadko po stwardniałych), np. chlib, sidym, kolibka, zasiw, mliko = chleb, siedem, kolebka, zasiew, mleko; oraz y (po spółgłoskach twardych i na ogół po stwardniałych), np. dysc, pyrz, pórzycki, syr, syrso, rzyka, mlyko = deszcz, perz, porzeczki, ser, szersza, rzeka, mleko (Marciniak 2008: 52-53). (…)”.
„Wymowa samogłoski e ścieśnione (w piśmie é) była w XIX w. zróżnicowana w zależności od terytorium, czasu (początek czy koniec wieku), a przede wszystkim od sąsiedztwa fonetycznego. Nie wdając się w szczegóły, mogę podać, że w 1. poł. XIX w. é po spółgłosce miękkiej wymawiano jako i, a po spółgłosce twardej – jako y.(…)”. [ e pochylone - Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski ].
Tak naprawdę to nie wiemy jak wymawiały to nazwisko osoby je noszące. Wiemy za to jak było one zapisywane w metrykach przez osoby je sporządzające. Dodam, że bardzo często osoby spisujące metryki pomijały znaki diakrytyczne dostawiane do litery [ znak diakrytyczny, np. przecinek, ogonek lub kropka, dostawiany do litery i niosący informację o sposobie wymawiania głoski oznaczonej tą literą ].
Przyjmując, że na obszarach wiejskich, na początku XIX wieku, osoba podająca dane do metryki mówiła gwarą to jej nazwisko lub/i przezwisko było zapisane ze słuchu. Tylko od osoby spisującej metrykę zależało jak je zapisała w księgach. Zapewne osoba podająca swoje nazwisko nie potrafiła pisać i czytać i dlatego nie mogła sprawdzić jak było zapisywane jej nazwisko.
Biorąc pod uwagę fakt posługiwania się czystą gwarą łowicką [ e jasne ] przez osoby mieszkające w parafii Kiernozia to z dużą dozą prawdopodobieństwa nazwisko mogło brzmieć Subdes lub Subdys w przypadku wpływu dialektu mazowieckiego [ pochylone e po twardej spółgłosce ( d ) ] Mając na uwadze późniejsze zapisy graficzne tego nazwiska było ono zapewne wymawiane jako Subdys. Wymowa nazwy osobowej Subdes lub Subdys związana jest z mazurzeniem, można powiedzieć, że miano to jest zamazurzone. W ogólnym języku polskim brzmiałoby ono Szubdesz i Szubdysz.

Nazwa osobowa S(z)ubdes(z) i S(z)ubdys(z) w mojej ocenie jest derywatem. Zbudowana ona jest z tematu słowotwórczego S(z)ubd- oraz przyrostka –es(z) lub -ys(z). Co można zapisać pod postacią: S(z)ubd + es(z) = S(z)ubdesz; Szubd + ys(z) = S(z)ubdys(z).
Przyrostek -esz należy do grupy prostych sufiksów, tworzył on nazwiska w dobie staropolskiej, pierwotnie przezwiska oraz przydomki, od apelatywów. Format ten w kresie staropolskim nie występował w rzeczownikach pospolitych.
Przyrostek -isz / -ysz też należy do zbioru prostych formatów. W staropolszczyźnie tworzył on przezwiska lub i przydomki [ nazwiska ] od apelatywów, ale też pojawiał się w rzeczownikach pospolitych, ale bardzo rzadko [ -isza/ -ysza ] Dodam, że gdzieś od drugiej połowy XIV wieku sufiks -isz / -ysz był używany też do tworzenia odetnicznych nazw określających indywidualną osobę, na przykład Węgrzysz.
Zatem, wiemy już, że w przypadku miana S(z)ubdes(z) jest ono odapelatywnym nazwiskiem lub/i przezwiskiem czy przydomkiem powstałym od rzeczownika pospolitego, przymiotnika lub od czasownika. Natomiast w przypadku miana S(z)ubdys(z) wiemy, że jest ono odapelatywną nazwą osobową powstałą od rzeczownika pospolitego, przymiotnika lub od czasownika, ale sam apelatyw zakończony sufiksem -isza/ -ysza może być też rzeczownikiem pospolitym.

Pozostaje tylko ustalić co może znaczyć rdzeń słowotwórczy S(z)ubd- w nazwisku S(z)ubdes(z) oraz S(z)ubdys(z). Profesor Kazimierz Rymut, pisze o tym w swoim poście pani Ewa Szczodruch, twierdz, że nazwa osobowa Subdys znajduje się „w grupie nazwisk pochodzących od szuba ‘wierzchnie okrycie podbite futrem’; por. też gwarowe szubać ‘pchać, posuwać powodując szmer’. Tak zwany Słownik warszawski; tom VI S – Ś, strona 682; notuje hasło „szudać się” ‘drapać się’.
Można też wywodzić to nazwisko od nazwy osobowej Subda lub/i Szubda ono też ma taką samą genezę jak wspomniane wyżej nazwisko.

Najlepiej chyba by było sprawdzić na miejscu występowania nazwiska Subdys [ wieś i okolica ] co w miejscowej gwarze znaczy słowo subdys. To już pozostawiam Tobie.

To tylko moje rozważania, hipotezy na temat ewentualnej genezy nazwiska Subdys. Weryfikację pozostawiam już Tobie.

Pozdrawiam – Roman.
Al_Mia - 27-10-2017 - 15:18
Temat postu:
Romanie, bardzo Ci dziękuję za obszerne informacje i poświęcony czas.

Istotnie moi pra..dziadkowie Subdys byli z parafii Kiernozia.

serdecznie pozdrawiam
kwiat

Ala
JakubP - 01-11-2017 - 22:28
Temat postu: Bonisław
Skąd pochodzi nazwisko Bonisław? Według moich poszukiwań to od nazwy miejscowości, a miejscowość od nazwy osobowej. Co mógł oznaczać 1 człon Boni? czy to zniekształcone Bronisław czy zniekształcone Bądzisław?
Gawroński_Zbigniew - 01-11-2017 - 23:58
Temat postu:
Ja typuję łamańca typu Dobro = Bono + sław. Imię Bonisław nie występuje w żadnym z dostępnych mi źródełek imion słowiańskich. Chociaż nazwiska Bonisławski (Бониславский) znalazłem i są dość popularne.
Ewa_Szczodruch - 02-11-2017 - 06:18
Temat postu:
Witam Smile

Za Rymutem:

Bonisław - od imienia Bonifacy lub od niemieckich nazw osobowych Bon, Bohne.
klakie2310 - 09-11-2017 - 18:23
Temat postu: Nazwisko Kiesz
Poszukuję jakichkolwiek informacji o nazwisku Kiesz (rodzina z okolic Biłgoraja) o pochodzeniu, może członkach rodziny, historii... Z góry dziękuję.
Krystyna.waw - 09-11-2017 - 20:03
Temat postu:
Może na początek to ci wystarczy? Smile
http://regestry.lubgens.eu/viewpage.php?page_id=766
Ewa_Szczodruch - 10-11-2017 - 04:01
Temat postu:
Witam Smile

U Rymuta znalazłam taką etymologię nazwiska:

Kiesz 1382
- od imion na Kie-, typu Kielian lub też od niemieckich nazw osobowych Kess-, Kies.
ROMAN_B - 11-11-2017 - 20:50
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kliczber.
Witaj Beato!

Rozważania o genezie nazwy osobowej Kliczber.

Jakiś czas temu pytałaś o genezę nazwiska Kliczber. W swoim poście napisałaś też, że nazwisko to zapisywane było pod postacią Klyczber, Kliczberg.

Na Twoje zapytanie pani Ewa Szczodruch w swoim poście odpowiedziała tak:
„Kliczber – od klicz, ze staropolskiego ‘zawołanie, okrzyk’, też ‘klitka, klucz’.” Jako źródło tej informacji przywołane jest opracowanie Kazimierza Rymuta pt. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001.

Moim skromnym zdaniem geneza nazwy osobowej Kliczber w ujęciu profesora Kazimierza Rymuta daje tylko połowiczną odpowiedź. Uważam, że nazwisko to jest zbudowane z dwóch członów ściśle ze sobą połączonych, to jest z wyrazu kli(y)cz i ber [ kli(y)cz + ber = kliczber ]. Profesor Rymut w swojej etymologii wyjaśnił tylko znaczenie pierwszego członu, to jest słowa klicz. Niestety nic nie wspomniał o znaczeniu drugiego słowa, to jest wyrazu ber. Każde z tych słów z osobna ma swoje znaczenie. Łącząc je ze sobą tworzy się nowy wyraz, zazwyczaj o nowym znaczeniu i to o takim znaczeniu jakie mu zostało nadane w konkretnym miejscu i czasie. Brak wyjaśnienia znaczenia wyrazu ber pozbawia nas poznania przybliżonego znaczenia wyrazu kli(y)czber. To tyle tytułem wstępu.

Beato, pytając o etymologię nazwiska Kliczber [ Klyczber, Kliczberg ] nic oprócz podania obocznych form zapisu tego nazwiska nie napisałaś w swoim poście. Wiedza o historii nazwiska zazwyczaj pomaga w ustaleniu jego przybliżonego pochodzenia. Profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc, poznanie budowy słowotwórczej nazwiska Kil(y)czber(g) oraz znaczenia poszczególnych elementów wchodzących w skład tego miana może pomóc w ustaleniu prawdopodobnej genezy tej nazwy osobowej.

Zauważyłem, iż pod Twoim postem znajduje się link. Zajrzałem, pod linkiem znajduje się Twoja strona genealogiczna nosząca tytuł „Historia jednego drzewa”. Bardzo ciekawy blog. W dniu 11 maja 2017 roku zamieściłaś w nim artykuł noszący tytuł „Kamyk – z dziada pradziada cz. I ( od Michała do Adama ). Natomiast, w dniu 21 maja 2017 roku zamieściłaś dalszą część noszącą tytuł „Kamyk – z dziada pradziada cz. II ( od Rocha do Jana ). Przeczytałem obie części artykułu. Informacje, które zamieściłaś w obu częściach pozwoliły mi na znacznie szersze spojrzenie na to nazwisko. W swoim opracowaniu przywołujesz też inne formy zapisu graficznego przedmiotowego nazwiska. Zacytuję je [ zgodnie z prawami autorskim, o których wspominasz pod przedmiotowym tekstem ]:
• „Kliczbra”,
• „Kliczbor”,
• „Klizber ( jak napisałaś, wymawiane jako Klajzberg )”. Mała uwaga. Przyjmując, że nazwisko zapisane w formie graficznej Klizber jest wymawiane jako Klajzberg to możne to sugerować, iż może ono mieć związek z językiem niemieckim z uwagi na słowo berg. Niemieckie „z” czyta się jako „c”. Wynika z tego, że nazwisko zapisane pod postacią Klizberg powinno wymawiać się jako Klicberg lub/i Kliczberg.
W sumie to daje 6 różnych form zapisu graficznego tego samego nazwiska, to jest:
• Kliczber,
• Klyczber,
• Kliczberg,
• Kliczbra [ „zgłoszony przez Wojciecha Kliczbra” ]. Imię i nazwisko zapisane najprawdopodobniej w dopełniaczu liczby pojedynczej. W takim razie imię i nazwisko w mianowniku liczby pojedynczej należałoby zapisać jako Wojciech Kliczbr. Dopełniacz od mianownika liczby pojedynczej Kliczber poprawnie brzmiałby Kliczbera. Można by dopatrzeć się jakieś gwarowej formy odmiany i od nazwiska Kliczber powstałby gwarowy dopełniacz Kliczbra? W tym przypadku poprawny dopełniacz liczny pojedynczej od mianownika Kliczber to Kliczbera. Podobnie może przebiegać odmiana nazwisk kobiet w liczbie mnogiej, na przykład Maria z Kliczbrów ( poprawnie z Kliczberów ) to Maria Kliczber ],
• Kliczbor,
• Klizber.
Tylko, które z tych mian jest tym prawdziwym nazwiskiem? Co ono znaczy i z jakiego języka pochodzi? I czy na pewno jest to prawdziwe, pierwotne nazwisko a może uległo ono jakiemuś zdeformowaniu? To tylko kilka pytań jakie mi się nasunęły.

Z Twojego artykułu dowiedziałam się też, że nazwisko było notowane w połowie XIX wieku we wsi Kamyk w parafii brzykowskiej [ Brzyków ], a sama wieś Kamyk obecnie znajduje się w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Konopnica. Przywołałem te podstawowe dane ponieważ mogą one wiele wnieść do poznania ewentualnych etymologii nazwiska Kliczber. Informacje z Twojego blogu pozwoliły mi na postawienie kilku hipotez odnoszących się do genezy nazwiska, o które pytasz w swoim poście. Tak więc, tabula rasa powoli zaczyna zapisywać się.

Na podstawie zapisu graficznego poszczególnych nazw osobowych można je hipotetycznie przypisać do nazwisk lub/i przezwisk, to jest do mian:
1. powstałych od apelatywów złożonych pochodzenia niemieckiego oraz polskiego albo mieszanego [ hybrydy językowe ];
2. powstałych od zrostów wyrazowych pochodzenia niemieckiego oraz polskiego albo mieszanego [ hybrydy językowe ].
Nie bez znaczenia jest to, że wszystkie te nazwiska mogą być spolszczonymi formami jakiegoś innego miana, najprawdopodobniej niemieckiego. Choć z drugiej strony mogą też mieć związek z językiem czeskim.

Apelatyw złożony to twór składający się z dwóch różnych wyrazów tworzących nowe słowo o takim znaczeniu jakie mu zostało nadane w danym miejscu i czasie. Powstanie takiego wyrazu następuje poprzez połączenie dwóch podstaw słowotwórczych, które spojone są międzyrostkami [ -i-, -y-, -o-, -u- ]. Przykładem polskiego apelatywu złożonego jest wyraz „łupiskóra” [ łup + i + skóra = łup-i-skóra ]. Pierwotnie łupiskórą nazywano osobę, która zajmowała się zdejmowaniem, zdzieraniem skóry z różnych zwierząt.
Wyrazy zrośnięte [ zrosty ] to najściślejsze zespolenie podstaw słowotwórczych połączonych bezpośrednio, bez żadnego wrostka, na przykład Wielkanoc [ wielka + noc = wielkanoc ].
Moim zdaniem, nazwiska:
• Kliczber < Klicz + ber,
• Klyczber < Klycz + ber,
• Kliczbor < Klicz + bor,
• Klizber < Kliz + ber,
• Kliczberg < Klicz + berg,
są wyrazami zrośniętymi [ zrostami ].

Miano Kliczber może pochodzić z języka polskiego albo z języka niemieckiego, oba człony nazwiska pochodzą z języka polskiego albo z języka niemieckiego. Przypisać też mu można polsko – niemieckie pochodzenie z uwagi drugi człon -ber lub/i -berg. W takim razie byłaby to językowa hybryda, może polsko – niemiecka. Choć z drugiej strony, jak wcześniej wspomniałem, nazwisko Kliczber [ oraz formy oboczne ] może być spolszczoną formą niemieckiej nazwy osobowej lub/i czeskiej. Przyjmując, że człon klic(z)- oraz -ber(g) oraz -bor może pochodzić z języka polskiego lub/i języka niemieckiego wypadałoby sprawdzić co mogą oba człony znaczyć w tych językach. Tak więc, zobaczmy co na ten temat można znaleźć w różnych słownikach lub innych opracowaniach:
• Aleksander Brückner w swoim Słowniku etymologicznym języka polskiego, wydanym w Krakowie, w roku 1927 przez Krakowską Spółkę Wydawniczą pod hasłem „klicz” tak pisze: „Klicz, ‘zawołanie’ (o herbie szlacheckim), w 15. wieku po rotach sądowych; w nazwach miejscowych: Dziewoklicz, Żaboklicz, Zaklika; od klik, ‘krzyk’; w cerkiewnem, na Rusi i na Bałkanie ogólne, na Zachodzie rzadkie; cerk. kliknąti, ‘wołać’, wosklicati. Od dźwiękonaśladowczego pnia, por. klekot; lit. klykti i klikti, ‘wrzasnąć’, z g: klygu (por. klegot), łotew. klaigat, ‘krzyczeć’.”;
• W Słowniku staropolskim Antoniego Krasnowolskiego i Władysława Niedżwiedzkiego, wydanym w Warszawie przez Wydawnictwo M. Arcta w roku 1920 znajduje się hasło klizać. Pod tym hasłem czytamy „Klizać, jeść powoli”. Klizać to czasownik utworzony za pomocą sufiksu –ać od rdzenia kliz;
• Aleksander Brückner w swoim Słowniku etymologicznym języka polskiego, wydanym w Krakowie, w roku 1927 przez Krakowską Spółkę Wydawniczą zamieścił hasło „ber” i tak go opisuje: „ber (bru), ‘rodzaj prosa’; nazwa prasłowiańska, obca litewszczyźnie, jak i inne imiona prosa; brzyk, brzyca, roślina podobna, ale brzyc, nie brzyca, u Cygańskiego (r. 1584) ‘rzęsa brzozowa’; zdrobniałe to; tak samo u wszystkich Słowian: rus. bor, serb., słowień. bar (węg. borköles, ‘proso’, złożone, obie części to samo znaczą), czes. ber, łużyc. bor. Nazwy od ościstości; co do pnia p. barć, barki(?).”;
• Kazimierz Rymut w swoim opracowaniu pt. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno – etymologiczny [ Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999; Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001 ] uważa, iż słowo „ber” pochodzi od prasłowiańskiego wyrazu byrati w znaczeniu: rzucać, ciskać, błądzić;
• W Słowniku etymologiczno – motywacyjnym staropolskich nazw osobowych, w części 5 pod tytułem „Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego”, wydanym w Krakowie, w roku 1997 przez Instytut Języka Polskiego PAN, znajduje się hasło „ber” oraz „berg”. Autor tego słownika, Władysław Klimek, omawiając te hasła szeroko je opisał. W skrócie wyraz „ber, bern; Ber, Bern” ma kilka znaczeń: niedźwiedź; kwiat, owoc; jagoda; kiernoz rozpłodowy – samiec świni domowej, knur. Ber/ ber noże też być skróconą formą imion zaczynających się na Ber-. Wyraz „berg” też jest szeroko opisany. Berg w zasadzie oznacza górę. Niemniej jednak w złożeniach apelatyw burg / berg znaczy też: zamek, gród, miasto; ochraniać, chronić;
• W Słowniku języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego znajduje się hasło burg. Pod tym hasłem cztamy: „burg m III, D. -u daw. a) < zamek warowny, zwłaszcza w Niemczech > (…). b) < miasto, miasteczko >: Germańska wieś od najdawniejszego swego początku i zawsze, i do dziś, była i jest małym miasteczkiem – burgiem. Norwid Bogarodz. 343. < nm. Burg >.”;
• Według innych źródeł [ wymieniam je na końcu postu ] następujące słowa znaczą:
- berg [ od stro – wysoko – niemieckiego słowa bërgan ] ‘chronić, ochraniać’,
- berg [ standardowy niemiecki ] ‘góra’,
- bërc [ srednioniemiecki ] ‘góra’
- burg [ staro – wysko – niemiecki ] ‘zamek, gród’,
- borg [ dolnoniemiecki ] ‘zamek, gród’,
- borch [ średnio – dolno – niemiecki ] ‘zamek, gród, miasto’,
- burc [ średnio – wysko – niemiecki ] ‘zamek, gród, miasto’.


Tak naprawdę to nie wiemy jak wymawiały to nazwisko osoby je noszące. Wiemy za to jak było one zapisywane w metrykach przez osoby je sporządzające. Przyjmując, że na obszarach wiejskich, na początku XIX wieku, osoba podająca dane do metryki mówiła gwarą to jej nazwisko lub/i przezwisko było zapisane ze słuchu. Tylko od osoby spisującej metrykę zależało jak je zapisała w księgach. Dodam, że bardzo często osoby spisujące metryki pomijały znaki diakrytyczne dostawiane do litery [ znak diakrytyczny, np. przecinek, ogonek lub kropka, dostawiany do litery i niosący informację o sposobie wymawiania głoski oznaczonej tą literą ]. Bywało też tak, że jakiś słowo w języku ogólnopolskim lub/i w innym języku miało swoje odzwierciedlenie w miejscowej gwarze i tak też mogło ono być zapisane.

Nazwa Kliczber i jej oboczne formy zapisu były notowane we wsi Kamyk przynajmniej już w połowie XIX wieku. Obecnie wieś Kamyk znajduje się w gminie Konopnica, w powiecie wieluńskim, w województwie łódzkim. Obecne ziemie powiatu wieluńskiego dawniej wchodziły w skład Ziemi Wieluńskiej. Na obszarze tym ludność mówiła gwarą wieluńską, która zaliczana jest do zespołu gwar sieradzkich, a gwary sieradzkie szerzej tworzą zespół gwar łęczycko – sieradzkich. Jedną z cech tej gwary jest mazurzenie. Mazurzyć to wymawiać spółgłoski szeregu dziąsłowego š, ž, č, ǯ(dž) [ sz, ż, cz, dż ] jak spółgłoski szeregu zębowego s, z, c, ʒ(dz) [ s, z, c, dz ], na przykład: Bartos zamiast Bartosz, sopa zamiast szopa, kos zamiast kosz, lepse zamiast lepsze, ptasek zamiast ptaszek, zaba zamiast żaba, zboze zamiast zboże, zywy zamiast żywy, sukać zamiast szukać, dzem zamiast dżem, cysty zamiast czysty, jezdze zamiast jeżdżę, dysc zamiast deszcz.
Pierwszy człon nazwiska Kliczber to wyraz Klicz. Osoba mówiąca w XIX wieku gwarą, w której występuje mazurzenie, nigdy nie wypowiedziałaby w ten sposób tego słowa, zawsze by ono w jej ustach brzmiało klic. W zamazurzonej formie nazwisko Kliczber brzmiałoby Klicber. Zapis tego nazwiska przez „cz” może świadczyć, że osoba posługująca się tym nazwiskiem nie mazurzyła, albo ksiądz lub/i inny pisarz zapisał to nazwisko zgodnie z zasadami ogólnego języka polskiego albo osoba ta mówiła gwarą, w której nie występowało mazurzenie [ pochodziła z innych części Polski lub była innej narodowości ]. Ziemia Wieluńska to obszar, który wciśnięty jest między Śląsk, Wielkopolskę, Sieradzkie oraz Małopolskę. Tak więc leży on na styku różnych ziem, można go nazwać pogranicznym. Na ziemiach tych mówiono różnymi dialektami i gwarami języka polskiego. Jak wspomniałem Ziemia Wieluńska leżała na pograniczu kilu obszarów, na których mówiono odmiennymi dialektami a to sprzyjało przenikaniu i mieszaniu się gwar. To przenikanie sprawiło, że gwara wieluńska posiadała też cechy innym dialektów języka polskiego. W zależności z jakim obszarem graniczyła to w tej części Ziemi Wieluńskiej ludność tam mieszkająca posługiwała się słownictwem pochodzącym z różnych gwar, bywało też tak, że mówiła naprzemiennie, raz po swojemu a raz w innej gwarze. Nie należy też zapominać o osadnikach niemieckich, może czeskich, którzy byli osiedlani na wspomnianych terenach, i którzy mówili swoimi dialektami języka niemieckiego albo czeskimi. Tym samym nazwisko zapisane pod postacią graficzną Kliczber mogło równolegle posiadać liczne oboczne formy zapisu, które wynikały z ich brzmienia, na przykład: Kliczber, Klicber; Klyczber, Klycber, Kliczberg, Klizber(g).

Sprawdziłem w zakładce genetyka.genealodzy.pl wstępowanie nazwiska Kliczber, Klyczber oraz Kliczberg w obecnym województwie łódzkim. Z moich poszukiwań wynika, że nazwa osobowa:
Kliczber jest notowana w:
• parafii Brzyków, wieś Kamyk;
• parafii Burzenin, miejscowość o nazwie Wielka Wieś,
• parafii Zadzim, wieś Wola Zalewska,
• parafii Brzeźno, wieś Stefanów Kolonia;
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
Klyczber jest notowana w:
• parafii Brzyków, wieś Kamyk,
• oboczną formą nazwiska Kliczber występującego w tej parafii jest też miano Kłyczber;
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
Kliczberg jest notowane w:
• parafii Brzyków, wieś Kamyk,
• parafii Burzenin, wieś o nazwie Wielka Wieś,
• parafii Brzeźnio.
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=

W trakcie przeglądania zapisów w Genetyce z XIX wieku i samego początku XX wieku pojawiały się też na obszarze obecnego województwa łódzkiego bardzo podobnie formy zapisu graficznego wspomnianych wcześniej mian nazwy, to jest:
Nazwisko Kuczborska [ w męskiej formie Kluczborski ]:
• parafia Czarnocin.
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
Nazwisko Kluczberk:
• parafia Czarnożyły, wieś Huta. Akt urodzenia nr 64 z roku 1890 spisany w języku rosyjskim. Nazwisko w tym akcie zapisane cyrylicą pod postacią Ключберк. Obok miana zapisanego w języku rosyjskim widnieje zapis w języku polskim – Kluczbork. W genetyce zapisane jest błędnie pod postacią Klaczberk.
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... amp;y=1602
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... p;to_date=
Nazwisko Kluczberg:
• parafia Pabianice NMP,
• parafia Lututów.
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
Nazwisko Kluczber:
• parafia Konopnica, wieś Konopnica.
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
Przy nazwisku Kluczbor zatrzymam się trochę dłużej. Miano to może mieć wielce prawdopodobny wpływ na wyjaśnienie pochodzenia nazwiska Kliczber [ Klyczber, Kliczberg itp. ], notowanego we wsi Kamyk, w parafii brzykowskiej, w obecnej gminie Konopnica.
W roku 1859 we wsi Konopnica, w parafii Konopnica mieszkała rodzina o nazwisku Kluczber. W tym samym roku i w tej wsi rodzi się Wojciech Kluczber, który jest synem Pawła Kluczbera, służącego i rabaja dworskiego we dworze w Konopnicy i Magdaleny z Perdków [ akt urodzenia nr 3 z roku 1859 ]. Link do tego aktu urodzenia:
https://www.familysearch.org/ark:/61903 ... cc=2115410
W roku 1860 umiera w Konopnicy Paweł Kluczber [ akt zgonu nr 4 z roku 1860 ], włościanin i wyrobnik we wsi Konopnica, liczący 32 lata, i który pozostawił po sobie owdowiałą żonę Magdalenę z Perdków. Z tego aktu zgonu dowiedziałem się, że Paweł Kluczber urodził się we wsi Kamyk w powiecie sieradzkim i był synem Jerzego i Katarzyny. Link do aktu zgonu:
https://www.familysearch.org/ark:/61903 ... cc=2115410
Sprawdziłem, w roku 1852 w parafii brzykowskiej [ akt małżeństwa nr 1 ] zostało zawarte małżeństwo między Pawłem Klyczberem [ Klyczber ], synem Jerzego i Katarzyny a Magdaleną Pertek [ Pertka ], córką Ludwika i Małgorzaty. Link do informacji:
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=
Informacje te wskazują, że Paweł Kluczber urodził się i zawarł małżeństwo pod nazwiskiem Klyczber. Tak więc, nazwisko Klyczber przeszło w nazwisko Kluczber [ Klyczber > Kluczber; Klyczber = Kluczber ].
Dodam, że żona zmarłego Pawła Kluczbera, Magdalena Kluczber z domu Perdek [ Pertek ] w roku 1861 wyszła ponownie za mąż za Mikołaja Górkę [ Górka ] – akt małżeństwa nr 2 z roku 1861 z parafii Konopnica. Link do tego aktu małżeństwa:
https://www.familysearch.org/ark:/61903 ... cc=2115410
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=

Zatem, wiemy już, że Paweł Kluczber pierwotnie nosił nazwisko Klyczber. Można powiedzieć, iż nazwa osobowa Klyczber jest równa nazwie Kluczber [ Klyczber = Kluczber ]. Miano Kluczber to też jest zrost dwóch wyrazów: Klucz + ber = Kluczber. Wynika z tego, że słowo klycz = klucz / Klicz = Klucz. Natomiast, słowo ber = ber.
W roku 1913 ukazało się 2 wydanie pracy profesora Aleksander Brücknera pt. Dzieje języka polskiego. Przedmiotowe opracowanie zostało opublikowane w tomie 3 periodyku Nauka i Sztuka, nakładem Wydawnictwa Towarzystw Nauczycieli Szkół Wyższych we Lwowie. Na stronie 80 czytamy: „(…). Nawet i te niepokaźne początki nie obeszły się bez obcych wpływów, wzorów, pomocy. I tu uwydatniła się najbardziej przewaga umysłowa pobratymczego narodu, czeskiego. Usuwaliśmy ją dotąd umyślnie na bok, wystawiając na czoło inne wpływy, głównie niemieckie, chociaż już przy niemieckich pożyczkach można nieraz powątpiewać, czy nie przeszły one za czeskim pośrednictwem do Polski; o niejednej wie się to na pewne. Jeżeli pożyczki słowne są najwygodniejszym wymiarem siły ciśnienia jednej narodowości na drugą jeżeli dają się najłatwiej odczytać, to przy czeskopolskich wadzi nadzwyczajna blizkość językowa. Przy słowie niemieckopolskim niemasz wątpliwości, wiesz od pierwszego rzutu oka, kto je zapożyczał; przy czeskopolskich z wątpliwości ani wybrniesz. Są wprawdzie różnice między obu językami: najważniejsza dotyczy nosówek ( ę, ą, ię, ią ), jakich Czesi od XI wieku już i śladu nie mają; inne odnoszą się do h, czeskiego, nie polskiego ( Praha – Praga ); do ra, la, zamiast naszego ro, ło ( np. słoma – sloma, krowa – krava ); do te, de czeskiego, zamiast naszego cie, dzie; wreszcie do wymiany nowo-czeskiej ju na ji ( klucz – klicz, lud – lid ). Dawniej nie namyślano się; słowo polskie uchodziło za pożyczkę czeską, skoro zamiast nosówek wykazywało czeskie u lub a, skoro zamiast polskiego g miało czeskie h, zamiast polskiego cie, dzie czeskie te, de, zamiast polskiego ro, ło czeskie ra, ła lub zamiast polskiego iu czeskie i. (…)”.
Z tego co już wiemy, we wsi Kamyk występowały przynajmniej trzy nazwiska, to jest Kliczber, Klyczber oraz Kliczberg. Jak wcześniej wspomniałem Ziemia Wieluńska była częścią Sieradzkiego. W Ziemi Wieluńskiej mówiono gwarą wieluńską; gwara wieluńska była częścią zespołu gwar sieradzkich, szerzej gwar łęczycko - sieradzkich. Gwara łęczycka obejmuje obszar nie tylko do dawnego województwa płockiego, lecz także do województw łódzkiego, konińskiego i skierniewickiego. Stanowią one bliższą całość z tzw. gwarami sieradzkimi ( dawne woj. sieradzkie, piotrkowskie, konińskie) i razem bywają w dialektologii określane mianem gwar centralnych. Cechą charakterystyczną tych gwar jest to, że nie wytworzyły one żadnych innowacji, które wyróżniałyby je od gwar sąsiednich. Z racji swojego centralnego położenia teren ten stanowił strefę wpływów dialektów: wielkopolskiego, małopolskiego i mazowieckiego. W wyniku kolejnych etapów nasilenia się i osłabiania przeciwstawnych tendencji wywodzących się z tych trzech centrów innowacyjnych wytworzył się tu stan charakterystyczny dla wszelkich pasów gwar przejściowych. Polega on na tym, że ustalony ostatecznie system gwary wykazuje pod określonymi względami zgodność z dialektem wielkopolskim, pod innymi zaś z małopolskim lub mazowieckim. Zgodność ta ma charakter nieprzypadkowy i powszechnie obowiązujący, gdyż ukształtowała się historycznie. Wspomniany obszar, na którym mówiono gwarami łęczycko – sieradzkie, według profesora Karola Dejna przynależy do dialektu wielkopolskiego języka polskiego. Natomiast profesor Stanisław Urbańczyk uważał, że obszar ten należy do dialektu małopolskiego języka polskiego. Niemniej jednak ziemie, na których mówiono gwarami łęczycko – sieradzkimi graniczy z obszarem Polski, na którym mówiono dialektem mazowieckim języka polskiego. Wspomniane ziemie sieradzko – łęczyckie w czasie rozbiorów Polski weszły do Królestwa polskiego a ludność mówiąca swoimi dotychczasowymi gwarami przejęła wiele cech dialektu mazowieckiego z uwagi na bliskość położenia i migrację. Do specyficznych cech dialektu mazowieckiego należy:
• zrównanie ‘y’ z ‘i’ [ y = i ],
• twarde ‘l’ przed ‘i’.
Na przykład słowo lizak w dialekcie mazowieckim wymawiamy jak lyzak a lipa wymawiana jest jak lypa. Prawdopodobnym jest, że takie zjawisko mogło wystąpić w przypadku nazwiska Kliczber, które zgodnie z tą cechą mogło być wypowiadane jako Klyczber lub/i Klycber przy jednoczesnym zachowaniu labilności brzmienia.
Z informacji jakie napisałaś w swoim pości nazwisko Kliczber było zapisywane też jako Kliczberg. Z moich ustaleń wynika, że też w województwie łódzkim występowały podobnie zapisywanie nazwiska, to jest: Kluczberg i Kluczberk. W języku polskim większość spółgłosek dźwięcznych traci dźwięczność na końcu wyrazu [ dźwięczność zachowują na końcu spółgłoski sonorne: m, m’, n, n’, r, l, ł ]. Inaczej mówiąc jest to upodobnienie fonetyczne. Upodobnieniu temu ulegają głównie spółgłoski dźwięczne, które mają swoje odpowiedniki różniące się jedynie dźwięcznością. Do głosek dźwięcznych zaliczana jest głoska „g”, która posiada swój bezdźwięczny odpowiednik w postaci głoski „k” [ g – k ]. W standardowym języku polskim obowiązują zasady ubezdźwięczniania typowe dla dialektu mazowieckiego. W dialekcie małopolskim ubezdźwięcznianie jest rzadsze, praktycznie nigdy nie występuje ubezdźwięcznianie przed sonantami, a w dialekcie wielkopolskim ubezdźwięcznieniu nie podlegają ponadto spółgłoski płynne. Tak więc, zgodnie z zasadami języka polskiego brzmienie wyrazu berg było wypowiadane jako berk i też bywało zapisywane w formie berk. Niemniej jednak i forma berg też istniała w mowie i piśmie. Zatem słowo, zapisywane i brzmiące berg miał odpowiednik zapisywany i wymawiany jako berk.
Pozostaje wyjaśnić co może znaczyć słowo „ber” i „bor” w nazwisku Klicz-ber, Klycz-ber oraz Klicz-bor.
W wielu językach, w tym i języku polskim występuje zjawisko apokopy. Apokopa to proces fonetyczny polegający na zaniku [ odcięciu ] głoski lub głosek w wygłosie [ na końcu wyrazu ] lub wyciszeniu ostatniej głoski. Taki proces mógł zaistnieć w przypadku takich wyrazów jak: berg / berk / borch / borg w wyniku czego powstało słowo ber / bor. Raczej należałoby to odnieść do nazwiska Kliczberg > Kliczber; Kliczberk > Kliczber; Klyczberg > Klyczber; Klyczberk > Klyczber, Kliczbor > Kliczborch, Kliczbur > Kliczburch. W XIX wieku osoby mieszkające na wsi zazwyczaj nie potrafiły pisać ani czytać. Swoje nazwiska wypowiadały a pisarz je zapisywał i jak je usłyszał tak je zapisał. Pamiętać należy, iż taki proces odnosił się do pierwszej osoby, która nosiła to nazwisko. Potomkowie tej osoby zazwyczaj używali już formy zmienionej. W tym miejscu przypomnę, że w języku niemieckim w złożeniach [ zrostach ] słowo burg / berg znaczy gród, miasto, osada. Oba wyrazy bugr [ gród ] i berg [ góra ] pochodzą z jednego źródła, gdyż grody budowane były na wzgórzach, które w średniowieczu przyjmowały funkcję miast. Tak więc, burg = berg. Zatem, niemiecka nazwa miasta przeszła ewolucję, na przykład Rothenburg = Rothenberg. Tym samym słowa burg / berg można traktować jako przyrostki -burg / -berg, określające miasto. Różnica jest tylko w brzmieniu u / e.

Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania z dużą dozą prawdopodobieństwa nazwisko Kliczber [ Klyczber, Kliczbor, Klizber oraz Kliczberg ] mogą pochodzić od nazwy miejscowej Kluc(z)borek, która pochodzi od niemieckiej nazwy miejscowej Kreuzburg. Miano to zatem oznacza osobę pochodzącą z Kluc(z)borka lub mieszkającą w Kluc(z)borku. Kluc(z)borek [ niemiecki Kreuzburg ] to obecnie miasto o nazwie Kluczbork. Za tym, że nazwisko może mieć związek z Kluc(z)borkiem może też przemawiać to, że nazwisko wcześniej wspomnianego Pawła Kluczber ze wsi Konopnica, który urodził się we wsi Kamyk w parafii brzykowsiej, i który zawierając małżeństwo w kościele we wsi Brzyków nosił nazwisko Klyczber. Nie bez znaczenia jest to, że Kluczbork leży niezbyt daleko od wsi Kamyk, to jest niecałe 74 km.
W 1946 roku władze polskie miastu o niemieckiej nazwie Kreuzburg i polskiej nazwie Kluc(z)borek nadało urzędową nazwę Kluczbork. W tym miejscu przypomnę, że niemieckie nazwy zakończone –burg [ < średnio – wysoko – niemieckie -borch ‛zamek, miasto’ ] w języku polskim otrzymywały zazwyczaj zakończenie -bork, na przykład Frauenburg > Fombork; Lauenburg > Lębork; Rastenburg > Rastembork [ dawna nazwa Kętrzyna ]. Przypuszczam, iż przedmiotowe nazwisko mogło brzmieć w pierwotniej formie Kluczborg(k) lub Kluczberg(k) albo Kliczborg(k) [ jedna z form nazwiska w metryce była zapisana pod postacią Kliczbor ].
Według portalu Moikrewni.pl w Polsce mieszka około 45 osób o nazwisku Kluczberg http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/kluczberg.html
Według tego samego portalu w Polsce osób o nazwisku Kluczberk jest [ było ] tylko 2. Mieszkają one w Łodzi.
Nie wykluczam też, że pierwotne nazwisko mogło też brzmieć Kliczberg(k) i być też zapisane ze słuchu pod tą postacią. W tym przypadku byłaby to jakaś czesko – niemiecka hybryda językowa. W języku czeskim jest wyraz klič, który wypowiada się jak klicz. Czeski klič to polski klucz. Nazwisko w czeskim brzmieniu Kliczberg mogło przejść do języka polskiego w brzmieniu Kliczberg(k) i w tym przypadku byłby to czechizm, po ugruntowaniu się w języku polskim. Takie zjawisko mogło zaistnieć ponieważ Kluczbork wraz z ziemią kluczborską w roku 1356 został przekazany przez króla polskiego Kazimierza Wielkiego w ręce czeskiego króla Karola IV. Od roku 1536 roku, aż do wygaśnięcia piastowskiej linii brzeskiej był w posiadaniu książąt brzeskich, lenników korony czeskiej. W roku 1675 po śmierci ostatniego księcia brzeskiego Jerzego Wilhelma miasto przechodzi w bezpośredni zarząd cesarza austriackiego Leopolda. W roku 1741 Kluczbork przeszedł pod panowanie władców pruskich [ zatwierdził to pokój w Hubertsburgu w roku 1763 ]. Zatem, Ziemię Kluczborską zapewne zamieszkiwali Polacy, Niemcy i Czesi, każda z tych nacji mogła nazywać Kluczbork w swoim języku lub używała nazw pochodzących z innych języków. I takim sposobem mogły powstawać różnorodne hybrydy językowe nazwy miasta a od niego i różne nazwiska.
Dodam, że Kluczbork za przychylnością księcia Henryka II Pobożnego, z linii Piastów śląskich, miał być założony przez Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą [ Kreuzherren mit dem roten Stern, einem Ritterorden ].

Beato, to tylko moja autorska hipoteza o ewentualnej genezie nazwiska Kliczber, która oparta jest o moje subiektywne rozważania i zebrane informacje. Może moje spojrzenie jak mógł przebiegać proces powstania nazwiska Kliczber pomoże Ci w Twoich badaniach nad etymologią miana Kliczber i jego pierwotnego brzmienia.

Jak wspomniałem, jest to moje spojrzenie na ewentualną genezę nazwiska Kliczber, może ktoś inny inaczej popatrzy na tą nazwę osobową i napisze o swoim widzeniu etymologii tego miana.


Pozdrawiam – Roman.


Źródła nie wymienione w tekście:
Marek Łaziński (red.): Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie; Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008.
Jan de Vries: Altnordisches etymologisches Wörterbuch Tom 10; Leiden, 1957.
Słownik poprawnej polszczyzny PWN, pod redakcją Witolda Doroszewskiego: Polskie Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1980.
Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji. Praca zbiorowa po redakcją Edwarda Polańskiego; Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016.
Dereń Ewa, Polański Edward: Wielki słownik języka polskiego; Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków 2012.
Jerzy Bralczyk, Włodzimierz Gruszczyński: Słownik gramatyki języka polskiego; Wydawnictwo: WSiP Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa, 2002.
Stanisław Jodłowski, Witold Taszycki: Zasady pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym; Ossolineum; Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo; Wrocław, 1983.
Stanisław Jodłowski, Witold Taszycki: Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich; Wrocław, 1990.
Wielki słownik polsko - niemiecki; Praca zbiorowa pod redakcją Wiktorowicza i Agnieszki Frączek; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2012.
Duden Online-Wörterbuch.
https://www.kluczbork.eu/489,historia-k ... iami.html?
https://www.kluczbork.eu/491,najwazniej ... asta.html?
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kluczbork
beata_k2 - 11-11-2017 - 23:22
Temat postu: Rozważania o genezie nazwiska Kliczber.
Witaj Romanie,
Samo „dziękuję” nie wystarczy, by wyrazić moją wdzięczność nie tylko za powyższe rozważania, ale również za czas poświęcony na analizę ewentualnej etymologii tego nazwiska. Naprawdę z wielkim zaciekawieniem zapoznałam się z Twoją interpretacją. Jestem również pod wrażeniem szczegółowości, z jaką wyjaśniłeś swoją hipotezę, która wydaje się być wielce prawdopodobna.

Tak jak pisałeś, by prawidłowo podać etymologię nazwiska, najlepiej znać genezę rodziny, która je nosiła. Jestem jeszcze przed badaniem tej linii moich przodków, a o pochodzenie nazwiska Kliczber (zapisywanego też jako Klyczber, Kliczberg), które - jak zdążyłeś zauważyć - pojawiło się już w moim wywodzie, pytałam z dwóch powodów. Po pierwsze, brzmienie jego jest dla mnie dość interesujące, a niestety ani samo słowo, ani zlepek innych słów - nic mi nie mówiło, stąd powodem była czysta ciekawość. Po drugie, nazwisko to co jakiś czas pojawia się w moich telefonicznych rozmowach z jedną z najstarszych cioć - de facto pochodzącej ze Śląska, co może mieć w tym momencie duże znaczenie, ponieważ to z jej ust słyszę wymowę: "K l a j z b e r g" i to ona z zapytaniem w głosie przypomina mi o istnieniu przodków o tym właśnie nazwisku.

Myślę, że badania moich przodków z tej właśnie linii dużo wniosą do poznania genezy tego nazwiska. Na pewno wezmę pod uwagę Twoje rozważania. Wszystko możliwe, że w pewnym momencie odnajdę część wspólną z Twoją analizą, również jeśli chodzi o wskazane przez Ciebie osoby o tymże nazwisku. Może okażą się częścią mojego drzewa? DZIĘKUJĘ raz jeszcze!

Pozdrawiam serdecznie,
Beata
olaf123456789 - 12-11-2017 - 01:07
Temat postu: Grzenkowicz
Proszę o informację na temat rodziny Grzenkowicz bo nie wiem gdzie mam szukać a nigdzie nic nie ma
Gutknecht_Bogdan - 12-11-2017 - 01:48
Temat postu: Grzenkowicz
Tu jest: http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... p;to_date=
Poszukaj w genetece
Lokki007 - 12-11-2017 - 11:59
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Marer
Witam drogich użytkowników forum, od kilku dni tworzę swoje drzewo genealogiczne, niestety z informacji internetowych nie udało mi się zbyt dużo znaleźć. Moim celem jest dojście do pochodzenia nazwiska jakim się posługuję od urodzenia Smile MARER.
Skąd to nazwisko, co oznacza?
może ktoś będzie tak miły i pomoże mi zaspokoić moją ciekawość.
ahavita - 12-11-2017 - 12:51
Temat postu: Nazwisko Mamos.
Witam. Prośba od znajomej o pochodzenie nazwiska Mamos. Wg. Rymuta już mamy. Jakieś inne pomysły?
Radomir_Pyzik - 12-11-2017 - 22:22
Temat postu: Re: Krynicki.
Dobry wieczór Panie Romanie,czy mógłby Pan w wolnej chwili zmierzyć się z nazwiskiem Nasuro?
Moi przodkowie pochodzą ze wsi Nowosiólki, parafia Wojstom, na obecnej Białorusi, około 20 km na północny wschód od miasta Smorgonie. Wiadomo mi jeszcze o jednej "gałęzi", która z kolei pochodzi ze wsi Dybunki, jakieś 3-4 km od Nowosiółek. Wszyscy "słowiańscy" Nasuro na świecie (7 rodzin) wywodzą się z tych dwóch wsi, znalazłem wprawdzie jeszcze ślady o pojedynczych osobach z innych wsi, ale i te 3 przypadki pojawiały się w promieniu do 15 km od Wojstomia, mają charakter jednostkowy, w tym dwie nich to "emigracja" z Dybunek. W rodzinnej pamięci przetrwały wzmianki o pokrewieństwie, choć opisanym bardzo ogólnie jako "jacyś krewni" oraz kwestionowanym przez obecnych seniorów "rodu".
W rodzinnej tradycji pozostała informacja o pochodzeniu francuskim (wg mnie bajka), o zagubieniu jednej litery z nazwiska (podobno "h", coś w tym jest, ale o tym dalej) oraz o kalwinizmie (też w tym coś jest). Funkcjonuje też wersja "plebejska" wywodząca nazwisko od "Mazur" i podkreślająca polskie pochodzenie.
Co do faktów" Nasuro żyli w tych okolicach (wsiach) co najmniej od przełomu 18 i 19 wieku. Najstarszy zapis nazwiska na jaki trafiłem to "Nasura", potem - przy następnym proboszczu - pojawiają się "Nassuro" i "Nasuro" i to ostatnie staje się normą. Na przełomie 19 i 20 wieku pojawia się również forma "Nasurka" (szybko zanika), nieco później wraca też Nassuro (mój pradziadek, ale wszystko wskazuje na to, że był to jego świadomy wybór jako dorosłego człowieka) oraz "Nasura" i "Nosura" (głównie ci, którzy osiedli w Rosji, oraz - "Nasura" - pojedyncze przypadki w Białorusi oraz potomkowie osoby, która zawędrowała niegdyś do Oregonu).
Co ciekawe w Federacji Rosyjskiej egzystuje całkiem spora populacja osób o nazwisku "Nasurow", przy czym chyba wszyscy pochodzą (a w znacznej części mieszkają) w Czeczenii i Dagestanie. Próbowałem wybadać od jakiego słowa/imienia może pochodzić to nazwisko w tamtejszych językach - i wygląda na to, że od żadnego. Jeden z moich informatorów stwierdził wprost, że od imienia przodka, koniec kropka, nic więcej nie wiem, według drugiego nazwisko wywodzi się od imienia Nasur, które z kolei ma pochodzenie arabskie - Mansur (zwycięzca), a pojawiło się na północnym Kaukazie w związku z ekspansją islamu.
To z kolei koresponduje - choć zapewne luźno - z dwiema okolicznościami. Po pierwsze wśród moich krewnych pojawiają się co jakiś czas twarze sugerujące azjatycki rodowód, po drugie - w rejonie Smorgoni istniało kiedyś osadnictwo tatarskie, zasilane "świeżą krwią" jeszcze w drugiej połowie 17 wieku.
Odnośnie wątku francuskiego mam wrażenie, że jest on pochodną ni kwestii etnicznych, ale silnej kalwinizacji tego obszaru w 16/17 wieku. Wprawdzie katolicyzm odzyskał utracone placówki najdalej w pierwszych latach po Potopie Szwedzkim, ale nietypowe dla katolicyzmu imiona starotestamentowe jak np Eliasz były tam w użyciu jeszcze w połowie 19 wieku.
Dużo spekulacji, faktów mało, niemniej stricte wyspowe występowanie tego nazwiska wskazuje wg mnie na obce pochodzenie. Może jednak Pańskie oko wychwyci coś mniej sensacyjnego.
Radek
Wladyslaw_Moskal - 13-11-2017 - 02:09
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Marer
Lokki007 napisał:
Witam drogich użytkowników forum, od kilku dni tworzę swoje drzewo genealogiczne, niestety z informacji internetowych nie udało mi się zbyt dużo znaleźć. Moim celem jest dojście do pochodzenia nazwiska jakim się posługuję od urodzenia Smile MARER.
Skąd to nazwisko, co oznacza?
może ktoś będzie tak miły i pomoże mi zaspokoić moją ciekawość.

Nie wiem jak i kiedy powstalo Twoje nazwisko, ale chce powiedziec, ze jest to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce.
Wg prof. K.Rymuta okolo 1990 roku w Polsce nosilo to nazwisko 37 osob a okolo 2002 r. 47 osob. Czyli nazwisko to mozna przypisac 10 -15 rodzinom, ktore z wysokim prawdopodobienstwem sa spokrewnione;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/marer.html
Nawiaz kontakty, a od najstarszych moze dowiesz sie jak moglo powstac to nazwisko.

Wladyslaw
Ewa_Szczodruch - 13-11-2017 - 09:54
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Marer
Marer - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy Mar-, por. imiona Marcin, Maria, Marek lub od mara, marzyć.

Mamos - w grupie nazwisk pochodzących od mama ‘matka’, mamić ‘oszukiwać, zwodzić’.

Nasuro - od niemieckich nazw osobowych Nas, Nase, te od średnio- wysoko-- niemieckiego nase ‘nos’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Mirek_Staniec - 13-11-2017 - 22:52
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Marer
Pani Ewo,
Poszukuje informacji o nazwiskach: Staniec, Żurman, Żurmanowicz, Koput i Szymczyk.

Pozdrawiam,
Mirek
Ewa_Szczodruch - 14-11-2017 - 05:11
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Marer
Witam Smile

Staniec 1382 - od imion złożonych typu Stanisław, Stanimir oraz od stanąć.

Żurman - od niemieckiej nazwy osobowej Surmannm, ta od średnio-wysoko-niemieckiego sür, süwer ‘kwaśny, gorzki’; może też od gwarowego surman ‘grający na surmie’.

Żurmanowicz - od niemieckiej nazwy osobowej Surmannm, ta od średnio-wysoko-niemieckiego sür, süwer ‘kwaśny, gorzki’; może też od gwarowego surman ‘grający na surmie’.

Koput - od kopać, kopa ‘sterta, kupa’; od staropolskiego kopacki ‘człowiek związany z kopaniem’.

Szymczyk 1607 od imienia Szymon, pochodzenia hebrajskiego, gdzie występowało w dwóch formach: Shime’on, Shim’on i znaczyło pierwotnie ‘Bóg wysłuchał’. Dwie formy hebrajskie przekształciły się w dwa imiona: Simon i Simeon. Pierwsze upowszechniło się w Kościele zachodnim, drugie we wschodnim. W Polsce imię notowano od XII wieku. Obok Szymon występują postaci Szyman, Szymun. Od XIV wieku występują w źródłach staropolskich formy zlatynizowaneSimeon, Semeon. W językach wschodniosłowiańskich spotykane są formy Semen, Semien, skąd forma Siemion, używana w średniowieczu na Kresach Wschodnich.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
icecrypt - 14-11-2017 - 23:51
Temat postu: Pochodzenie nazwiska Hajmowicz
Dzień dobry,

Poszukuję informacji o pochodzeniu nazwiska: Hajmowicz.
O tym nazwisku posiadam wiele sprzecznych informacji. Jedna mówi, że Hajmowicze byli tatarami, którym została nadana ziemia w Małogrusce (dziś Horodnianka w gminie Wasilków), kolejna wspomina coś o Sokółce w woj. podlaskim, inna że nazwisko pochodzi z Jugosławii, a wszelkie wyszukiwarki genealogiczne podpowiadają podobieństwo do żydowskiego nazwiska Chaimowitz itp.
Test DNA jest w planach ponieważ w moich okolicach został już ostatni męski potomek Hajmowiczów. Może jakieś źródła posiadają informacje o tym nazwisku już teraz?

Z góry dziękuję
Ewa_Szczodruch - 15-11-2017 - 03:15
Temat postu:
Witam Smile

Hajmowicz - od niemieckiej nazwy osobowej Heimann, ta od Hagemann, z kontrakcją age >ai.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Gawroński_Zbigniew - 15-11-2017 - 08:36
Temat postu:
http://www.ufolog.ru/names/order/Х ... 80;ч

Od imienia hebrajskiego męskiego Haim/Chaim (חיים) = karmiący rodzinę ('źródło utrzymania'). Albo od kresowego 'хайма' = kolejne określenie błot i mokradeł na kresach. http://www.ufolog.ru/names/order/Х ... 82;о
Lokki007 - 15-11-2017 - 13:13
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Marer
Wladyslaw_Moskal napisał:
Lokki007 napisał:
Witam drogich użytkowników forum, od kilku dni tworzę swoje drzewo genealogiczne, niestety z informacji internetowych nie udało mi się zbyt dużo znaleźć. Moim celem jest dojście do pochodzenia nazwiska jakim się posługuję od urodzenia Smile MARER.
Skąd to nazwisko, co oznacza?
może ktoś będzie tak miły i pomoże mi zaspokoić moją ciekawość.

Nie wiem jak i kiedy powstalo Twoje nazwisko, ale chce powiedziec, ze jest to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce.
Wg prof. K.Rymuta okolo 1990 roku w Polsce nosilo to nazwisko 37 osob a okolo 2002 r. 47 osob. Czyli nazwisko to mozna przypisac 10 -15 rodzinom, ktore z wysokim prawdopodobienstwem sa spokrewnione;
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/marer.html
Nawiaz kontakty, a od najstarszych moze dowiesz sie jak moglo powstac to nazwisko.

Wladyslaw


Dziękuje za odpowiedź, czy poza kontaktem z tymi osobami jestem w stanie ustalić swoich przodków sprzed wojny?
icecrypt - 15-11-2017 - 15:48
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Hajmowicz
Serdecznie dziękuję @Ewa_Szczodruch oraz @Gawroński_Zbigniew.

Bardzo ciekawe jest wyjaśnienie z хайма. Nazwa miejscowości-uroczyska Małogruska powstała od mało grzęsko. Ponieważ tereny wokół były bagnami. Może sobie dopowiadam teorię, ale kresowe pochodzenie jest chyba najbardziej prawdopodobne.
Wladyslaw_Moskal - 15-11-2017 - 16:49
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Hajmowicz
icecrypt napisał:
Serdecznie dziękuję @Ewa_Szczodruch oraz @Gawroński_Zbigniew.

Bardzo ciekawe jest wyjaśnienie z хайма. Nazwa miejscowości-uroczyska Małogruska powstała od mało grzęsko. Ponieważ tereny wokół były bagnami. Może sobie dopowiadam teorię, ale kresowe pochodzenie jest chyba najbardziej prawdopodobne.

Proszę jeszcze o pochodzenie nazwisk:
Zubielik - z tej samej wsi co Hajmowicz
Puka (Puk) - podobno przeinaczony zapis nazwiska Puk; wieś Czarnowo powiat ostrołęcki; nazwisko należało do rodziny chłopskiej; z opowieści rodziny wynika, że niektórzy mieszkańcy wsi byli nazywani np. Puka Czerwony itp.


Dodam swoje 5 groszy o pochodzeniu nazwiska Hajmowicz.

Wg mnie pochodzi of tureckiego nazwiska lub imienia Haim, a wg Google oznacza kogos z wlosami, chyba obfitymi, skoro zasluzyl sobie na takie imie lub nazwisko.
Zydowskie nazwisko wlasnie powstalo na terenie Turcji.

To juz blisko Twojej pierwszej hipotezy. a Hajmowicz to syn Haima lub Hajma.

Pozdrawiam,
Wladyslaw
ROMAN_B - 15-11-2017 - 17:35
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Hajmowicz.
Witaj.

Hipoteza o geneza nazwiska Hajmowicz.

Pojawiły się już trzy ewentualne etymologie nazwiska Hajmowicz. Ze swojej strony dołożę jeszcze moje rozważania na jego temat, które moim zdaniem mogą coś mieć wspólnego z pochodzeniem tego nazwiska.

Nazwa osobowa Hajmowicz zapewne jest derywatem to znaczy, że jest mianem sufiksalnym, pochodzącym od podstawowego tematu, którym jest rdzeń Hajm-, do którego dołączono słowotwórczy sufiks -owicz [ hajm + owicz = hajmowicz; hajm-owicz ]. Rdzeń jaki i przyrostek z osobna niesie ze sobą zbiór jakiś informacji. Łącząc oba człony ze sobą tworzymy nowy wyraz, wyraz o nowym znaczeniu. Temat nazwiska jak i format może pochodzić z jednego języka albo z różnych języków, w tym przypadku są to hybrydy językowe.

Na Ruskie [ Rusińskie ] pochodzenie miana Hajmowicz może wskazuje sufiks –wicz [ -iewicz, -ewicz, -owicz ] ale nie jest to jedyna możliwość. W okresie staropolskim przyrostki -ewicz, -owicz, -iewicz występowały w czysto polskiej formie -ewic, -owic, -iewic. Pod wpływem ruskim, kresowym [ języka ukraińskiego, języka białoruskiego i pogranicza ) przyrostki te przyjęły formę -owicz, -ewicz, iewicz czyli końcowe -cz funkcjonuje już od wieku XV.
W literaturze nazwiska zakończone cząstką -owicz, -ewicz uważane są za nazwiska mieszczańskie. Niemniej jednak nie jest to pogląd dominujący. Początkowo nazwiska zakończone przyrostkiem -icz, -wicz, -owicz, -ewicz nosiła szlachta ruska [ bojarzy ] potem na skutek unii Korony Polskiej z Wielkim Księstwem Litewskim bojarzy zaczęli zmieniać swoje nazwiska na typowe polskie szlacheckie nazwiska zakończone sufiksem -ski. Z biegiem czasu nazwiska zakończone tymi sufiksami przyjmowali chłopi i mieszczanie. Z czasem sufiks -(ow)ic(z) / -(ew)ic(z) stał się strukturalnym przyrostkiem [ nie miał już znaczenia patronimicznego ] i był produktywnym sufiksem za pomocą, którego tworzono nazwiska od podstaw apelatywnych, rzadziej odimiennych, ale także od nazw etnicznych i nazw zawodu, nazw łacińskich oraz służył do polonizacji nazwisk obcych [ obce przyrostki zastępowano sufiksem -owicz; np. Heyderman – Heydrowicz ].
W XVII–XVIII wieku mamy do czynienia ze zmianą funkcji sufiksu -(ow)ic(z)/-(ew)ic(z) na znacznym obszarze Polski z pierwotnie patronimicznej, wskazującej na relacje syn – ojciec, na strukturalną, polegającą przede wszystkim na dziedziczeniu bez zmiany nazwiska z tym formantem, ale też na tworzeniu nazwiska uznawanego za lepsze, odbiegające od często apelatywnej podstawy - zgodnie ze stereotypem nazwiska miejskiego”. Nazwiska takie tworzone były głównie od podstaw odapelatywnych i współwystępują z nazwiskami tworzonymi przez dodanie wtórnych formantów z elementem -k- [ -kowicz, -kiewicz ] co być może wskazywałoby na procesy nobilitacyjne, jakie dokonywały się wówczas również w wielu innych regionach Polski.
Pierwotnie, typowo polskimi sufiksami w nazwiskach są końcówki: „-owic” i „-ewic”. Natomiast, nazwiska zakończone sufiksami „-owycz” i „-ewycz” jednoznacznie wskazują na ich ukraińskie pochodzenie. Na przestrzeni czasu i pod wpływem różnych czynników nazwiska polskie i białorusko – ukraińskie zakończone sufiksem „-owic”, ‘-(i)ewic”, „-owycz” i „-(i)ewycz” zaczęły mieć takie same końcówki, to jest „-owicz”, i „-(i)ewicz”. To spowodowało, że obecnie trudno jest ustalić jakie mają pochodzenie.


Zatem, nazwisko Hajmowicz prawdopodobnie mogło ukształtować się na dawnych kresach Rzeczpospolitej. Przyrostek -owicz w pierwotnym znaczeniu oznacza syna lub potomka kogoś o imieniu wskazanym w rdzeniu nazwiska. Tak więc, nazwa osobowa Hajmowicz z dużą dozą prawdopodobieństwa może być patronimikiem. To oznacza, że pierwszy Hajmowicz był synem Hajma [ nazwisko / przezwisko lub/i imię Hajm ]. To jest pierwsza hipoteza.

Miano Hajmowicz może być nazwiskiem strukturalnym, powstałym od nazwy osobowej Hajm. Dodanie sufiksu -owicz do miana Hajm mogło mieć na celu przydanie pierwotnemu nazwisku godności, lepszości w stosunku do innych nazwisk. Z drugiej strony nazwa osobowa Hajmowicz może być spolonizowanym nazwiskiem przy pomocy przyrostka -owicz. W tym przypadku będzie to hybryda językowa. To jest druga i trzecia hiporeza.

Pozostaje ustalić co może znaczyć i z jakiego języka pochodzić temat „hajm-„ w nazwie osobowej Hajmowicz. Tak więc:
1.
Wielce prawdopodobnym jest to, iż słowo „hajm” jest zdeformowanym, przekształconym zapisem graficznym niemieckiego apelatywu „heim”, który mógł być pierwszym członem jakiegoś innego nazwiska, albo być samoistnym mianem. Niemieckie słowo „heim” ma kilka znaczeń, to jest dom, domowy, mieszkanie, ognisko domowe, przytułek. Niemniej jednak posiada też inne znaczenia. Niemiecki wyraz „heim” pochodzi od germańskiego słowa haima, haimi ‘ojczyzna, miejsce zamieszkania, miejsce osiedlenia’; od średnio – wysoko – niemieckiego heim, hein ‘dom, ojczyzna’; od średnio – dolno – niemieckiego hëme ‘dom, ojczyzna’. Takim nazwiskiem może być, na przykład miano Heimman.
2.
Może od imienia Henryk Henryk. Henryk to imię pochodzenia germańskiego, pochodzi od dwóch słów: heim ‘dom’ oraz richi ‘bogaty’ i oznacza człowieka, który panuje w bogatym domu albo pan swojego rodu – hein występuje w znaczeniu ród.
3.
Może od imienia Haimo. Jest to imię pochodzenia germańskiego, genetycznie spieszczenie [ poprzez skrócenie ] imion dwuczłonowych z pierwszym elementem Heim- 'ojcowizna', np. Heimhard, Heimerad, Heimeran [ Emmeram ], Heimerich, Heimold, Heimhold itp. W źródłach pojawia się w postaciach Haymo, Aimo, Heymo, Hemmo. W Polsce jako imię było nie używane, ale występuje jako nazwisko Haymo, Haimo; Heymo, Haimo itp. Niemiecki odpowiednik tego imienia to: Haimo, Haymo, Heimo, Hemmo. W języku łacińskim występowało pod postacią: Haimo, Aimo, Haymo.
4.
Może od żydowskiego imienia męskiego Haim. Imię Haim jest pochodzenia hebrajskiego [ hebrajski: חַיִּים Ḥayyim; klasyczny hebrajski: (ħajjiːm) ] pochodzi od słowa oznaczającego "życie".

Pozdrawiam – Roman.
Radomir_Pyzik - 15-11-2017 - 17:44
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Marer
Dziękuję Pani Ewo.
Radek
denker09 - 15-11-2017 - 18:14
Temat postu: Pochodzenie nazwisk - Denkowski
Witam
Czy ktos moze wie od czego moze pochodzic nazwisko Denkowski?
Dziekuje za pomoc Wink
Przepraszam ze wstawilo mi sie na glowna... Mialo byc do watku pochodzenie nazwisk cz 9... Przepraszam za pomylke...
denker09 - 15-11-2017 - 18:16
Temat postu: Pochodzenie nazwisk - Denkowski
Witam
Czy ktos moze wie od czego moze pochodzic nazwisko Denkowski?
Dziekuje za pomoc
Ewa_Szczodruch - 15-11-2017 - 18:54
Temat postu: Pochodzenie nazwisk - Denkowski
Witam Smile

Denkowski - od imienia Dionizy, notowanego w Polsce od XII wieku, od łacińskiego Dionysius, z greckiego Diónysios ‘poświęcony bogu Dionizosowi’; w Kościele prawosławnym imię przejęte w formach Denis, Denisz, Dynisz.

Denkowski 1463- od nazwy miasta Dynów, dawniej Denów (przemyskie).

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
denker09 - 15-11-2017 - 20:02
Temat postu:
Dziękuję ślicznie Smile
icecrypt - 16-11-2017 - 04:43
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Zubielik i Puka (Puk)
Serdecznie dziękuję @Ewa_Szczodruch, @Gawroński_Zbigniew, @Wladyslaw_Moskal oraz @ROMAN_B.

Proszę jeszcze o pochodzenie nazwisk:
Zubielik - z tej samej wsi co Hajmowicz
Puka (Puk) - podobno przeinaczony zapis nazwiska Puk; wieś Czarnowo powiat ostrołęcki; nazwisko należało do rodziny chłopów; z opowieści rodziny wynika, że niektórzy dalecy krewni byli nazywani np. Puka Czerwony itp.
Ewa_Szczodruch - 16-11-2017 - 05:37
Temat postu: Re: Pochodzenie nazwiska Zubielik i Puka (Puk)
Zubielik

Puka 1136, Puk 1628 - od pukać ‘stukać’, też od gwarowego pukać się ‘pękać’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
ROMAN_B - 16-11-2017 - 19:36
Temat postu: Nasuro - rozważania o genezie nazwiska.
Witaj Radku!

Rozważania o genezie nazwiska Nasuro.

Jakiś czas temu wywołałeś mnie do tablicy, raczej poprosiłeś abym spojrzał swoim okiem na etymologię nazwiska Nasuro. Spojrzałem i poniżej zamieszczam mój osobisty ogląd ewentualnej genezy tego nazwiska. Raczej będą to rozważania o przybliżonej genezie tej nazwy osobowej na podstawie zebranych informacji.
Nie wykluczam genezy nazwiska Nasuro [ Nasura ] przytoczonej przez panią Ewę Szczodruch, którą podała za profesorem Kazimierzem Rymutem. Według tej etymologii przedmiotowe nazwisko pochodzi „od niemieckich nazw osobowych Nas, Nase, te od średnio-wysoko-niemieckiego nase ‘nos’.”. W takim razie byłaby to jakiś derywat, utworzony od rdzenia „nas” za pomocą sufiksu -ur lub –ura(o). Temat nazwiska „nas(e)” jest niemieckim słowem a sufiks -ur(a, o ) jest polskiego pochodzenia. W takim razie byłaby to hybryda językowa niemiecko – polska. Chyba, że słowa „nas” jest obocznością wyrazu „nos” i w takim razie byłoby to polska nazwa osobowa. Słowotwórczy format -ur / -ura tworzy rzeczowniki [ nazwy ]. Za pomocą sufiks -ur zostały utworzone takie wyrazy jak: piechur, mazur, kocur, wilczur oraz ludowe formy tupu: miechur ‘miech, pęcherz’, szkodur ‘ szkodliwe zwierzę’, wichur ‘huragan’. Przy pomocy przyrostka -ura utworzono takie słowa jak: bzdura, niemczura, lisiura, szewczura, szlachciura i gwarowe, np. pakura ‘suszarnia’, papura ‘pusk’, pieczura ‘framuga w piecu’, łazura ‘łazęga’, żydura ‘żydówka’, ( za Henryk Gaertner, strona 287 ). Jak łatwo zauważyć przy pomocy foramtu -ura były tworzone też rzeczowniki [ nazwy ] o bardziej negatywnym zabarwieniu.
Jak wspominasz w swoim poście nazwiska powstawały w różnym czasie. Nazwa osobowa Nasura mogła powstać na skutek dość powszechnego zjawiska występującego przy tworzeniu nazwisk, które zwane jest zmianą paradygmatu [ dodane –a ]. Miało to na celu oddalenie pierwotnego znaczenia nazwiska [ Na(o)s-ur + a = Na(o)sura ].
Następną możliwością powstania miana Na(o)sura jest ta możliwość, która zakłada, iż nazwisko Na(o)sura jest mianem patronimicznym tak zwanym nazwiskiem dopełniaczowym. Dopełniacz odpowiada na pytanie kogo?, czego?. Inną cechą dopełniacza jest to, że określa on również stosunek własności [ odpowiada na pytanie czyj? ]. W tym przypadku ojciec / syn. Tak więc, czyj on jest? On jest Nasura. Ojciec Nasur a syn Nasura.
Przyrostek -ura, jak wspomniałem wyżej, tworzy też nazwy nacechowane ujemnie. Takim przykładem jest nazwa żydura. Miano żydura mówi nam też, że taka osoba jest pochodzenia/ narodowości żydowskiej. Jest nazwa Mazur [ Maz + ur = Mazur ].Mazurem [ Mazur ] na Kresach nazywano każdą osobę pochodzącą z Polski. W zasadzie Mazur to osoba pochodząca, mieszkająca na Mazowszu. Zatem, sufiks -ur/-ura ma też funkcję przy pomocy, której tworzono nazwy określające pochodzenie etniczne oraz miejsce, z którego pochodzi dana osoba. Na obszarze dzisiejszej Polski jest wieś o nazwie Nasy, która nosiła niemiecką nazwę Nassen, była to pierwotnie wieś rycerska. Obecnie położona ona jest w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. Miejscowość położona nad jeziorem Dadaj. Była to początkowo wieś rycerska.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... Tom_VI/929
Pod powyższym linkiem znajdziesz też wsie o nazwie: Nasuty, Nassutów i podobne.
W SGKP znajdziesz też inne wsie, np. Nossen, Nossendorf, Nosswitz, Nossin, Nossuta, Nosy, Nosy Poniatki, Nossyry [ Nasery ] itp.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... om_VII/187

Hipotetycznie rzecz biorąc nazwisko, o którego etymologię pytasz, pierwotnie mogło być przezwiskiem osoby, która miała duży nos, albo odnosiło się to do jakiś cech charakteru osoby tak przezwanej lub/i właściwego sposobu jej zachowywania się, np. wodzić kogoś za nos; nie wtykaj nosa w nie swoje sprawy; nie wychylaj nosa, to ci go nie przytrą; nie wścibiaj nosa, gdzieś nie dał grosza. To tylko kilka przysłów, które charakteryzuję różne cechy, które reprezentowała dana osoba. Miano to może też oznaczać osobę pochodzącą, urodzoną lub kiedyś mieszkającą w jakimś miejscu nazwanym, np. Nasy [ Nassen ], Nossen, Nosy. Może też oznaczać potomka osoby nazwanej, której miano zawiera się w rdzeniu nazwiska.

Radku, w swoim poście napisałeś też „(…).Co ciekawe w Federacji Rosyjskiej egzystuje całkiem spora populacja osób o nazwisku "Nasurow", przy czym chyba wszyscy pochodzą (a w znacznej części mieszkają) w Czeczenii i Dagestanie. Próbowałem wybadać od jakiego słowa/imienia może pochodzić to nazwisko w tamtejszych językach - i wygląda na to, że od żadnego. Jeden z moich informatorów stwierdził wprost, że od imienia przodka, koniec kropka, nic więcej nie wiem, według drugiego nazwisko wywodzi się od imienia Nasur, które z kolei ma pochodzenie arabskie - Mansur (zwycięzca), a pojawiło się na północnym Kaukazie w związku z ekspansją islamu. (…)”.
Faktycznie w Rosji występowało / występuje nazwisko: Насурдинов, Насурдинова, Насури, Насурлаев, Насурлаева, Насуро, Насуров ,Насурова, Насуртдинов, Насуртдинова. We wszystkich wymienionych nazwach osobowych można wyodrębnić człon Насур- ( Nasur- ): Насур-динов, Насур-динова, Насур-и, Насур-лаев, Насур-лаева, Насур-о, Насур-ов ,Насур-ова, Насур-тдинов, Насур-тдинова. Istnieją co prawda rosyjskie etymologie tych mian, ale żadna z nich nie wyjaśnia znaczenia tych nazwisk. Genezy tych mian mówią w jakim rejonie Rosji występowało konkretne nazwisko i w jakim czasie [ poczynając od końca XIII wieku ]. Tak więc jest to bardzo stare nazwisko lub/i imię, albo przydomek lub przezwisko. Niemniej jednak genezy te mówią, iż te miana mogą mieć rosyjskie, białoruskie, serbskie, jordańskie, eskimoskie, libijskie, karaimskie, bałkarskie [Bałkarzy to górski naród pochodzenia tureckiego. Zamieszkują głównie w autonomicznej republice Rosji na północnym Kaukazie, to jest w Kabardo-Bałkarii ], hindi. Zatrzymajmy się przy narodach słowiańskich, w tym przypadku rosyjskim, białoruskim, serbskim. We wszystkich tych trzech językach występuje słowo нос, w znaczeniu ‘nos’. Słowo нас w wyrazie нас-ур może być obocznością [ np. błąd pisarski, wadliwa wymowa, wpływ języka białoruskiego albo jakaś inna gwara lub język ] słowa нос ‘nos’ i w takim razie z jakiś prawdopodobieństwem słowo насур [ nasur ] może być równe słowu носур [ nosur ]. Oczywiście pamiętać też trzeba o niemieckim słowie nase ‘nos’. Oby nie było tak łatwo, przytoczę też jak w innych językach zapisywane jest słowo nos: łacina – nasus, litewski – nosis, ukraiński – ніс [носок ‘mały nosek’ ].

Radku, w swoim poście zawarłeś też informację mówiąca, że nazwisko Nasuro(a) występowało na obszarze dzisiejszej Białorusi oraz to, iż niektórzy z Twoich krewnych mogą nieć związek ze wschodnimi ludami, jak to napisałeś: „ (…), wśród moich krewnych pojawiają się co jakiś czas twarze sugerujące azjatycki rodowód. (…)”. Dodajesz też informację mówiącą, iż „(…), w rejonie Smorgoni istniało kiedyś osadnictwo tatarskie, zasilane "świeżą krwią" jeszcze w drugiej połowie 17 wieku.”. Są to istotne informacje.
Jedna z etymologii, powyżej wspomnianego nazwiska, to jest nazwy osobowej Насуров [ Nasurow ], mówi, że: „Насуров. Фамилия Насуров возникла из Хатынь (Беларусь). В сведениях поселения Углич - печник Леонид Насуров (1800). Латиницей - Nasurov или прозвище Насур, а национальность Иорданец в 87% случаях.”. Po polsku brzmi to mniej więcej tak: Nazwisko Nasurow pochodzi z Hatyń ( Białoruś ). Z informacji z rejonu Углич [ obwód jarosławski, Rosja ] – specjalista w zakresie budowy i naprawy pieców [ печник ] Leonidas Nasurow ( 1800 ). Łaciński – Nasurov lub nazwisko Nasur o narodowości jordańskiej w 87% przypadkach.
Хатынь [ Chatyń ] to nieistniejąca już wieś na Białorusi, która w roku 1943 została doszczętnie spalona przez SS-Sonderkommando Dirlewanger [ obecnie uroczysko, miejsce pamięci w rejonie łohojskim, obwodu mińskiego Białorusi ]. Wieś Chatyń oddalona jest od wsi Nowosiólki około 84 km to niezbyt daleko i osoby o nazwisku Nasurow [Насуров ], które mieszkały we wsi Chatyń, mogą mieć coś wspólnego z osobami o nazwisku Nasuro(a) ze wsi Nowosiólki. Miano Nasurow jest derywatem i zostało utworzone za pomocą sufiksu -ow od rdzenia Nasur [ Nasur + ow = Nasurow ]. Przyrostek -ow jest charakterystyczny dla rosyjskich nazwisk, można go też spotkać w białoruskich czy ukraińskich mianach. Przy pomocy rosyjskiego sufiksu -ов tworzone były odimienne nazwiska, na przykład: Aмфилов od imienia Aмфил [Aмфил + ов = Aмфилов ], Гaвpиилов od imienia Гaвpиил [Гaвpиил + ов = Гaвpиилов ]. W takim razie miano Насуров [ Nasurow ] pochodzi od imienia albo od przezwiska czy przydomka Насур [ Nasur ]. Wspomniana powyżej etymologia mówi, że wielce prawdopodobnym jest to, że nazwisko pochodzi od jordańskiego imienia Насур [ Nasur ]. Jordania to kraj arabski. Wniosek – miano Насур [ Nasur ] może pochodzić z kręgu imion arabskich, szerzej muzułmańskich. Wspomniałeś, w swoim poście, że „w rejonie Smorgoni istniało kiedyś osadnictwo tatarskie, zasilane "świeżą krwią" jeszcze w drugiej połowie 17 wieku.”. Rozumiem, że chodzi Ci miasto o polskiej nazwie Smorgonie [ po białorusku Смарго́нь ( Smarhoń ); po rosyjsku Сморго́нь ( Smorgoń ); po litewsku Smurgainys; w jidiz סמאָרגאָן ], które obecnie położone jest na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, stolica rejonu smorgońskiego. Miasto Smorgon oddalone jest od byłej wsi Chatyń około 120 km, od wsi około Nowosiółki około 34 km a od wsi 24 km. Skoro, jak piszesz, w okolica miasta Smorgon mieszkała licznie ludność tatarska, a Tatarzy to muzułmanie, to zapewne wśród imion tatarskich mogło występować imię Насур [ Nasur ].
Z informacji pochodzących z portalu o nazwie QUMUQ GÖRÜŞ - Кумыкский взгляд imię Насур [ Nasur ] jest starym imieniem występującym wśród krymskich tatarów.
Rosyjskojęzyczna strona QUMUQ GÖRÜŞ - Кумыкский взгляд poświęcona jest życiu codziennemu, historii i językowi Kumyków. Kumycy to naród mówiący językiem pochodzenia tureckiego. Zamieszkują oni środkowe obszary Dagestanu. Naród liczy około 503 tysięcy ludzi. Około X wieku przodkowie Kumyków osiedlili się w ich obecnych siedzibach. Kumycy wyznają islam sunnicki.
W roku 2015 ukazało się opracowanie noszące tytuł „История башкирских родов Гайна”, które zostało wydane w Ufie [ Уфа́ ] przez Институт гуманитарных исследований Республики Башкортостан. Opracowanie to dotyczy historii baszkirskiego rodu [ klanu ] Гайна. Baszkirzy to naród pochodzenia tureckiego, zamieszkujący głównie Baszkirię, bliski kulturowo, językowo i etnicznie z sąsiednimi Wołga-Ural Tatarami. Część Baszkirów uważa za swój język ojczysty tatarski oprócz, a czasami zamiast baszkirskiego. Baszkirowie są muzułmanami. Do palety imion baszkirskich zaliczane jest też imię, które w cyrylicy zapisywane jest Насур – Nasur.

Wiemy już, że wśród wielu ludów zamieszkujących wschodnie i dalekowschodnie rejony Rosji, i które wyznają islam, i które mówią różnymi językami, w tym i dialektami tureckimi występuje imię Насур – Nasur. Miim zdaniem imię Насур jest obocznością imienia Насир, Насыр, co wynika z różnorodności dialektów, języków, którymi mówią wspomniane narodowości. Rosyjscy etymolodzy tak piszą o genezie tego imienia: „Насир, Насыр, ан-Насир ( араб. ناصر‎ – < Победитель >, < Помогающий > ) – имя арабского происхождения, происходит от глагола < нср > – < помогать >, < даровать победу >. Имя является однокоренным с именами Мансур, Нусрат, Насреддин, Мустансир и со словами ансары, нусайриты и ан-насрания (христианство).”. Po krótce brzmi to tak: Nasur, Nasir, Nasyr, an-Nasir ( arabski ناصر‎ < Nasir >} – < zwycięzca >, < pomagamy > ) – imię arabskiego pochodzenia, wywodzi się od czasownika < nsr > – < pomagać >, < dać zwycięstwo >. Imię ma wspólne korzenie z imionami Мансур, Нусрат, Насреддин, Мустансир i ze słowami ансары, нусайриты и ан-насрания (христианство).
Znaczenie słów:
• aнсары – pomocnik, asystent Proroka, rdzenni mieszkańcy Medyny z plemion,
• нусайриты [ aлавиты ] – alawizm, alawizm. Nazwa dla szeregu religijnych grup islamskich.
Słownik polsko – arabski i arabsko – polski tak omawia znaczenie imienia Nasir, Nasser [ناصر‎ ]: Arabskie imię męskie o znaczeniu: asystować, wspierać, pomagać. Może mieć też oznaczać: sojusznik, zwolennik, bronić, wspierać, lipiec [ siódmy miesiąc w roku ( według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego ) ].

Sumując, tą część mojej wypowiedzi, z dużą dozą prawdopodobieństwa nazwisko Nasuro może być mianem prostym, równym imieniu Nasur [ Насур ], które wywodzi się z kręgu imion związanych ze światem ludów muzułmańskich wyznających islamem. Dodam też, iż ta nazwa osobowa Nasura mogła powstać na skutek dość powszechnego zjawiska występującego przy tworzeniu nazwisk, które zwane jest zmianą paradygmatu [ dodane -a ]. Miało to na celu oddalenie pierwotnego znaczenia nazwiska [ Nasur + a = Nasura ]. Idąc dalej następną możliwością powstania miana Nasura jest ta możliwość, która zakłada, iż nazwisko Nasura jest mianem patronimicznym tak zwanym nazwiskiem dopełniaczowym. Dopełniacz odpowiada na pytanie kogo?, czego?. Inną cechą dopełniacza jest to, że określa on również stosunek własności [ odpowiada na pytanie czyj? ]. W tym przypadku ojciec / syn. Tak więc, czyj on jest? On jest Nasura. Ojciec Nasur a syn Nasura.

Reasumując całość mojej wypowiedzi nazwisko Nasuro lub i Nasura mogło zostać urabiane za pomocą sufiksu samogłoskowego -o lub -a od miana Nasur. Sufiksy -a / -o był dość rozpowszechnione wśród wschodnich Słowian.

Radku, wyszło chyba ciekawie? Zaspokoiłem chyba Twoją ciekawość odnosząca się do genezy nazwiska Nasuro(a)? Przedstawiłem Ci tylko moje subiektywne spojrzenie na ewentualna etymologię tego nazwiska i ewentualne pochodzenie etniczne osób, które noszą wspomniane nazwisko. Raczej są to daleko idące rozważania i przypuszczenia oparte na Twoich i moich informacjach. Niestety brak jest istotnych danych a te, które są znane nie dają podstaw do jednoznacznego opowiedzenia się po któreś stronie. Moim zdanie geneza tego miana jest niejednoznaczna i niejasna. Mam nadzieję, że moje informacje pozwolą Ci na dalsze badanie historii i genezy osób noszących nazwisko Nasuro(a).

Jeśeli chodzi o etniczne pochodzenie osób noszących nazwisko Nasuro(a) to tylko test DNA dla celów genealogicznych, określający pochodzenie przodków, może to najprawdopodobniej rozstrzygnąć i ukazać z jakiego rejonu świata i z jakiej narodowości pochodzą Twoi przodkowie. Informacje te zapewne mogą rzucić wiele światła na ewentualną etymologię nazwiska Nasuro(a) oraz odpowiedzieć, w dość znacznym przybliżeniu, z jakich ludów mogą pochodzić Twoi przodkowie noszący nazwisko Nasuro(a). Wiem, że testy DNA dość drogie i czy Ty wykonasz takie testy zależy tylko od Ciebie i zasobności Twojego portfela.

Już na sam koniec dopowiem tylko, iż profesor Kazimierz Rymut mówił: „By w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny. Tak samo brzmiące dzisiejsze nazwiska dwu rodzin mogą mieć bowiem dwie różne genezy”. Natomiast, profesor Aleksander Brückner wielokrotnie pisał, że „my dziś nie rozumiemy znaczenia różnych słów używanych dawniej”. Tak więc tylko wszechstronna kwerenda różnych źródeł, w tym dokumentów historycznych i kwerenda genealogiczna może, choć nie musi, odpowiedzieć na pytanie od kogo, od czego, w jaki sposób oraz kiedy powstało konkretne nazwisko oraz rozwiać różne dylematy odnoszące się do pochodzenia społecznego. Natomiast o etnicznym pochodzeniu osób noszących nazwisko Nasuro(a) może pomóc genealogiczny test DNA, ale też nie musi dać 100% pewności.

Pozdrawiam – Roman.


Dodatkowe źródła - bibliografia:

Henryk Gaertner: Gramatyka współczesnego języka polskiego, Część III, 1, Słowotwórstwo; Książnica Atlas; Lwów – Warszawa 1934.
Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji. Praca zbiorowa po redakcją Edwarda Polańskiego; Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016.
Dereń Ewa, Polański Edward: Wielki słownik języka polskiego; Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków 2012.
Gawroński_Zbigniew - 16-11-2017 - 19:57
Temat postu:
Zdumiewające, że brzmiące bardzo "kresowo" nazwisko Zubielik w Rosji, a przynajmniej w dostępnych mi indeksach nazwisk rosyjskich i rosyjskojęzycznych nie występuje. Innych nazwisk z "zubem" w podstawie naliczyłem.... 11 szpalt po 40 w każdej. Smile
xtedek - 17-11-2017 - 09:08
Temat postu:
Romanie swego czasu napisałeś mi wręcz elaborat odnośnie pochodzenia nazwiska Tetkowski/Tetek

Od tego czasu pojawiło się u mnie kilka hipotez i jedną z nich jest znalezione w XVII i XVIII wiecznych metrykach nieco inne nazwisko:

Keccak, Ketcak, Kietek, Ketek

Później nazwisko to nie występuje. Czy jest możliwe, że wyewoluowało ono do postaci Tetek? Mam w tej chwili kilka takich śladów.
Ewa_Szczodruch - 17-11-2017 - 10:31
Temat postu:
Witam Smile

Zapomniałam dopisać:

Zubielik - (z fonetyką czeską lub ukraińską) od ząb.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
rybolow - 17-11-2017 - 11:35
Temat postu:
Witam,
czy mogę prosić o wyjaśnienie pochodzenia nazwiska MYSYK?
Z góry dziękuję.
Ewa_Szczodruch - 17-11-2017 - 11:39
Temat postu:
Witam Smile

Mysyk - w grupie nazwisk pochodzących od mysz, możliwe też od imion ma My-, typu Myślibor.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Radomir_Pyzik - 17-11-2017 - 20:58
Temat postu:
Romanie, nie da się opisać, jak jestem wdzięczny za Twój wysiłek.
"Przerzucam temat", z różnym natężeniem i różnymi metodami, już od około 20 lat. Można powiedzieć, że nadal "wiem że nic nie wiem", ale nie uważam tych poszukiwań za bezowocne, bo czegoś jednak uczą. Jeśli coś "wiem", to chyba tylko to, że istotnie moi Nasuro byli przybyszami z zewnątrz, bo nie chce mi się wierzyć, że rdzenne dla tego obszaru nazwisko ocalałoby jednie w dwóch, położonych niemal płot w płot wsiach. Po części potwierdza to rodzinne przekazy, obdrapane jednak z bajkowych naleciałości. Przyznam jednak, że wątku "hugenocko-francuskiego" nie zarzuciłem nawet po klęsce poszukiwań nazwiska "Nasuroux" Wink, ale po odkryciu, że na przełomie XVI/XVII wieku obszar Smorgoni był istnym zagłębiem kalwinizmu. To pozwoliło mi na dodanie dwóch do dwóch i...
Dziękuję też za sugestię dotyczącą DNA. Czasem sprawy niby oczywiste umykają. Choć akurat w tym przypadku będę musiał namówić kogoś z krewniaków lub - jak to powiadają na Bialorusi - odnofamilcow - bo sam jestem oddalony od dwa urodzenia od linii męskiej.
ROMAN_B - 18-11-2017 - 00:16
Temat postu: Tetek a może Ketek.
xtedek napisał:
Romanie swego czasu napisałeś mi wręcz elaborat odnośnie pochodzenia nazwiska Tetkowski/Tetek

Od tego czasu pojawiło się u mnie kilka hipotez i jedną z nich jest znalezione w XVII i XVIII wiecznych metrykach nieco inne nazwisko:

Keccak, Ketcak, Kietek, Ketek

Później nazwisko to nie występuje. Czy jest możliwe, że wyewoluowało ono do postaci Tetek? Mam w tej chwili kilka takich śladów.



Witaj Kamilu!

Sprawdziłem, faktycznie skreśliłem kilka zdań na temat ewentualnej genezy tego nazwiska.
http://genealodzy.pl/index.php?name=PNp ... 455#407455
Z Twojego obecnego postu wyczytałem, że jednak zapoznałeś się moja wcześniejszą odpowiedzią na Twoją prośbę, choć wcześniej nie zauważyłem żadnej reakcji z Twojej strony.

Kamilu, pytasz mnie czy nazwisko zapisywane w metrykach pod postaciami: Keccak, Ketcak, Kietek, Ketek mogło przekształcić się w postać Tetek? W XVII i XVIII wieku ludność mieszkająca na obszarach wiejskich [ i nie tylko ] zazwyczaj nie potrafiła czytać i pisać. Przeważnie mówiła ona miejscową gwarą a nazwiska były zapisywane ze słuchu. Pisarz jak słyszał tak zapisał nazwisko. Często bywało, że osoby piszące metryki i inne dokumenty popełniały błędy lub przekręcały nazwiska. Bywało też, że same źle usłyszały brzmienie nazwiska i w zmienionym brzmieniu zapisały go w metryce. Czasami urodzenie dziecka zgłaszały inne osoby niż jego rodzice i takie osoby mogły błędnie wymówić nazwisko dziecka a pisarz zapisał go pod taką postacią. To samo mogło dotyczyć i innych przypadków, np. zgonów czy ślubów. Jak zauważyłeś mogło być wiele przyczyn zamiany nazwiska z jednego na drugie. Lista przyczyn może być dłuższa. Ja, wymieniłem tylko niektóre z nich. Ludzie przemieszczali się z miejsca na miejsce a i czasami zmieniały się też osoby sporządzające metryki i tym samym nazwy osobowe mogły zmieniać swój zapis graficzny. Tak więc przyczyn, które mogły spowodować zmianę graficznego obrazu jakiegokolwiek nazwiska mogło być wiele. Moim zdaniem tylko wszechstronna kwerenda genealogiczna, badanie historycznych dokumentów oraz inne pośredczone dowody mogą, choć nie muszą, potwierdzić lub zaprzeczyć wymianę jednej na drugą formę zapisu graficznego nazwiska, przezwiska czy przydomka.

Kamilu, jak wiesz ludzie mają różne wady wymowy, które spowodowane są różnymi przyczynami. Dawno temu nikt za bardzo takimi przywarami się nie przejmował i ich nie likwidował [ leczył, usprawniał ], jak dana osoba mówił tak mówiła. Czasami takie cechy były podstawą do nadawania różnych prześmiesznych przezwisk, które później stawały się nazwiskami. Tak też mogło być w przypadku nazwiska Tetek.
Wada wymowy, błędna wymowa, błędna wymowa jakieś głoski może być przyczyną, iż nazwisko ma inne brzmienie niż jego rzeczywiste brzmienie. Takie zjawisko mogło zaistnieć w przypadku nazwiska Ketek, które przeszło w brzmienie Tetek. Jest wada wymowy, która mogła spowodować zamianę jednego nazwiska w drugie. Wada ta nazywana się kappacyzm. Kappacyzm jest wadą artykulacyjną, w której zaburzona jest wymowa głoski k i k’. Deformacja polega na zamianie zwarcia językowo – podniebiennego zwarciem więzadeł głosowych, co powoduje powstanie brzmienia przypominającego spółgłoskę k. Wyraża ona się też zamianą głoski k na głoskę t, lub jej opuszczeniem. Oto kilka przykładów zmiany głosek k, k’ na t, t’:
• kura > tura,
• kiełbasa > tabasa,
• kogut > togut,
• kot > tot.
Może jedna z osób, która nosiła nazwisko Ketek miała powyżej wspomnianą wadę wymowy i zamiast wymawiać swoje nazwisko w brzmieniu Ketek wymawiała je w brzmieniu Tetek. I tym sposobem Ketek stała się Tetkiem. Hipotetycznie jest to jak najbardziej możliwe, ale czy tak było? Tego niestety nie wiem. Potwierdzenie czy zaprzeczenie każdej hipotezy wymaga wszechstronnej weryfikacji popartej dokumentami, które uwiarygodnią genealogicznie taką zamianę nazwisk. Niestety dokumenty nie powiedzą nam czy osoba ta miała wadę wymowy ale powiedzą nam, że taka zamiana miała miejsce.

Tak na szybko dodam, że bardzo często osoby spisujące metryki pomijały znaki diakrytyczne dostawiane do litery [ znak diakrytyczny, np. przecinek, ogonek lub kropka, dostawiany do litery ]. Taki znaki niosą ze sobą informację o sposobie wymawiania głoski oznaczonej tą literą. Może osoba o nazwisku zapisanym pod graficzną postacią Ketek w rzeczywistości nazywała się Kętek. Istnieje nazwisko Kętek. Kętek to zdrobnienie utworzone za pomocą przyrostka -ek od podstawy kęt [ kęt + ek = kętek ]. Słowo kęt pochodzi od słowa kąt albo od staropolskiego apelatywu kętny ‘kątowy’. Wśród wspomnianych przez Ciebie nazwisk są też takie: Keccak, Ketcak. Te nazwy osobowe zakończone są formatek -ak. Sufiks -ak w zasadzie tworzył nazwy istot małych, niedorosłych oraz młodych, na przykład: pisak, kociak, szczeniak, uczniak. W ten sposób powstały też niektóre nazwy własne, na przykład nazwiska Antoniak lub Baraniak. Sufiks -ak tworzył też odczasownikowe formacje mutacyjne, to jest derywaty należące do kategorii osobowych nazw wykonawców czynności. Kąt to też słowo oznaczające wieś, miejsce oddalone, odludne. Może osoba o nazwisku Keccak, Ketcak zajmowała się wymierzaniem miejsca na nowopowstające wsie, nazywane Kątami. Inną cechą przyrostka -ak jest to, iż był i jest on wykorzystywany do tworzenia nazw osobowych od miejsca pochodzenia czy zamieszkania, np. poznaniak, warszawiak oraz Wołyniak, Spiszak, Ślązak jak też Mazurczak, Mazurak. Jest w Polsce kilka miejscowości o nazwie Kęty. Może od tej miejscowości pochodzą nazwiska Keccak, Ketcak.
Nic nie wspomniałeś z jakiego regionu Polski pochodzą nazwiska na K oraz czy nie były one zapisane łaciną. Miana typu Keccak, Ketcak mogą być zamazurzonymi nazwani osobowymi. Z tego co pamiętam, a pamięć może być zawodna, to przy pomocy dwuznaku „cc” w łacinie oddawano polskie „cz”. Zatem nazwisko Ketcak powinno wymawiać się Ketczak, może Kętczak albo Kątczak.
Przyrostek -ek, -ak, z tego co już wiemy tworzył nazwy istot małych, młodych i niedorosłych. Tak więc pełnił też funkcję patronimiczną i tworzył odojcowskie nazwy osobowe. Zatem, w grę mogą wchodzić imiona, przezwiska, przydomki: Kecz, Ketcz, Kiet, Ket. Wśród wymienionych nazw jest i miano Kiet. W języku staropolskim wstępował apelatyw kieta, który znaczy „łańcuch”.
Kończąc, wspomnę tylko, że w grę może wchodzić niemieckojęzyczne pochodzenie nazwiska na K. Nazwy osobowe na K. mogą pochodzić od niemieckich nazwisk typu:
• Ketel, które pochodzi od średnio – dolno – niemieckiego apelatywu ketel [ kettel, kotel ] ‘kocioł’;
• Ketler, które pochodzi od średnio – dolno – niemieckiego Kettler w znaczeniu ‘kotlarz’.

Kamilu, to tylko są luźne rozważania, daleko idące przypuszczenia, luźne hipotezy, które mogą mieć coś wspólnego z nazwami osobowymi Keccak, Ketcak, Kietek, Ketek. Z drugiej strony te miana mogą nie mieć nic wspólnego z przedstawionymi przeze mnie informacjami. Wszystko wymaga sprawdzenia, szczegółowej weryfikacji i dodatkowych informacji. To już pozostawiam Tobie, oczywiście gdy uznasz moje rozważania za choć trochę prawdopodobne. Może przedstawione przeze mnie informacje przydadzą Ci się do dalszych badań i stawiania dalszych hipotez.

Pozdrawiam – Roman.
xtedek - 18-11-2017 - 13:15
Temat postu: Tetek a może Ketek.
Romanie dla mnie każde takie rozważanie i hipotezy są niezwykle istotne za co serdecznie dziękuję. Poprzednie, chyba ponad rok temu również mi nie umknęło, wręcz przeciwnie, niestety z dokumentami jest bardzo słabo i pozostały raczej pozametrykalne a to często wiedza tajemna Smile

Generalnie wszystko miejscowo dzieje się na pograniczu dwóch parafii mazowieckich - Malużyn i Sochocin. Z Malużyna nie ma i raczej nie będzie nic starszego niż 1784. Zostały mi jeszcze do zindeksowania najstarsze metryki z Sochocina bo chociaż z sumariusza nie wynikało nic ciekawego to Keccaka znalazłem w kilku miejscach jako świadka właśnie w Sochocinie.

Ten mój zapis jest raczej chronologiczny, według występowania w metrykach od najstarszego: Keccak, Ketcak, Kietek, Ketek

Szczerze powiem, że o wiele prostsze było dla mnie początkowe wyszukiwanie osób w metrykach, na boki i dodawanie ich do drzewa niż próba znalezienia jednego konkretnego nazwiska jak najdalej, po mieczu...

Tutaj przykładowo jeszcze jeden znaleziony - pierwszy skan, świadek - tym razem jeszcze inaczej - Kieccak, Sochocin rok 1680
https://www.familysearch.org/ark:/61903 ... cat=399432


Niestety w tej chwili zmiana nazwiska z Ketek na Tetek to na razie pojedyncze poszlaki, nic stuprocentowego. Jak kiedyś będę miał więcej czasu to rozpiszę sobie w arkuszu wszystkie wystąpienia i może wtedy jakoś to usystematyzuję. I tak jak wcześniej, odezwę się pewnie dopiero gdy będę wiedział coś więcej.

Pozdrawiam Kamil
_czyz - 19-11-2017 - 19:55
Temat postu: Wajger
Czy ktoś może spotkał się z nazwiskiem Wajger /okolice Warszawy/? Jakaś podpowiedz co do pochodzenia / kierunków poszukiwań? Dziękuje i pozdrawiam, krzysztof
Adam.55 - 19-11-2017 - 20:43
Temat postu: nazwisko Koreywo nazwisko Niemiro(a)
Poszukuję informacji o nazwisku Gębka, kiedy zostało zanotowane po raz pierwszy?

Pozdrawiam.
Adam
Wladyslaw_Moskal - 20-11-2017 - 00:57
Temat postu: Re: nazwisko Gębka
Adam.55 napisał:
Poszukuję informacji o nazwisku Gębka, kiedy zostało zanotowane po raz pierwszy?

Pozdrawiam.
Adam

Wedlug prof K.Rymuta;

nazwisko Gęba pierwszy raz odnotowano w Polsce w 1136 r, a nazwisko Gębka ... w 1325 r.

Zobacz;
http://www.stankiewicze.com/index.php?k ... mp;sub=530

Ale ... Gębka ..... to syn Gęby !!

Pozdrawiam,
Wladyslaw
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Powered by PNphpBB2 © 2003-2006 The PNphpBB Group
Credits